Đề tài Công tác tổ chức và quản lý tại bảo việt nhân thọ hưng yên

BHNT trên thế giới ra đời từ rất sớm và nước Anh là nơi đầu tiên phát sinh hoạt động BHNT vào năm 1583 do ông William Gybbon một công dân Luân đôn tham gia với số phí là 32 bảng Anh; khi ông chết người thừa kế của ông được hưởng 400 bảng Anh. Tiếp đó, vào năm 1662 John Graunt một người Anh đã có công lớn trong việc phát hiện ra lượng sinh tử của người Luân đôn và đây là cơ sở cho việc ra đời bảng tỷ lệ tử vong- một trong những công cụ rất quan trọng đối với BHNT. Tiếp đó, vào năm 1693 và 1740 những người như: Edmurd Hallay, Newton… là những người đã có công trong việc tìm ra cách tính phí và phương pháp tính phí. Tiếp đó, vào năm 1759 Công ty BHNT đầu tiên ra đời tại Mỹ đó là Công ty Philadenphia. Tuy nhiên, Công ty này chỉ bán bảo hiểm cho các con chiên ở nhà thờ. Công ty này vẫn hoạt động đến tận ngày nay. Bước ngoặt đánh dấu sự phát triển thực sự của thị trường BHNT Thế giới là vào năm 1762 ở Anh, Công ty BHNT mang tên Equitable được thành lập. Đây là Công ty BHNT đầu tiên trên thế giới bán sản phẩm BHNT rộng rãi cho mọi người dân với bản hợp đồng đầu tiên là hợp đồng BHNT trọn đời.

doc63 trang | Chia sẻ: ducpro | Ngày: 17/10/2012 | Lượt xem: 1574 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Công tác tổ chức và quản lý tại bảo việt nhân thọ hưng yên, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Ch­¬ng I- Lý thuyÕt chung vÒ b¶o hiÓm nh©n thä I. s¬ l­îc vÒ qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña b¶o hiÓm nh©n thä: X· héi ngµy cµng ph¸t triÓn tr×nh ®é d©n trÝ cµng n©ng cao con ng­êi cµng thÊy ®­îc vai trß cña b¶o hiÓm nãi chung vµ b¶o hiÓm nh©n thä nãi riªng. §Ó thÊy râ ®iÒu nµy, tr­íc hÕt chóng ta cÇn xem xÐt tíi qu¸ tr×nh h×nh thµnh BHNT. 1/ Trªn thÕ giíi: BHNT trªn thÕ giíi ra ®êi tõ rÊt sím vµ n­íc Anh lµ n¬i ®Çu tiªn ph¸t sinh ho¹t ®éng BHNT vµo n¨m 1583 do «ng William Gybbon mét c«ng d©n Lu©n ®«n tham gia víi sè phÝ lµ 32 b¶ng Anh; khi «ng chÕt ng­êi thõa kÕ cña «ng ®­îc h­ëng 400 b¶ng Anh. TiÕp ®ã, vµo n¨m 1662 John Graunt mét ng­êi Anh ®· cã c«ng lín trong viÖc ph¸t hiÖn ra l­îng sinh tö cña ng­êi Lu©n ®«n vµ ®©y lµ c¬ së cho viÖc ra ®êi b¶ng tû lÖ tö vong- mét trong nh÷ng c«ng cô rÊt quan träng ®èi víi BHNT. TiÕp ®ã, vµo n¨m 1693 vµ 1740 nh÷ng ng­êi nh­: Edmurd Hallay, Newton… lµ nh÷ng ng­êi ®· cã c«ng trong viÖc t×m ra c¸ch tÝnh phÝ vµ ph­¬ng ph¸p tÝnh phÝ. TiÕp ®ã, vµo n¨m 1759 C«ng ty BHNT ®Çu tiªn ra ®êi t¹i Mü ®ã lµ C«ng ty Philadenphia. Tuy nhiªn, C«ng ty nµy chØ b¸n b¶o hiÓm cho c¸c con chiªn ë nhµ thê. C«ng ty nµy vÉn ho¹t ®éng ®Õn tËn ngµy nay. B­íc ngoÆt ®¸nh dÊu sù ph¸t triÓn thùc sù cña thÞ tr­êng BHNT ThÕ giíi lµ vµo n¨m 1762 ë Anh, C«ng ty BHNT mang tªn Equitable ®­îc thµnh lËp. §©y lµ C«ng ty BHNT ®Çu tiªn trªn thÕ giíi b¸n s¶n phÈm BHNT réng r·i cho mäi ng­êi d©n víi b¶n hîp ®ång ®Çu tiªn lµ hîp ®ång BHNT trän ®êi. Còng tõ ®©y, thÞ tr­êng BHNT cña Anh quèc ph¸t triÓn rÊt m¹nh mÏ. §Õn n¨m 1782 ë Anh ®· cã ®Õn 3000 hîp ®ång BHNT ®­îc ký kÕt. TiÕp ®Õn vµo n¨m 1787 C«ng ty BHNT ®­îc thµnh lËp t¹i Ph¸p mang tªn Hoµng gia. Cã thÓ nãi, ®©y lµ giai ®o¹n mµ BHNT chñ yÕu ph¸t triÓn ë Ch©u ¢u ®Æc biÖt lµ Anh. Ch©u ¸ BHNT ra ®êi kh¸ muén so víi thÕ giíi do rÊt nhiÒu nguyªn nh©n kh¸c nhau chi phèi, NhËt B¶n lµ n­íc Ch©u ¸ ®Çu tiªn triÓn khai BHNT. Nh÷ng C«ng ty BHNT ®Çu tiªn ra ®êi ë ®©y nh­: C«ng ty b¶o hiÓm Meiji (1868), C«ng ty b¶o hiÓm Kyoei (1888) vµ C«ng ty b¶o hiÓm Nippon (1889). TiÕp ®Õn lµ c¸c thÞ tr­êng BHNT cña Hµn Quèc vµ Singapore. NÒn kinh tÕ thÕ giíi cµng ph¸t triÓn th× BHNT ngµy cµng trë thµnh mét kh¸i niÖm quen thuéc ®èivíi mäi ng­êi vµ ngµy cµng ph¸t triÓn m¹nh mÏ h¬n. §iÒu nµy thÓ hiÖn th«ng qua doanh thu phÝ b¶o hiÓm t¨ng nhanh. N¨m 1985 doanh thu phÝ b¶o hiÓm chØ ®¹t 630,5 tû USD; nh­ng ®Õn n¨m 1989 ®· lªn tíi 1210,2 tû USD; n¨m 1993 lµ 1647 tû USD vµ n¨m 2000 doanh thu lµ trªn 2140 tû USD. Theo “th«ng tin thÞ tr­êng B¶o hiÓm cña B¶o ViÖt” n¨m 2001 c¬ cÊu doanh thu phÝ BHNT trªn ThÕ giíi lµ: + Ch©u Mü: 34,8% + Ch©u ¢u: 31,4% + Ch©u ¸: 33,8% §©y lµ nh÷ng con sè nãi lªn sù ph¸t triÓn nhanh chãng cña thÞ tr­êng BHNT trªn ThÕ giíi. HiÖn nay, ThÕ giíi cã 5 thÞ tr­êng BHNT lín lµ: Mü, NhËt, §øc, Anh vµ Ph¸p. Doanh thu phÝ b¶o hiÓm cña c¸c thÞ tr­êng nµy ®­îc thÓ hiÖn qua b¶ng sau: B¶ng 1: Doanh thu cña c¸c thÞ tr­êng BHNT lín nhÊt thÕ giíi. N¨m N­íc  1993 (Tû USD)  2000 (Tû USD)   Mü  522,468  627   NhËt  320,143  341   §øc  107,403  114   Anh  103,360  111   Ph¸p  84,303  89   Tæng sè  1647  2140   (Nguån: Th«ng tin thÞ tr­êng b¶o hiÓm – t¸i b¶o hiÓnm) Nh÷ng N­íc nµy lµ n¬i mµ thÞ tr­êng BHNT ra ®êi sím nhÊt vµ ph¸t triÓn m¹nh nhÊt. Doanh thu phÝ b¶o hiÓm cña 5 thÞ tr­êng nµy chiÕm phÇn lín doanh thu phÝ BHNT trªn ThÕ giíi. Bëi, thÞ tr­êng BHNT sÏ lu«n lu«n ph¸t triÓn vµ kh«ng cã tÝnh b·o hoµ do d©n sè vÉn ®ang t¨ng lªn vµ quan träng h¬n lµ do quy luËt vßng ®êi cña mçi con ng­êi “ Con ng­êi sinh ra råi còng ph¶i chÕt vµ ng­êi míi l¹i tiÕp tôc ®­îc sinh ra”. MÆc dï BHNT ra ®êi muén h¬n BHPNT nh­ng nã ®· nhanh chãng thÓ hiÖn ®­îc vai trß, lîi Ých vµ ­u thÕ v­ît tréi cña m×nh, ®· ngay lËp tøc ®¸p øng ®­îc nhu cÇu cña con ng­êi vµ thÞ tr­êng BHNT ®· ph¸t triÓn víi tèc ®é cao h¬n thÞ tr­êng BHPNT rÊt nhiÒu. Bëi, Khi nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn ë mét møc ®é nhÊt ®Þnh th× nhu cÇu còng ®­îc n©ng lªn; trong khi nh÷ng rñi ro ®èi víi tµi s¶n ®­îc b¶o hiÓm mµ con ng­êi vèn quý nhÊt cña x· héi l¹i kh«ng ®­îc b¶o vÖ lµ ®iÒu v« lý; SuÊt ph¸t tõ nhËn thøc nh­ vËy mµ ng­êi ta triÓn khai BHNT ®Ó b¶o hiÓm cho nh÷ng rñi ro liªn quan ®Õn chÝnh tuæi thä cña con ng­êi. BHNT ra ®êi nhanh chãng nhËn ®­îc sù quan t©m vµ ñng hé nhiÖt t×nh cña mäi ng­êi vµ thÞ tr­êng BHNT ph¸t triÓn víi tèc ®é nhanh chãng ®Æc biÖt lµ t¹i Ch©u ©u vµ Mü . Ngµy nay, BHNT ®· v­ît qua BHPNT vÒ mÆt Doanh thu ®Æc biÖt lµ t¹i Ch©u ¸ c¬ cÊu phÝ BHNT chiÕm tû lÖ v­ît xa so víi phÝ BHPNT. Theo thèng kª n¨m 2001 th× c¬ cÊu Doanh thu phÝ BHPNT vµ BHNT ë mét sè khu vùc nh­ sau: B¶ng 2: C¬ cÊu phÝ BHNT vµ BHPNT ë c¸c khu vùc trªn thÕ giíi STT  Khu vùc  C¬ cÊu phÝ %     BHPNT  BHNT   1  Ch©u ¸  25  75   2  Ch©u Mü  57  43   3  Ch©u ¢u  50  50   4  Nam Mü  80  20   5  Ch©u Phi  29  71   6  Khu vùc kh¸c  60  40   7  ThÕ giíi  43  57   (Nguån: Th«ng tin thÞ tr­êng b¶o hiÓm – t¸i b¶o hiÓmi) 2/ ë ViÖt Nam: So víi ThÕ giíi, thÞ tr­êng BHNT ViÖt Nam ra ®êi kh¸ muén, mÆc dï ®Ò ¸n vÒ BHNT ®· ®­îc nghiªn cøu tõ n¨m 1987 (§Ò ¸n: BHNT vµ ®iÒu kiÖn triÓn khai ë ViÖt Nam) nh­ng ch­a cã tÝnh kh¶ thi do: + Thu nhËp thÊp, kinh tÕ kÐm ph¸t triÓn. NÒn kinh tÕ võa míi chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr­êng nªn thÞ tr­êng tµi chÝnh ch­a ph¸t triÓn vµ ch­a cã m«i tr­êng ®Çu t­. + HÖ thèng v¨n b¶n ph¸p quy ®iÒu chØnh ch­a hÒ cã bëi trong giai ®o¹n nµy chóng ta chØ triÓn khai mét sè nghiÖp vô BHPNT phôc vô cho môc ®Ých ngo¹i giao. Tuy nhiªn, ®Ó tr¶ lêi cho c©u hái b¶o hiÓm nh©n thä suÊt hiÖn ë ViÖt Nam tõ khi nµo? th× ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng BHNT ra ®êi ë ViÖt Nam ®Çu tiªn lµ vµo n¨m 1973 ®ã lµ C«ng ty BHNT ViÖt H­ng nh­ng C«ng ty nµy chØ tån t¹i trong mét thêi gian rÊt ng¾n (ë miÒn nam ViÖt Nam). C«ng ty chØ triÓn khai nh÷ng s¶n phÈm BHNT cã thêi h¹n ng¾n tõ 1 – 2 n¨m. MÆc dï NghÞ ®Þnh 100 vÒ ho¹t ®éng kinh doanh b¶o hiÓm ®· ®­îc ban hµnh tõ n¨m 1993 nh­ng ph¶i ®Õn n¨m 1996 th× BHNT míi ®­îc Bé Tµi chÝnh cho phÐp triÓn khai theo QuyÕt §Þnh sè 28/TC/Q§ ngµy 20/3/1996. Tæng C«ng ty b¶o hiÓm ViÖt Nam (B¶o ViÖt) lµ Doanh nghiÖp duy nhÊt ®­îc phÐp kinh doanh lo¹i h×nh b¶o hiÓm nµy vµ gi÷ thÕ ®éc quyÒn trong kinh doanh BHNT. §Õn n¨m 1999 thÞ tr­êng BHNT ViÖt Nam míi thùc sù ho¹t ®éng theo sù vËn hµnh cña thÞ tr­êng bëi trong n¨m ®ã Nhµ N­íc cho phÐp c¸c C«ng ty b¶o hiÓm n­íc ngoµi vµo ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam, vµ ngay lËp tøc c¸c C«ng ty BHNT 100% vèn n­íc ngoµi vµ C«ng ty BHNT liªn doanh ®· ®­îc thµnh lËp ë ViÖt Nam nh­: + Prudential + AIA + ChinphonManulife + B¶o Minh CMG Tuy ra ®êi muén, nh­ng thÞ tr­êng b¶o hiÓm ViÖt Nam ®· cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn rÊt nhanh Doanh thu n¨m sau lu«n cao gÇn gÊp ®«i n¨m tr­íc. N¨m 1996 Doanh thu ®¹t 1,7384 tû VN§; n¨m 2002 Doanh thu ®¹t 4500 tû VN§. Cïng víi sù ph¸t triÓn chung cña thÞ tr­êng b¶o hiÓm nh©n thä trªn ThÕ giíi , thÞ tr­êng BHNT ViÖt Nam dÇn dÇn ®­îc hoµn thiÖn. Cô thÓ, hµng lo¹t c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt ®­îc ban hµnh nh»m ®iÒu tiÕt thÞ tr­êng ®Æc biÖt lµ khi Quèc Héi th«ng qua LuËt kinh doanh b¶o hiÓm ngµy 09/12/2000. §©y lµ v¨n b¶n ph¸p lý cao nhÊt nh»m b¶o ®¶m cho thÞ tr­êng b¶o hiÓm ViÖt Nam nãi chung vµ BHNT nãi riªng ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ h¬n, ®¶m b¶o c¹nh tranh c«ng b»ng gi÷a c¸c Doanh nghiÖp b¶o hiÓm. Tuy triÓn khai ch­a l©u kho¶ng 8 n¨m nh­ng thÞ tr­êng b¶o hiÓm ViÖt Nam nãi chung vµ thÞ tr­êng BHNT nãi riªng ®· cã nh÷ng b­íc tiÕn ch¾c nhanh chãng, vµ sím cho thÊy r»ng ®©y lµ mét thÞ tr­êng ®Çy tiÒm n¨ng vµ ®Çy høa hÑn: Bëi ViÖt Nam lµ mét trong nh÷ng n­íc ®«ng d©n nhÊt ThÕ giíi vµ Ch©u lôc, nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn, t¨ng tr­ëng víi tèc ®è cao vµ æn ®Þnh. V× vËy mµ hiÖn nay cã rÊt nhiÒu doanh nghiÖp BHNT n­íc ngoµi muèn ®Çu t­ vµo ViÖt Nam nh­ng ®Ó b¶o vÖ thÞ tr­êng vµ c¸c doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng mµ Nhµ n­íc ch­a cho phÐp nh÷ng doanh nghiÖp nµy vµo ho¹t ®éng trong thêi ®iÓm hiÖn nay. + D©n sè ViÖt Nam theo thèng kª n¨m 2003 lµ trªn 80 triÖu ng­êi nh­ng sè ng­êi tham gia b¶o hiÓm chØ gÇn 5 triÖu ng­êi, con sè nµy chØ chiÕm mét phÇn rÊt nhá kho¶ng 6.3%, nªn thÞ tr­êng BHNT ViÖt Nam míi chØ khai th¸c ®­îc mét phÇn rÊt nhá thÞ tr­êng. + NÒn kinh tÕ ViÖt Nam kh¸ æn ®Þnh, tèc ®é t¨ng tr­ëng cao ®©y lµ c¬ héi ®Çu t­ an toµn cho c¸c C«ng ty b¶o hiÓm nhÊt lµ c¸c c«ng ty b¶o hiÓm n­íc ngoµi vµo ho¹t ®éng t¹i ViÖt Nam . + ThÞ tr­êng b¶o hiÓm lu«n t¨ng tr­ëng kh«ng cã b­íc thôt lïi ®iÓn h×nh lµ n¨m 1997 c¶ khu vùc chÞu ¶nh h­ëng cña khñng ho¶ng tiÒn tÖ nh­ng thÞ tr­êng b¶o hiÓm ViÖt Nam vÉn duy tr× tèc ®é t¨ng tr­ëng. II. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm cña b¶o hiÓm nh©n thä. Sau khi ®· biÕt ®­îc nguån gèc h×nh thµnh BHNT, chóng ta sÏ tËp trung nghiªn cøu ®Ó gi¶i ®¸p cho c©u hái BHNT lµ g×? 1/ Kh¸i niÖm b¶o hiÓm nh©n thä. a- Giíi thiÖu b¶o hiÓm con ng­êi. Cïng víi BHXH, b¶o hiÓm con ng­êi còng cã vai trß quan träng trong hÖ thèng an sinh x· héi; nã gãp phÇn bæ trî cho BHXH trong viÖc gi¶i quyÕt nh÷ng ph¸t sinh trong cuéc sèng mµ BHXH kh«ng ®¸p øng ®­îc, kh«ng thùc hiÖn b¶o hiÓm nh­: - Trong mçi quèc gia kh«ng ph¶i tÊt c¶ mäi ng­êi ®Òu lµm viÖc trong c¸c c¬ quan doanh nghiÖp cho nªn Quèc gia nµo còng cßn nhiÒu ng­êi kh«ng cã BHXH vµ nh÷ng ng­êi nµy lu«n cÇn cã sù ®¶m b¶o cho cuéc sèng cña m×nh. - D©n sè ngµy mét giµ ®i, viÖc ch¨m sãc ng­êi giµ ®­îc toµn x· héi quan t©m vµ ngµy cµng lµ mét g¸nh nÆng lín ®èi víi chÝnh s¸ch cña Nhµ n­íc. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i ai còng cã BHXH, th­êng th× l­¬ng h­u khã cã thÓ ®¸p øng ®­îc nh÷ng nhu cÇu trong cuéc sèng ngµy mét t¨ng mµ ng­êi giµ th× nhu cÇu cµng t¨ng lªn; nhÊt lµ khi bÞ bÖnh tËt, èm ®au... g¸nh nÆng ®èi víi con c¸i lµ rÊt lín. Do vËy, mçi ng­êi khi cßn t¹o ra thu nhËp th× viÖc hä chuÈn bÞ tr­íc kÕ ho¹ch tµi chÝnh cho m×nh lµ mét ®iÒu hîp lý . - §iÒu quan träng lµ b¶o hiÓm con ng­êi trong BHTM cã thÓ ®¸p øng nhu cÇu cña mäi tÇng líp d©n c­ trong x· héi cho nªn mäi ng­êi ®Òu cã thÓ x©y dùng cho m×nh mét kÕ ho¹ch tµi chÝnh thùc hiÖn tiÕt kiÖm ®Ó ®¶m b¶o cho t­¬ng lai cña m×nh. Nh­ vËy, cã thÓ kh¼ng ®Þnh b¶o hiÓm con ng­êi nh»m ®¶m b¶o æn ®Þnh cuéc sèng cho mäi thµnh viªn trong x· héi tr­íc nh÷ng rñi ro tai n¹n bÊt ngê ®èi víi th©n thÓ tÝnh m¹ng, sù gi¶m sót hoÆc mÊt thu nhËp vµ ®¸p øng mét sè nhu cÇu kh¸c cña ng­êi tham gia b¶o hiÓm. B¶o hiÓm con ng­êi ®­îc ph©n lo¹i theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau: Theo thêi h¹n b¶o hiÓm, theo kü thuËt qu¶n lý, theo rñi ro b¶o hiÓm. Trong ®ã, theo tiªu thøc rñi ro b¶o hiÓm th× b¶o hiÓm con ng­êi chia lµm hai lo¹i lµ BHNT vµ BHPNT Sù kh¸c nhau c¬ b¶n nhÊt gi÷a hai lo¹i h×nh b¶o hiÓm nµy lµ BHNT liªn quan ®Õn tuæi thä cña con ng­êi; cßn b¶o hiÓm con ng­êi phi nh©n thä kh«ng liªn quan ®Õn tuæi thä cña con ng­êi. BHNT sÏ ®­îc tr×nh bµy cô thÓ h¬n trong phÇn d­íi ®©y. b- Kh¸i niÖm b¶o hiÓm nh©n thä: §Ó t×m hiÓu ®­îc vÒ BHNT, tr­íc hÕt cÇn ph¶i biÕt BHNT lµ g×? Cã thÓ hiÓu: BHNT lµ lo¹i h×nh b¶o hiÓm b¶o ®¶m cho c¸c rñi ro liªn quan ®Õn tuæi thä cña con ng­êi. Bao gåm b¶o hiÓm trong tr­êng hîp tö vong, b¶o hiÓm trong tr­êng hîp sèng vµ b¶o hiÓm nh©n thä hçn hîp. Nh­ vËy, ta cã thÓ rót ra ®Þnh nghÜa ®Çy ®ñ vÒ BHNT nh­ sau: “BHNT lµ sù cam kÕt gi÷a ng­êi b¶o hiÓm vµ ng­êi tham gia b¶o hiÓm trong ®ã ng­êi b¶o hiÓm sÏ ph¶i tr¶ STBH cho ng­êi ®­îc b¶o hiÓm (ng­êi thô h­ëng quyÒn lîi b¶o hiÓm) khi cã nh÷ng sù kiÖn b¶o hiÓm x¶y ra (ng­êi ®­îc b¶o hiÓm bÞ chÕt hoÆc sèng ®Õn mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh), cßn ng­êi tham gia ph¶i nép phÝ ®Çy ®ñ vµ ®óng h¹n. 2/ §Æc ®iÓm cña b¶o hiÓm nh©n thä: BHNT còng lµ mét lo¹i h×nh b¶o hiÓm cho nªn nã còng cã nh÷ng ®Æc ®iÓm chung cña b¶o hiÓm. Ngoµi ra nã cßn cã nh÷ng ®Æc ®iÓm rÊt riªng, vÒ c¬ b¶n BHNT cã 5 ®Æc ®iÓm sau: a- B¶o hiÓm nh©n thä võa mang tÝnh tiÕt kiÖm võa mang tÝnh rñi ro: §©y chÝnh lµ ®Æc ®iÓm næi bËt nhÊt cña BHNT, thÓ hiÖn tÝnh ®Æc tr­ng riªng cña BHNT. Bëi lÏ, BHPNT chØ thuÇn tuý mang tÝnh rñi ro ng­êi tham gia b¶o hiÓm chØ nh»m mét môc ®Ých duy nhÊt lµ b¶o vÖ cho lîi Ých cña m×nh khi c¸c sù kiÖn b¶o hiÓm x¶y ra. BHXH, BHYT mÆc dï còng phôc vô, b¶o vÖ cho søc khoÎ con ng­êi nh­ng sè ®èi t­îng vµ ph¹m vi ¸p dông rÊt hÑp vµ phô thuéc nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn kinh tÕ – x· héi, chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch... cña mçi quèc gia. Trong BHNT mçi ng­êi khi tham gia mét hay nhiÒu lo¹i h×nh BHNT sÏ ®Þnh kú ®ãng mét kho¶n tiÒn nhá (gäi lµ phÝ b¶o hiÓm) cã thÓ lµ theo th¸ng, quý, 6 th¸ng, n¨m... cho ng­êi b¶o hiÓm vµ ng­êi b¶o hiÓm cã nghÜa vô tr¶ mét sè tiÒn lín (gäi lµ STBH) theo ®óng thêi h¹n ghi trong hîp ®ång b¶o hiÓm. Sè tiÒn b¶o hiÓm nµy cã thÓ ®­îc tr¶ cho ng­êi ®­îc b¶o hiÓm, ng­êi thô h­ëng quyÒn lîi b¶o hiÓm khi cã sù kiÖn b¶o hiÓm x¶y ra, ng­êi ®­îc b¶o hiÓm (ng­êi tham gia b¶o hiÓm) bÞ chÕt hoÆc khi ho¹t ®éng b¶o hiÓm ®Õn h¹n. Nh­ vËy, ngoµi viÖc b¶o hiÓm cho nh÷ng rñi ro BHNT cßn gãp phÇn gióp ng­êi tham gia b¶o hiÓm thùc hiÖn nh÷ng kÕ ho¹ch trong t­¬ng lai, gióp cho th©n nh©n ng­êi ®­îc b¶o hiÓm gi¶m bít g¸nh nÆng cuéc sèng khi ng­êi ®­îc b¶o hiÓm kh«ng may gÆp rñi ro... §©y chÝnh lµ kÕt qu¶ cña viÖc ng­êi tham gia b¶o hiÓm thùc hiÖn tiÕt kiÖm bëi sè tiÒn b¶o hiÓm ch¾c ch¾n ng­êi ®­îc b¶o hiÓm sÏ ®­îc nhËn vµ sè tiÒn mµ hä ®· ®ãng gãp kh«ng hÒ mÊt ®i mµ ®­îc tÝch luü l¹i. b- B¶o hiÓm nh©n thä ®¸p øng ®­îc rÊt nhiÒu môc ®Ých kh¸c nhau cña ng­êi tham gia b¶o hiÓm nh©n thä: ThËt vËy, BHNT cã thÓ ®¸p øng ®­îc nhiÒu nhu cÇu, môc tiªu cña nh÷ng ng­êi tham gia nh­: - Nh÷ng ng­êi muèn ®¶m b¶o cho t­¬ng lai cña con c¸i m×nh cã thÓ tham gia lo¹i h×nh b¶o hiÓm An Sinh Gi¸o Dôc cña B¶o ViÖt. - Cã ng­êi l¹i muèn mÝnh cã mét kho¶n tiÒn nhÊt ®Þnh trong t­¬ng lai ®Ó mua nhµ, ®Ó s¾m söa ®å ®¹c, trang thiÕt bÞ phôc vô cuéc sèng cã thÓ tham gia lo¹i h×nh b¶o hiÓm nh©n thä mang tÝnh tÝch luü. Ch¼ng h¹n B¶o ViÖt triÓn khai c¸c s¶n phÈm: An khang thÞnh v­îng, an gia thÞnh v­îng... hay AIA triÓn khai c¸c s¶n phÈm: An sinh thÞnh v­îng, An sinh phó quý... - Còng cã nh÷ng ng­êi muèn ®¶m b¶o cho cuéc sèng cña m×nh khi vÒ giµ ®Ó kh«ng phô thuéc vµo con c¸i, x· héi hä cã thÓ tham gia c¸c lo¹i h×nh vÒ b¶o hiÓm h­u trÝ. VD: B¶o ViÖt ®ang triÓn khai c¸c s¶n phÈm: An h­ëng h­u trÝ, an b×nh h­u trÝ. - Ngoµi ra cßn nhiÒu môc ®Ých kh¸c nh­ dïng ®Ó thÕ chÊp vay tÝn dông, ®Ó l¹i cho con ch¸u mét kho¶n tµi s¶n thõa kÕ... c- C¸c lo¹i hîp ®ång b¶o hiÓm nh©n thä rÊt ®a d¹ng vµ phøc t¹p: TÝnh ®a d¹ng cña hîp ®ång BHNT cã thÓ thÊy ngay qua tõng lo¹i h×nh, tõng s¶n phÈm cô thÓ. BHNT ®­îc triÓn khaid­íi nhiÒu lo¹i h×nh nh­: B¶o hiÓm sinh kú, b¶o hiÓm tö kú vµ b¶o hiÓm nh©n thä hçn hîp. Trong mçi lo¹i h×nh, s¶n phÈm cã thÓ triÓn khai víi nh÷ng nøa tuæi kh¸c nhau, trong mçi løa tuæi l¹i cã nh÷ng møc STBH kh¸c nhau, víi cïng mét STBH nh­ng l¹i cã nh÷ng thêi h¹n b¶o hiÓm kh¸c nhau nh­: 1,2,3...5,10 n¨m. BHNT phøc t¹p ë chç nã cã mèi quan hÖ cña nhiÒu bªn tham gia trong mét b¶n hîp ®ång nh­: Ng­êi b¶o hiÓm, ng­êi tham gia b¶o hiÓm, ng­êi ®­îc b¶o hiÓm vµ ng­êi thô h­ëng quyÒn lîi b¶o hiÓm. Ngoµi ra, trong hîp ®ång b¶o hiÓm nh©n thä nh÷ng chi tiÕt liªn quan ®­îc quy ®Þnh rÊt cô thÓ mµ kh«ng mét hîp ®ång kinh tÕ nµo cã ®­îc. d- PhÝ b¶o hiÓm nh©n thä chÞu t¸c ®éng tæng hîp cña nhiÒu nh©n tè. V× vËy qu¸ tr×nh ®Þnh phÝ rÊt phøc t¹p: ViÖc ®Þnh phÝ BHNT lµ mét trong nh÷ng viÖc khã kh¨n nhÊt v× BHNT liªn quan ®Õn con ng­êi mµ con ng­êi th× kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®­îc gi¸ trÞ. Trong khi ®ã cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc phÝ b¶o hiÓm cho tõng hîp ®ång b¶o hiÓm, tõng lo¹i h×nh b¶o hiÓm. ViÖc x¸c ®Þnh phÝ BHNT phô thuéc phÇn lín vµo c¸c yÕu tè nh­: Tuæi thä b×nh qu©n, sè tiÒn b¶o hiÓm, tuæi cña ng­êi tham gia b¶o hiÓm, thêi h¹n tham gia, ph­¬ng thøc thanh to¸n, l·i suÊt ®Çu t­, tû lÖ l¹m ph¸t vµ thiÓu ph¸t cña ®ång tiÒn... nh÷ng yÕu tè nµy ¶nh h­ëng quyÕt ®Þnh tíi c¸ch x¸c ®Þnh phÝ, tû lÖ phÝ quyÕt ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña Doanh nghiÖp BHNT bëi nh÷ng nh©n tè nµy quyÕt ®Þnh ®Õn doanh thu cña Doanh nghiÖp b¶o hiÓm, sè ng­êi tham gia b¶o hiÓm. Nh÷ng yÕu tè nµy l¹i th­êng xuyªn thay ®æi vµ biÕn ®éng. Do vËy, viÖc x¸c ®Þnh phÝ chØ lµ t­¬ng ®èi vµ chØ nh÷ng C«ng ty b¶o hiÓm ho¹t ®éng l©u n¨m cã nhiÒu kinh nghiÖm míi cã ®ñ c¬ së vµ kh¶ n¨ng lµm viÖc nµy. e- B¶o hiÓm nh©n thä ra ®êi vµ ph¸t triÓn trong nh÷ng ®iÒu kiÖn kinh tÕ- x· héi nhÊt ®Þnh: §Æc ®iÓm nµy rÊt mét thùc tÕ; Bëi chóng ta kh«ng thÓ triÓn khai BHNT ë mét quèc gia kinh tÕ chËm ph¸t triÓn, møc sèng cña ng­êi d©n ë møc thÊp nh­ mét sè n­íc ë Ch©u phi hiÖn nay. ViÖt Nam kh«ng thÓ triÓn khai BHNT trong nh÷ng n¨m 1980 cña thÕ kû tr­íc lµ mét thùc tÕ. Ng­êi ta còng kh«ng thÓ tham gia BHNT khi nÒn kinh tÕ lu«n bÊt æn, tû lÖ l¹m ph¸t cao. Ngoµi ra cßn rÊt nhiÒu nh÷ng yÕu tè kinh tÕ- x· héi kh¸c còng cã ¶nh h­ëng tíi viÖc triÓn khai BHNT nh­: M«i tr­êng ph¸p lý, tuæi thä b×nh qu©n, tr×nh ®é häc vÊn, tû lÖ tö vong, v¨n ho¸, phong tôc... Thùc tÕ qu¸ tr×nh ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña BHNT lµ dÉn chøng thùc tÕ nhÊt minh chøng cho ®iÒu nµy. BHNT ra ®êi ë Ch©u ¢u chø kh«ng ph¶i Ch©u ¸ hay Ch©u Phi; bëi ë Ch©u ¢u (®Æc biÖt lµ Anh Quèc) kinh tÕ rÊt ph¸t triÓn, ®êi sèng cña ng­êi d©n rÊt cao trong ®ã Anh lµ n­íc c«ng nghiÖp ra ®êi sím nhÊt vµ nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn sím nhÊt. V× vËy, nh÷ng ph¸t kiÕn liªn quan ®Õn BHNT nh­ c¸ch tÝnh phÝ, b¶ng tû lÖ tö vong… ra ®êi tõ ®©y.Trong khi ®ã ë Ch©u ¸ hay Ch©u Phi cã nhiÒu nguyªn nh©n gi¶i thÝch cho sù ra ®êi muén cña BHNT nh­ng trong ®ã quan trong nhÊt vÉn lµ nguyªn nh©n kinh tÕ vµ mét phÇn do phong tôc tËp qu¸n. 3/ Vai trß cña b¶o hiÓm nh©n thä: XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm cña BHNT cã thÓ thÊy b¶o hiÓm nh©n thä cã vai trß rÊt quan träng ®èi víi c¸ nh©n Doanh nghiÖp vµ x· héi. Cô thÓ: a- Vai trß ®èi víi x· héi: - BHNT cã ®ãng gãp rÊt lín vµo nÒn Kinh TÕ Quèc D©n. Hµng n¨m BHNT ®ãng gãp kh¸ lín vµo GDP cña mçi quèc gia. NÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn th× sù ®ãng gãp cña BHNT cµng lín kho¶ng trªn d­íi 10% cã nh÷ng n­íc tû lÖ nµy cßn cao h¬n, ®iÓn h×nh lµ sù ®ãng gãp cña mét sè n­íc nh­ Mü, Anh, Thuþ SÜ, NhËt, Hµn Quèc…cßn ë ViÖt Nam tû lÖ ®ãng gãp vµo GDP lµ d­íi 1% (0,6%) nh­ vËy sù ®ãng gãp cña BHNT cho GDP cña N­íc ta cßn qu¸ Ýt so víi thÕ giíi. - BHNT lµ mét kªnh huy ®éng vèn hiÖu qu¶ nhÊt, nã ®ãng gãp phÇn thùc hµnh tiÕt kiÖm vµ ®Çu t­ dµi h¹n; bëi phÇn lín c¸c hîp ®ång BHNT cã thêi h¹n dµi, thêi h¹n b¶o hiÓm x¸c ®Þnh tr­íc nªn viÖc ®Çu t­ vèn cña c¸c C«ng ty BHNT lµ rÊt chñ ®éng. - BHNT bæ sung cho BHXH vµ BHYT trong viÖc më réng ®èi t­îng ®­îc b¶o hiÓm, b¶o ®¶m æn ®Þnh cuéc sèng cho nh÷ng ng­êi ®­îc b¶o hiÓm, t¹o ra nhiÒu c«ng ¨n viÖc lµm cho x· héi gãp phÇn gi¶m nhÑ g¸nh nÆng viÖc lµm ®èi víi chÝnh phñ mçi quèc gia tøc lµ BHNT gãp phÇn hoµn thiÖn hÖ thèng an sinh x· héi vµ hç trî cho chÝnh s¸ch phóc lîi cña mçi quèc gia. b- Vai trß ®èi víi c¸ nh©n vµ Doanh nghiÖp: - Gãp phÇn æn ®Þnh cuéc sèng cho c¸c c¸ nh©n, æn ®Þnh kinh doanh cho Doanh nghiÖp. Mçi gia ®×nh kinh tÕ lu«n phô thuéc vµo nh÷ng ng­êi cã thu nhËp nªn khi nh÷ng ng­êi t¹o ra nguån thu nhËp ®ã kh«ng may gÆp rñi ro dÉn ®Õn gi¶m hoÆc mÊt thu nhËp cuéc sèng cña gia ®×nh hä sÏ gÆp v« vµn nh÷ng khã kh¨n nh­: Nî nÇn, ®êi sèng kh«ng æn ®Þnh, kh«ng cã ®iÒu kiÖn ®Çy ®ñ ®Ó ch¨m sãc con c¸i, kh«ng ®¸p øng ®­îc nhu cÇu t¨ng lªn cña cuéc sèng do rñi ro g©y ra ... Gi¶ sö r»ng ng­êi ®ã cã tham gia BHXH nh­ng ch­a ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ thêi gian ®ãng BHXH hay c¸c yÕu tè kh¸c th× hä còng kh«ng thÓ nhËn BHXH hoÆc cã nhËn ®­îc th× còng kh«ng ®¸ng kÓ trong khi chi phÝ ngµy mét t¨ng do nhu cÇu cña gia ®×nh khi cã thªm ng­êi phô thuéc. T­¬ng tù nh­ vËy, mét Doanh nghiÖp lu«n cã sè l­îng lao ®éng tËp trung nhiÒu vµ lµm viÖc liªn tôc hµng ngµy trong ®iÒu kiªn m¸y mãc thiÕt bÞ ngµy cµng hiÖn ®¹i nªn kh¶ n¨ng x¶y ra rñi ro lµ rÊt cao. Tr­êng hîp hä kh«ng may gÆp rñi ro sÏ ¶nh h­ëng nghiªm träng ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Doanh nghiÖp thËm trÝ cã thÓ dÉn ®Õn ph¸ s¶n. Ngoµi ra trong mét Doanh nghiÖp lu«n cã nh÷ng ng­êi gi÷ vai trß chñ chèt (Gi¸m ®èc, KÕ to¸n tr­ëng...) theo thèng kª cã trªn 80% nh÷ng ng­êi th­êng xuyªn ®i trªn c¸c ph­¬ng tiÖn giao th«ng c«ng céng lµ nh÷ng ng­êi chñ Doanh nghiÖp nªn møc ®é rñi ro l¹i cµng cao. Do vËy, viÖc b¶o vÖ an t
Luận văn liên quan