Đề tài Tình hình triển khai chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp ở Việt Nam-thực trạng và giải pháp

Cùng với sự phát triển của kinh tế , khoa học và kỹ thuật thì các nhu cầu của con người được đáp ứng nhiều hơn đầy đủ hơn . cuộc sống của con người do đó cũng tốt hơn . tuy nhiên mặt trái của sự phát triển kinh tế , khoa học kỹ thuật lại làm cho cuộc sống của con người phải đối mặt với nhiều vấn đề phát sinh đe doạ cuộc sống như ốm đau , bệnh tật , tai nạn ,… Đặc biệt khi kinh tế , khoa học kỹ thuật phát triển nhiều ngành kinh tế ra đời thu hút ngày càng nhiều người tham gia vào lực lượng lao động . Song song với nó vấn đề tai nạn lao động ,bệnh nghề nghiệp ngày một ra tăng . Điều này do nhiều nguyên nhân nhưng tựu lại do vấn đề lao động còn chưa được chú ý nhiều và các chế độ đảm bảo từ phía nhà nước và người sử dụng lao động còn chưa hoạt động một cách có hiệu quả . Nhất là đối với các nước đang phát triển trong đó có việt nam . Mà mục tiêu của chúng ta là tiến lên xã hội chủ nghĩa , một xã hội đáp ứng đầy đủ mọi nhu cầu của con người . Để đạt được mục tiêu này chúng ta phải cân đối giữa phát triển kinh tế với phát triển các vấn đề phúc lợi cho mọi người .Chính vì vậy mà hiện nay khi toàn dân đang tập trung xây dựng kinh tế chúng ta cũng cần quan tâm phát triển và hoàn thiện chế độ đảm bảo xã hội . Trong đó phải kể đến chế độ đối với những người lao động bị tai nạn lao động , bệnh nghề nghiệp . Vì vậy tôi đã lựa chọn đề tài “Tình hình triển khai chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp ở việt nam-thực trạng và giải pháp ” với hy vọng cung cấp cho các bạn những thông tin về tình hình triển khai chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp ở việt nam cũng như một vài suy nghĩ của tôi nhằm hoàn thiện chế độ này .

doc35 trang | Chia sẻ: ducpro | Ngày: 17/10/2012 | Lượt xem: 1655 | Lượt tải: 7download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Tình hình triển khai chế độ tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp ở Việt Nam-thực trạng và giải pháp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PhÇn më ®Çu Cïng víi sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ , khoa häc vµ kü thuËt th× c¸c nhu cÇu cña con ng­êi ®­îc ®¸p øng nhiÒu h¬n ®Çy ®ñ h¬n . cuéc sèng cña con ng­êi do ®ã còng tèt h¬n . tuy nhiªn mÆt tr¸i cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ , khoa häc kü thuËt l¹i lµm cho cuéc sèng cña con ng­êi ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu vÊn ®Ò ph¸t sinh ®e do¹ cuéc sèng nh­ èm ®au , bÖnh tËt , tai n¹n ,… §Æc biÖt khi kinh tÕ , khoa häc kü thuËt ph¸t triÓn nhiÒu ngµnh kinh tÕ ra ®êi thu hót ngµy cµng nhiÒu ng­êi tham gia vµo lùc l­îng lao ®éng . Song song víi nã vÊn ®Ò tai n¹n lao ®éng ,bÖnh nghÒ nghiÖp ngµy mét ra t¨ng . §iÒu nµy do nhiÒu nguyªn nh©n nh­ng tùu l¹i do vÊn ®Ò lao ®éng cßn ch­a ®­îc chó ý nhiÒu vµ c¸c chÕ ®é ®¶m b¶o tõ phÝa nhµ n­íc vµ ng­êi sö dông lao ®éng cßn ch­a ho¹t ®éng mét c¸ch cã hiÖu qu¶ . NhÊt lµ ®èi víi c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn trong ®ã cã viÖt nam . Mµ môc tiªu cña chóng ta lµ tiÕn lªn x· héi chñ nghÜa , mét x· héi ®¸p øng ®Çy ®ñ mäi nhu cÇu cña con ng­êi . §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu nµy chóng ta ph¶i c©n ®èi gi÷a ph¸t triÓn kinh tÕ víi ph¸t triÓn c¸c vÊn ®Ò phóc lîi cho mäi ng­êi .ChÝnh v× vËy mµ hiÖn nay khi toµn d©n ®ang tËp trung x©y dùng kinh tÕ chóng ta còng cÇn quan t©m ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn chÕ ®é ®¶m b¶o x· héi . Trong ®ã ph¶i kÓ ®Õn chÕ ®é ®èi víi nh÷ng ng­êi lao ®éng bÞ tai n¹n lao ®éng , bÖnh nghÒ nghiÖp . V× vËy t«i ®· lùa chän ®Ò tµi “T×nh h×nh triÓn khai chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ë viÖt nam-thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p ” víi hy väng cung cÊp cho c¸c b¹n nh÷ng th«ng tin vÒ t×nh h×nh triÓn khai chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ë viÖt nam còng nh­ mét vµi suy nghÜ cña t«i nh»m hoµn thiÖn chÕ ®é nµy . MÆc dï ®· cè g¾ng nhiÒu song ®Ò tµi cña t«i ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt . RÊt mong sù ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c b¹n cho ®Ó tµi cña t«i thªm hoµn thiÖn T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù h­íng dÉn chØ b¶o cña c« NguyÔn Ngäc HuyÒn vµ c¸c thÇy c« gi¸o bé m«n kinh tÕ b¶o hiÓm ®· gióp t«i thùc hiÖn ®Ò tµi nµy I lý luËn chung 1- B¶o hiÓm x· héi (BHXH) vµ c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi b¶o hiÓm x· héi , ­u ®·i x· héi vµ cøu trî x· héi lµ ba ph­¬ng ph¸p c¬ b¶n trong hÖ thèng c¸c ph­¬ng ph¸p b¶o ®¶m x· héi . Trong ®ã b¶o hiÓm x· héi cã vai trß to lín trong viÖc thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch ®¶m b¶o ®êi sèng cho ng­êi lao ®éng vµ gia ®×nh hä gãp phÇn ®¶m b¶o an toµn x· héi §èi t­îng ®­îc b¶o ®¶m trong b¶o hiÓm x· héi rÊt réng lµ ng­êi lao ®éng . Mµ ng­êi lao ®éng l¹i lµ ®¹i bé phËn d©n c­. Trong khi cøu trî x· héi , ­u ®·i x· héi ®èi t­îng ®­îc b¶o ®¶m rÊt nhá bÐ :cøu trî x· héi ®ã lµ ng­êi gÆp ph¶i hoµn c¶nh khã kh¨n,cßn ­u ®·i x· héi lµ nh÷ng ng­êi cã cèng hiÕn ®Æc biÖt cho quª h­¬ng ®Êt n­íc ,x· héi trong sù nghiÖp ®Êu tranh b¶o vÖ tæ quèc hay x©y dùng ®Êt n­íc víi vai trß to lín trong chÝnh s¸ch ®¶m b¶o x· héi mµ nã ®­îc ra ®êi tõ rÊt l©u . N¨m 1883 n­íc phæ (céng hoµ liªn bang §øc ngµy nay) ®· ban hµnh luËt b¶o hiÓm èm ®au ®Çu tiªn trªn thÕ giíi , ®¸nh dÊu sù ra ®êi cña b¶o hiÓm x· héi . Ngµy 4 th¸ng 6 n¨m1952, tæ chøc lao ®éng quèc tÕ (ILO) ®· ký c«ng ­íc Gi¬nev¬ (c«ng ­íc 102 ) vÒ “B¶o hiÓm x· héi cho ng­êi lao ®éng ” ®· kh¼ng ®Þnh tÊt yÕu c¸c n­íc ph¶i triÓn khai b¶o hiÓm x· héi cho ng­êi lao ®éng vµ gia ®×nh hä . T¹i viÖt nam , sau c¸ch m¹ng th¸ng 8 n¨m 1945 cã ban hµnh s¾c lÖnh 29/SL ngµy 12/3/1947 thùc hiÖn b¶o hiÓm èm ®au , tai n¹n lao ®éng vµ h­u trÝ . Nh­ng do chiÕn tranh vµ kh¶ n¨ng kinh tÕ nªn chØ mét bé phËn ng­êi lao ®éng ®­îc h­ëng quyÒn lîi b¶o hiÓm . Sau ngµy hoµ b×nh lËp l¹i nhµ n­íc ban hµnh nghÞ ®Þnh 128/CP cña chÝnh phñ vÒ ®iÒu lÖ t¹m thêi c¸c chÕ ®é . tõ ®ã ®Õn nay b¶o hiÓm x· héi ®· dÇn ®­îc hoµn thiÖn . Theo c¸c quy ®Þnh vÒ b¶o hiÓm x· héi th× b¶o hiÓm x· héi ®­îc hiÓu lµ sù b¶o ®¶m thay thÕ hoÆc bï ®¾p mét phÇn thu nhËp ®èi víi ng­êi lao ®éng khi hä gÆp ph¶i nh÷ng biÕn cè lµm gi¶m hoÆc mÊt kh¶ n¨ng lao ®éng , mÊt viÖc lµm trªn c¬ së h×nh thµnh vµ sö dông mét quü tiÒn tÖ tËp trung nh»m ®¶m b¶o ®êi sèng cho ng­êi lao ®éng vµ gia ®×nh hä gãp phÇn ®¶m b¶o an toµn x· héi §èi t­îng b¶o hiÓm x· héi chÝnh lµ thu nhËp cña ng­êi lao ®éng . Nã cã ¶nh h­ëng lín tíi cuéc sèng cña ng­êi lao ®éng vµ gia ®×nh hä nªn chÝnh s¸ch ®¶m b¶o ®­îc thÓ hiÖn kh¸ râ ChÝnh s¸ch b¶o hiÓm x· héi ngoµi môc ®Ých ph©n phèi l¹i thu nhËp cßn môc ®Ých ®¶m b¶o c«ng b»ng cho ng­êi lao ®éng . Thu nhËp cña ng­êi lao ®éng chÞu ¶nh h­ëng cña nhiÒu yÕu tè nh­ : èm ®au, bÖnh tËt ,tai n¹n hoÆc bÞ mÊt viÖc… C¸c yÕu tè nµy cã thÓ do b¶n th©n ng­êi lao ®éng hoÆc sù t¸c ®éng tõ phÝa ng­êi sö dông lao ®éng .Tõ yÕu tè nµy ®Ó ®¶m b¶o quyÒn lîi cho ng­êi lao ®éng , b¶o hiÓm x· héi quy ®Þnh ®èi t­îng tham gia lµ : ng­êi sö dông lao ®éng ng­êi lao ®éng Møc ®é ®ãng gãp cña hai ®èi t­îng nµy tuú theo quy ®Þnh cña tõng n­íc mµ kh¸c nhau. Riªng víi viÖt nam cã quy ®Þnh : ng­êi sö dông lao ®éng ®ãng 15% tæng quü l­¬ng ng­êi lao ®éng tham gia b¶o hiÓm x· héi ng­êi lao ®éng ®ãng 5% tiÒn l­¬ng §Çu n¨m 2003 khi b¶o hiÓm y tÕ s¸t nhËp vµo b¶o hiÓm x· héi th× ng­êi sö dông lao ®éng ph¶i ®ãng 2% quü l­¬ng trªn, cßn ng­êi lao ®éng ®ãng 1% tiÒn l­¬ng cña hä vµo quü BHXH Theo quy ®Þnh cña b¶o hiÓm th× nh÷ng ng­êi ®­îc h­ëng quyÒn lîi b¶o hiÓm lµ khi cã rñi ro mÊt hoÆc lµm gi¶m thu nhËp trªn c¬ së bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng vµ cã ®ãng b¶o hiÓm x· héi Theo c«ng ­íc 102 th¸ng 6 n¨m1952 tæ chøc lao ®éng quèc tÕ cho triÓn khai 9 chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi . Bao gåm: Ch¨m sãc y tÕ Trî cÊp èm ®au Trî cÊp thÊt nghiÖp Trî cÊp tuæi giµ Trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp Trî cÊp gia ®×nh Trî cÊp sinh ®Î Trî cÊp khi tµn phÕ Trî cÊp trî tuÊt 9 chÕ ®é nµy h×nh thµnh nªn hÖ thèng b¶o hiÓm x· héi . Tuy nhiªn viÖc ¸p dông nh÷ng chÕ ®é nµo l¹i tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn vÒ kinh tÕ x· héi cña tõng n­íc . HiÖn nay ë viÖt nam theo quy ®Þnh cña chÝnh phñ vÒ c¸c chÕ ®é b¶o hiÓm x· héi th× viÖt nam tiÕn hµnh 6 chÕ ®é . Bao gåm : Ch¨m sãc søc khoÎ ( b¶o hiÓm y tÕ ) Trî cÊp èm ®au Trî cÊp h­u trÝ Trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp Trî cÊp thai s¶n Trî cÊp tuÊt Tuy ë viÖt nam ®· triÓn khai 6 chÕ ®é , mçi chÕ ®é cã néi dung vµ chÝnh s¸ch kh¸c nhau nh­ng hiÖn nay chóng ta ch­a cã quü riªng cho tõng chÕ ®é . §©y chÝnh lµ mét h¹n chÕ . H¬n n÷a , víi c¸c lao ®éng kh¸c nhau chóng ta vÉn quy ®Þnh mét møc ®ãng nh­ nhau cho ng­êi sö dông lao ®éng vµ ng­êi lao ®éng ë c¸c ngµnh nghÒ . Ngoµi ra trong triÓn khai c¸c chÕ ®é còng n¶y sinh rÊt nhiÒu bÊt cËp . C¸c vÊn ®Ò còng dÔ lý gi¶i bëi chóng ta ®ang trong giai ®o¹n qu¸ ®é nªn chñ nghÜa x· héi nªn kh«ng tr¸nh khái .Tuy nhiªn ®¶ng , chÝnh phñ cïng c¬ quan b¶o hiÓm x· héi ®ang cè g¾ng dÇn hoµn thiÖn . §Ó thÊy râ h¬n vÒ t×nh h×nh triÓn khai b¶o hiÓm x· héi t¹i viÖt nam chóng ta sÏ xem xÐt t×nh h×nh triÓn khai chÕ ®é 5 theo c«ng ­íc quèc tÕ t¹i viÖt nam. 2-ChÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp a-Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan triÓn khai chÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng (TNL§) vµ bÖnh nghÒ nghiÖp (BNN) ë viÖt nam Trong mäi ho¹t ®éng cña con ng­êi lu«n tiÒm Èn c¸c nguy c¬ rñi ro ®e do¹ tíi cuéc sèng mÆc cho chóng ta cã cè g¾ng nÐ tr¸nh nã , nh­ng nã vÉn lu«n tån t¹i . Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt còng vËy, tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp lu«n song hµnh . MÆc dï tíi nay con ng­êi ®· t×m mäi biÖn ph¸p c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lao ®éng , nh­ng chØ cã thÓ h¹n chÕ ®­îc tai n¹n lao ®éng , gi¶m thiÓu nh÷ng hËu qu¶ do tai n¹n lao ®éng g©y ra chø kh«ng thÓ ng¨n chÆn ®­îc tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp . Hay nãi c¸ch kh¸c , cßn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh th× cßn tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp. V× vËy tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ®­îc coi lµ mét hiÖn t­îng phæ biÕn chø kh«ng ph¶i lµ mét hiÖn t­îng c¸ biÖt cña mét quèc gia nµo vµ do ®ã ng¨n chÆn tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp cã tÝnh toµn cÇu. §Ó b¶o vÖ ng­êi lao ®éng tr­íc c¸c rñi ro trong qu¸ tr×nh lµm viÖc, c¸c quèc gia ®Òu cã chÝnh s¸ch vµ c¸c biÖn ph¸p kh¸c nhau, nhiÒu c«ng ­íc cña tæ chøc lao ®éng quèc tÕ ®· quy ®Þnh c¸c tiªu chuÈn , c¸c biÖn ph¸p nh»m ng¨n ngõa vµ h¹n chÕ t×nh tr¹ng trÇm träng cña tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp còng nh­ c¸c biÖn ph¸p hç trî gióp ®ì nh÷ng ng­êi bÞ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp , trong ®ã cã c¸c trî cÊp b¶o hiÓm x· héi. Trong c«ng ­íc 102 cña tæ chøc lao ®éng quèc tÕ cã quy ®Þnh mäi n­íc thµnh viªn chÞu hiÖu lùc cña c«ng ­íc nµy ph¶i ¸p dông Ýt nhÊt lµ 3 trong sè 9 nh¸nh chÕ ®é vµ 3 trong sè ®ã ph¶i cã Ýt nhÊt 1 trong c¸c chÕ ®é lµ : -Trî cÊp thÊt nghiÖp -Trî cÊp tuæi giµ (h­u trÝ ) -Trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp -Trî cÊp tµn tËt -Trî cÊp tuÊt §iÒu nµy cho thÊy tÇm quan träng cña chÕ ®é trî cÊp TNL§ -BNN trong hÖ thèng c¸c chÕ ®é trî cÊp BHXH cña mçi quèc gia . ViÖt nam còng nh­ nhiÒu quèc gia kh¸c ®ang trong giai ®o¹n ph¸t triÓn kinh tÕ vµ mÆc dï c¸c n­íc ®· cã cè g¾ng nhiÒu trong viÖc ng¨n chÆn vµ h¹n chÕ tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp song nã vÉn cø s¶y ra . ChÝnh v× vËy mét chÝnh s¸ch b¶o ®¶m sÏ lµ hîp lý nhÊt . ChÝnh s¸ch nµy nh»m kh¾c phôc vµ gióp ng­êi lao ®éng æn ®Þnh cuéc sèng sau tai n¹n vµ bÖnh nghÒ nghiÖp . T¹i viÖt nam chÕ ®é tai n¹n lao ®éng ®­îc ®¶ng vµ nhµ n­íc ta cho phÐp thùc hiÖn trong s¾c lÖnh 29/CL ngµy 12/3/1947 nh­ng cßn nhiÒu h¹n chÕ . Tõ ®ã ®Õn nay chÝnh phñ cho ban hµnh rÊt nhiÒu c¸c s¾c lÖnh , nghÞ ®Þnh , th«ng t­ ®· kh¾c phôc rÊt nhiÒu nh÷ng ®iÓm cßn h¹n chÕ trong s¾c lÖnh 29/CL b-Kh¸i niÖm chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp -Tai n¹n lao ®éng vµ BÖnh nghÒ nghiÖp *Tai n¹n lao ®éng : Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ng­êi lao ®éng ph¶i kÒ cËn víi nhiÒu rñi ro nh­ : bÞ th­¬ng, bÞ ng·, báng, nhiÔm ®éc…nh÷ng rñi ro nµy cã thÓ lµm cho ng­êi lao ®éng bÞ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng , bÞ tµn phÕ , cã thÓ bÞ chÕt . §©y chÝnh lµ tai n¹n mµ ng­êi lao ®éng th­êng hay gÆp ph¶i . Nh÷ng tai n¹n nµy cã thÓ do lçi cña ng­êi lao ®éng còng cã thÓ do lçi cña chñ sö dông lao ®éng hoÆc do kh«ng may s¶y ra trong qu¸ tr×nh ng­êi lao ®éng lµm viÖc .Tuy nhiªn , ®Ó cã ®­îc c¸c chÝnh s¸ch ®èi víi ng­êi lao ®éng th× mçi quèc gia l¹i cã c¸ch tiÕp cËn riªng kÓ c¶ kh¸i niÖm vµ néi dung. T¹i viÖt nam, theo c¸c v¨n b¶n cña chÝnh phñ vÒ chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp th× tai n¹n lao ®éng ®­îc hiÓu: lµ c¸c tai n¹n g©y tæn th­¬ng bÊt kú mét bé phËn hay chøc n¨ng nµo cña c¬ thÓ ng­êi lao ®éng hoÆc g©y tö vong , s¶y ra trong qu¸ tr×nh lao ®éng , g¾n víi viÖc thùc hiÖn c«ng viÖc , nhiÖm vô lao ®éng. Trong thùc tÕ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vÊn ®Ó tai n¹n lao ®éng th­êng rÊt phøc t¹p v× nã liªn quan tíi vÊn ®Ò båi th­êng nªn kh¸i niÖm nµy ®­îc më réng cho nh÷ng lo¹i tai n¹n nµo ®­îc coi lµ tai n¹n lao ®éng. Nh÷ng tai n¹n ®­îc coi lµ tai n¹n lao ®éng bao gåm: + Tai n¹n s¶y ra khi ng­êi lao ®éng ®ang thùc hiÖn c«ng viÖc do ng­êi sö dông lao ®éng giao cho: t¹i n¬i lµm viÖc th­êng xuyªn, s¶y ra trªn ®­êng ng­êi lao ®éng ®i c«ng t¸c hoÆc s¶y ra trong thêi gian ng­êi lao ®éng ë n¬i c«ng t¸c theo yªu cÇu cña chñ sö dông lao ®éng (trong thêi gian lµm viÖc ,chuÈn bÞ hoÆc thu dän sau thêi gian lµm viÖc) + Tai n¹n trªn ®­êng ®i . §©y lµ tai n¹n s¶y ra trªn ®­êng tõ n¬i c­ tró ®Õn n¬i lµm viÖc mµ ng­êi lao ®éng th­êng xuyªn ®i lµm vÒ ; tai n¹n s¶y ra tõ n¬i lµm viÖc tíi n¬i ng­êi lao ®éng th­êng ¨n c¬m theo ca… + Tai n¹n khi ng­êi lao ®éng thùc hiÖn c¸c nhu cÇu sinh ho¹t c¸ nh©n theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt hoÆc theo quy ®Þnh cña doanh nghiÖp. *BÖnh nghÒ nghiÖp : Theo chÕ ®é nµy th× bÖnh nghÒ nghiÖp lµ bÖnh ph¸t sinh do ®iÒu kiÖn lao ®éng cã h¹i cña nghÒ nghiÖp t¸c ®éng tíi ng­êi lao ®éng . Trong ho¹t ®éng kinh tÕ cã rÊt nhiÒu ngµnh nghÒ mµ ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong ®iÒu kiÖn cã h¹i tíi søc khoÎ nh­: Ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong c¸c ngµnh nghÒ : ho¸ chÊt , xi m¨ng, luyÖn kim, khai th¸c kho¸ng s¶n,s¶n xuÊt thuèc trõ s©u…th­êng xuyªn ph¶i tiÕp víi ho¸ chÊt ®éc h¹i nªn rÊt dÔ m¾c c¸c bÖnh: nhiÔm ®éc ch× ,ho¸ chÊt … Ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong c¸c ngµnh nghÒ th­êng xuyªn tiÕp xóc víi bôi , tiÕng ån.. Tuy nãi ng­êi lao ®éng lµm viÖc trong m«i tr­êng ®éc h¹i dÔ m¾c c¸c bÖnh nghÒ nghiÖp ,nh­ng ®Ó thùc hiÖn ®­îc chÕ ®é chÝnh s¸ch th× ph¶i quy ®Þnh danh môc bÖnh nghÒ nghiÖp .T¹i viÖt nam, theo th«ng t­ 08/TT-LB ngµy 19/5/1976 cña liªn bé y tÕ –tæng c«ng ®oµn vµ lao ®éng –th­¬ng binh vµ x· héi cã 8 lo¹i h×nh .Qua mÊy lÇn söa ®æi bæ sung tíi n¨m 1997 ®­a tæng sè danh môc bÖnh nghÒ nghiÖp nªn 21 bÖnh vµ cã thÓ ph©n thµnh 3 nhãm bÖnh nghÒ nghiÖp sau: BÖnh do yÕu tè vËt lý Do quang tuyÕn X vµ c¸c chÊt phãng x¹ §iÕc nghÒ nghiÖp do tiÕng ån loÐt da , r¸ch ng¨n mòi rung chuyÓn gi¶m ¸p BÖnh do bôi , do tiÕp xóc Bôi phæi do nhiÔm bôi silic Bôi phæi do nhiÔm bôi Ami¨ng Bôi phæi b«ng Lao Viªm gan do vi rót Do leptospira Viªm phÕ qu¶n m·n tÝnh BÖnh do ho¸ chÊt NhiÔm ®éc ch× , c¸c ho¸ chÊt ch× NhiÔm ®éc Benzen vµ c¸c ho¸ chÊt ®ång ®¼ng NhiÔm ®éc thuû ng©n vµ c¸c hîp chÊt NhiÔm ®éc Mangan vµ c¸c hîp chÊt BÖnh x¹m da NhiÔm ®éc TNT(trinitrotoluene) NhiÔm ®éc Asen vµ c¸c hîp chÊt NhiÔm ®éc Nicotin NhiÔm ®éc ho¸ chÊt trõ s©u HiÖn nay danh môc bÖnh ®ang tiÕp tôc ®­îc bæ sung vµ hoµn thiÖn . Tuy nhiªn trong chÕ ®é nµy l¹i kh«ng quy ®Þnh râ ®iÒu kiÖn lao ®éng lµm viÖc nµo ®­îc coi lµ ®éc h¹i Tãm l¹i tai n¹n lao ®éng , bÖnh nghÒ nghiÖp lµ hiÖn t­îng lu«n g¾n víi qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ møc ®é tÇn suÊt phô thuéc rÊt nhiÒu vµo ®iÒu kiÖn lao ®éng. §Ó ®¶m b¶o quyÒn lîi cho ng­êi lao ®éng ®¶ng vµ nhµ n­íc ta chñ tr­¬ng thùc hiÖn chÝnh s¸ch tai n¹n lao ®éng-bÖnh nghÒ nghiÖp ®èi víi ng­êi lao ®éng . T¹i viÖt nam chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ®­îc thùc hiÖn tõ 2 hÖ thèng : chñ sö dông lao ®éng c¬ quan BHXH ViÖc thùc hiÖn chÕ ®é tai n¹n lao ®éng- bÖnh nghÒ nghiÖp nµy phÇn nµo b¶o vÖ ®­îc quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng song còng cßn rÊt nhiÒu nh÷ng vÊn ®Ò ®ang trong qu¸ tr×nh hoµn thiÖn , nhÊt lµ trong giai ®o¹n nÒn kinh tÕ n­íc ta ®ang cã nhiÒu biÕn ®æi . -ChÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ChÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp lµ mét chÕ ®é thuéc hÖ thèng c¸c chÕ ®é cña b¶o hiÓm x· héi . Tuú theo ®iÒu kiÖn kinh tÕ cña mçi n­íc mµ viÖc thùc hiÖn nã kh¸c nhau . T¹i viÖt nam chÕ ®é tai n¹n lao ®éng lµ mét chÕ ®é b¾t buéc theo quy ®Þnh cña nhµ n­íc ,®­îc hiÓu lµ mét chÕ ®é b¶o vÖ cho ng­êi lao ®éng khi kh«ng may gÆp ph¶i rñi ro lµ tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp do chñ sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm ®ãng gãp . HiÖn nay chÕ ®é nµy ®­îc thùc hiÖn tõ 2 hÖ thèng : *Chñ sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi ng­êi lao ®éng khi kh«ng may gÆp ph¶i rñi ro trªn tõ khi ng­êi lao ®éng bÞ tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp tíi khi ng­êi lao ®éng ®­îc ®iÒu trÞ æn ®Þnh. *C¬ quan BHXH cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi ng­êi lao ®éng khi ng­êi lao ®éng ®­îc x¸c ®Þnh lµ cã tû lÖ suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng t¹i mét møc nµo ®ã .Tuy nhiªn nguån kinh phÝ chi cho c¸c kho¶n do c¬ quan BHXH chi còng lÊy tõ sù ®ãng gãp cña ng­êi sö dông lao ®éng c- Nguyªn t¾c thiÕt kÕ chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ChÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ®­îc ra ®êi nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng , gióp hä æn ®Þnh cuéc sèng khi bÞ tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp. §ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó ng­êi lao ®éng nhanh chãng thÝch nghi víi cuéc sèng míi vµ t¸i hoµ nhËp víi céng ®ång. §Ó ®¹t ®­îc môc tiªu ®· ®Ò ra khi thiÕt kÕ chÕ ®é nµy ph¶i tu©n thñ mét sè nguyªn t¾c sau: - Khi ng­êi lao ®éng gÆp ph¶i tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp th× tr¸ch nhiÖm chÝnh kh¾c phôc sù cè chñ yÕu thuéc vÒ ng­êi chñ sö dông lao ®éng mµ kh«ng xÐt nguyªn nh©n tai n¹n lµ do lçi cña ng­êi chñ sö dông lao ®éng hay cña ng­êi lao ®éng . V× suy cho cïng ng­êi lao ®éng kh«ng thÓ tù cè ý g©y ra tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp cho m×nh vµ rñi ro nµy ng­êi lao ®éng chØ gÆp ph¶i khi ng­êi lao ®éng tiÕn hµnh mét sè c«ng viÖc cho ng­êi sö dông lao ®éng. H¬n n÷a víi quy ®Þnh nµy th× ng­êi sö dông lao ®éng sÏ cã tr¸ch nhiÖm h¬n víi vÊn ®Ò ®¶m b¶o an toµn lao ®éng cho ng­êi lao ®éng. Nguyªn t¾c nµy gióp b¶o vÖ ng­êi lao ®éng vµ t¹o ra mèi quan hÖ tèt ®Ñp cã tr¸ch nhiÖm cña chñ sö dông lao ®éng víi ng­êi lao ®éng. - Møc trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ph¶i c¨n cø vµo møc ®é suy gi¶m lao ®éng chung hoÆc tû lÖ th­¬ng tËt . Tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp lµ c¸c rñi ro s¶y ra ®èi víi ng­êi lao ®éng khi ®ang lµm viÖc sÏ lµm cho ng­êi lao ®éng bÞ suy gi¶m vÒ søc khoÎ . Do bÞ suy gi¶m vÒ søc khoÎ mµ ng­êi lao ®éng sÏ kh«ng cßn kh¶ n¨ng lao ®éng nh­ tr­íc ®­îc n÷a dÉn tíi thu nhËp cña anh ta bÞ gi¶m, h¬n n÷a sau khi tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp anh ta cßn gÆp ph¶i mét sè phiÒn phøc ph¸t sinh trong cuéc sèng nh­ th­êng xuyªn ®au ®Çu ®au l­ng khi thay ®æi thêi tiÕt , kh«ng thÓ tù ®i l¹i , kh«ng nh×n ®­îc .. .C¸c phiÒn to¸i ph¸t sinh nµy phô thuéc rÊt nhiÒu vµo møc ®é suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng . Do ®ã víi môc tiªu lµ ®Ó æn ®Þnh cuéc sèng cho ng­êi lao ®éng th× ph¶i trî cÊp c¨n cø vµo møc ®é suy gi¶m søc khoÎ hay tû lÖ th­¬ng tËt. Møc ®é suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng ph¶i ®­îc gi¸m ®Þnh t¹i c¬ quan y tÕ cã thÈm quyÒn . - Trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp tõ c¬ quan b¶o hiÓm y tÕ chØ b¾t ®Çu khi ng­êi lao ®éng ®· ®­îc ®iÒu trÞ æn ®Þnh , ®Ó l¹i di chøng hoÆc chÕt . Cßn giai ®o¹n tr­íc ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm c¸c kho¶n chi phÝ cÊp cøu ,s¬ cøu …Nguyªn t¾c nµy xuÊt ph¸t tõ :Tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp s¶y ra tr¸ch nhiÖm chÝnh kh¾c phôc thuéc vÒ ng­êi sö dông lao ®éng nªn ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm cho c¸c kho¶n ®iÒu trÞ ®Ó ng­êi lao ®éng phôc håi sau tai n¹n . Sau khi ng­êi lao ®éng ®· ®­îc ®iÒu trÞ æn ®Þnh c¬ quan y tÕ x¸c ®Þnh møc ®é suy gi¶m kh¶ n¨ng lao ®éng th× míi ph¸t sinh tr¸ch nhiÖm cña b¶o hiÓm x· héi ®èi víi tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp. - Ng­êi lao ®éng khi tham gia vµo qu¸ tr×nh lao ®éng ®­îc h­ëng l­¬ng nªn møc l­¬ng lµm c¨n cø ®Ó tÝnh trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp. Tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn kinh tÕ cña tõng n­íc mµ møc l­¬ng nµo ®­îc tÝnh lµm c¨n cø . Mét sè møc l­¬ng th­êng ®­îc tÝnh lµm c¨n cø nh­: L­¬ng tèi thiÓu L­¬ng b×nh qu©n L­¬ng cao nhÊt L­¬ng cuèi cïng L­¬ng thèng nhÊt - Do xuÊt ph¸t tõ tÝnh båi hoµn trong b¶o hiÓm x· héi mµ khi ng­êi lao ®éng tai n¹n lao ®éng bÞ chÕt BHXH ph¶i cÊp mai t¸ng phÝ , trî cÊp mét lÇn cho gia ®×nh ng­êi lao ®éng , trî cÊp tuÊt cho th©n nh©n. Ng­êi sö dông lao ®éng còng ph¶i cã tr¸ch nhiÖm. - B¶o hiÓm x· héi ph¶i cã tr¸ch nhiÖm t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ng­êi lao ®éng nhanh chãng thÝch nghi víi ®iÒu kiÖn sèng míi vµ t¸i hoµ nhËp cuéc sèng . §©y lµ nguyªn t¾c rÊt quan träng vµ kh«ng ph¶i n­íc nµo khi triÓn khai chÕ ®é nµy ®Òu cã thÓ thùc hiÖn ®­îc nã - Ng­êi lao ®éng dï míi tham gia lao ®éng hay ®· tham gia lao ®éng mét thêi gian ®Òu cã nguy c¬ gÆp ph¶i tai n¹n lao ®éng , vµ ®Ó ®¶m b¶o c«ng b»ng gi÷a nh÷ng ng­êi tham gia lao ®éng do ®ã mµ chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp kh«ng quy ®Þnh thêi gian ng­êi lao ®éng tham gia b¶o hiÓm x· héi. Nguyªn t¾c nµy còng xuÊt ph¸t tõ viÖc ng­êi sö dông lao ®éng cã tr¸ch nhiÖm chÝnh ®èi víi c¸c tai n¹n lao ®éng s¶y tíi ng­êi lao ®éng. §©y lµ nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n ®Ó triÓn khai chÕ ®é tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp . Tuy nhiªn tõ nguyªn t¾c ®Ó triÓn khai ra chÕ ®é l¹i tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn kinh tÕ vµ chÝnh s¸ch cña tõng n­íc . d- Néi dung chÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ë viÖt nam ChÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ra ®êi nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cho ng­êi lao ®éng khi kh«ng may gÆp ph¶i tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp gióp hä æn ®Þnh cuéc sèng . XuÊt ph¸t tõ ®iÒu nµy mµ bé lao ®éng-th­¬ng binh vµ x· héi phèi hîp víi mét sè bé ngµnh cã liªn quan liªn tôc ban hµnh c¸c v¨n b¶n , nghÞ ®Þnh ,th«ng t­ h­íng dÉn thi hµnh chÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp. Nhê ®ã mµ quyÒn lîi cña ng­êi lao ®éng dÇn ®­îc chó ý nhiÒu h¬n. HiÖn nay ë viÖt nam chÕ ®é TNL§-BNN lµ chÕ ®é b¾t buéc trong hÖ thèng chÕ ®é BHXH. Sau ®©y lµ néi dung c¬ b¶n cña chÕ ®é trî cÊp tai n¹n lao ®éng vµ bÖnh nghÒ nghiÖp ®ang ®­îc thùc hiÖn ë viÖt nam. - VÒ ®èi t­
Luận văn liên quan