Đề tài Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc đối với công cuộc đổi mới hiện nay

Trong tất cả các quan hệ xã hội phong phú và phức tạp giữa người với người, quan hệ giai cấp và quan hệ dân tộc có tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến sự định hướng cuộc sống của mỗi con người ở thời đại hiện nay. Ở mọi dân tộc, quốc gia trên thế giới, nhất là những dân tộc, quốc gia đã từng bị chủ nghĩa đế quốc, thực dân xâm lược, áp bức trên cơ sở duy trì chế độ bóc lột ở bên trong, ý thức giải phóng dân tộc của nhân dân là động lực to lớn và khi nó kết hợp với ý thức giải phóng giai cấp của những người lao động nó trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển và tiến bộ của đất nước. Vấn đề dân tộc và giai cấp được coi là cơ sở quan trọng nhất trong hoạch định và thực hiện chiến lược phát triển ở mỗi dân tộc và mỗi quốc gia. Thế giới ngày nay đang có những biến đổi nhanh chóng và phức tạp, tác động mạnh mẽ đến xu hướng phát triển của nhân loại và con đường phát triển của mỗi quốc gia dân tộc. Những biến đổi đó đã làm cho mối quan hệ giữa các dân tộc lại càng phức tạp. Đây cũng là vấn đề thời sự cấp bách, đòi hỏi phải được nhận thức và giải quyết đúng đắn trong cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay. Ở nước ta trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh rèn luyện và sáng lập đã vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lênin, giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc, thực hiện nhất quán đường lối chiến lược, giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó chính là điều kiện tiên quyết đảm bảo thắng lợi của sự ngiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ nền độc lập và xây dựng chủ nghĩa xã hội đạt nhiều thắng lợi to lớn. Hiện nay, nước ta đang tiếp tục công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ quốc tế, hội nhập với khu vực với thế giới. Sự nghiệp đổi mới đòi hỏi phải huy động sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Trong bối cảnh quốc tế có những diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch đang thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, phủ nhận chủ nghĩa xã hội, gây chia rẽ, mất đoàn kết giữa các dân tộc. Đối với chúng ta, hai nhiệm vụ chiến lược hiện nay phải được giải quyết đầy đủ và đúng đắn đó là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc gắn liền với việc xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Đó cũng chính là giải quyết tốt mối quan hệ dân tộc với giai cấp, dân tộc Việt Nam với cộng đồng thế giới đang đặt ra hiện nay. Vì vậy nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí minh về vấn đề dân tộc có ý nghĩa hết sức to lớn cả về lý luận và thực tiễn trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay.

doc43 trang | Chia sẻ: tuandn | Ngày: 27/02/2013 | Lượt xem: 16531 | Lượt tải: 32download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc đối với công cuộc đổi mới hiện nay, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong tất cả các quan hệ xã hội phong phú và phức tạp giữa người với người, quan hệ giai cấp và quan hệ dân tộc có tác động mạnh mẽ và sâu sắc đến sự định hướng cuộc sống của mỗi con người ở thời đại hiện nay. Ở mọi dân tộc, quốc gia trên thế giới, nhất là những dân tộc, quốc gia đã từng bị chủ nghĩa đế quốc, thực dân xâm lược, áp bức trên cơ sở duy trì chế độ bóc lột ở bên trong, ý thức giải phóng dân tộc của nhân dân là động lực to lớn và khi nó kết hợp với ý thức giải phóng giai cấp của những người lao động nó trở thành nhân tố quyết định đối với sự phát triển và tiến bộ của đất nước. Vấn đề dân tộc và giai cấp được coi là cơ sở quan trọng nhất trong hoạch định và thực hiện chiến lược phát triển ở mỗi dân tộc và mỗi quốc gia. Thế giới ngày nay đang có những biến đổi nhanh chóng và phức tạp, tác động mạnh mẽ đến xu hướng phát triển của nhân loại và con đường phát triển của mỗi quốc gia dân tộc. Những biến đổi đó đã làm cho mối quan hệ giữa các dân tộc lại càng phức tạp. Đây cũng là vấn đề thời sự cấp bách, đòi hỏi phải được nhận thức và giải quyết đúng đắn trong cuộc đấu tranh tư tưởng hiện nay. Ở nước ta trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh rèn luyện và sáng lập đã vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác – Lênin, giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc, thực hiện nhất quán đường lối chiến lược, giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó chính là điều kiện tiên quyết đảm bảo thắng lợi của sự ngiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ nền độc lập và xây dựng chủ nghĩa xã hội đạt nhiều thắng lợi to lớn. Hiện nay, nước ta đang tiếp tục công cuộc đổi mới, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, mở rộng quan hệ quốc tế, hội nhập với khu vực với thế giới. Sự nghiệp đổi mới đòi hỏi phải huy động sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản. Trong bối cảnh quốc tế có những diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch đang thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, phủ nhận chủ nghĩa xã hội, gây chia rẽ, mất đoàn kết giữa các dân tộc. Đối với chúng ta, hai nhiệm vụ chiến lược hiện nay phải được giải quyết đầy đủ và đúng đắn đó là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc gắn liền với việc xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội. Đó cũng chính là giải quyết tốt mối quan hệ dân tộc với giai cấp, dân tộc Việt Nam với cộng đồng thế giới đang đặt ra hiện nay. Vì vậy nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí minh về vấn đề dân tộc có ý nghĩa hết sức to lớn cả về lý luận và thực tiễn trong sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay. 2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài Nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh cho đến nay đã có rất nhiều công trình trong nước cũng như trên thế giới công bố. Đó là cuốn sách: Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam do Đại tường Võ Nguyên Giáp chủ biên, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, xuất bản năm 1998, đã tái bản lần thứ ba năm 2003. Đây là tác phẩm lớn đã khẳng định những điểm mới trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong đó đề cập khá sâu sắc những vấn đề về dân tộc, quan hệ dân tộc và giai cấp với những nội dung cơ bản như: Cách mạng giải phóng dân tộc phải bằng con đường cách mạng vô sản; độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội…Đây thực sự là những định hướng cơ bản cho việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng về vấn đề dân tộc. Một số tác phẩm khác như: Tư tưởng Hồ Chí Minh một số nội dung cơ bản của Nguyễn Bá Linh, Nxb Chính trị Quốc gia xuất bản năm 1995; cuốn Những nhận thức cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh của Phạm Văn Đồng, Nxb Chính trị quốc gia 1998; cuốn Về con đường giải phóng dân tộc của Hồ Chí Minh của Trịnh Nhu và Vũ Dương Ninh, Nxb Chính Trị Quốc gia 1996; Cuốn Dưới ánh sáng tư tưởng Hồ Chí Minh của Đặng Xuân Kỳ, Nxb Chính trị Quốc gia 1990; Cuốn Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh với thời đại của tập thể tác giả do Phạm Ngọc Liên chủ biên, Nxb Chính trị quốc gia, xuất bản năm 1993…Những tác phẩm này đã đề cập đến vị trí của tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng về dân tộc nói riêng đối với cách mạng Việt Nam – Cách mạng giải phòng dân tộc, cách mạng xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó còn thể hiện ý nghĩa và ảnh hưởng của tư tưởng Hồ Chí Minh về dân tộc và giai cấp đối với thời đại, với lịch sử phát triển của nhân loại. Ngoài ra, còn phải kể đến các bài viết trên báo và các tạp chí liên quan đến nội dung vấn đề dân tộc trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, như: Lê nin và vấn đề quan hệ dân tộc và giai cấp; Sự thống nhất giữa lợi ích giai cấp và lợi ích dân tộc trong sự nghiệp đổi mới của Trần Hữu Tiến; Quan hệ giai cấp – dân tộc – nhân loại trong thời đại ngày nay của Phạm Ngọc Quang (Tạp chí Triết học số 4 - 1994)… Nhìn chung các bài viết trên đã đề cập đến một số vấn đề cụ thể như: Khái niệm dân tộc và sự hình thành dân tộc; Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lê nin về dân tộc; Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân tộc và giai cấp; một số chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta… Trên cơ sở những công trình trên, thấy rõ được giá trị và ý nghĩa của tư tưởng, tác giả đã kế thừa và tìm hiểu rõ hơn nữa về tư tưởng này, để từ đó có thể thấy được sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay. 3. Mục đích nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 3.1. Mục đích Đề tài làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc qua đó thấy được sự vận dụng tư tưởng đó trong công cuộc đổi mới hiện nay. 3.2. Nhiệm vụ Để đạt được mục đích trên đề tài thực hiện nhiệm vụ sau: - Trình bày nguồn gốc lý luận và thực tiễn hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc. - Trình bày và phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc. - Ý nghĩa và sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc trong công cuộc đổi mới hiện nay. 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu đề tài Với mục đích và nhiệm vụ trên đây, đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử. Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu phân tích và tổng hợp, diễn dịch và quy nạp, lịch sử… 5. Kết cấu đề tài Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề tài kết cấu 3 chương, 8 tiết. Chương 1 NGUỒN GỐC HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC 1.1. CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN – NGUỒN GỐC LÝ LUẬN HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC Dân tộc là một vấn đề rộng lớn được C.Mác và Ph. Ănghen đặc biệt chú ý trong quá trình xây dựng học thuyết của mình. Hai ông đã nêu ra các quan điểm cơ bản có tính chất phương pháp luận để nhận thức và giải quyết những vấn đề về nguồn gốc, bản chất của vấn đề dân tộc, những quan hệ cơ bản của dân tộc. Một trong những mục đích nghiên cứu vấn đề dân tộc của các ông là trả lời câu hỏi: Giai cấp công nhân có thái độ như thế nào đối với dân tộc? Xử lý như thế nào trong mối quan hệ dân tộc với giai cấp? Như thế các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã xem xét vấn đề dân tộc trong mối liên hệ chặt chẽ với triển vọng của cách mạng vô sản ở Châu Âu. C. Mác và Ph. Ănghen cũng đã đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò độc lập dân tộc trong cuộc đấu tranh giai cấp. C. Mác và Ph. Ănghen đã chứng minh rằng, quá trình ra đời và thay đổi của các hình thức cộng đồng người trong lịch sử, xét cho đến cùng đều có nhân tố kinh tế. Mỗi hình thức cộng đồng người nói chung đều tương ứng với một phương thức sản xuất nhất định. Trong Hệ tư tưởng Đức C. Mác và Ph. Ănghen đã chỉ rõ: “Không phải chỉ riêng những quan hệ dân tộc này với dân tộc khác mà toàn bộ kết cấu bên trong của bản thân dân tộc đó đều phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất và sự giao tiếp bên trong và bên ngoài dân tộc ấy”. Khi nghiên cứu về sự hình thành dân tộc tư sản, C. Mác và Ph. Ănghen đã đi đến kết luận: “Dân tộc là một sản vật và hình thức tất nhiên của thời đại tư sản trong quá trình phát triển xã hội” Kế thừa tư tưởng của C. Mác và Ph. Ănghen, khi nghiên cứu về dân tộc V.I Lênin làm rõ thêm nội dung khái niệm dân tộc và sự hình thành dân tộc, nó trở thành một hệ thống lý luận toàn diện, sâu sắc về vấn đề dân tộc, làm cơ sở cho cương lĩnh, đường lối, chính sách của các Đảng cộng sản kiểu mới về vấn đề dân tộc. Theo quan điểm của V.I Lênin, dân tộc là sản phẩm của quá trình phát triển lâu dài của lịch sử. Trước dân tộc là những hình thức cộng đồng tiền dân tộc như thị tộc, bộ tộc, bộ lạc. V.I. Lênin đấu tranh kiên quyết chống lại các biến tướng của chủ nghĩa duy tâm, xem dân tộc dường như phát sinh từ mảnh đất trống rỗng, không phải là kết quả của quá trình phát triển liên tục của lực lượng sản xuất, của sự phát triển các hình thức tộc người. V.I. Lênin cũng đã nêu ra cương lĩnh về quyền bình đẳng, quyền tự quyết dân tộc và đấu tranh không mệt mỏi cho quyền bình đẳng và quyền tự quyết đó trên cả hai phương diện lý luận và thực tiễn. Sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản dẫn đến sự ra đời của các nhà nước dân tộc Tư bản chủ nghĩa. Khi chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, các nước đế quốc thi hành chính sách vũ trang xâm lược cướp bóc, nô dịch các dân tộc nhược tiểu, vấn đề dân tộc trở nên gay gắt, từ đó xuất hiện vấn đề dân tộc và thuộc địa. Sau cách mạng Tháng Mười Nga, sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới, phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh, dẫn đến sự tan rã hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, nhiều nước thuộc địa cũ trở thành các quốc gia dân tộc độc lập. Khi bàn về sự phát triển của vấn đề dân tộc, V.I. Lênin đã đề cập hai hướng phát triển của vấn đề dân tộc trong điều kiện của chủ nghĩa tư bản. Xu hướng thứ nhất, ở những quốc gia, khu vực tư bản chủ nghĩa gồm nhiều cộng đồng dân cư có nguồn gốc tộc người làm ăn, sinh sống. Đến một thời kỳ nào đó, sự trưởng thành của ý thức dân tộc, sự thức tỉnh đầy đủ về quyền sống của mình mà các cộng đồng dân cư đó muốn tách khỏi nhau để thành lập các dân tộc độc lập. Bởi vì họ hiểu rằng, chỉ trong cộng đồng dân tộc độc lập họ mới có quyền quyết định vận mệnh của mình mà cao nhất là quyền tự do lựa chọn chế độ chính trị và con đường phát triển của dân tộc mình. Xu hướng thứ hai, các dân tộc trong từng quốc gia, thậm chí các dân tộc ở nhiều quốc gia muốn liên hiệp lại với nhau. Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất, của khoa học và công nghệ, của giao lưu kinh tế và văn hóa trong xã hội tư bản đã làm xuất hiện nhu cầu xóa bỏ hàng rào ngăn cách giữa các dân tộc, thúc đẩy các dân tộc xích lại gần nhau. Xu hướng thứ nhất chiếm ưu thế trong thời kỳ chủ nghĩa tư bản mới phát triển, còn xu hướng thứ hai là đặc trưng của chủ nghĩa tư bản già cỗi sắp chuyển sang xã hội xã hội chủ nghĩa; Cả hai xu hướng đều phát triển trong điều kiện đối kháng giai cấp gay gắt. Tuy nhiên, chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa dân tộc tư sản không thể giải quyết được vấn đề dân tộc mà chỉ làm cho mối xung đột dân tộc ngày càng tăng lên. Chỉ có cách mạng vô sản và chủ nghĩa xã hội, trên cơ sở thủ tiêu ách áp bức giai cấp và áp bức dân tộc, mới tạo điều kiện để thực hiện sự bình đẳng dân tộc và xây dựng tình hữu nghị giữa các dân tộc, làm cho các dân tộc ngày càng xích lại gần nhau. Từ đó V.I.Lênin yêu cầu các Đảng Cộng sản phải đấu tranh chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc tư sản và chủ nghĩa sôvanh, giành thắng lợi cho chủ nghĩa quốc tế vô sản. Xtalin trong đấu tranh chống “chủ nghĩa duy tâm” đã có một định nghĩa khẳng định tính ổn định, tính lịch sử của cộng đồng dân tộc, nêu bật các đặc trưng cơ bản của dân tộc trong sự thống nhất biện chứng của nó. Ông viết “Dân tộc là một khối cộng đồng ổn định, thành lập trong lịch sử, dựa trên cơ sở cộng đồng về tiếng nói, về lãnh thổ, về sinh hoạt kinh tế và hình thức tâm lý, biểu hiện trong cộng đồng văn hóa”. Như vậy dân tộc và sự phát triển của dân tộc không chỉ chịu sự chi phối của quy luật kinh tế - xã hội mà còn chịu sự chi phối của quy luật phát triển tộc người. Bởi vì, quy luật kinh tế - xã hội giữ vai trò quyết định nhất, song nếu chưa có sự chín muồi của nhân tố tộc người thì dân tộc cũng chưa thể xuất hiện. Vì vậy, có thể nói dân tộc là sự thống nhất biện chứng giữa các nhân tố kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội và tộc người. Tóm lại, theo quan điểm Mác – xít, khái niệm dân tộc có thể hiểu theo hai theo hai nghĩa cơ bản sau: Thứ nhất, dân tộc là chỉ một cộng đồng người, có mối liên hệ chặt chẽ và bền vững, có chung sinh hoạt kinh tế, có ngôn ngữ riêng, văn hóa có những đặc thù; xuất hiện sau bộ lạc, bộ tộc; kế thừa và phát triển cao hơn những nhân tố tộc người ở bộ lạc, bộ tộc và trở thành ý thức tự giác tộc người của dân cư cộng đồng đó. Thứ hai, dân tộc là một cộng đồng người ổn định, làm thành nhân dân một nước, có lảnh thổ quốc gia, có nền kinh tế thống nhất, quốc ngữ chung và có ý thức về sự thống nhất của mình, gắn bó với nhau bởi quyền lợi chính trị, kinh tế, truyền thống văn hóa và truyền thống đấu tranh chung trong suốt quá trình lịch sử lâu dài dựng nước và giữ nước. Đối với dân tộc Việt Nam, được hình thành sớm và phát triển bền vững là do truyền thống đoàn kết chống giặc ngoại xâm, một đất nước phải thường xuyên đương đầu với các thế lực ngoại xâm lớn mạnh, đòi hỏi các tộc người trong cả nước phải đoàn kết lại, mọi sự chia rẽ đều trái với lợi ích và truyền thống dân tộc. Vì vậy, ngoài ý thức là thành viên của môt tộc người, tất cả mọ người sống trên lãnh thổ Việt Nam đều thấy trong mình có dòng máu chung, dòng máu dân tộc Việt Nam. Tinh thần đoàn kết đã trở thành sức mạnh to lớn giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi khó khăn, thử thách để giành thắng lợi trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước. Đó là một truyền thống tốt đẹp, là niềm kiêu hãnh của dân tộc Việt Nam, một nhân tố tạo nên tính bền vững của cộng đồng người Việt Nam. 1.2. HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN – CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC Trong cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh, việc sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam, xác lập đường lối, mục tiêu, chiến lược, sách lược cho cách mạng Việt Nam là một dấu mốc trong quá trình phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh. Đó là quá trình nhận thức của Người từ thấp đến cao, từ hành trang tư tưởng trước khi ra đi tìm đường cứu nước đến nhận thức lý luận để vận dụng vào cách mạng Việt Nam. Trong hệ thống tư tưởng đó có quá trình hình thành quan điểm về dân tộc, mối quan hệ dân tộc với giai cấp và con đường giải phóng dân tộc. Ở Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước, tinh thần nhân văn, nhân ái là sự thấm nhuần truyền thống lịch sử dân tộc, nhưng trước hết được bắt nguồn từ tấm gương gia đình và truyền thống quê hương. Những bài học Hồ Chí Minh từng học thời trai trẻ đã vun đắp cho người lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc. “Mỗi phạn bất vong duy trúc bạch” (mỗi bữa không quên ghi sử sách) – lời của người xưa được cụ Phan Bội Châu ngâm nga cũng là điều lúc trẻ Hồ Chí Minh thường tâm niệm. Nếu không có điều này thì làm sao có được sự kiện sau hơn ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, khi trở về Tổ quốc, Hồ Chí Minh đã biên soạn cuốn Lịch sử nước ta bằng thơ lục bát nhằm giáo dục truyền thống lịch sử, yêu nước cho cán bộ và nhân dân với lời mở đầu tha thiết: “Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam”1 Ở tuổi hai mươi, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Động lực khiến Người ra đi – như Người đã nói với nhà văn Mỹ Anna Luxtơrông: “Nhân dân Việt Nam trong đó có cụ thân sinh ra tôi, lúc này thường tự hỏi nhau ai sẽ là người giúp mình thoát khỏi sự thống trị của Pháp. Người này nghĩ là Nhật, người khác lại nghĩ là Anh, có người lại cho là Mỹ. Tôi thấy phải đi ra nước ngoài sưm cho rõ. Sau khi xem xét ho làm ăn ra sao, tôi sẽ trở về giúp đồng bào tôi”. Vào thời điểm này Hồ Chí Minh biết rất có ba con đường và giải pháp của các nhà yêu nước để dành độc lập cho dân tộc. Đó là các nhà yêu nước: Hoàng Hoa Thám, Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh. Mặc dù rất kính trọng tinh thần nhiệt huyết của các cụ nhưng Hồ Chí Minh đã không đi theo con đường các cụ đã đi, câu hỏi mà Hồ Chí Minh đặt ra là: Tại sao các cụ thất bại? Tại sao các nước phương Tây giàu mạnh? Cái gì ẩn chứa đằng sau câu châm ngôn tự do - bình đẳng - bác ái? Đó chính là lý do khiến người ra đi tìm đường khác, và người chọn hướng sang Pháp và các nước phương Tây. Đi để tìm con đường cứu nước. Đi để tìm giải pháp giải phóng cho quê hương, giành độc lập cho dân tộc. “Đấy là sự khước từ cái sai để đi tìm cái đúng. Đấy là sự từ bỏ cái lỗi thời để đi tìm cái tiên tiến phù hợp với thời đại mới. Đấy chính là sự khẳng định một bản lĩnh, một khả năng suy nghĩ độc lập và sáng tạo mà lịch sử đang đòi hỏi”. Gia nhập đội ngũ những người lao động Pháp và nhiều nước khác, gần mười năm lao động chân tay, vừa đi làm, vừa học, nhận thức của Hồ Chí Minh về những người lao động – đặc biệt là nhân dân lao động các nước thuộc địa càng thêm phong phú. Từ lòng yêu nước, ý chí độc lập cho dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã nhận ra rằng, những người lao động bị áp bức ở các nước thuộc địa đều có nguyện vọng chung là độc lập cho dân tộc mình, tự do cho nhân dân; họ đều rất căm thù chủ nghĩa thực dân và coi chủ nghĩa thực dân là kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa. Hòa nhập với cuộc sống của giai cấp công nhân, Hồ Chí Minh có điều kiện giao tiếp với nhiều tri thức tiến bộ Pháp và một số nước khác. Điều kiện đó đã giúp Người nâng cao nhận thức của mình. Nếu như trước đó ở Người mới chỉ là ý thức dân tộc, yêu nước thì nhờ những điều kiện đó mà nhận thức của Người về vấn đề dân tộc, mối quan hệ giữa dân tộc với giai cấp, chủ nghĩa yêu nước gắn liền với chủ nghĩa quốc tế đã nảy sinh và dần dần phát triển. Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, các nước đế quốc thắng trận họp nhau để phân chia lại thị trường thế giới. Họ hứa hẹn việc trao trả độc lập chủ quyền cho các dân tộc thuộc địa. Hồ Chí Minh đã gửi “Yêu sách của người dân An Nam” đến hội nghị Vecxây đòi quyền tự quyết dân tộc nhưng không được đáp ứng. Hồ Chí Minh hiểu ra rằng, những lời hứa hẹn về quyền tự quyết “chỉ là một trò bịp”, và Người khẳng định: Các dân tộc phải tự mình tiến hành giải phóng, không thể trông chờ vào việc rủ lòng thương của chủ nghĩa đế quốc. Hồ Chí Minh đã tham gia Đảng xã hội Pháp và hoạt động rất hăng hái trong tổ chức này. Người đã viết báo đăng trên các tờ báo Pháp, viết cuốn sách Những người bị áp bức tố cáo những tội ác và sự thối nát của chủ nghĩa thực dân ở các nước thuộc địa. Người tham gia tích cực vào các hoạt động của ủy ban vận động Đảng Xã hội Pháp gia nhập Quốc tế III; Người hoan nghênh Cách mạng tháng Mười và tham gia quyên góp ủng hộ công nhân Nga chống nạn đói và sự can thiệp của các nước đồng minh đế quốc. Trong những hoạt động ấy Hồ Chí Minh đặc biệt chú ý việc tìm hiểu về những người Bônsêvích, về cách mạng tháng Mười Nga và đã trình bày đề tài nghiên cứu của chủ nghĩa Bônsêvích ở Châu Á, diễn thuyết trước thanh niên quận 13 Pari về chủ nghĩa xã hội. Hồ Chí Minh đã từng vui mừng phấn khởi “đến phát khóc lên” khi đọc Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc đia của LêNin. Ngồi một mình trong phòng, Người nói to lên như nói trước đông đảo quần chúng bị áp bức: “Hỡi đồng bào bị dọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta”. Ngay sau đó, từ Pari Người viết thư gửi Quốc tế cộng sản và nói rõ luận cương của Lê nin đã ảnh hưởng sâu sắc đến thế giới quan của mình. Người khẳng định dứt khoát tin theo Lê nin và Quốc tế cộng sản. Điều gì khiến Hồ Chí Minh khi nghiên cứu luận cương của Lênin đã đi đến khẳng định rõ ràng và chính xác thế giới quan và lập trường của mình? Đặc biệt về vấn đề dân tộc và giải phóng dân tộc. Trước hết, phải khẳng định là do nội dung tư tưởng chiến lược về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa mà Lênin đã nêu ra. Đó là quyền được độc lập của các dân tộc thuộc địa; là quyền tự quyết dân tộc nói chung phải bao gồm cả quyền tự quyết của các dân tộc thuộc địa. Luận cương của Lê nin đã chỉ rõ, những người cách mạng ở các nước thuộc địa phải đoàn
Luận văn liên quan