Đề tài Đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Hưng Yên - Thực trạng và giải pháp

Vốn, công nghệ, kiến thức quản lý và marketing là những điều kiện hàng đầu để thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở mọi địa phương trong cả nước, trong đó nhất là đối với những địa phương đang dựa chủ yếu vào sự phát triển của nông nghiệp. Hưng Yên là một địa phương thuần nông nhưng lại rất ít đất đai, mới được tái lập năm 1997 từ tỉnh Hải Hưng cũ, việc phát triển kinh tế, công nghiệp hoá và hiện đại hoá nông thôn gặp không ít khó khăn. Tích luỹ nội bộ hàng năm của tỉnh để tái đầu tư phát triển còn thấp (ước tính giai đoạn 2000 - 2010 toàn tỉnh tích lũy khoảng 1.350 Triệu USD), trong khi nhu cầu vốn để thực hiện các mục tiêu phát triển của tỉnh, thời kỳ 2000 - 2010 là: 2.750 triệu USD. Như vậy, nguồn vốn huy động đầu tư phát triển hàng năm chỉ đáp ứng được khoảng 49%, số còn lại phải huy động từ mọi nguồn vốn khác. Là một tỉnh nông nghiệp lại rất ít đất đai nên số vốn trong dân rất hạn chế, bởi thế phải nhìn vào các nguồn bên ngoài. Tuy là tỉnh thuần nông, điều kiện phát triển thấp, nhưng so với nhiều địa phương khác trong cả nước, Hưng Yên lại có khá nhiều điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Đó là, vị trí rất gần Hà Nội (tiếp giáp với các KCN vành đai của Hà Nội), cơ sở hạ tầng khá tốt (mới được đầu tư nhờ chia tách tỉnh), nguồn lao động địa phương dồi dào, giải phóng mặt bằng thuận lợi (đất nông nghiệp). Đây là những lợi thế khá hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài.

doc126 trang | Chia sẻ: ducpro | Ngày: 01/11/2012 | Lượt xem: 1702 | Lượt tải: 10download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Đầu tư trực tiếp nước ngoài ở Hưng Yên - Thực trạng và giải pháp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Môc lôc  Trang   Danh môc c¸c b¶ng biÓu  5   Danh môc tõ viÕt t¾t  6   PhÇn Më §Çu  8   1. Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi  8   2. T×nh h×nh nghiªn cøu  9   3. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu  10   4. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu  10   5. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu  11   6. Dù kiÕn nh÷ng ®ãng gãp míi cña luËn v¨n  11   7. Bè côc cña luËn v¨n  12      Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña FDI ë H­ng Yªn  13   1.1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ c¸c h×nh thøc cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi  13   1.1.1. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n  14   1.1.2. §Æc ®iÓm vµ c¸c h×nh thøc cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi  14   1.2. C¸c lý thuyÕt gi¶i thÝch sù ra ®êi cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi vµ ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ FDI  17   1.2.1. C¸c lý thuyÕt gi¶i thÝch sù ra ®êi cña FDI  17   1.2.2. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ FDI  22   1.3. Vai trß cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi  30   1.3.1. §èi víi n­íc xuÊt khÈu vèn  30   1.3.2. §èi víi n­íc nhËn ®Çu t­  31   1.4. §éng th¸i dßng vèn FDI  38   1.4.1. Luång vèn ®Çu t­ trùc tiÕp h­íng vµo c¸c n­íc t­ b¶n ph¸t triÓn vµ ®ang ph¸t triÓn  38   1.4.2. C«ng nghiÖp chÕ biÕn vµ dÞch vô lµ c¸c lÜnh vùc thu hót ®Çu t­ m¹nh nhÊt  39   1.4.3. §a cùc vµ ®a biªn trong ®Çu t­ trùc tiÕp  39   1.4.4. C¸c c«ng ty xuyªn quèc gia ®· vµ ®ang trë thµnh chñ thÓ ®Çu t­ chñ yÕu  40   1.4.5. HiÖn t­îng hai chiÒu trong ®Çu t­ trùc tiÕp  41   1.5. Kh¸i qu¸t vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam trong thêi gian qua  41   1.5.1. Chñ tr­¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n­íc ta vÒ thu hót FDI  41   1.5.2. T×nh h×nh ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam trong thêi gian qua.  43      Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng FDI ë H­ng Yªn  51   2.1. M«i tr­êng thu hót FDI ë H­ng Yªn.  51   2.1.1. VÞ trÝ ®Þa lý, ®Þa ®iÓm ®Çu t­.  51   2.1.2. §Æc ®iÓm vÒ kinh tÕ, nguån nh©n lùc.  54   2.1.3. Tr×nh ®é ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, dÞch vô ®Çu t­.  60   2.1.4. ChÝnh s¸ch, thñ tôc hµnh chÝnh ®èi víi FDI.  62   2.2. T¸c ®éng cña FDI ®èi víi ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña H­ng Yªn.  72   2.2.1. T¸c ®éng cña FDI ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu nÒn kinh tÕ.  72   2.2.2. T¸c ®éng cña FDI ®Õn kim ng¹ch xuÊt khÈu.  79   2.2.3. C¸c t¸c ®éng kh¸c.  86   2.3. C¸c vÊn ®Ò ®Æt ra trong thu hót vµ sö dông FDI ë H­ng Yªn  90   2.3.1. Nh÷ng thµnh c«ng  90   2.3.2. Nh÷ng h¹n chÕ, tån t¹i vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra cÇn gi¶i quyÕt  96      Ch­¬ng 3: Mét sè kiÕn nghÞ chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng thu hót vµ sö dông cã hiÖu qu¶ FDI ë H­ng Yªn.  102   3.1. Môc tiªu, ph­¬ng h­íng thu hót FDI cña H­ng Yªn trong thêi gian tíi  102   3.1.1. C¬ së ®Þnh h­íng  102   3.1.2. Môc tiªu, nhiÖm vô cña FDI trong thêi gian tíi.  104   3.2. C¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m thu hót vµ n©ng cao hiÖu qu¶ FDI t¹i H­ng Yªn  105   3.2.1. TiÕp tôc ®æi míi nhËn thøc ®èi víi FDI  105   3.2.2. Hoµn thiÖn hÖ thèng luËt ph¸p, ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch  106   3.2.3. §Èy m¹nh c¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh  111   3.2.4. Lµm tèt c«ng t¸c quy ho¹ch ®Çu t­  114   3.2.5. X©y dùng hoµn thiÖn h¹ tÇng c¬ së kü thuËt  116   3.2.6. Më réng c¸c h×nh thøc thu hót vµ vËn ®éng ®Çu t­  119   3.2.7. §µo t¹o, båi d­ìng ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý vµ n©ng cao chÊt l­îng ng­êi lao ®éng ho¹t ®éng trong khu vùc FDI.  119   3.2.8. Mét sè vÊn ®Ò kh¸c  120   * KÕt luËn  123   ** Tµi liÖu tham kh¶o  124   Danh môc c¸c b¶ng biÓu   Trang   B¶ng 1  M­êi nh©n tè hµng ®Çu quyÕt ®Þnh sù lùa chän ®Þa bµn ®Çu t­  26   B¶ng 2  C¸c dù ¸n FDI ®­îc cÊp giÊy phÐp t¹i ViÖt Nam  45   B¶ng 3  §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ph©n theo tØnh thµnhphè - tÝnh ®Õn 31/1/2004  48   B¶ng 4  C¬ cÊu kinh tÕ H­ng Yªn tõ khi t¸i lËp tØnh ®Õn nay (1997-2003)  73   B¶ng 5  GDP cña H­ng Yªn ph©n theo ngành kinh tÕ tõ khi t¸i lËp tØnh ®Õn nay (1997-2003)  75   B¶ng 6  C¬ cÊu c¸c dù ¸n FDI vào H­ng Yªn tõ khi t¸i lËp tØnh ®Õn nay (1997 - 2003)  76   B¶ng 7  Gi¸ trÞ xuÊt khÈu so víi GDP thêi kú 1997-2003  80   B¶ng 8  Gi¸ trÞ xuÊt khÈu cña c¸c c«ng ty cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi (thêi kú 1997 - 2003)  82   B¶ng 9  Gi¸ trÞ xuÊt khÈu chia theo n­íc (1997-2003)  84   B¶ng 10  Tr×nh ®é c«ng nghÖ, thiÕt bÞ cña c¸c doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i H­ng Yªn. (tÝnh theo gi¸ trÞ)  94       Danh môc tõ viÕt t¾t WB (World Bank) - Ng©n hµng thÕ giíi IMF (International Monetary Fund) - Quü tiÒn tÖ quèc tÕ TNCs (Transnational Corporations) - C«ng ty xuyªn quèc gia TNHH - Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n WTO (World Trade Orgnization) - Tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi ASEAN (Association of The South East Asian Nations) - HiÖp héi c¸c quèc gia §«ng Nam ¸ KCN - Khu c«ng nghiÖp CNH - H§H - C«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa. QLDA - Qu¶n lý dù ¸n GTVT - Giao th«ng vËn t¶i XD - X©y dùng CN - C«ng nghiÖp AFTA (ASEAN Free Trade Area) - Khu vùc th­¬ng m¹i tù do ASEAN UBND - ñy ban nh©n d©n H§HTKD - Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh CNTB - Chñ nghÜa t­ b¶n ODA (Official Development Assistance)-ViÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc BOT (Build - Operate - Transfer) - Hîp ®ång x©y dùng - kinh doanh - chuyÓn giao BTO (Build - Transfer - Operate) - Hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao - kinh doanh BT (Build - Transfer) - Hîp ®ång x©y dùng - chuyÓn giao FDI (Foreign Direct Investment) - §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi NQ - TW - NghÞ quyÕt Trung ­¬ng OECD (Organization for Economic Co-operation and Development) - Tæ chøc hîp t¸c vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. Q§-UB - QuyÕt ®Þnh ñy ban BCC (Bussiness Co-operation Contract) - Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh M&As (Merger and Acquisitions) s¸t nhËp vµ mua l¹i MIGA (Multilateral Investment Guarantee Agency) C¬ quan b¶o ®¶m ®Çu t­ ®a ph­¬ng. UNCTAD (United Nation Conference on Trade and Development) DiÔn ®µn th­¬ng m¹i vµ ph¸t triÓn liªn hîp quèc. NIEs - C¸c nÒn kinh tÕ míi c«ng nghiÖp hãa. PhÇn më ®Çu 1. Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi: Vèn, c«ng nghÖ, kiÕn thøc qu¶n lý vµ marketing lµ nh÷ng ®iÒu kiÖn hµng ®Çu ®Ó thùc hiÖn thµnh c«ng sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë mäi ®Þa ph­¬ng trong c¶ n­íc, trong ®ã nhÊt lµ ®èi víi nh÷ng ®Þa ph­¬ng ®ang dùa chñ yÕu vµo sù ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp. H­ng Yªn lµ mét ®Þa ph­¬ng thuÇn n«ng nh­ng l¹i rÊt Ýt ®Êt ®ai, míi ®­îc t¸i lËp n¨m 1997 tõ tØnh H¶i H­ng cò, viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ, c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng th«n gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n. TÝch luü néi bé hµng n¨m cña tØnh ®Ó t¸i ®Çu t­ ph¸t triÓn cßn thÊp (­íc tÝnh giai ®o¹n 2000 - 2010 toµn tØnh tÝch lòy kho¶ng 1.350 TriÖu USD), trong khi nhu cÇu vèn ®Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu ph¸t triÓn cña tØnh, thêi kú 2000 - 2010 lµ: 2.750 triÖu USD. Nh­ vËy, nguån vèn huy ®éng ®Çu t­ ph¸t triÓn hµng n¨m chØ ®¸p øng ®­îc kho¶ng 49%, sè cßn l¹i ph¶i huy ®éng tõ mäi nguån vèn kh¸c. Lµ mét tØnh n«ng nghiÖp l¹i rÊt Ýt ®Êt ®ai nªn sè vèn trong d©n rÊt h¹n chÕ, bëi thÕ ph¶i nh×n vµo c¸c nguån bªn ngoµi. Tuy lµ tØnh thuÇn n«ng, ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn thÊp, nh­ng so víi nhiÒu ®Þa ph­¬ng kh¸c trong c¶ n­íc, H­ng Yªn l¹i cã kh¸ nhiÒu ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI). §ã lµ, vÞ trÝ rÊt gÇn Hµ Néi (tiÕp gi¸p víi c¸c KCN vµnh ®ai cña Hµ Néi), c¬ së h¹ tÇng kh¸ tèt (míi ®­îc ®Çu t­ nhê chia t¸ch tØnh), nguån lao ®éng ®Þa ph­¬ng dåi dµo, gi¶i phãng mÆt b»ng thuËn lîi (®Êt n«ng nghiÖp)... §©y lµ nh÷ng lîi thÕ kh¸ hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi. MÆc dï cã nhiÒu lîi thÕ nh­ ®· nªu trªn, nh­ng ®Õn nay FDI vµo H­ng Yªn vÉn cßn h¹n chÕ, ch­a t­¬ng xøng víi tiÒm n¨ng vµ mong ®îi cña TØnh. HiÖn tr¹ng nµy ®· vµ ®ang ®Æt ra nhiÒu c©u hái cho c¸c nhµ qu¶n lý ®Þa ph­¬ng: ph¶i ch¨ng tØnh ch­a biÕt c¸ch thu hót FDI? C¸c nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi cßn h¹n chÕ ®Çu t­ vµo H­ng Yªn do chiÕn l­îc ®Çu t­ cña hä hay v× nh÷ng c¶n trë tõ m«i tr­êng ®Çu t­ cña tØnh? Lµm thÕ nµo ®Ó khai th¸c ®­îc c¸c lîi thÕ ®· nªu nh»m thu hót ®­îc nhiÒu FDI ®Ó bï ®¾p kho¶n thiÕu hôt to lín vÒ vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn cña TØnh? MÆt kh¸c, gÇn ®©y l¹i xuÊt hiÖn mét sè quan ®iÓm kú väng vµo vai trß cña FDI nh­ lµ “gi¶i ph¸p ®ét ph¸” ®Ó n©ng vÞ thÕ cña tØnh, tho¸t khái t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo (?). ViÖc t×m lêi gi¶i cho c¸c vÊn ®Ò ®· nªu lµ rÊt cÊp b¸ch ®èi víi c¸c nhµ qu¶n lý cña H­ng Yªn. Bëi vËy, nÕu ®Ò tµi tr¶ lêi ®­îc c¸c vÊn ®Ò nµy sÏ kh«ng chØ cã ý nghÜa vÒ lý luËn, mµ quan träng h¬n, sÏ gãp phÇn vµo gi¶i quyÕt ®­îc c¸c vÊn ®Ò cÊp b¸ch cña ®Þa ph­¬ng hiÖn nay. 2. T×nh h×nh nghiªn cøu. “§Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi” lµ chñ ®Ò ®­îc nghiªn cøu rÊt phæ biÕn hiÖn nay, næi bËt lµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu nh­: - Ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi víi c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ë ViÖt Nam - NguyÔn Träng Lu©n (n¨m 2002). - Ho¹t ®éng ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i Hµ Néi vµ Thµnh phè Hå ChÝ Minh - Lª Bé LÜnh (n¨m 2002). - Hoµn thiÖn chÝnh s¸ch vµ tæ chøc thu hót ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam - Mai Ngäc C­êng (n¨m 2001). Ngoµi ra, trong thêi gian võa qua còng cã nhiÒu bµi b¸o, bµi viÕt ®¨ng trªn t¹p chÝ vµ nh÷ng cuéc héi th¶o vÒ vÊn ®Ò nµy. Tuy nhiªn phÇn lín c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu tËp trung ë ph¹m vi quèc gia (toµn quèc), sè c«ng tr×nh nghiªn cøu chñ ®Ò nµy ë ph¹m vi ®Þa ph­¬ng cßn rÊt Ýt (chñ yÕu ë Hµ Néi, thµnh phè lín vµ c¸c ®Þa ph­¬ng thu hót ®­îc nhiÒu FDI trong c¶ n­íc). Cho ®Õn nay ch­a cã c«ng tr×nh nghiªn cøu nµo trïng tªn vµ néi dung cña ®Ò tµi. ë H­ng Yªn, qua 6 n¨m thùc hiÖn thu hót FDI, còng cã mét sè nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò nµy, nh­ng phÇn lín míi chØ ë d¹ng b¸o c¸o, tæng kÕt thùc tiÔn FDI cña tØnh. MÆc dï Së KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ cña tØnh ®· rÊt quan t©m, mong muèn tiÕn hµnh nghiªn cøu vÊn ®Ò nµy mét c¸ch cã c¨n cø khoa häc, toµn diÖn vµ hÖ thèng, nh­ng ®Õn nay vÉn ch­a thùc hiÖn ®­îc. Bëi vËy, ®Ò tµi nghiªn cøu vÒ “§Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ë H­ng Yªn: Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p” lµ mét ®Ò tµi míi, kÕt qu¶ nghiªn cøu cña ®Ò tµi sÏ gãp phÇn kh¾c phôc h¹n chÕ nµy vµ ®©y còng chÝnh lµ ®iÓm míi cña luËn v¨n. 3. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu. Víi ®Þnh h­íng ¸p dông c¸c kiÕn thøc khoa häc, lý luËn kinh tÕ vµo gi¶i quyÕt vÊn ®Ò thùc tiÔn FDI ë H­ng Yªn nªn môc ®Ých c¬ b¶n cña luËn v¨n lµ gi¶i thÝch vµ dù ®o¸n c¸c vÊn ®Ò FDI ë H­ng Yªn mét c¸ch cã c¨n cø khoa häc, toµn diÖn vµ hÖ thèng. Trªn c¬ së ®ã, ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m thóc ®Èy thu hót vµ sö dông cã hiÖu qu¶ nguån vèn quan träng nµy ë H­ng Yªn trong thêi gian tíi. §Ó ®¹t ®­îc môc ®Ých nªu trªn, nhiÖm vô nghiªn cøu c¬ b¶n cña luËn v¨n lµ: HÖ thèng ho¸ c¸c vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn cña FDI ë n­íc ta vµ tham kh¶o mét sè ®Þa ph­¬ng ®iÓn h×nh thu hót FDI trong c¶ n­íc; ph©n tÝch mét c¸ch chi tiÕt, toµn diÖn vµ cã hÖ thèng vÒ hiÖn tr¹ng vµ c¸c nh©n tè ¶nh h­ëng ®Õn FDI ë H­ng Yªn; ®¸nh gi¸ t¸c ®éng cña FDI ®èi víi sù ph¸t triÓn cña H­ng Yªn tõ khi t¸i lËp tØnh ®Õn nay; ®Ò xuÊt mét sè gîi ý chÝnh s¸ch ®èi víi c¸c c¬ quan chøc n¨ng cña nhµ n­íc vµ ®­a ra c¸c biÖn ph¸p thùc hiÖn cho c¸c nhµ qu¶n lý H­ng Yªn nh»m thóc ®Èy thu hót vµ sö dông cã hiÖu qu¶ FDI phôc vô c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ cña tØnh trong thêi gian tíi. 4. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu. §èi t­îng nghiªn cøu chñ yÕu cña luËn v¨n lµ FDI vµ c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn thu hót, sö dông nguån vèn nµy ë H­ng Yªn. Ph¹m vi nghiªn cøu lµ tØnh H­ng Yªn. Thêi gian nghiªn cøu tÝnh tõ 1997 ®Õn 2003, tøc lµ thêi kú tõ khi t¸i thµnh lËp tØnh ®Õn n¨m 2003. 5. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu. Thu thËp, ®äc, ph©n tÝch c¸c tµi liÖu, chÝnh s¸ch, sè liÖu cã liªn quan ®Õn ®Ò tµi lµm c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn nghiªn cøu cña ®Ò tµi. C¸c quan ®iÓm, kÕt qu¶ ph©n tÝch sÏ ®­îc th­êng xuyªn trao ®æi víi c¸c chuyªn gia vµ nh÷ng ng­êi qu¶n lý FDI cña tØnh H­ng Yªn. TiÕp theo lµ thu thËp c¸c sè liÖu, b¸o c¸o vµ tiÕn hµnh kh¶o s¸t thùc tiÔn FDI ë H­ng Yªn ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng cña nguån vèn nµy. C¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ sÏ ®­îc gãp ý vµ b×nh luËn cña nh÷ng ng­êi qu¶n lý FDI vµ mét sè nhµ ®Çu t­ n­íc ngoµi ë H­ng Yªn. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ ®Ó viÕt b¶n th¶o lÇn 1 sau ®ã c¸c chuyªn gia gãp ý b¶n th¶o ®Ó söa ch÷a, hoµn thiÖn luËn v¨n. Ngoµi c¸c ph­¬ng ph¸p c¬ b¶n th­êng ®­îc sö dông trong nghiªn cøu kinh tÕ cña chñ nghÜa M¸c-Lªnin (duy vËt biÖn chøng, duy vËt lÞch sö,…), luËn v¨n sÏ sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu chñ yÕu lµ: thèng kª, tæng hîp, ph©n tÝch, so s¸nh, pháng vÊn chuyªn gia, kh¶o s¸t thùc tÕ vµ khu vùc häc. 6. Dù kiÕn nh÷ng ®ãng gãp míi cña luËn v¨n. Cïng víi viÖc gãp phÇn hÖ thèng, kh¸i qu¸t nh÷ng quan ®iÓm lý luËn vÒ ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI), nghiªn cøu t¸c ®éng cña FDI ®Õn ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña c¶ n­íc nãi chung vµ mét sè ®Þa ph­¬ng nãi riªng, ®iÓm ®ãng gãp míi vµ chÝnh cña luËn v¨n lµ ®¸nh gi¸ t¸c ®éng cña FDI ®Õn sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña tØnh H­ng Yªn thêi kú sau t¸i lËp tØnh (1997 - 2003) vµ ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p ®Ó t¨ng c­êng thu hót vµ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông nguån vèn FDI, ®ång thêi h¹n chÕ c¸c t¸c ®éng tiªu cùc, ph¸t huy t¸c ®éng tÝch cùc cña FDI trªn ®Þa bµn tØnh H­ng Yªn, gãp phÇn ®Èy m¹nh sù nghiÖp CNH - H§H vµ héi nhËp quèc tÕ mét c¸ch bÒn v÷ng vµ ®óng h­íng. LuËn v¨n cã thÓ ®­îc dïng lµm t­ liÖu tham kh¶o cho nh÷ng ng­êi nghiªn cøu, ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch, qu¶n lý, gi¶ng d¹y vµ häc tËp FDI ë ®Þa ph­¬ng, trung ­¬ng còng nh­ mét sè tr­êng häc, c¬ së ®µo t¹o ®¹i häc vµ sau ®¹i häc. 7. Bè côc cña luËn v¨n. Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, phô lôc vµ tµi liÖu tham kh¶o, luËn v¨n gåm 3 ch­¬ng: Ch­¬ng 1: C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña nghiªn cøu FDI ë H­ng Yªn. Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng FDI ë H­ng Yªn. Ch­¬ng 3: Mét sè kiÕn nghÞ chÝnh s¸ch, gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng thu hót vµ sö dông cã hiÖu qu¶ FDI ë H­ng Yªn. Ch­¬ng 1 C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn cña FDI ë H­ng Yªn 1.1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ c¸c h×nh thøc cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. 1.1.1. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n. §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi (FDI) lµ mét trong nh÷ng h×nh thøc cña ®Çu t­ quèc tÕ, ®­îc ®Æc tr­ng bëi qu¸ tr×nh di chuyÓn t­ b¶n gi÷a c¸c quèc gia trªn thÕ giíi. MÆc dï cã nhiÒu kh¸c biÖt vÒ quan niÖm nh­ng nh×n chung th× ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®­îc hiÓu nh­ ho¹t ®éng kinh doanh mµ ë ®ã cã sù t¸ch biÖt trong viÖc sö dông vèn vµ qu¶n lý ®Çu t­. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ xÐt vÒ mÆt chñ thÓ th× ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi bao giê còng lµ mét d¹ng quan hÖ kinh tÕ cã yÕu tè n­íc ngoµi. YÕu tè n­íc ngoµi ë ®©y kh«ng chØ lµ sù kh¸c biÖt vÒ quèc tÞch hay l·nh thæ sinh sèng, mµ cßn x¸c ®Þnh t­ b¶n di chuyÓn trong ®Çu t­ trùc tiÕp cña c¸c n­íc ngoµi b¾t buéc ph¶i v­ît ra ngoµi biªn giíi cña mét quèc gia. Néi dung kinh tÕ cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®­îc ph¶n ¸nh trong LuËt §Çu t­. ë ®ã, ng­êi ta ®· cè g¾ng t¹o ra nh÷ng h×nh thøc ph¸p lý tháa m·n hai ®Æc tr­ng c¬ b¶n nhÊt cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi ®ã lµ: - Cã sù di chuyÓn t­ b¶n trªn ph¹m vi quèc tÕ. - Chñ ®Çu t­ (mét bªn hoÆc c¶ hai bªn) trùc tiÕp hoÆc cïng thèng nhÊt víi nhau tham gia vµo viÖc sö dông vèn vµ qu¶n lý ®èi t­îng ®Çu t­. Theo LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam, th× cã thÓ hiÓu ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ viÖc c¸c tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi trùc tiÕp ®­a vµo ViÖt Nam vèn b»ng tiÒn n­íc ngoµi hoÆc bÊt kú tµi s¶n nµo ®­îc ChÝnh phñ ViÖt Nam chÊp nhËn ®Ó hîp t¸c víi bªn ViÖt Nam hoÆc tù m×nh tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh trªn l·nh thæ ViÖt Nam. D­íi gãc ®é kinh tÕ quèc tÕ cã thÓ hiÓu: §Çu t­ trùc tiÕp lµ lo¹i h×nh di chuyÓn vèn quèc tÕ, trong ®ã ng­êi chñ së h÷u ®ång thêi lµ trùc tiÕp qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh ho¹t ®éng sö dông vèn ®Çu t­. VÒ thùc chÊt, ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi lµ sù ®Çu t­ cña c¸c c«ng ty nh»m x©y dùng c¸c c¬ së, chi nh¸nh ë n­íc ngoµi vµ lµm chñ toµn bé hay tõng phÇn c¬ së ®ã. §©y chÝnh lµ h×nh thøc ®Çu t­ mµ chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®ãng gãp mét sè vèn ®ñ lín vµo lÜnh vùc s¶n xuÊt hoÆc dÞch vô vµ cho phÐp hä trùc tiÕp tham gia ®iÒu hµnh ®èi t­îng mµ hä bá vèn ®Çu t­. 1.1.2. §Æc ®iÓm vµ c¸c h×nh thøc cña ®Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi. * §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi cã c¸c ®Æc ®iÓm chñ yÕu sau ®©y: - C¸c chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i ®ãng gãp mét sè vèn tèi thiÓu theo quy ®Þnh cña LuËt §Çu t­ cña tõng n­íc quy ®Þnh. VÝ dô: LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi cña ViÖt Nam quy ®Þnh chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ph¶i ®ãng gãp tèi thiÓu 30% vèn ph¸p ®Þnh cña dù ¸n, Mü quy ®Þnh 10%. - QuyÒn qu¶n lý xÝ nghiÖp phô thuéc vµo møc ®é gãp vèn. NÕu gãp 100% th× doanh nghiÖp hoµn toµn do chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi ®iÒu hµnh qu¶n lý. - Lîi nhuËn cña c¸c chñ ®Çu t­ n­íc ngoµi thu ®­îc phô thuéc vµo kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh vµ ®­îc chia theo tû lÖ gãp vèn trong vèn ph¸p ®Þnh sau khi nép thuÕ cho n­íc së t¹i vµ tr¶ lîi tøc cæ phÇn (nÕu cã). - §Çu t­ trùc tiÕp ®­îc thùc hiÖn th«ng qua viÖc x©y dùng doanh nghiÖp míi, mua l¹i toµn bé hoÆc tõng phÇn doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng hoÆc mua cæ phiÕu ®Ó th«n tÝnh hoÆc s¸t nhËp c¸c doanh nghiÖp víi nhau. * Cã c¸c h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp chñ yÕu sau: - Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh: Lµ v¨n b¶n ký kÕt gi÷a hai bªn hoÆc nhiÒu bªn (gäi t¾t lµ c¸c bªn hîp doanh) ®Ó cïng nhau tiÕn hµnh mét hoÆc nhiÒu hîp ®ång kinh doanh ë ViÖt Nam trªn c¬ së quy ®Þnh tr¸ch nhiÖm vµ ph©n chia kÕt qu¶ kinh doanh cho mçi bªn mµ kh«ng thµnh lËp ph¸p nh©n míi. Hîp ®ång hîp t¸c kinh doanh cã mét sè ®Æc ®iÓm nh­: + Lµ mét h×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp, chÞu sù ®iÒu chØnh cña LuËt §Çu t­, do vËy nã kh¸c víi c¸c hîp ®ång th­¬ng m¹i, hîp ®ång kinh tÕ vÒ trao ®æi mua b¸n th«ng th­êng (c¸c hîp ®ång nµy kh«ng bÞ LuËt §Çu t­ ®iÒu chØnh). + Kh«ng h×nh thµnh mét ph¸p nh©n míi. + C¸c bªn hîp doanh vÉn gi÷ nguyªn së h÷u riªng ®èi víi tµi s¶n gãp vµo hîp doanh. + KÕt qu¶ ho¹t ®éng phô thuéc vµo sù tån t¹i vµ thùc hiÖn nghÜa vô cña mçi bªn hîp doanh. Néi dung ho¹t ®éng kinh doanh, c¸c quyÒn vµ nghÜa vô cña mçi bªn, c¸ch thøc x¸c ®Þnh vµ ph©n chia kÕt qu¶, thêi h¹n hîp ®ång, c¸ch gi¶i quyÕt tranh chÊp… ®­îc x¸c ®Þnh cô thÓ trong hîp ®ång. H×nh thøc ®Çu t­ trùc tiÕp cña n­íc ngoµi nµy ph¶i ®­îc xÐt duyÖt vµ cÊp giÊy phÐp kinh doanh cña Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­. - Doanh nghiÖp liªn doanh: Lµ doanh nghiÖp ®­îc thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång kinh doanh gi÷a bªn hoÆc c¸c bªn ViÖt Nam víi bªn hoÆc c¸c bªn n­íc ngoµi, hoÆc trªn c¬ së hiÖp ®Þnh gi÷a ChÝnh phñ ViÖt Nam víi ChÝnh phñ n­íc ngoµi, nh»m ho¹t ®éng kinh doanh trªn l·nh thæ ViÖt Nam. + Doanh nghiÖp liªn doanh lµ ph¸p nh©n ViÖt Nam vµ ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n (TNHH), mçi bªn liªn doanh chÞu tr¸ch nhiÖm ®èi víi bªn kia, víi doanh nghiÖp liªn doanh vµ bªn thø ba trong ph¹m vi phÇn vèn cña m×nh vµo vèn ph¸p ®Þnh. + Doanh nghiÖp liªn doanh ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c tù chñ tµi chÝnh trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh, phï hîp víi giÊy phÐp ®Çu t­ vµ ph¸p luËt ViÖt Nam. + Doanh nghiÖp liªn doanh cã tµi s¶n riªng do c¸c bªn liªn doanh ®ãng gãp vµ lµ së h÷u chung cña c¸c bªn liªn doanh. + Doanh nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp sau khi Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ cÊp giÊy phÐp ®Çu t­ vµ chøng nhËn ®¨ng ký ®iÒu lÖ doanh nghiÖp. - Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi: lµ doanh nghiÖp hoµn toµn thuéc së h÷u cña c¸c tæ chøc kinh tÕ, c¸ nh©n n­íc ngoµi, do hä thµnh lËp t¹i ViÖt Nam, tù qu¶n lý vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ ho¹t ®éng kinh doanh. C¬ së ph¸p lý ®Ó thµnh lËp vµ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi lµ LuËt §Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam, giÊy phÐp ®Çu t­, ®iÒu lÖ doanh nghiÖp vµ ph¸p luËt ViÖt Nam. Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp theo h×nh thøc c«ng ty TNHH lµ ph¸p nh©n ViÖt Nam. Tµi s¶n cña doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi thuéc tæ chøc, c¸ nh©n n­íc ngoµi nªn hä cã quyÒn quyÕt ®Þnh bé m¸y qu¶n lý, ®iÒu hµnh doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi ®­îc thµnh lËp sau khi Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t­ cÊp giÊy phÐp ®Çu t­ vµ chøng nhËn ®¨ng ký §iÒu lÖ doanh nghiÖp. - Hîp ®ång x©y dùng - kinh doanh - chuyÓn giao (BOT)