Đề tài Tăng cường huy động vốn đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - Xã hội tỉnh Bắc Ninh trong thời kỳ đổi mới Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp

Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội có vai trò quan trọng, nó là tổng thể các điều kiện, là cơ sở vật chất, kỹ thuật, đóng vai trò cơ bản cho các hoạt động kinh tế - xã hội, là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đầu tư trong quá trình thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội. Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được coi là hàng hoá công cộng - hàng hoá phục vụ cho cả cộng đồng. Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thể hiện sự quan tâm đầu tư, trình độ quản lý kinh tế của Chính phủ, sự đóng góp của cả cộng đồng, của mỗi ngành, mỗi người của cả quốc gia và cả dân tộc đó. Đầu tư kinh tế không những tạo ra đòn bảy đưa kinh tế vượt qua một giới hạn nào đó mà còn là phương thức đạt tới những mục tiêu xã hội - nhân văn. Chống mọi nguy cơ tụt hậu và giải quyết mối quan hệ giữa tăng trưởng và công bằng xã hội. Nước ta trong giai đoạn hiện nay, việc phát triển kết cấu hạ tầng một cách đồng bộ, đạt trình độ tiên tiến, tiêu chuẩn hiện đại đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội vừa là điều kiện vừa là nội dung cơ bản của sự nghiệp CNH-HĐH đất nước và tạo cơ sở quan trọng cho sự nghiệp đổi mới và phát triển bền vững nền kinh tế đất nước, là động lực để phát triển kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế và rút ngắn khoảng cách với bên ngoài. Hệ thống kết cấu hạ tầng tiên tiến và đồng bộ tạo điều kiện phát triển đồng đều giữa các địa phương, các vùng lãnh thổ, làm giảm sự chênh lệch về mức sống và dân trí giữa các khu vực dân cư. Thực tế, điều kiện để phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội lại phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn đầu tư, khi đất nước chuyển sang kinh tế thị trường và mở cửa, khả năng huy động vốn cho đầu tư phát triển kinh tế, cho phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cũng đa dạng hơn. Tuy nhiên, điều đó cũng không đơn giản vì khả năng và mức độ huy động vốn còn tuỳ thuộc vào nhiều nhân tố chủ quan, khách quan. Những năm qua (1997-2005) Bắc Ninh đã đạt được một số kết quả trong huy động vốn đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nhưng mức độ huy động vốn vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu nhằm nâng cao chất lượng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Nhu cầu vốn đầu tư để xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội Bắc Ninh trong thời kỳ tới rất lớn trong khi nguồn lực ngân sách lại có hạn. Bài toán cấp bách đặt ra phải tiếp tục huy động mọi nguồn lực, mọi thành phần kinh tế tham gia đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh. Vì vậy, NCS chọn hướng nghiên cứu là “Tăng cường huy động vốn đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội tỉnh Bắc Ninh trong thời kỳ đổi mới: thực trạng - kinh nghiệm và giải pháp” làm đề tài nghiên cứu khoa học của mình.

doc193 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 17/12/2012 | Lượt xem: 904 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Tăng cường huy động vốn đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - Xã hội tỉnh Bắc Ninh trong thời kỳ đổi mới Thực trạng, kinh nghiệm và giải pháp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu, kÕt luËn nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc, cã nguån gèc râ rµng. T¸c gi¶ luËn ¸n NguyÔn L­¬ng Thµnh Lêi c¶m ¬n Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn luËn ¸n tiÕn sü kinh tÕ t«i ®­îc sù gióp ®ì cña PGS.TS Ph¹m ThÞ Quý; PGS.TS TrÇn V¨n T¸ gi¸o viªn h­íng dÉn, tËp thÓ ban Gi¸m hiÖu, c¸c thµy gi¸o, c¸c c« gi¸o Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n, Bé Tµi chÝnh, tØnh B¾c Ninh, tØnh Qu¶ng Ninh, tØnh H¶i D­¬ng, tØnh H­ng Yªn, tØnh Hµ T©y, tØnh B¾c Giang vµ b¹n bÌ ®ång nghiÖp ®· t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó t«i hoµn thµnh ®­îc luËn ¸n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n. T¸c gi¶ luËn ¸n NguyÔn L­¬ng Thµnh Môc lôc  Néi dung  Trang   Trang phô b×a  1   Lêi cam ®oan  2   Môc lôc  4   Danh môc c¸c ký hiÖu, ch÷ viÕt t¾t  5   Danh môc c¸c b¶ng, ®å thÞ  6   Më ®Çu  8   Ch­¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi  13   1.1  Sù cÇn thiÕt ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi  13   1.2  Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi  26   1.3  Kinh nghiÖm vÒ thu hót vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña mét sè tØnh  40   Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ- x· héi tØnh B¾c Ninh thêi kú 1997-2005  55   2.1  §Æc ®iÓm tù nhiªn, kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh ¶nh h­ëng ®Õn huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng  55   2.2  Thùc tr¹ng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi tØnh B¾c Ninh thêi kú 1997-2005  61   2.3  §¸nh gi¸ chung vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi tØnh B¾c Ninh thêi kú 1997- 2005  109   Ch­¬ng 3: Gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ-x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi gian tíi  123   3.1  Môc tiªu ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi gian tíi  123   3.2  Quan ®iÓm thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p huy ®éng vèn  138   3.3  Gi¶i ph¸p huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi  143   3.4  C¸c kiÕn nghÞ ®Ó thùc hiÖn ®ång bé c¸c gi¶i ph¸p huy ®éng vèn x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi gian tíi  168   KÕt luËn  179   Danh môc tµi liÖu tham kh¶o  187   Danh môc phô biÓu tham kh¶o  189   Danh môc c¸c c«ng tr×nh cña t¸c gi¶ ®· c«ng bè liªn quan ®Õn luËn ¸n  194   Danh môc C¸c ký hiÖu, ch÷ viÕt t¾t ADB  Ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸   ASEAN  HiÖp héi c¸c n­íc §«ng Nam ¸   BOO  X©y dùng - së h÷u - vËn hµnh   BOT  X©y dùng - kinh doanh - chuyÓn giao   BT  X©y dùng - chuyÓn giao   C§SP  Tr­êng Cao ®¼ng s­ ph¹m   CEPT  HiÖp ®Þnh vÒ ­u ®·i thuÕ quan cã hiÖu lùc chung   CNH-H§H  C«ng nghiÖp ho¸ -hiÖn ®¹i ho¸   DNNN  Doanh nghiÖp nhµ n­íc   EPR  HÖ sè b¶o hé hiÖu dông   EU  Liªn minh Ch©u ¢u   EUR  §ång tiÒn chung Ch©u ¢u   FDI  §Çu t­ trùc tiÕp n­íc ngoµi   GD-§T  Gi¸o dôc - §µo t¹o   GDP  Tæng s¶n phÈm quèc néi   GDTX  Gi¸o dôc th­êng xuyªn   GNP  Tæng s¶n phÈm quèc d©n   GTNT  Giao th«ng n«ng th«n   H§ND  Héi ®ång nh©n d©n   HOST  HÖ thèng tæng ®µi chñ   HTX  Hîp t¸c x·   ICOR  ChØ sè vèn - gia t¨ng ®Çu ra   IMF  Quü tiÒn tÖ quèc tÕ   KT-XH  Kinh tÕ x· h«i   NDT  Nh©n d©n tÖ   NGO  Tæ chøc phi chÝnh phñ   NIEs  C¸c nÒn kinh tÕ míi c«ng nghiÖp ho¸   NSNN  Ng©n s¸ch nhµ n­íc   ODA  ViÖn trî ph¸t triÓn chÝnh thøc   PTNT  Ph¸t triÓn n«ng th«n   QL  §­êng quèc lé   RCA  HÖ sè lîi thÕ so s¸nh tr«ng thÊy   THCS  Trung häc c¬ së   TNCs  C¸c c«ng ty xuyªn quèc gia   UBND  Uû ban nh©n d©n   UNDP  Ch­¬ng tr×nh ph¸t triÓn cña Liªn hîp quèc   USD  §«la Mü   VHTT  V¨n ho¸ th«ng tin   WTO  Tæ chøc Th­¬ng m¹i thÕ giíi   XDCB  X©y dùng c¬ b¶n   danh môc c¸c b¶ng, ®å thÞ B¶ng  Néi dung  Trang   B¶ng 2.1  ChØ tiªu kinh tÕ - x· héi Tæng hîp giai ®o¹n 1997-2005  58   B¶ng 2.2  Vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh  67   B¶ng 2.3  Huy ®éng vèn nhµ n­íc ®Çu t­ X©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh thêi kú 1997-2005  70   B¶ng 2.4  Tæng hîp tiÒn sö dông ®Êt cña c¸c dù ¸n x©y nhµ ë ®Ó b¸n  72   B¶ng 2.5  T×nh h×nh thùc hiÖn c¸c dù ¸n quü ®Êt t¹o vèn  76   B¶ng 2.6  Tæng hîp chi ng©n s¸ch ®Þa ph­¬ng  77   B¶ng 2.7  Vèn huy ®éng ngoµi nhµ n­íc ®Çu t­ X©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh  80   B¶ng 2.8  T×nh h×nh thùc hiÖn c¸c dù ¸n sö dông vèn ODA tØnh B¾c Ninh Giai ®o¹n 1997-2005  83   Bảng 2.9  KÕt qu¶ ®Çu t­ lµm ®­êng giao th«ng n«ng th«n vµ hç trî cña tØnh cho ch­¬ng tr×nh x©y dùng ®­êng giao th«ng n«ng th«n 2000-2005  87   B¶ng 2.10  KÕt qu¶ huy ®éng vèn ®Çu t­ giao th«ng trªn ®Þa bµn tØnh B¾c Ninh 1998-2005  89   B¶ng 2.11  Tæng møc ®Çu t­ x©y dùng m¹ng l­íi cÊp ®iÖn 1997 -2005  91   Bảng 2.12  KÕt qu¶ ®Çu t­ x©y dùng kiªn cè ho¸ kªnh m­¬ng lo¹i III tõ n¨m 1999 - 2005  94   B¶ng 2.13  Tæng hîp ®Çu tõ x©y dùng vµ söa ch÷a c¸c tr¹m b¬m trªn ®Þa bµn tØnh B¾c Ninh tõ n¨m 1997 ®Õn nay  95   B¶ng 2.14  Tæng hîp vèn ng©n s¸ch ®Çu t­ cho c«ng t¸c tu bæ ®ª kÌ cèng vµ x©y dùng trô së ngµnh n«ng nghiÖp tõ n¨m 1997 ®Õn nay  96   B¶ng 2.15  KÕt qu¶ thu hót ®Çu t­ vµo c¸c khu c«ng nghiÖp tËp trung ®Õn 2005  99   B¶ng 2.16  Thèng kª c¸c nguån vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng gi¸o dôc B¾c Ninh qua c¸c n¨m 1997-2005  104   B¶ng 2.17  Tæng hîp kÕt qu¶ huy ®éng vèn x©y dùng c«ng tr×nh y tÕ 1997-2005  106   B¶ng 2.18  KÕt qu¶ huy ®éng vèn ®Çu t­ kÕt cÊu h¹ tÇng v¨n ho¸ th«ng tin  108   B¶ng 3.1  B¸o c¸o nhu cÇu ®Çu t­ B¾c Ninh tõ 2006-2020  131   B¶ng 3.2  Dù kiÕn huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi b¾c ninh thêi kú 2006-2020  132   B¶ng 3.3  KÕ ho¹ch ®Çu t­ ph¸t triÓn giao th«ng vËn t¶i B¾c Ninh Giai ®o¹n 2006-2020  134   B¶ng 3.4  KÕ ho¹ch ®Çu t­ x©y dùng c«ng tr×nh thuû lîi giai ®o¹n 2006 - 2010  136   B¶ng 3.5  Nhu cÇu vÒ vèn x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng GD - §T B¾c Ninh giai ®o¹n 2006 - 2010  137   §å thÞ 2.1  Tèc ®é t¨ng tr­ëng kinh tÕ thêi kú 1997-2005  58   §å thÞ 2.2  Tæng ®Çu t­ toµn x· héi thêi kú 1997-2005  59   §å thÞ 2.3  C¬ cÊu vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh thêi kú 1997-2005  67   §å thÞ 2.4  Tèc ®é huy ®éng vèn ®Çu t­ cña c¶ n­íc vµ B¾c Ninh thêi kú 2001-2005  68   §å thÞ 2.5  C¬ cÊu huy ®éng vèn ®Çu t­ nhµ n­íc thêi kú 1997-2005  70   §å thÞ 2.6  C¬ cÊu vèn ngoµi nhµ n­íc trong ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi  80   §å thÞ 3.1  C¬ cÊu dù kiÕn huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi B¾c Ninh thêi kú 2006-2020  132   PhÇn më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi KÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cã vai trß quan träng, nã lµ tæng thÓ c¸c ®iÒu kiÖn, lµ c¬ së vËt chÊt, kü thuËt, ®ãng vai trß c¬ b¶n cho c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ - x· héi, lµ nh©n tè ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng ®Çu t­ trong qu¸ tr×nh thóc ®Èy t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ ph¸t triÓn x· héi. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng hiÖn ®¹i, kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi ®­îc coi lµ hµng ho¸ c«ng céng - hµng ho¸ phôc vô cho c¶ céng ®ång. Ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi thÓ hiÖn sù quan t©m ®Çu t­, tr×nh ®é qu¶n lý kinh tÕ cña ChÝnh phñ, sù ®ãng gãp cña c¶ céng ®ång, cña mçi ngµnh, mçi ng­êi cña c¶ quèc gia vµ c¶ d©n téc ®ã. §Çu t­ kinh tÕ kh«ng nh÷ng t¹o ra ®ßn b¶y ®­a kinh tÕ v­ît qua mét giíi h¹n nµo ®ã mµ cßn lµ ph­¬ng thøc ®¹t tíi nh÷ng môc tiªu x· héi - nh©n v¨n. Chèng mäi nguy c¬ tôt hËu vµ gi¶i quyÕt mèi quan hÖ gi÷a t¨ng tr­ëng vµ c«ng b»ng x· héi. N­íc ta trong giai ®o¹n hiÖn nay, viÖc ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng mét c¸ch ®ång bé, ®¹t tr×nh ®é tiªn tiÕn, tiªu chuÈn hiÖn ®¹i ®¸p øng yªu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi võa lµ ®iÒu kiÖn võa lµ néi dung c¬ b¶n cña sù nghiÖp CNH-H§H ®Êt n­íc vµ t¹o c¬ së quan träng cho sù nghiÖp ®æi míi vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc, lµ ®éng lùc ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ rót ng¾n kho¶ng c¸ch víi bªn ngoµi. HÖ thèng kÕt cÊu h¹ tÇng tiªn tiÕn vµ ®ång bé t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn ®ång ®Òu gi÷a c¸c ®Þa ph­¬ng, c¸c vïng l·nh thæ, lµm gi¶m sù chªnh lÖch vÒ møc sèng vµ d©n trÝ gi÷a c¸c khu vùc d©n c­. Thùc tÕ, ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi l¹i phô thuéc nhiÒu vµo nguån vèn ®Çu t­, khi ®Êt n­íc chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr­êng vµ më cöa, kh¶ n¨ng huy ®éng vèn cho ®Çu t­ ph¸t triÓn kinh tÕ, cho ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi còng ®a d¹ng h¬n. Tuy nhiªn, ®iÒu ®ã còng kh«ng ®¬n gi¶n v× kh¶ n¨ng vµ møc ®é huy ®éng vèn cßn tuú thuéc vµo nhiÒu nh©n tè chñ quan, kh¸ch quan. Nh÷ng n¨m qua (1997-2005) B¾c Ninh ®· ®¹t ®­îc mét sè kÕt qu¶ trong huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi nh­ng møc ®é huy ®éng vèn vÉn ch­a ®¸p øng ®­îc yªu cÇu nh»m n©ng cao chÊt l­îng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi. Nhu cÇu vèn ®Çu t­ ®Ó x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi B¾c Ninh trong thêi kú tíi rÊt lín trong khi nguån lùc ng©n s¸ch l¹i cã h¹n. Bµi to¸n cÊp b¸ch ®Æt ra ph¶i tiÕp tôc huy ®éng mäi nguån lùc, mäi thµnh phÇn kinh tÕ tham gia ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh. V× vËy, NCS chän h­íng nghiªn cøu lµ “T¨ng c­êng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi kú ®æi míi: thùc tr¹ng - kinh nghiÖm vµ gi¶i ph¸p” lµm ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cña m×nh. 2. Tæng quan t×nh h×nh nghiªn cøu Ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi lµ mét cuéc c¸ch m¹ng kinh tÕ, lµ mét néi dung träng yÕu trong môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. Tr­íc sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, xu h­íng héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ sù c¹nh tranh gay g¾t trong m«i tr­êng toµn cÇu hiÖn nay, mét vÊn ®Ò ®Æt ra víi c¸c ®Þa ph­¬ng lµ lµm thÕ nµo ®Ó huy ®éng ®­îc nhiÒu vèn cho ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ChÝnh phñ ®· ®Æt ­u tiªn cho viÖc ph¸t triÓn m¹ng l­íi h¹ tÇng quèc gia nh­ hÖ thèng ®­êng x¸, s©n bay, bÕn c¶ng vµ cÊp ®iÖn ... còng nh­ kÕt cÊu h¹ tÇng ®Þa ph­¬ng. Trong giai ®o¹n 2001-2005, Nhµ n­íc ®· giµnh 27,5% tæng ®Çu t­ nguån ng©n s¸ch tËp trung cho lÜnh vùc giao th«ng vËn t¶i, b­u chÝnh- viÔn th«ng. ChÝnh v× vËy, trong nh÷ng n¨m qua ®· ®¹t ®­îc nh÷ng kÕt qu¶ rÊt ®¸ng ghi nhËn trong viÖc c¶i thiÖn khu vùc kÕt cÊu h¹ tÇng. Song trong giai ®o¹n hiÖn nay yªu cÇu ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi ®·, ®ang vµ sÏ lµ vÊn ®Ò bøc xóc. Ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng ®ång bé nh»m t¹o ®iÒu kiÖn vµ ®éng lùc ph¸t triÓn ®Êt n­íc, ®Þa ph­¬ng, c¶ cÊp vÜ m« lÉn vi m«. §Ó ®¸p øng ®­îc yªu cÇu ®Çu t­ x©y dùng, vÊn ®Ò nguån vèn ®ang ®Æt ra cho c¸c quèc gia vµ mçi ®Þa ph­¬ng, trong ®iÒu kiÖn nguån vèn ng©n s¸ch nhµ n­íc cßn h¹n hÑp th× viÖc t¨ng c­êng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cµng trë nªn cÊp thiÕt. Trong nh÷ng n¨m qua §¶ng vµ Nhµ n­íc ®· ®Ò ra c¸c chÝnh s¸ch nh»m t¨ng c­êng thu hót, qu¶n lý, sö dông vèn ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n nãi chung vµ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi nãi riªng. C¸c chÝnh s¸ch ®· ®­îc thÓ hiÖn trong hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt h­íng dÉn thùc hiÖn qui chÕ qu¶n lý ®Çu t­ vµ x©y dùng, qui chÕ ®Êu thÇu (Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia n¨m 2004). Võa qua Quèc héi n­íc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam kho¸ XI - Kú häp thø 8 ®· th«ng qua LuËt ®Çu t­ (ngµy 18/10/2005). NhiÒu nhµ khoa häc ®· dµy c«ng nghiªn cøu nh»m ®­a ra c¸c gi¶i ph¸p h÷u hiÖu t¨ng c­êng huy ®éng, sö dông vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi: NguyÔn V¨n Hïng (2004), Mét sè biÖn ph¸p nh»m t¨ng c­êng thu hót vèn ®Çu t­ trªn ®Þa b¶n tØnh KONTUM, luËn v¨n th¹c sü chuyªn ngµnh qu¶n trÞ kinh doanh, Tr­êng §¹i häc §µ N½ng. §ç Hoµi Nam, Lª Cao §oµn (2001), X©y dùng h¹ tÇng c¬ cë n«ng th«n trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ë ViÖt Nam, Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc x· héi. Bïi Nguyªn Kh¸nh (2001), Thu hót vµ sö dông vèn n­íc ngoµi trong x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng cña ngµnh giao th«ng vËn t¶i ViÖt Nam, luËn ¸n tiÕn sü kinh tÕ, Tr­êng §¹i häc Ngo¹i th­¬ng. Phan M¹nh ChÝnh (1994), X©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng cña Thñ ®« Hµ Néi ®Þnh h­íng vµ c¸c gi¶i ph¸p thu hót vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi, luËn ¸n phã tiÕn sü khoa häc kinh tÕ - Tr­êng §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n. NguyÔn Thanh Nu«i (1996), Gi¶i ph¸p huy ®éng vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng kinh tÕ ®Þa ph­¬ng b»ng tÝn dông nhµ n­íc, luËn ¸n phã tiÕn sü khoa häc kinh tÕ - Tr­êng §¹i häc Tµi chÝnh KÕ to¸n Hµ Néi. Phan Lan Tó (2002), Khai t¸c vµ qu¶n lý vèn ®Çu t­ ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng kü thuËt ®« thÞ ë ViÖt Nam, luËn ¸n tiÕn sü kinh tÕ Häc viÖn Tµi chÝnh... B¾c Ninh lµ mét tØnh míi ®­îc t¸i lËp víi nÒn t¶ng vËt chÊt - kü thuËt cßn thiÕu thèn, l¹c hËu vµ nguån vèn ng©n s¸ch nhµ n­íc cßn h¹n hÑp th× viÖc t¨ng c­êng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cµng trë nªn cÊp thiÕt. H¬n n÷a, trong khoa häc kinh tÕ lÉn thùc tiÔn ®æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi n­íc ta ®ang cßn nhiÒu bÊt cËp vµ vÊn ®Ò míi ®Æt ra cÇn ®­îc tæng kÕt, nhËn thøc ®Çy ®ñ, kÞp thêi vµ xö lý cã hiÖu qu¶. NhiÒu vÊn ®Ò trong ®ã, nÕu kh«ng muèn nãi lµ tÊt c¶ ®Òu ®­îc ph¶n ¸nh vµ cã thÓ t×m ®­îc phÇn nµo lêi gi¶i qua thùc tÕ cña tØnh B¾c Ninh, mét ®Þa ph­¬ng mang tÝnh ®¹i diÖn cao v× kh«ng chØ gÇn nh­ ®i tõ ®Çu mµ cßn chñ ®éng vµ cã nhiÒu thµnh c«ng trong ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi, v× vËy NCS chän ®Ò tµi “T¨ng c­êng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi kú ®æi míi: Thùc tr¹ng, kinh nghiÖm vµ gi¶i ph¸p” nh»m gãp phÇn cïng c¸c nhµ khoa häc hoµn thiÖn hÖ thèng c¸c gi¶i ph¸p vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi. 3. Môc ®Ých nghiªn cøu - LuËn ¸n ®­îc ®Æt ra nh»m nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi. - Ph©n tÝch thùc tr¹ng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi ë B¾c Ninh trong thêi kú 1997 - 2005 vµ kinh nghiÖm huy ®éng vèn cña mét sè tØnh trong vïng kinh tÕ träng ®iÓm B¾c Bé. - §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p nh»m tiÕp tôc ®Èy m¹nh huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi gian tíi. 4. §èi t­îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu 4.1. §èi t­îng nghiªn cøu cña luËn ¸n tËp trung vµo thùc tr¹ng qu¸ tr×nh huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña tØnh B¾c Ninh. 4.2. Ph¹m vi nghiªn cøu -VÒ kh«ng gian: nghiªn cøu trªn ®Þa bµn tØnh B¾c Ninh. -VÒ thêi gian: nghiªn cøu kÕt qu¶ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña tØnh B¾c Ninh chñ yÕu tõ khi t¸i lËp ®Õn nay (1997-2005). §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p nh»m t¨ng c­êng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña tØnh B¾c Ninh trong thêi kú 2006-2010-2015-2020. 5. Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu LuËn ¸n sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p: - Ph­¬ng ph¸p chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vµ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö; - Ph­¬ng ph¸p lÞch sö kÕt hîp víi ph­¬ng ph¸p l«gic; - Ph­¬ng ph¸p lÊy ý kiÕn c¸c chuyªn gia; - Ph­¬ng ph¸p thèng kª, so s¸nh, ph©n tÝch vµ tæng hîp ®Ó gi¶i quyÕt néi dung nghiªn cøu; 6. §ãng gãp cña luËn ¸n - HÖ thèng ho¸ mét sè vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi. - Lµm râ thùc tr¹ng huy ®éng vèn cho ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña tØnh B¾c Ninh trong thêi kú tØnh t¸i lËp (1997 - 2005). Tõ ®ã t×m ra nguyªn nh©n cña thµnh c«ng vµ h¹n chÕ, nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm trong c«ng t¸c huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi cña ®Þa ph­¬ng. - §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ x· héi nh÷ng n¨m tíi. 7. KÕt cÊu cña luËn ¸n Ngoµi phÇn më ®Çu, kÕt luËn, luËn ¸n ®­îc tr×nh bµy trong 3 ch­¬ng Ch­¬ng1: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi . Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi kú 1997-2005. Ch­¬ng 3: Gi¶i ph¸p ®Èy m¹nh huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi tØnh B¾c Ninh trong thêi gian tíi. Ch­¬ng 1 nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ huy ®éng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi 1.1. Sù cÇn thiÕt ph¸t triÓn kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi 1.1.1. Kh¸i niÖm, ph©n lo¹i kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi 1.1.1.1. Kh¸i niÖm kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt, n¨ng lùc s¶n xuÊt, hay søc s¶n xuÊt ®­îc quyÕt ®Þnh bëi lùc l­îng s¶n xuÊt. §Õn l­ît m×nh, toµn bé lùc l­îng s¶n xuÊt chØ cã thÓ ho¹t ®éng b×nh th­êng trªn c¬ së nÒn t¶ng hoµn chØnh hoÆc cã ®Çy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn. Nã bao gåm b¶n th©n ng­êi lao ®éng, t­ liÖu lao ®éng, t­ liÖu s¶n xuÊt vµ c«ng nghÖ. Trong t­ liÖu s¶n xuÊt cã mét bé phËn tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt víi tÝnh c¸ch lµ nh÷ng c¬ së, ph­¬ng tiÖn chung mµ thiÕu nã th× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ nh÷ng dÞch vô trong s¶n xuÊt sÏ trë nªn khã kh¨n hoÆc kh«ng thÓ diÔn ra ®­îc. Toµn bé nh÷ng ph­¬ng tiÖn ®ã gép l¹i trong kh¸i niÖm kÕt cÊu h¹ tÇng. VËy kÕt cÊu h¹ tÇng ë ®©y lµ kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ nh÷ng ph­¬ng tiÖn lµm c¬ së mµ nhê ®ã c¸c qu¸ tr×nh c«ng nghÖ, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ c¸c dÞch vô ®­îc thùc hiÖn. VÒ kh¸i niÖm kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi lµ mét kh¸i niÖm réng, theo quan ®iÓm cña Phã gi¸o s­ - tiÕn sÜ §ç Hoµi Nam vµ tiÕn sÜ Lª Cao §oµn nªu t¹i ®Ò tµi khoa häc “X©y dùng h¹ tÇng c¬ së n«ng th«n trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i ho¸” [Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc x· héi – Hµ Néi 2001, tr 16] cho r»ng: “H¹ tÇng kinh tÕ x· héi cña mét x· héi hiÖn ®¹i lµ mét kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ tæng thÓ nh÷ng ph­¬ng tiÖn vµ thiÕt chÕ, tæ chøc lµm nÒn t¶ng cho kinh tÕ - x· héi ph¸t triÓn”. VËy kÕt cÊu h¹ tÇng ë ®©y lµ kh¸i niÖm dïng ®Ó chØ nh÷ng ph­¬ng tiÖn lµm c¬ së nhê ®ã c¸c qu¸ tr×nh c«ng nghÖ, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ c¸c dÞch vô ®­îc thùc hiÖn. T­¬ng øng víi mçi lÜnh vùc ho¹t ®éng cña x· héi cã mét lo¹i kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi chuyªn dïng: kÕt cÊu h¹ tÇng trong kinh tÕ phôc vô cho ho¹t ®éng kinh tÕ, kÕt cÊu h¹ tÇng trong lÜnh vùc qu©n sù phôc cho ho¹t ®éng qu©n sù, kÕt cÊu h¹ tÇng trong lÜnh vùc v¨n ho¸, x· héi phôc vô cho ho¹t ®éng v¨n ho¸ x· héi. Song còng cã nh÷ng lo¹i kÕt cÊu h¹ tÇng ®a n¨ng cã tÇm ho¹t ®éng lín phôc vô cho nhiÒu lÜnh vùc ho¹t ®éng kh¸c nhau nh­: ®iÖn n¨ng, giao th«ng vËn t¶i, thuû lîi …kÕt cÊu h¹ tÇng tån t¹i vµ vËn hµnh ®Òu phôc vô cho ph¸t triÓn kinh tÕ vµ x· héi. Víi quan niÖm cña GS.TSKH Lª Du Phong kh¼ng ®Þnh: “KÕt cÊu h¹ tÇng lµ tæng hîp c¸c yÕu tè vµ ®iÒu kiÖn vËt chÊt - kü thuËt ®­îc t¹o lËp vµ tån t¹i trong mçi quèc gia, lµ nÒn t¶ng vµ ®iÒu kiÖn chung cho c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ - x· héi, c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ ®êi sèng diÔn ra trªn ph¹m vi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n, còng nh­ trong mçi khu vùc, mçi vïng l·nh thæ cña ®Êt n­íc” [45, tr 5]. XÐt ë gãc ®é nµo th× kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi còng lµ mét yÕu tè, mét chØ sè cña sù ph¸t triÓn. Trong tiÕn