Đề tài Tình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua

Trong quá trình phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN và nhất là chúng ta đang đẩy mạnh quá trình CNH và HĐH đất nước ,vấn đề huy động vốn đang trở nên vấp bách ,cần thiết hơn bấ cứ lúc nào .Để giải quyết vấn đề vốn và phát huy hơn nữa hiệu quả của việc sử dụng vốn thì điều kiện khách quan là phải nhanh chóng hoàn thiện và đi vào hoạt động có hiệu quả thị trường chứng khoán mặc dù việc điều hành và hoạt động nó vẫn còn là mới mẻ đối với chúng ta. Hoạt động của thi trường chứng khoán ở nước ta hiện nay nhìn chung vẫn còn đang ở trong tình trạng kém sôi động,hoạt động chưa có hiệu quả ,chủ yếu chỉ diễn ra ở 2 trung tâm lớn là Hà Nội và TP.HCM . Tuy nhiên thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đã xuất hiện những tín hiệu khả quan chứng tỏ sự đúng đắn trong việc định hướng của UBCKNN. Phản ánh phần nào tình hình này chính là nội dung của bài viết "Tình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua."

doc32 trang | Chia sẻ: ducpro | Ngày: 22/10/2012 | Lượt xem: 597 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt tài liệu Đề tài Tình hình hoạt động của thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian qua, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi më ®Çu Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng theo ®Þnh h­íng XHCN vµ nhÊt lµ chóng ta ®ang ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh CNH vµ H§H ®Êt n­íc ,vÊn ®Ò huy ®éng vèn ®ang trë nªn vÊp b¸ch ,cÇn thiÕt h¬n bÊ cø lóc nµo .§Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò vèn vµ ph¸t huy h¬n n÷a hiÖu qu¶ cña viÖc sö dông vèn th× ®iÒu kiÖn kh¸ch quan lµ ph¶i nhanh chãng hoµn thiÖn vµ ®i vµo ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ thÞ tr­êng chøng kho¸n mÆc dï viÖc ®iÒu hµnh vµ ho¹t ®éng nã vÉn cßn lµ míi mÎ ®èi víi chóng ta. Ho¹t ®éng cña thi tr­êng chøng kho¸n ë n­íc ta hiÖn nay nh×n chung vÉn cßn ®ang ë trong t×nh tr¹ng kÐm s«i ®éng,ho¹t ®éng ch­a cã hiÖu qu¶ ,chñ yÕu chØ diÔn ra ë 2 trung t©m lín lµ Hµ Néi vµ TP.HCM . Tuy nhiªn thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam còng ®· xuÊt hiÖn nh÷ng tÝn hiÖu kh¶ quan chøng tá sù ®óng ®¾n trong viÖc ®Þnh h­íng cña UBCKNN. Ph¶n ¸nh phÇn nµo t×nh h×nh nµy chÝnh lµ néi dung cña bµi viÕt "T×nh h×nh ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ViÖt Nam trong thêi gian qua." CH¦¥NG I : Giíi thiÖu chung vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n I/ Kh¸i niÖm vµ vai trß cña thÞ tr­êng chøng kho¸n : 1/ Kh¸i niÖm vÒ thÞ tr­êng chøng kho¸n - Stock market lµ nh÷ng tõ ng÷ dïng ®Ó chØ c¸c giao dÞch mua b¸n chøng kho¸n cã tæ chøc th«ng qua c¸c thÞ tr­êng nhiÒu lo¹i kh¸c nhau vµ th«ng qua thÞ tr­êng ngoµi danh môc. C¸c chøng kho¸n trong thÞ tr­êng nµy gåm chøng kho¸n th­êng , chøng kho¸n ­u ®·i , c¸c lo¹i tr¸i phiÕu, tr¸i phiÕu kh¶ ho¸n, c¸c ®Æc quyÒn , chøng chØ ®Æc quyÒn mua chøng kho¸n . -Stock Exchange ®Ó chØ mét n¬i cô thÓ tô hîp , cã tæ chøc ë ®©y c¸c lo¹i chøng kho¸n vµ c«ng cô t­¬ng ®­¬ng víi chøng kho¸n th­êng, c¸c lo¹i tr¸i phiÕu ®­îc c¸c héi viªn cña mét thÞ tr­êng quan hÖ giao dÞch mua b¸n . §©y lµ mét ®Þa ®iÓm cô thÓ n¬i c¸c brocker vµ c¸c dealer gÆp nhau ®Ó thùc thi lÖnh mua b¸n do tæ chøc hoÆc c¸ nh©n giao cho ®Ó mua b¸n chøng kho¸n . -Hay cã thÓ ®Þnh nghÜa thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ mét thuËt ng÷ dïng ®Ó chØ n¬i hoÆc c¬ chÕ giao dÞch mua b¸n chøng kho¸n . C¨n cø vµo tÝnh chÊt ph¸t hµnh hay l­u hµnh chøng kho¸n mµ thÞ tr­êng chøng kho¸n cã thÓ ®­îc chia lµm hai cÊp: +ThÞ tr­êng s¬ cÊp: cßn gäi lµ thÞ tr­êng ph¸t hµnh , dïng ®Ó chØ ho¹t ®éng ph¸t hµnh chøng kho¸n ra thÞ tr­êng cña c¸c doanh nghiÖp vµ c«ng ty cæ phÇn hay cña nhµ n­íc . ThÞ tr­êng s¬ cÊp lµ thÞ tr­êng t¹o vèn cho ®în vÞ ph¸t hµnh. Vai trß cña thÞ tr­êng s¬ cÊp lµ t¹o ra hµng ho¸ cho thÞ tr­êng giao dÞch vµ lµm t¨ng vèn ®Çu t­ cho nÒn kinh tÕ. ViÖcph¸t hµnh chøng kho¸n ra thÞ tr­êng cã thÓ ®­îc c«ng khai b¸n qua së giao dÞch chøng kho¸n hoÆc còng cã thÓ ®­îc b¸n riªng. Th«ng th­êng viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n ®­îc thùc hiÖn qua c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian nh­ ng©n hµng th­ng m¹i, c«ng ty chøng kho¸n hoÆc c«ng ty tµi chÝnh. + ThÞ tr­êng thø cÊp: cßn gäi lµ thÞ tr­êng l­u hµnh, lµ thÞ tr­êng thay ®æi quyÒn së h÷u chøng kho¸n cho nh÷ng cæ phiÕu hoÆc tr¸i phiÕu ®· ph¸t hµnh vµ ®ang l­u th«ng trªn thÞ tr­êng. MÆc dï viÖc giao dÞch chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng nµy rÊt s«i ®éng vµ phong phó cã thÓ cã mét khèi l­îng vèn khæng lå hµng ngµy ®­îc mua b¸n trªn thÞ tr­êng nµy, nh­ng viÖc mua b¸n trªn thi tr­êng nµy hoµn toµn kh«ng lµm t¨ng nguån vèn cho chñ thÓ ph¸t hµnh ra nã . Tuy nhiªn viÖc mua ®i b¸n l¹i cã cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng h×nh thµnh gi¸ thÞ tr­êng cña cæ phiÕu sÏ lµ mét yÕu tè quan träng khi ®¸nh gi¸ doanh nghiÖp vµ nã còng lµ c¬ së ®Ó h×nh thµnh nªn gi¸ cæ phiÕu b¸n ra thÞ tr­êng s¬ cÊp ë lÇn ph¸t hµnh sau. - C¨n cø vµo viÖc tæ chøc c¸c ho¹t ®éng giao dÞch tËp trung t¹i mét ®Þa ®iÓm nhÊt ®Þnh hay kh«ng cã ®Þa ®iÓm tËp trung nhÊt ®Þnh ng­êi ta chia thÞ tr­êng chøng kho¸n ra lµm hai lo¹i ; +ThÞ tr­êng chøng kho¸n tËp trung: thÞ tr­êng nµy tæ chøc trªn mét ®Þa ®iÓm nhÊt ®Þnh gäi lµ së giao dÞch chøng kho¸n (SGDCK). Nh­ vËy SGDCK lµ ®Þa ®iÓm ho¹t ®éng chÝnh thøc cña thÞ tr­êng chøng kho¸n cã tæ chøc. §©y lµ n¬i gÆp cña c¸c nhµ m«i giíi chøng kho¸n ®Ó th­¬ng l­îng ®¸nh gi¸ vµ mua b¸n chøng kho¸n. §ång thêi nã còng lµ c¬ quan phôc vô cho mäi ho¹t ®éng liªn quan ®Õn chøng kho¸n. Së giao dÞch chøng kho¸n gióp cho viÖc mua b¸n chøng kho¸n ®­îc thuËn tiÖn dÔ dµng hîp ph¸p, gióp cho qu¸ tr×nh giao l­u vèn ®­îc hµi hoµ vµ ph¸t triÓn. SGDCK kh«ng tham gia vµo viÖc mua b¸n chøng kho¸n kh«ng can thiÖp vµo qu¸ tr×nh h×nh thµnh gi¸ c¶ chøng kho¸n còng kh«ng Ên ®Þnh gi¸ c¶ chøng kho¸n. SGDCK chØ cã nhiÖm vô tæ chøc ®Êu gi¸ chøng kho¸n theo ®óng nguyªn t¾c c¹nh tranh vµ quan hÖ cung cÇu cña thÞ tr­êng. SGDCK còng kh«ng kiÓm so¸t viÖc mua b¸n chøng kho¸n mµ chØ ®ãng vai trß lµ quan toµ xö lý c¸c vi ph¹m lõa ®¶o trong mua b¸n chøng kho¸n . §ång thêi SGDCK lu«n quan t©m ®Õn viÖc b¶o vÖ quyÒn lîi cña c¸c nhµ ®Çu t­. ChÝnh ®iÒu nµy ®· thu hót c¸c nhµ ®Çu t­ ®Õn víi thÞ tr­êng chøng kho¸n. §Ó hoµn thµnh môc tiªu nµy thÞ tr­êng chøng kho¸n chØ cho phÐp nh÷ng chøng kho¸n cã phÈm chÊt cao ®­îc mua b¸n qua SGDCK. §ã lµ chøng kho¸n cña nh÷ng c«ng ty héi ®ñ nh÷ng tiªu chuÈn do SGDCK ®Ò ra hay cßn gäi lµ tiªu chuÈn niªm yÕt. Vai trß cña c¸c SGDCK quyÕt ®Þnh ®Õn sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña thÞ tr­êng chøng kho¸n quèc gia. NÕu ®­îc tæ chøc tèt sÏ thóc ®Èy viÖc thu hót vµ tËp trung ®­îc c¸c nguån vèn lín phôc vô cho viÖc ®Çu t­ s¶n xuÊt. V× nh÷ng lý do trªn sù xuÊt hiÖn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña SGDCK lµ mét ®iÒu tÊt yªó kh¸ch quan cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. + ThÞ tr­êng chøng kho¸n kh«ng tËp trung thÞ tr­êng OTC: cßn gäi lµ thÞ tr­êng chøng kho¸n phi chÝnh thøc thÞ tr­êng nµy thùc hiÖn giao dÞch nh÷ng chøng kho¸n kh«ng ®­îc phÐp mua b¸n qua SGDCK. HiÖn nay thÞ tr­êng nµy ph¸t triÓn kh«ng kÐm g× thÞ tr­êng chÝnh thøc ®ång thêi nã cßn mua b¸n c¶ nh÷ng chøng kho¸n ®· ®­îc niªm yÕt. (OTC - over the counter market ) tuy thÞ tr­êng nµy cã phÝ giao dÞch thÊp h¬n so víi phÝ cña SGDCK nh­ng dï sao khi mua chøng kho¸n qua SGDCK c¸c nhµ ®Çu t­ còng c¶m thÊy an t©m h¬n. 2) C¸c chñ thÓ tham gia thÞ tr­êng chøng kho¸n: Ho¹t ®éng cña thÞ tr­êng chøng kho¸n cña mét quèc gia th­êng l«i cuèn tÊt c¶ hoÆc hÇu hÕt c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, c¸c tÇng líp d©n c­ tham gia. §Æc biÖt lµ sù tham gia ®«ng ®¶o cña c¸c tæ chøc tµi chÝnh nh­ ng©n hµng ®Çu t­ , ng©n hµng th­¬ng m¹i ,c«ng ty tµi chÝnh , c«ng ty chøng kho¸n , c«ng ty b¶o hiÓm, c¸c quü ®Çu t­ . . . 2.1 C«ng ty chøng kho¸n. a) Tiªu chuÈn ®Ó c«ng ty chøng kho¸n ®­îc lµ thµnh viªn cña SGDC.Thµnh viªn cña SGDCK lµ c¸c c«ng ty chøng kho¸n ho¹t ®éng t¹i sµn giao dÞch. Mçi n­íc cã thÓ cã hµng tr¨m thËm chÝ hµng ngh×n c«ng ty chøng kho¸n nh­ng kh«ng ph¶i c«ng ty nµo còng ®­îc lµ thµnh viªn cña SGDCK. VÝ dô n­íc NhËt cã 240 c«ng ty chøng kho¸n nh­ng chØ cã 124 c«ng ty ®­îc lµ thµnh viªn cña SGDCK. Th«ng th­êng cã nh÷ng c«ng ty lµ thµnh viªn cña së giao dÞch chøng kho¸n ph¶i héi ®ñ nh÷ng ®iÒu kiÖn nh­ : - Cã giÊy phÐp ho¹t ®éng cña c¬ quan nhµ n­íc cÊp. - Cã sè vèn tèi thiÓu theo quy ®Þnh. - TËp hîp ®­îc c¸c chuyªn gia chøng kho¸n ®· qua ®µo t¹o ®­îc cÊp giÊy chøng nhËn vµ cã ®¹o ®øc. (Brockers, dealers). b) Chøc n¨ng cña c«ng ty chøng kho¸n trªn SGDCK. - Giao dÞch chøng kho¸n trªn thÞ tr­êng : Mét c«ng ty ®­îc nhµ n­íc cÊp giÊy phÐp hîp lÖ sÏ ®­îc quyÒn thùc hiÖn toµn bé nghiÖp vô giao dÞch chøng kho¸n tõ kh©u tiÕp nhËn ®¬n ®Æt hµng cho ®Õn kh©u tham gia mua b¸n chøng kho¸n c«ng khai trªn thÞ tr­êng. Tuú theo quy m« ho¹t ®éng mµ c«ng ty chøng kho¸n cã thÓ ®­îc phÐp thùc hiÖn mét hay nhiÒu nghiÖp vô giao dÞch sau ®©y: + M«i giíi trung gian mua b¸n chøng kho¸n theo lÖnh ®Æt hµng cña th©n chñ ®Ó h­ëng hoa hång. + NghiÖp vô bu«n b¸n chøng kho¸n : c«ng ty chøng kho¸n sÏ sö dông vèn tù cã ®Ó mua b¸n chøng kho¸n cho chÝnh m×nh nh»m kiÕm lêi tõ chªnh lÖch gi¸ Thùc hiÖn nhiÖm vô nµy lµ nh÷ng giao dÞch viªn hay nh÷ng th­¬ng gia chøng kho¸n cã ®¨ng ký (registered dealers). Khi thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô nµy c«ng ty ph¶i g¸nh chÞu nh÷ng rñi ro , cho nªn ph¶i nghiªn cøu rÊt kü thÞ tr­êng vµ c¸c l¹i chøng kho¸n muèn mua hay muèn b¸n. C«ng ty ph¶i tu©n thñ mét sè quy ®Þnh sau: - C«ng ty kh«ng ®­îc c¹nh tranh trùc tiÕp víi th©n chñ vµ kh«ng ®­îc phÐp gi÷ qu¸ 1% ngh¹ch sè ph¸t hµnh cña bÊt cø lo¹i chøng kho¸n nµo.Nghiªm cÊm c«ng ty mua b¸n cho m×nh nhiÒu lo¹i chøng kho¸n ®­îc ph¸t hµnh bëi c¸c hiÖp héi c¸c c«ng ty chøng kho¸n víi t­ c¸ch lµ gi¸m ®èc hay qu¶n trÞ viªn . + §¹i lý ph¸t hµnh chøng kho¸n (distribuor): C«ng ty nhËn ph©n phèi chøng kho¸n ra thÞ tr­êng cho c¬ quan ph¸t hµnh ®Ó h­ëng hoa hång, khi thùc hiÖn nghiÖp vô nµy th× : C«ng ty kh«ng høa mua trùc tiÕp sè chøng kho¸n ph©n phèi hé . C«ng ty kh«ng høa b¸n víi mét gi¸ nhÊt ®Þnh. C«ng ty kh«ng høa b¸n hÕt hay mua sè chøng ho¸n kh«ng b¸n hÕt. + B¶o l·nh ph¸t hµnh chøng kho¸n ( underwriter): C«ng ty thùc hiÖn b¶o l·nh ph¸t hµnh chøng kho¸n khi cã mét kh¶ n¨ng tµi chÝnh v÷ng m¹nh, th­êng ®ã lµ mét tËp ®oµn tµi chÝnh ®øng ra ®¶m b¶o thùc hiÖn thµnh c«ng viÖc ph¸t hµnh chøng kho¸n víi chñ thÓ ph¸t hµnh b»ng c¸ch : Høa mua toµn bé hay mét phÇn sè cæ phiÕu ph¸t hµnh. §¶m b¶o b¸n víi mét gi¸ nhÊt ®Þnh. Cam kÕt mua sè cæ phiÕu kh«ng b¸n hÕt. Qua c¸c nghiÖp vô trªn cña c«ng ty chøng kho¸n cho thÊy sù cã mÆt cña c¸c c«ng ty nµy cã vai trß v« cïng quan träng trong viÖc kÕt nèi nh÷ng nguån cung chøng kho¸n vµ nguån cÇu chøng kho¸n. Chøc n¨ng nµy cña c«ng ty chøng kho¸n gãp phÇn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh l­u th«ng vµ ph©n phèi chøng kho¸n , qua ®ã gióp cho qu¸ tr×nh giao l­u vèn trªn thÞ tr­êng ®­îc th«ng suèt liªn tôc. -Trung t©m th«ng tin vµ t­ vÊn cho c¸c nhµ ®Çu t­ chøng kho¸n: Víi mét ®éi ngò chuyªn gia chøng kho¸n th«ng th¹o nghiÖp vô giái chuyªn m«n vµ nhiÒu kinh nghiÖm , c«ng ty chøng kho¸n kh«ng chØ ®¬n thuÇn ho¹t ®éng nh­ ng­êi trung gian thùc hiÖn lÖnh mua b¸n chøng kho¸n cña kh¸ch hµng mµ cßn lµ cè vÊn thùc sù cÇn thiÕt cho kh¸ch hµng khi ra quyÕt ®Þnh ®Çu t­.§Ó c«ng viÖc t­ vÊn cho kh¸ch hµng ®Çu t­ cã hiÖu qu¶, c«ng ty chøng kho¸n ph¶i lµ n¬i n¾m b¾t vµ cung cÊp c¸c th«ng tin cÇn thiÕt vÒ thÞ tr­êng, vÒ chøng kho¸n vµ vÒ c¸c chñ thÓ ph¸t hµnh, xö lý ph©n tÝch c¸c th«ng tin ®Ó lµm c¬ së cho t­ vÊn ®Çu t­. Chøc n¨ng nµy ®­îc xem nh­ mét trong nh÷ng tiªu chuÈn quyÕt ®Þnh chÊt l­îng ho¹t ®éng cña c«ng ty m«i giíi, quyÕt ®Þnh sù tÝn nhiÖm cña ng­êi ®Çu t­ vµ ®ång thêi còng quyÕt ®Þnh sù tån t¹i cña c«ng ty trong qu¸ tr×nh c¹nh tr¹nh. - Can thiÖp trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n gãp phÇn ®iÒu tiÕt gi¸ chøng kho¸n.Theo quy ®Þnh cña Uû ban chøng kho¸n quèc gia c¸c n­íc ph¸t triÓn. C¸c c«ng ty chøng kho¸n nÕu cã nhiÖm vô kinh doanh chøng kho¸n phi tham gia can thiÖp trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n ®Ó ®iÒu tiÕt gi¸ chøng kho¸n th«ng qua viÖc mua chøng kho¸n vµo khi gi¸ chøng kho¸n gi¶m vµ tung chøng kho¸n dù tr÷ ra khi gi¸ chøng kho¸n t¨ng. Theo quyÕt ®Þnh nµy kinh doanh chøng kho¸n ph¶i dµnh mét tû lÖ 60% giao dÞch cña m×nh cho ho¹t ®éng cã tÝnh chÊt æn ®Þnh trªn thÞ tr­êng. 2.2 C«ng ty ®Çu t­ a- Kh¸i niÖm C«ng ty ®Çu t­ lµ mét d¹ng doanh nghiÖp cña c«ng ty cæ phÇn nã ph¸t hµnh vµ b¸n cæ phiÕu ®Ó lÊy vèn ho¹t ®éng. §©y lµ mét lo¹i doanh nghiÖp ®Æc biÖt nã kh«ng dïng vèn cña m×nh ®Ó mua m¸y mãc, thiÕt bÞ vµ c¸c yÕu tè suÊt nhËp xuÊt kh¸c ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh mµ dïng vèn ®Ó ®Çu t­ dµi h¹n qua gãp vèn liªn doanh mua cæ phÇn hoÆc c¸c lo¹i cæ phiÕu kh¸c víi môc ®Ých thu lîi nhuËn. Ho¹t ®éng cña c«ng ty ®Çu t­ lµ kinh doanh ®Çu t­ vèn bao gåm c¶ ®Çu t­ trùc tiÕp vµ ®Çu t­ gi¸n tiÕp.§Çu tö trùc tiÕp lµ viÖc c¸c c«ng ty dïng vèn cña m×nh ®Ó th©m nhËp trùc tiÕp vµo c¸c c«ng ty c¸c dù ¸n b»ng c¸ch gãp cæ phÇn mua cæ phiÕu , ph¸t hµnh víi t­ c¸ch lµ cæ ®«ng s¸ng lËp nh­ c¸c s¸ng lËp viªn kh¸c. §Çu t­ gi¸n tiÕp lµ viÖc c¸c c«ng ty ®Çu t­ vèn cña m×nh tham gia vµo c¸c thÞ tr­êng chøng kho¸n víi c¸c t­ c¸ch lµ mét nhµ kinh doanh chøng kho¸n mua ®i b¸n l¹i c¸c chøng kho¸n nh»m h­ëng chªnh lÖch gi hay nhËn cæ tøc tõ c¸c c«ng ty. Tuy nhiªn c«ng ty ®Çu t­ kh«ng ph¶i lµ thµnh viªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n tËp trung do ®ã viÖc mua b¸n cæ phiÕu cña c«ng ty ®Çu t­ ë thÞ tr­êng nµy ph¶i th«ng qua c¸c c«ng ty chøng kho¸n. b) Ph©n lo¹i quü ®Çu t­ Quü ®Çu t­ cã nhiÒu lo¹i kh¸c nhau vµ mçi quü ®Çu t­ cã ®Æc thï, mét ®Þnh h­íng ho¹t ®éng kh¸c nhau nh­ng cã thÓ ph©n chia theo c¸c c¸ch sau: - C¨n cø vµo quy m«, c¸ch thøc vµ tÝnh chÊt gãp vèn quü ®Çu t­ gåm hai lo¹i : + Quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng ( close and funds) ®©y lµ quü ®Çu t­ theo ®iÒu lÖ quy ®Þnh th­êng chØ t¹o vèn qua mét lÇn b¸n chøng kho¸n cho c«ng chóng. Quü nµy cã thÓ ph¸t hµnh cæ phiÕu th«ng th­êng, cæ phiÕu ­u ®·i hoÆc tr¸i phiÕu. Ngoµi ra quü kh«ng ®­îc ph¸t hµnh thªm bÊt cø lo¹i cæ phiÕu nµo ®Ó huy ®éng thªm vèn vµ còng kh«ng ®­îc mua l¹i c¸c cæ phiÕu ®· ®­îc ph¸t hµnh. Gi¸ thÞ tr­êng cæ phiÕu cña quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng phô thuéc vµo l­îng cung cÇu nh­ khi ¸p dông ®èi víi c¸c lo¹i chøng kho¸n kh¸c chø kh«ng trùc tiÕp liªn quan ®Õn gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn (Net asset value - NAV) cña mçi cæ phÇn. V× thÕ,mét quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng cã thÓ b¸n theo gi¸ cao h¬n gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn hoÆc thÊp h¬n gi¸ trÞ tµi s¶n thuÇn. Quy m« vèn cña c¸c quü nµy chØ cã thÓ t¨ng lªn tõ c¸c kho¶n lîi nhuËn thu ®­îc mµ th«i. + Quü ®Çu t­ d¹ng më (open- endfunds) : Kh¸c quü ®Çu t­ d¹ng ®ãng, quü ®Çu t­ d¹ng më lu«n ph¸t hµnh thªm nh÷ng cæ phiÕu míi ®Ó t¨ng thªm vèn vµ còng s½n sµng mua l¹i nhøng cæ phiÕu ®· ph¸t hµnh. Cæ phiÕu nµy ®­îc b¸n trùc tiÕp cho c«ng chóng th«ng qua thÞ tr­êng chøng kho¸n. Muèn mua cæ phiÕu chØ cÇn viÕt th­ hoÆc ®iÖn tho¹i trùc tiÕp cho quü xin giÊy tê cÇn thiÕt nªn t¹o c¬ héi cho bÊt kú ai còng cã thÓ tham gia vµ trë thµnh chñ së h÷u cña quü . TÊt c¶ c¸c cæ phiÕu ph¸t hµnh cña quü ®Çu t­ lµ cæ phiÕu th«ng th­êng . So víi quÜ ®Çu t­ d¹ng ®ãng th× quü ®Çu t­ d¹ng më râ rµng cã ­u thÕ h¬n trong huy ®éng , më réng qui m« vèn do ®ã nã linh ho¹t h¬n trong viÖc lùa chän c¸c dù ¸n ®Çu t­ - C¨n cø vµo tÝnh chÊt vµ môc ®Ých ho¹t ®éng, c¸c quÜ ®Çu t­ ®­îc chia lµm : + Quü ®Çu t­ chøng kho¸n dµi h¹n: §èi t­îng cña quü nµy kh¸ ®a d¹ng gåm c¶ ®Çu t­ trùc tiÕp vµ ®Çu t­ gi¸n tiÕp. Quü ®Çu t­ chøng kho¸n ng¾n h¹n :Lo¹i nµy chñ yÕu ®Çu t­ vµo c¸c lo¹i chøng kho¸n ng¾n h¹n trªn thÞ tr­êng tiÒn tÖ . + Quü ®Çu t­ hçn hîp : Lo¹i nµy thùc hiÖn ®Çu t­ c¶ vµo chøng kho¸n ng¾n h¹n vµ chøng kho¸n dµi h¹n . §©y lµ d¹ng quÜ ®Çu t­ kÕt hîp c¶ hai d¹ng trªn thùc hiÖn ®Çu t­ theo kiÓu nµy cã ­u ®iÓm lµ ®é an toµn cao . 2.3--C«ng ty cæ phÇn a/ Kh¸i niÖm : C«ng ty cæ phÇn lµ ®¬n vÞ kinh tÕ mµ sè vèn së h÷u ®­îc chia lµm nhiÒu phÇn b»ng nhau. Nh÷ng ng­êi tham gia hïn vèn vµo c«ng ty cæ phÇn ®­îc gäi lµ cæ ®«ng . Cæ ®«ng gãp vèn vµo c«ng ty cæ phÇn d­íi h×nh thøc mua cæ phÇn .Chøng tõ ghi nhËn sè cæ phÇn ®ãng gãp cña cæ ®«ng lµ cæ phiÕu .C«ng ty cæ phÇn sinh ra cæ phiÕu do ®ã nã g¾n chÆt víi thÞ tr­êng chøng kho¸n nh­ h×nh víi bãng C«ng ty cæ phÇn lµ mét ®Æc tr­ng cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng .Nã cã nh÷ng ®Æc ®iÓm sau: -Vèn së h÷u cña c«ng ty cæ phÇn lµ vèn cæ phÇn mçi cæ ®«ng lµ mét chñ së h÷u mét phÇn cña doanh nghiÖp t­¬ng ®­¬ng víi tû lÖ vèn gãp cña m×nh -C«ng ty cæ phÇn lµ mét ph¸p nh©n tån t¹i ®éc lËp víi chñ së h÷u -Cæ ®«ng chØ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ ho¹t ®éng cña c«ng ty trong giíi h¹n sè vèn cæ phÇn cña m×nh. -Cæ ®«ng cã quyÒn chuyÓn nh­îng quyÒn së h÷u cæ phÇn qua viÖc b¸n cæ phiÕu trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n -C«ng ty cæ phÇn cã kh¶ n¨ng huy ®éng vèn rÊt lín. -C«ng ty cæ phÇn cã thÓ tån t¹i qua nhiÒu thÕ hÖ cæ ®«ng. -C«ng ty cæ phÇn pph¸t triÓn ®· liªn kÕt më réng c¸c nguån vèn tõ c¸c nhµ ®Çu t­ trong vµ ngoµi n­íc còng nh­ huy ®éng nguån vèn nhµn rçi trong quÇn chóng .§ång thêi còng ph¸t huy d­îc tr×nh ®é kh¶ n¨ng cña c¸c nhµ qu¶n lý chuyªn nghiÖp t¹o ra hiÖu qu¶ kinh tÕ lín,t¹o ra c¸c tËp ®oµn kinh tÕ lín cã ®ñ søc c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. b/ C¸c h×nh thøc tæ chøc c«ng ty cæ phÇn: Trªn thÕ giíi hiÖn cã hai lo¹i c«ng ty cæ phÇn -C«ng ty cæ phÇn ®¹i chóng (public company) ®­îc thµnh lËp víi sè vèn chia thµnh nhiÒu cæ phÇn b¸n cho c«ng chóng .Cæ phiÕu cña lo¹i h×nh c«ng ty nµy th­êng lµ cæ phiÕu v« danh ®Ó cã thÓ chuyÓn nh­îng tù do vµ mua b¸n trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n . -C«ng ty cæ phÇn t­ nh©n (Private company) lo¹i c«ng ty nµy còng chia vèn cña m×nh thµnh nh÷ng cæ phÇn nh­ng kh«ng ®­îc phÐp b¸n cæ phiÕu cho c«ng chóng .C¸c cæ phiÕu do c¸c héi viªn c«ng ty n¾m gi÷ vµ kh«ng ®­îc phÐp chuyÓn nh­îng cho ng­êi kh¸c trõ khi ®­îc sù ®ång ý cña c¸c thµnh viªn kh¸c 2.4/ Hµng ho¸ chøng kho¸n : a/ Kh¸i niÖm : CK lµ c¸c lo¹i giÊy cã gi¸ ,chøng nhËn sù gãp vèn hay cho vay dµi h¹n ®èi víi chñ thÓ ph¸t hµnh .§©y lµ mét c«ng cô rÊt h÷u hiÖu trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Ó t¹o nªn mét l­îng vèn tiÒn tÖ khæng lå ,tµi trî dµi h¹n cho c¸c môc ®Ých më réng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp hay c¸c dù ¸n ®Çu t­ cña nhµ n­íc vµ t­ nh©n .Còng nh­ c¸c lo¹i hµng ho¸ kh¸c ,chøng kho¸n lµ lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt l­u th«ng trªn thÞ tr­êng riªng cña nã: ThÞ tr­êng chøng kho¸n. b/ Ph©n lo¹i chøng kho¸n: - C¨n cø vµo néi dung chøng kho¸n ta cã thÓ chia ra thµnh chøng kho¸n nî vµ chøng kho¸n vèn : +Chøng kho¸n nî lµ giÊy chøng nhËn nî do nhµ n­íc hoÆc doanh nghiÖp ph¸t hµnh khi cÇn huy ®éng vèn cho môc ®Ých tµi trî dµi h¹n. §iÓn h×nh chøng kho¸n nî lµ c¸c lo¹i tr¸i phiÕu +Chøng kho¸n vèn lµ giÊy chøng nhËn gãp vèn kinh doanh vµo c¸c c«ng ty cæ phÇn .§ã lµ c¸c lo¹i cæ phiÕu ,gåm cæ phiÕu th­êng vµ cæ phiÕu ­u ®·i. -C¨n cø vµo h×nh thøc chøng kho¸n ®­îc ph¸t hµnh th× chøng kho¸n gåm cã : + Chøng kho¸n v« danh: Trªn c¸c giÊy chøng nhËn nî hay gãp vèn kh«ng ghi tªn ng­êi së h÷u. Lo¹i chøng kho¸n nµy cã thÓ dÔ dµng mua b¸n chuyÓn ®æi trªn thÞ tr­êng chøng kho¸n. + Chøng kho¸n ký danh lµ lo¹i chøng kho¸n mµ tªn ng­êi së h÷u ®­îc ghi trong hå s¬ cña chñ thÓ ph¸t hµnh còng nh­ trªn c¸c giÊy tê chøng kho¸n. ViÖc chuyÓn quyÒn sö h÷u chøng kho¸n nµy cã phÇn khã kh¨n h¬n lo¹i chøng kho¸n trªn . - C¨n cø vµo lîi tøc chøng kho¸n ng­êi ta chia thµnh: + Chøng kho¸n cã lîi tøc æn ®Þnh lµ lo¹i chøng kho¸n mµ ng­êi cÇm gi÷ nã ®­îc h­ëng lîi tøc æn ®Þnh theo tû lÖ l·i suÊt tÝnh trªn mÖnh gi¸ chøng kho¸n .§iÓn h×nh cña lo¹i nµy lµ c¸c tr¸i phiÕu vµ cæ phiÕu ­u ®·i . + Chøng kho¸n cã lîi tøc kh«ng æn ®Þnh lµ lo¹i chøng kho¸n mµ ng­êi gi÷ chøng kho¸n nµy yªu cÇu ph¶i cã l·i suÊt cao h¬n nhiÒu so víi møc l·i xuÊt æn ®Þnh. §iÓn h×nh cña lo¹i chøng kho¸n nµy lµ cæ phiÕu th­êng cña c¸c c«ng ty cæ phÇn. 3) Vai trß cña thÞ tr­êng chøng kho¸n ®èi víi nÒn kinh tÕ: ThÞ tr­êng chøng kho¸n ngµy cµng cã vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh vËn hµnh cña nÒn kinh tÕ mçi quèc gia còng nh­ trong hÖ thèng kinh tÕ toµn cÇu. Qua lÞch sö ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cña c¸c quèc gia ph¸t triÓn, thÞ tr­êng chøng kho¸n cã ý nghÜa quan träng ®Æc biÖt ®èi víi sù t¨ng tr­ëng mét quèc gia. Cô thÓ lµ: - C«ng cô tµi trî cho nÒn kinh tÕ: Vai trß quan träng ®Çu tiªn cña thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ thu hót tËp trung c¸c nguån vèn nhµn rçi trong d©n c­ ®Ó h×nh thµnh c¸c nguån vèn khæng lå cã kh¶ n¨ng tµi trî cho c¸c dù ¸n ®Çu t­ dµi h¹n ph¸t triÓn kinh tÕ. ThÞ tr­êng chøng kho¸n lµ c«ng cô huy ®éng vèn hÕt søc h÷u hiÖu kh«ng chØ vèn trong n­íc mµ c¶ ngoµi n­íc. §èi víi n­íc ta mét n­íc cã nguån vèn tiÒm tµng trong d©n c­ ch­a ®­îc ®­a vµo s¶n xuÊt kinh doanh th× viÖc hoµn thiÖn thÞ tr­êng chøng kho¸n lµ mét chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ tr­íc m¾t còng nh­ l©u dµi: - KhuyÕn khÝch tiÕt kiÖm, t¹o thãi quen ®Ó dµnh tÝch cùc: ThÞ tr­êng chøng kho¸n t¹o c¬ héi thuËn tiÖn khuyÕn khÝch mäi ng­êi d©n tiÕt kiÖm vµ biÕt c¸ch sö dông tiÒn iÕt kiÖm mét c¸ch tÝch cùc mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ th«ng qua viÖc ®Çu t­ vµo c¸c lo¹i chøng kho¸n. Mçi ng­êi trong x· héi chØ cã mét sè tiÒn tiÕt kiÖm nhá bÐ nh­ng tæng sè tiÒn ®ã cña x· héi sÏ lín h¬n bÊt cø tµi s¶n cña c¸ nh©n nµo. MÆt kh¸c, trong x· héi còng lu«n tån t¹i c¸c quü tiÒn tÖ tËp trung nh­ ng©n hµng ®Çu t­, ng©n hµng th­¬ng m¹i, quü b¶o hiÓm, quü ®Çu t­ v.v. ®Òu nh»m môc ®Ých khuyÕn khÝch tiÕt kiÖm nh­ng c¸c quü tiÒn tÖ nµy còng chØ mang l¹i hiÖu qña cao khi cã mét thÞ tr­êng chøng kho¸n tån t¹i song hµnh víi nã. - C«ng cô b¶o ®¶m tÝnh thanh kho¶n cho sè tiÕt kiÖm phôc vô ®Çu t­ dµi h¹n: Vai trß nµy cña thÞ tr­êng chøng kho¸n thÓ hiÖn qua viÖ
Luận văn liên quan