Đề tài Sự biểu hiện của quy luật giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam: Giải pháp và phương hướng

Vậy trong nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, định hướng XHCN ở nước ta hiện nay, các doanh nghiệp tư nhân không hoàn toàn giống kinh tế tư bản tư nhân dưới chế độ TBCN và cũng không hoàn toàn chịu sự ảnh hưởng của quy luật giá trị thặng dư. Chính vì thế, việc thừa nhận sự tiến bộ, hợp pháp của kinh tế tư nhân và khuyến khích nó phát triển là tạo điều kiện phát triển sản xuất để khuyến khích sự phát triển của xã hội, chứ không phải là khuyến khích sự bóc lột. Đó là sự vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin trong điều kiện nước ta hiện nay. Sự khẳng định này đã góp phần xóa bỏ mặc cảm và tháo gỡ những rào cản cho kinh tế tư nhân phát triển, đồng thời thực hiện quá trình Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa ở Nước ta. Dù kinh tế tư nhân có sự đóng góp quan trọng nhưng nó cũng phải chấp hành nghiêm luật pháp, thực hiện đúng chính sách của Nhà nước, tôn trọng nhân phẩm của người lao động và tích cực tham gia các hoạt động nhân đạo từ thiện. Tất cả đều nhằm mục đích phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay.

doc26 trang | Chia sẻ: tuandn | Ngày: 11/04/2013 | Lượt xem: 9183 | Lượt tải: 28download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Sự biểu hiện của quy luật giá trị thặng dư trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam: Giải pháp và phương hướng, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG QUY LUẬT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ Giá trị thặng dư Mục đích của các nhà tư bản chủ nghĩa sản xuất hàng hóa là sản xuất giá trị thặng dư. Để sản xuất giá trị thặng dư thì đầu tiên nhà tư bản phải tổ chức sản xuất ra những hàng hóa có giá trị sử dụng. Vì giá trị sử dụng là nội dung vật chất của hàng hóa, là vật mang giá trị và giá trị thặng dư. Vậy giá trị thặng dư là gì? Giá trị thặng dư là giá trị mới do lao động của người công nhân tạo ra ngoài giá trị sức lao động, là kết quả lao động không công của công nhân cho nhà tư bản. Để sản xuất giá trị thặng dư thì nhà tư bản phải ứng tư bản ra để mua tư liệu sản xuất và sức lao động, nghĩa là chuyển hóa tư bản tiền tệ thành hai hình thái khác nhau của tư bản sản xuất: Tư bản bất biến: là bộ phận tư bản tồn tại dưới hình thái tư liệu sản xuất, giá trị của nó không biến đổi về lượng trong quá trình sản xuất Tư bản khả biến là bộ phận tư bản dùng để mua sức lao động đã có sự biến đổi về lượng trong quá trình sản xuất. Quá trình tạo ra giá trị thặng dư luôn có sự kết hợp của cả hai hình thái trên. Trong đó tư bản khả biến dùng để mua sức lao đông có vai trò trực tiếp sáng tạo ra giá trị thặng dư. Còn tư bản bất biến đóng vai trò gián tiếp, nó chỉ là điều kiện vật chất cần thiết cho quá trình sản xuất, tự bản thân nó không tạo ra giá trị thặng dư. Qua đây ta có thể kết luận: tư bản là giá trị đem lại giá trị thặng dư bằng cách bóc lột công nhân làm thuê, tư bản thể hiện quan hệ sản xuất giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, tư bản là phạm trù lịch sử. Các nhà tư bản đã dùng nhiều phương pháp khác nhau tùy theo điều kiện kinh tế - kĩ thuật để làm cho khối lượng giá trị thặng dư ngày càng lớn. Trong đó có hai phương pháp cơ bản sản xuất giá trị thặng dư: tuyệt đối và tương đối. Giá trị thặng dư tuyệt đối là giá trị thặng dư thu được bằng cách kéo dài ngày lao động, hoặc tăng cường độ lao động. Giá trị thăng dư tương đối là giá trị thặng dư thu được bằng cách rút ngắn thời gian lao động tất yếu, và tương ứng làm tăng lao động thặng dư. Giá trị sức lao động được quyết định bởi giá trị các tư liệu tiêu dùng và dịch vụ để sản xuất, tái sản xuất sức lao động. Vì vậy, để hạ thấp giá trị sức lao động thì phải giảm giá trị các tư liệu sinh hoạt và dịch vụ cần thiết cho người công nhân bằng cách tốt nhất là tăng năng suất lao động xã hội trong các ngành sản xuất tư liệu tiêu dùng và các ngành sản xuất tư liệu sản xuất. Muốn tăng năng suất lao động phải cải tiến sản xuất, đổi mới công nghệ. Cách này chỉ áp dụng cho các xí nghiệp nào đó, còn một số xí nghiệp thì chưa có điều kiện để làm. Và giá trị thặng dư siêu ngạch xuất hiện Giá trị thặng dư siêu ngạch là phần giá trị thặng dư thu được do các nhà tư bản cá biệt đi đầu trong việc cải tiến kĩ thuật công nghệ làm giảm giá trị cá biệt của hàng hóa xuống thấp hơn giá trị xã hội của hàng hóa. Tóm lại, giá trị thặng dư siêu ngạch là động lực mạnh nhất thúc đẩy các nhà tư bản đổi mới công nghệ để tăng năng suất lao động cá biệt, đánh bại đối thủ của mình trong cạnh tranh. Tuy giá trị thặng dư tuyệt đối và giá trị thặng dư tương đối có sự khác nhau nhưng cả hai đều là một bộ phận giá trị mới do công nhân sáng tạo ra và là lao động không trả công. Sản xuất giá trị thặng dư –quy luật giá trị thặng dư Mỗi một phương thức sản xuất thì bao giờ cũng tồn tại một quy luật phản ánh bản chất của phương thức sản xuất, quy định sự vận động phát triển của phương thức sản xuất và đóng vai trò chủ đạo trong hệ thống các quy luật kinh tế gọi là quy luật kinh tế cơ bản. Và trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, thì C.Mác xác định quy luật kinh tế đó là quy luật sản xuất giá trị thặng dư. Mục đích của sản xuất tư bản chủ nghĩa là làm giàu là nhân giá trị lên, do đó là bảo toàn giá trị cũ và tạo ra giá trị thặng dư. Sản xuất giá trị thặng dư là mục đích trực tiếp duy nhất của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa. Với mục đích trên thì các nhà tư bản có thể sản xuất ra bất kì hàng hóa gì, và bất chấp tất cả miễn là tối đa hóa được giá trị thặng dư. Đây chính là mục đích, động cơ thúc đẩy sự hoạt động của mỗi nhà tư bản. Để tối đa hóa giá trị thặng dư các nhà tư bản tăng cường bóc lột công nhân làm thuê, không phải bằng cưỡng bức siêu kinh tế mà trên cơ sở mở rộng sản xuất, kéo dài ngày lao động tăng cường độ lao động, phát triển kĩ thuật tăng năng suất lao động, …Đây là phương tiện để đạt mục đích của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa. Quy luật giá trị thặng dư ra đời cùng với sự ra đời của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, nó tồn tại và phát huy tác dụng cùng với sự tồn tại và vận động của nền kinh tế tư bản chủ nghĩa. Quy luật giá trị thặng dư là quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa tư bản. KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Như ta đã biết việc thừa nhận kinh tế thị trường không phải là sản phẩm riêng có của chủ nghĩa tư bản đặt ra cho chúng ta nhiệm vụ nghiên cứu, vận dụng tốt kho tàng tri thức về kinh tế thị trường và các quy luật của nó nhằm thực hiện mục tiêu: “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Vậy vấn đề cần đặt ra ở đây là tìm hiểu và nghiên cứu kinh tế thị trường vì nước ta đang trên đường đi lên CNXH. Kinh tế thị trường Ở nước ta, trong thời kì quá độ muốn phát triển mạnh mẽ lực lượng sản xuất thì phải xã hội hóa và chuyên môn hóa. Quá trình này chỉ diễn ra thuận lợi trong một nền kinh tế hàng hóa với thị trường ổn định. Thị trường là lĩnh vực trao đổi hàng hóa, đồng thời là một trong những hình thức biểu hiện quan hệ sản xuất của những người sản xuất hàng hóa, nên thị trường hoàn toàn có thể mang bản chất xã hội – kinh tế khác nhau, phụ thuộc vào tính chất quan hệ sản xuất, trước hết vào chế độ sỡ hữu thống trị trong từng chế độ xã hội cụ thể. Kinh tế thị trừơng là một kiểu tổ chức kinh tế xã hội, trong đó quá trình sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng đều được thực hịên thông qua thị trường. Chính vì thế mà kinh tế thị trường không chỉ là “công nghệ”, “phương tiện” để phát triển kinh tế xã hội, mà còn là những quan hệ kinh tế xã hội.Vậy không thể có một nền kinh tế thị trường chung chung thuần túy,trừu tượng tách rời khỏi hình thái kinh tế xã hội, tách rời khỏi chế độ chính trị của một nước. Nhà nước và nhân dân mỗi nước tự định hướng mục đích chính trị và mục đích kinh tế-xã hội nên sự vận động và phát triển của các nền kinh tế thị trường cũng khác nhau. Cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam: Phân công lao động xã hội Tồn tại nhiều hình thức sở hữu Thành phần kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể Quan hệ hàng hóa – tiền tệ Vai trò của sự phát triển kinh tế thị trường: Phá vỡ dần kinh tế tự nhiên và chuyển thành nền kinh tế hàng hóa thúc đẩy sự xã hội hóa sản xuất. Là động lực thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, nâng cao năng suất lao động xã hội Kích thích tính năng động, sáng tạo của chủ thể kinh tế, kích thích việc nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã, tăng khối lượng hàng hóa dịch vụ. Phát huy được tiềm năng, lợi thế của từng vùng, đất nước, có tác dụng mở rộng quan hệ kinh tế với nước ngoài. Thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung sản xuất , tạo điều kiện ra đời của sản xuất lớn với trình độ xã hội hóa cao. Bên cạnh đó còn chọn lọc được những người sản xuất kinh doanh giỏi, hình thành đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ, lao động lành nghề đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước. Vậy phát triển kinh tế thị trường là một tất yếu, một nhiệm vụ kinh tế cấp bách để chuyển nền kinh tế lạc hậu của nước ta thành nền kinh tế hiện đại, hội nhập vào sự phân công lao động quốc tế. Đó là con đường đúng đắn để phát triển lực lượng sản xuất, khai thác có hiệu quả tiềm năng của đất nước vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Kinh tế thị trường định hướng XHCN Nước ta đang thực hiện chuyển đổi nền kinh tế, chuyển từ nền kinh tế hàng hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường. Mô hình kinh tế của Việt Nam được xác định là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thực chất là kiểu tổ chức nền kinh tế -xã hội vừa dựa trên nguyên tắc và quy luật của kinh tế thị trường, vừa dựa trên những nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có hai nhóm nhân tố cơ bản tồn tại trong nhau, kết hợp với nhau và bổ sung cho nhau. Đó là: - Nhóm nhân tố của kinh tế thị trường:đóng vai trò “động lực” thúc đẩy sản xuất xã hội phát triển nhanh,hiệu quả. -Nhóm nhân yố của xu hướng mới đang vận động, đang phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa:đóng vai trò “hướng dẫn”, “chế định”sự vận động của nền kinh tế theo những mục tiêu đã xác định,bổ sung những mặc tích cực, hạn chế những mặc tiêu cực của thị trường, hoàn thiện mô hình chủ nghĩa xã hội. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam mang những tính chất của nền kinh tế thị trường: Thứ nhất là các chủ thể kinh tế có tính độc lập, có quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh Thứ hai là giá cả do thị trường quyết định, hệ thống thị trường được phát triển đầy đủ và có tác dụng làm cơ sở cho việc phân phối các nguồn lực kinh tế vào trong các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế. Thứ ba là nền kinh tế vận động theo những quy luật vốn có của kinh tế thị trường như quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh…sự tác động của các quy luật đó hình thành cơ chế điều tiết của nền kinh tế. Thứ tư là nền kinh tế thị trường hiện nay có sự điều tiết vĩ mô của nhà nước thông qua pháp luật kinh tế, kế hoạch hóa, các chính sách kinh tế. Mặt khác, kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam dựa trên cơ sở và được dẫn dắt, chi phối bởi nguyên tắc và bản chất của chủ nghĩa xã hội. Do đó, kinh tế thị trường định hướng XHCN có những đặc trưng cơ bản sau: Về mục tiêu phát triển kinh tế thị trường Nền kinh tế thị trường gồm nhiều thành phần trong đó kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực hiện nhiều hình thức phân phối thu nhập, trong đó lấy phân phối theo lao động là chủ yếu. Cơ chế vận hành nền kinh tế là cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà nước xã hội chủ nghĩa. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là nền kinh tế mở, hội nhập. Thực trạng nền kinh tế thị trường ở Việt Nam Trình độ phát triển nền kinh tế thị trường ở nước ta còn ở giai đoạn sơ khai Thị trường dân tộc thống nhất đang trong quá trình hình thành nhưng chưa đồng bộ Nhiều thành phần kinh tế tham gia thị trường Sự hình thành thị trường trong nước gắn với mở rộng kinh tế đối ngoại, hội nhập vào thị trường khu vực và thế giới, trong hoàn cảnh phát triển kinh tế – kỹ thuật của nước ta thấp xa so với hầu hết các nước khác. Quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội còn yếu Các giải pháp cơ bản để phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Thực hiện nhất quán chính sách kinh tế nhiều thành phần. Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, ứng dụng nhanh tiến bộ khoa học, công nghệ; trên cơ sở đó đẩy mạnh phân công lao động xã hội. Hình thành và phát triển đồng bộ các loại thị trường. Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại. Giữ vững ổn định chính trị, hoàn thiện hệ thống luật pháp Xóa bỏ triệt để cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp, hoàn thiện cơ chế quản lý kinh tế của nhà nước. quy luật giá trị thặng dư trong chế độ tư bản chủ nghĩa được xem là sự bóc lột sức lao động của ngừơi lao động. Vậy trong chế độ xã hội chủ nghĩa thì quy luật này còn đúng hay không? Và biểu hiện của nó trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam như thế nào? CHƯƠNG II: SỰ BIỂU HIỆN CỦA QUY LUẬT GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN Ở VIỆT NAM NGHIÊN CỨU GIÁ TRỊ THẶNG DƯ TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY Lý luận giá trị thặng dư là một trong những phát hiện vĩ đại của C.Mác. Nhưng để nhận thức đúng bản chất khoa học của lý luận này cần đặt nó trong điều kiện cụ thể của từng quốc gia, dân tộc(trong từng giai đoạn lịch sử nhất định). Thật vậy, hoàn cảnh lịch sử đã đổi mới, cần phải có nhận thức mới ; có như vậy, chúng ta mới có thể tìm thấy được những hợp lý của lý luận giá trị thặng dư trong hoàn cảnh lịch sử hiện nay ở nước ta. Sinh thời, chính V.I.Lênin đã nói rằng : “Chúng ta không thề coi lý luận của Mác như là cái gì đó đã xong xuôi và bất khả xâm phạm ; trái lại, chúng ta tin rằng lý luận đó chỉ đặt nền móng cho môn khoa học mà những người XHCN cần phát triển hơn nữa mọi mặt, nếu họ không muốn trở thành lạc hậu đối với cuộc sống. Rõ ràng, những chỉ dẫn đó của những nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lênin đã cho chúng ta thấy, những thế hệ sau Mác phải nghiên cứu, xem xét bổ sung, hoàn chỉnh chủ nghĩa Mác nói chung, lý luận giá trị thặng dư nói riêng cho phù hợp với những điều kiện, những mối quan hệ thực tế cụ thể, chứ không phải phê phán phủ nhận nó”. [www.cpv.org.vn] Khi chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu sụp đổ, CNXH lâm vào khủng hoảng, thì các thế lực thù địch cố gắng tìm đủ mọi cách để tấn công vào chủ nghĩa Mác, nhất là lý luận giá trị thặng dư. Một số bộ phận phản động cho rằng: “Ta xây dựng CNXH bằng cách thực hiện nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường, thực hiện chính sách mở cửa, khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển tức là nước ta thừa nhận lý luận giá trị thặng dư và bác bỏ lý luận giá trị thặng dư của Mác”. Vậy điều đó là đúng hay sai? Như ta đã biết Việt Nam chủ trương xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN.Chứ không có nghĩa là lý luận giá trị thặng dư không còn giá trị, mà nó còn được vận dụng một cách sáng tạo vào sự nghiệp phát triển kinh tế ở nước ta. Với lại, Việt Nam hiện nay đang ở thời kỳ quá độ lên CNXH, nên tất yếu còn tồn tại nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế khác nhau. Hơn nữa, kinh tế tư nhân ở Việt Nam hiện nay không hoàn toàn theo đúng nghĩa của nó nữa. Về mặt chính trị thì nó đại diện cho giai cấp tư sản. Mà kinh tế tư bản tư nhân và giai cấp tư sản thì luôn gắn liền với CNTB và chỉ tồn tại trong điều kiện có sự tồn tại của quan hệ sản xuất TBCN. Nhưng trong quá trình đổi mới ở nước ta, sự xuất hiện và phát triển các loại hình doanh nghiệp không đồng nghĩa với sự xuất hiện trở lại của quan hệ sản xuất TBCN và giai cấp tư sản. Về mặt kinh tế thì các doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp ở nước ta, ngay cả các doanh nghiệp có quy mô lớn cũng vậy. Đó là một bộ phận quan trọng của quan hệ sản xuất định hướng XHCN, được hình thành và phát triển trong điều kiện có sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, chịu sự quản lý của Nhà nước XHCN, phục vụ cho sự nghiệp đổi mới, được nước ta khuyến khích bảo vệ,và không chịu sự chi phối của quy luật giá trị thặng dư. Tóm lại, xây dựng nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân ở Việt Nam hiện nay chẳng những không phủ nhận lý luận giá trị thặng dư mà còn giữ nguyên được giá trị của nó.Bên cạnh đó cần bổ sung, và nhận thức nó một cách đầy đủ trong bối cảnh hiện nay. Vậy kinh tế tư bản tư nhân ở Việt Nam hiện nay như thế nào? Các loại hình doanh nghiệp của tư nhân và đội ngũ doanh nhân ở nước ta được hình thành và phát triển trong điều kiện mới, nên không hàm chứa tính chất tư bản hay bản chất tư bản như là ở xã hội tư bản. Đây là một hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh tất yếu, phù hợp với điều kiện của nền kinh tế thị trường hiện đại, ra đời và phát triển vì bản thân của công cuộc đổi mới và phục vụ cho sự nghiệp đổi mới. Giai cấp và tầng lớp xã hội đại diện cho các tổ chức doanh nghiệp ở nước ta hiện nay không phải là thuộc bộ phận tư sản, càng không phải là giai cấp tư sản. Vì vậy ta không nên coi các doanh nghiệp tư nhân ở Việt Nam và các doanh nghiệp quy mô lớn là kinh tế tư bản tư nhân. Kinh tế tư bản tư nhân là sản phẩm của công cuộc đổi mới, các doanh nghiệp tư nhân ở nước ta ngay từ khi mới ra đời đã mang tính xã hội chủ nghĩa. Nó đại diện cho một lực lượng sản xuất mới, là một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đã vậy, các doanh nhân ở nước ta hiện nay đều là những đảng viên đoàn viên, cán bộ quân đội và tầng lớp tri thức được sinh ra và trưởng thành trong chế độ mới. Họ đi theo Đảng, mang hết trí tuệ và sức lực của mình phục vụ sự nghiệp của Đảng.Vậy chẳng lẽ doanh nghiệp của họ là thuộc kinh tế tư bản tư nhân và bản thân họ là những nhà tư bản. Vậy ta không cần phân định rạch ròi thế nào là kinh tế tư bản tư nhân, càng không gắn kinh tế tư nhân, nhất là các doanh nghiệp quy mô lớn với “bóc lột”. Cụ thể: Thực tiễn ở nước ta cho thấy, công cuộc đổi mới đã tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, phát triển mạnh mẽ. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, các hình thức kinh tế ngoài Nhà nước đã trở thành một lực lượng to lớn, một trong những động lực góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tính đến cuối năm 2003,kinh tế tư nhân ở nước ta bao gồm hơn 10 triệu hộ nông dân sản xuất hàng hóa; 2,7triệu hộ kinh doanh cá thể công thương nghiệp, hơn 130.000 trang trại và khoảng 120.000 doanh nghiệp. Kinh tế tư nhân đã chiếm 41% tổng GDP (nếu tính cả khu vực có vốn đầu tư nước ngoài thì tỷ lệ này là 54%; còn khu vực kinh tế Nhà nước chỉ chiếm 38%). Năm 2003, kinh tế tư nhân 48% tổng kinh ngạch xuất khẩu của cả nước và đóng góp chủ yếu trong 6/7 mặt hàng xuất khẩu chủ lực(dầu khí, thủy sản, may mặc, giày dép, gạo, cà phê, điện tử máy tính và sản phẩm gỗ); khu vực kinh tế tư nhân chiếm 27% tổng đầu tư xã hội(khoảng 10 tỷ USD), cao hơn tỷ trọng đầu tư của doanh nghiệp Nhà nước; kinh tế tư nhân là khu vực chủ yếu tạo việc làm cho người lao động và có mặt trong hầu hết các ngành kinh tế. trong những năm tới, kinh tế tư nhân, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn, có vai trò ngày càng quan trọng hơn, đóng vai trò quyết định trong nhiều ngành lĩnh vực kinh tế ở nước ta.[Thứ sáu 25/06/2004 13:47,www.tapchicongsan.org.vn] Qua đây cho thấy, việc xác định một cách cố định vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước không còn phù hợp với điều kiện của kinh tế thị trường hiện đại, mà còn tạo ra sự phân biệt không cần thiết giữa các loại hình kinh tế.Bên cạnh đó, việc khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước ở nước ta hiện nay cũng tạo sự phân biệt trong thực tế cả về thể chế chính sách cụ thể và tâm lý xã hội đi ngược chủ trương tạo ra một sân chơi bình đẳng cho mọi loại hình kinh tế, kìm hãm sự giải phóng lực lượng sản xuất. Làm cho khu vực kinh tế ngoài Nhà nước mắc phải những khó khăn về thể chế, chính sách và thái độ của xã hội. Nó làm chậm tiến trình đổi mới doanh nghiệp Nhà nước và do đó làm cho kinh tế suy yếu hơn. Kết quả thu được từ chương trình khoa học xã hội cấp nhà nước giai đoạn (2001-2005) Vấn đề kinh tế tư nhân đã được khẳng định là nền tảng, động lực để phát triển kinh tế. Liên quan đến vấn đề đảng viên làm kinh tế tư nhân, Chương trình đã luận giải được vấn đề kinh tế kinh tế tư nhân trong điều kiện nền kinh tế thị trường định hướng XHCN khác với kinh tế tư nhân trong điều kiện của TBCN. Dưới chế độ tư bản, nó chịu ảnh hưởng của chế độ tư bản nên những nhà doanh nghiệp mang tính chất tư bản. Còn ở Việt Nam, kinh tế tư nhân được sinh ra từ trong lòng của chế độ này, do chủ trương của Đảng, chịu sự quản lý của Nhà nước XHCN. Nếu nói cách khác ở nước ta hiện nay có doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, các doanh nghiệp đều chịu sự điều chỉnh của một luật chung (ví dụ như vấn đề lương…). Nên nó cũng sẽ giống như các thành phần kinh tế khác mà thôi. Nói thì dể nhưng mỗi khi nói tới kinh tế tư nhân là người ta nghĩ ngay đến “bóc lột”. Thực ra, một nền kinh tế càng phát triển thì càng phải có giá trị thặng dư. Trong chế độ phong kiến, chủ yếu là kinh tế cá thể, kinh tế hộ gia đình, làm ra chỉ đủ ăn nên không có giá trị thặng dư. Chỉ có mô hình sản xuất theo kiểu nhà máy thì lúc đó mới có thặng dư. Nhưng vấn đề bóc lột hay không bóc lột không phải ở chỗ làm ra giá trị thặng dư, mà ở chỗ phân phối giá trị thặng dư đó như thế nào. Trong phân phối
Luận văn liên quan