Đồ án Nghiên cứu kiến trúc mạng Internet, sự lây lan của Worm và cách phòng chống

Trong những năm gần đây ngành công nghệ thông tin được nhiều nước chú trọng đặc biệt. Bởi vì như chúng ta đã biết thế giới hôm nay là thế giới của thông tin. Mọi giao dịch buôn bán gần như đều được trao đổi trên mạng toàn cầu Internet. Chính Internet đã đem lại lợi nhuận cho nhiều người biết sử dụng khai thác nó. Cùng với những lợi ích to lớn mà Internet đem lại, cũng nảy sinh những vấn đề vô cùng phức tạp. Các thông tin cá nhân, thông tin kinh tế quan trọng của các tổ chức bị lộ, tài khoản ngân hàng bị đánh cắp, các hệ thống lưu cơ sở dữ liệu quan trọng bị phá hoại nhiều cuộc tấn công của các tin tặc đã gây thiệt hại hàng tỷ đô la của thế giới. Một trong những loại virus máy tính gây thiệt hại đến kinh tế, xã hội và an ninh trên mạng hiện nay đó chính là sử dụng các loại sâu máy tính (worm). Sâu máy tính được kết hợp với một số kỹ thuật tấn công khác sẽ tạo nên một khả năng rất mạnh đối với kẻ tấn công. Chúng có thể tự động len lỏi tìm đến các mục tiêu (máy tính được nối mạng) và lấy cắp những thông tin từ mục tiêu này mà người sử dụng không biết gì. Vậy sâu máy tính là gì? Cách thức hoạt động của nó như thế nào? Vì sao nó có thể gây thiệt hại hàng tỷ đô la? Cách phòng chống nó ra sao? Xuất phát từ những lý do trên em xin được tìm hiểu để tài : “Nghiên cứu kiến trúc mạng Internet, sự lây lan của Worm và cách phòng chống” với nội dung: Tổng quan về kiến trúc mạng Internet. Nắm rõ khái niệm của sâu máy tính (Worm), sự phát triển của sâu qua các thế hệ, cách thức hoạt động của sâu. Cuối cùng em đề xuất một số biện pháp phòng chống.

pdf77 trang | Chia sẻ: thuychi21 | Ngày: 11/12/2015 | Lượt xem: 1217 | Lượt tải: 7download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đồ án Nghiên cứu kiến trúc mạng Internet, sự lây lan của Worm và cách phòng chống, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_CT901 1 LỜI CẢM ƠN Em xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Hồ Văn Canh, người đã trực tiếp hướng dẫn tận tình chỉ bảo em trong suốt quá trình làm đề tài tốt nghiệp. Em xin chân thành cảm ơn tất cả các thầy cô giáo trong khoa Công nghệ thông tin - Trường ĐHDL Hải Phòng, những người đã nhiệt tình giảng dạy và truyền đạt những kiến thức cần thiết trong suốt thời gian em học tập tại trường, để em hoàn thành tốt đề tài này Tuy có nhiều cố gắng trong quá trình học tập cũng như trong thời gian thực hiện đề tài không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong được sự góp ý quý báu của tất cả các thầy cô giáo cũng như tất cả các bạn để kết quả của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 28 tháng 6 năm 2009 Sinh viên Trần Thị Thúy. Khóa luận tốt nghiệp chống 1 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1 CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VỀ INTERNET .............................................. 1 1.1 Giới thiệu về Internet ............................................................................ 2 1.1.1. Nguồn gốc của Internet. ................................................................... 2 1.1.2.Quản lý Internet. ................................................................................ 3 1.1.3. Các dịch vụ mức ứng dụng ban đầu trên Internet ............................ 3 1.1.4. Dịch vụ mức mạng của Internet ....................................................... 4 1.2. Bộ giao thức TCP/IP ............................................................................ 5 1.2.1 Giới thiệu ........................................................................................... 5 1.2.2. Phân tầng. ......................................................................................... 5 1.2.3. Địa chỉ Internet ............................................................................... 13 1.2.4. Dịch vụ tên miền ............................................................................ 16 1.2.5. Nhược điểm của TCP/IP ................................................................ 19 1.3. Giao thức không kết nối .................................................................. 20 1.3.1.Gói thông tin UDP ........................................................................... 20 1.3.2. Phân kênh và hợp kênh .................................................................. 21 1.4. Giao thức điều khiển truyền tin ....................................................... 23 1.4.1. Điều khiển dòng dữ liệu ................................................................. 24 1.4.2. Thông báo lỗi ................................................................................. 25 1.4.3. Định hướng lại ................................................................................ 25 1.4.4. Kiểm tra trạm làm việc ................................................................... 25 1.5. Các dịch vụ mạng ................................................................................ 26 1.5.1. Dịch vụ WEB ................................................................................. 26 1.5.2. Dịch vụ truyền File ......................................................................... 26 1.5.3.Dịch vụ truy nhập từ xa(Telnet) ...................................................... 26 1.5.4. Dịch vụ tra cứu theo chỉ mục ......................................................... 26 1.5.5. Dịch vụ nhóm tin ............................................................................ 26 1.5.6. Dịch vụ tìm kiếm thông tin diện rộng ............................................ 27 1.5.7. Dịch vụ tìm kiếm tên tệp ................................................................ 27 1.5.8. Dịch vụ hội thoại ............................................................................ 27 1.5.9. Dịch vụ thư điện tử ......................................................................... 27 Khóa luận tốt nghiệp chống 2 CHƢƠNG 2 : CÁCH THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA SÂU MÁY TÍNH .... 30 2.1. Tổng quan về sâu máy tính (worm) .................................................. 30 2.1.1. Khái niệm sâu ................................................................................. 30 2.1.2. Sự phát triển của virus và worm .................................................... 31 2.2. Macro virus ......................................................................................... 35 2.2.1. Khái niệm macro : ......................................................................... 35 2.2.2. Phương thức lây nhiễm .................................................................. 36 2.2.3. Ví dụ mình họa ............................................................................... 37 2.3. Phân tích cách thức hoạt động của một số sâu ................................ 42 2.3.1.Loveletter......................................................................................... 42 2.3.2. Phân tích sâu Blaster ...................................................................... 49 2.2.3. VBS-STAGES.A ............................................................................ 52 CHƢƠNG 3 : CÁCH PHÒNG CHỐNG .................................................... 56 3.1.Bức tƣờng lửa(Firewall) ...................................................................... 56 3.1.1. Khái niệm về Firewall .................................................................... 56 3.1.2.1. Firewall lọc gói tin (Packet Filtering Firewall) ........................... 57 3.1.2.2. Firewall mức kết nối (Circuit Level Firewall) ............................ 58 3.1.2.3. Firewall mức ứng dụng (Application Level Firewall) ................ 60 3.2. Một số biện pháp, thủ thuật phòng chống ....................................... 62 3.2.1. Biện pháp phòng chống virus macro .............................................. 62 3.2.2. Cách bảo vệ máy tính ..................................................................... 63 3.2.3. Mười biện pháp bảo vệ máy tính khi dùng e-mail và Internet ....... 67 3.2.4. Thủ thuật giúp tránh lây virus qua ngã email khi máy lỡ bị nhiễm virus .......................................................................................................... 68 3.3. Sử dụng firewall để ngăn chặn sự bùng nổ của sâu máy tính ........ 69 KẾT LUẬN .................................................................................................... 70 CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................. 73 Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 1 LỜI MỞ ĐẦU Trong những năm gần đây ngành công nghệ thông tin được nhiều nước chú trọng đặc biệt. Bởi vì như chúng ta đã biết thế giới hôm nay là thế giới của thông tin. Mọi giao dịch buôn bán gần như đều được trao đổi trên mạng toàn cầu Internet. Chính Internet đã đem lại lợi nhuận cho nhiều người biết sử dụng khai thác nó. Cùng với những lợi ích to lớn mà Internet đem lại, cũng nảy sinh những vấn đề vô cùng phức tạp. Các thông tin cá nhân, thông tin kinh tế quan trọng của các tổ chức bị lộ, tài khoản ngân hàng bị đánh cắp, các hệ thống lưu cơ sở dữ liệu quan trọng bị phá hoạinhiều cuộc tấn công của các tin tặc đã gây thiệt hại hàng tỷ đô la của thế giới. Một trong những loại virus máy tính gây thiệt hại đến kinh tế, xã hội và an ninh trên mạng hiện nay đó chính là sử dụng các loại sâu máy tính (worm). Sâu máy tính được kết hợp với một số kỹ thuật tấn công khác sẽ tạo nên một khả năng rất mạnh đối với kẻ tấn công. Chúng có thể tự động len lỏi tìm đến các mục tiêu (máy tính được nối mạng) và lấy cắp những thông tin từ mục tiêu này mà người sử dụng không biết gì. Vậy sâu máy tính là gì? Cách thức hoạt động của nó như thế nào? Vì sao nó có thể gây thiệt hại hàng tỷ đô la? Cách phòng chống nó ra sao? Xuất phát từ những lý do trên em xin được tìm hiểu để tài : “Nghiên cứu kiến trúc mạng Internet, sự lây lan của Worm và cách phòng chống” với nội dung: Tổng quan về kiến trúc mạng Internet. Nắm rõ khái niệm của sâu máy tính (Worm), sự phát triển của sâu qua các thế hệ, cách thức hoạt động của sâu. Cuối cùng em đề xuất một số biện pháp phòng chống. Tìm hiểu một số kỹ thuật mà người viết mã sâu máy tính thường sử dụng. Tìm hiểu một số cách thức phát hiện, phòng chống các loại sâu. CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VỀ INTERNET Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 2 1.1 Giới thiệu về Internet 1.1.1. Nguồn gốc của Internet. Internet là một liên mạng máy tính lớn có phạm vi toàn cầu. Nó là một mạng của các mạng bao gồm hàng triệu máy tính trên toàn thế giới kết nối với nhau. Về nguồn gốc, tiền thân của Internet là mạng ARPANET. Tháng 6/1968, Cục các dự án nghiên cứu tiên tiến (Advanced Research Projcets Agency - viết tắt là ARPA) đã xây dựng dự án kết nối các trung tâm máy tính lớn trong toàn liên bang. Mùa thu năm 1969, 4 trạm đầu tiên được kết nối với nhau thành công, đánh dấu sự ra đời của ARPANET. Giao thức truyền thông dùng trong ARPANET lúc đó được đặt tên là Network Control Protocol (viết tắt là NCP). Tuy nhiên, xuất phát từ nhu cầu thực tế, các nhà thiết kế ARPANET ngay từ buổi đầu đó cũng đã nhận thức được cần xây dựng một “mạng của các mạng máy tính”. Giữa những năm 70, bộ giao thức TCP/IP được Vint Cerf và Robert Kahn phát triển, ban đầu cùng tồn tại với NCP và đến năm 1983 thì hoàn toàn thay thế NCP trong ARPANET Năm 1984, Bộ quốc phòng Mỹ chia ARPANET thành hai phần: ARPANET sử dụng cho nghiên cứu khoa học và Milinet sử dụng cho quân đội. Bước ngoặt trong lịch sử Internet xảy ra khi Ủy ban khoa học quốc gia của Mỹ(viết tắt NSF) bảo trợ cho 5 trung tâm siêu máy tính của toàn liên bang và kết nối chúng với nhau thành một mạng xương sống. Năm 1987, mạng NSFnet ra đời với tốc độ đường truyền nhanh hơn. NSFnet cho phép nối 7 mạng mới với các trung tâm siêu máy tính nói trên. Sự xuất hiện của mạng xương sống NFSnet và các mạng vùng đã thúc đẩy mạnh mẽ sự tăng trưởng của Internet. Một xa lộ thông tin được hình thành với sự tham gia của nhiều trường đại học, nhiều học viện nghiên cứu, các tổ chức chính phủ và cả giới kinh doanh trong cộng đồng Internet. Về mặt địa lý, Internet cũng nhanh chóng vươn tầm ra khỏi nước Mỹ, trở thành một mạng toàn cầu phục vụ hàng chục triệu người dùng trên toàn thế giới. Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 3 1.1.2.Quản lý Internet. Thực tế là không có một cơ quan quản lý tối cao cho toàn bộ mạng Internet trên toàn thế giới. Một tổ chức có vai trò điều phối tối cao các hoạt động của Internet là Hiệp hội Internet (Internet Society – viết tắt là ISOC). Đây là một tổ chức phi lợi nhuận tập hợp các cá nhân và tổ chức tự nguyện tham gia vào các hoạt động nhằm khuyến khích và phát triển, sử dụng Internet trên toàn thế giới. Cơ quan lãnh đạo cao nhất của ISOC là ban kiến trúc Internet (Internet Architeture Boad – viết tắt là IAB). IAB họp đều đặn để xem xét các chuẩn liên quan và các quy định về cấp phát tài nguyên (như địa chỉ chẳng hạn). Một tổ chức tự nguyện khác trong khuôn khổ IAB, được gọi là Tiểu bạn đặc nhiệm kỹ thuật Internet (Internet Engineering Task Force – viết tắt là IETF) chịu trách nhiệm về các vấn đề kỹ thuật và tác nghiệp của Internet. Khi có một vấn đề được coi là đủ quan trọng thì IETF lập ra một nhóm làm việc để tiếp tục nghiên cứu. Mọi người đều có thể tham dự các cuộc họp của IETF và tham gia vào các nhóm làm việc. Việc phân phối địa chỉ cho các máy tính của người sử dụng (host) nối vào Internet ban đầu do chính ISOC trực tiếp đảm nhiệm. Nhưng từ năm 1992, do sự tăng trưởng quá nhanh của Internet nên công việc đó được phân cấp cho các trung tâm thông tin mạng (Network Information Center – viết tắt là NIC) của các khu vực đảm nhận. NIC của khu vưc Châu Á Thái Bình Dương – gọi là APNIC – có trụ sở tại Tokyo, Nhật Bản. ISOC khuyến khích phân cấp các NIC cho từng quốc gia, và hiện nay Việt Nam cũng đã thành lập VNNIC chịu trách nhiệm điều hành và phân phối địa chỉ cho các host của mình. 1.1.3. Các dịch vụ mức ứng dụng ban đầu trên Internet Thư điên tử (Electronic mail) cho phép người dùng ngồi trước máy tính tại nhà mình gửi E-mail tới bất cứ ai ở đâu trên thế giới nếu họ có địa chỉ E- mail. Họ có thể tham gia các nhóm thảo luận (discussion group) về những đề tài khác nhau hay bắt đầu một nhóm mới về những chủ đề mà họ ưa thích. Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 4 Truyền file (File Transfer) nếu cần một chương trình phần mềm mới như các tiện ích nén file, các chương trình diệt virus, một phần mềm trò chơi, hình ảnh hay âm thanh, người dùng có thể tải xuống bất cứ lúc nào với File Transfer Truy nhập từ xa (Remote login) có lẽ điều thú vị nhất trong các ứng dụng của Internet là Remote login, nó cho phép người dùng kết nối vào một máy tính ở xa như một trạm cuối để sử dụng máy tính đó. Ngày nay, nhiều dịch vụ Internet đã được phát triển và ứng dụng. Đó là : Thư điện tử W.W.W (world – wide – web) FIP (File Transfer Protocol) Telnet Video – IP V.V 1.1.4. Dịch vụ mức mạng của Internet Một lập trình viên viết chương trình ứng dụng trên Internet cần có một cái nhìn khác với người chỉ đơn giản sử dụng dịch vụ Internet. Ở tầng mạng Internet cung cấp 2 kiểu dịch vụ mà các ứng dụng của Internet thường dùng đó là Dịch vụ truyền không kết nối (Connectionless Paket Delivery Service) là một phương thức truyền dữ liệu mà các mạng chuyển mạch gói cung cấp. Điều này chỉ đơn giản là mạng Internet chuyển các gói tin từ máy này sang máy khác dựa vào thông tin địa chỉ của gói đến đích của nó. Việc chia nhỏ gói tin truyền này có một lợi điểm là nếu một đường đi bị bận hoặc bị đứt, thì các gói tin có thể được truyền theo một hướng khác. Dịch vụ truyền tin cậy (Reliable Stream Transport Service) phần lớn các ứng dụng đòi hỏi nhiều dịch vụ hơn chỉ truyền thông không kết nối bởi vì chúng cần tự động sửa lỗi, kiểm tra tính toàn vẹn của thông tin truyền đi trên mạng. Reliable Stream Transport Service giải quyết vấn đề này cho ta. Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 5 1.2. Bộ giao thức TCP/IP Để truyền thông giữa các máy tính trên mạng Internet người ta phải thống nhất với nhau các quy tắc, quy ước để liên lạc, truyền thông, được gọi là các giao thức. Bộ giao thức mà Internet sử dụng là TCP/IP, thực chất là một bộ giao thức cùng làm việc với nhau để cung cấp phương tiện truyền thông trên mạng. Nó bao gồm nhiều giao thức thực hiện các chức năng khác nhau, trong đó có hai giao thức quan trọng nhất được dùng để đặt tên cho cả bộ giao thức là TCP (Transmission Control Protocol) và IP ( Internet Protocol). 1.2.1 Giới thiệu Bộ giao thức TCP/IP cho phép các máy tính với đủ loại kích cỡ, từ nhiều hãng sản xuất khác nhau, chạy trên các hệ điều hành hoàn toàn khác nhau có khả năng truyền thông, liên lạc được với nhau. Khả năng này là hoàn toàn vượt xa so với những dự tính ban đầu. Được bắt đầu cuối những năm 1960 như là một dự án nghiên cứu về các mạng chuyển mạch gói, cho tới những năm 1990, TCP/IP đã trở thành cách thức nối mạng máy tính được sử dụng rộng rãi nhất. TCP/IP thực sự là một hệ thống mở ở chỗ định nghĩa của bộ giao thức và nhiều cài đặt của nó đều được công khai và sẵn sàng cung cấp. Chính TCP/IP đã hình thành cơ sở cho liên mạng toàn cầu (Internet), một mạng diện rộng (WAN) với hàng triệu máy tính trên khắp thế giới nối với nhau. 1.2.2. Phân tầng. Các giao thức mạng thường được phát triển theo các tầng, mỗi tầng chịu trách nhiệm về một khía cạnh khác nhau của việc truyền thông, liên lạc. Một bộ giao thức, như TCP/IP chẳng hạn, là sự kết hợp của nhiều giao thức khác nhau thuộc nhiều tầng chức năng. TCP/IP thường được xem như một hệ thống 4 tầng, được mô tả trong hình 1.1 dưới đây. Chức năng của các lớp của bộ giao thức TCP/IP: 1. Lớp Link, đôi khi còn được gọi là lớp data _ link hoặc network interface, thường bao gồm trình điều khiển thiết bị trong hệ điều hành và card giao tiếp mạng tương ứng trong máy tính. Chúng cùng nhau xử lý tất cả các chi Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 6 tiết phần cứng của các giao tiếp vật lý với cable ( hoặc bất cứ kiểu phương tiện trung gian nào khác được sử dụng). Application Telnet, FTP, e – mail, etc Transport TCP, UDP Network IP, ICMP, IGMP Link Device driver and interface card Hình 1.1: Bốn lớp của bộ giao thức TCP/IP 2. Lớp Network (đôi khi còn gọi là lớp liên mạng – internet) xử lý việc vận chuyển các gói tin qua mạng. Ví dụ như dẫn đường cho các gói tin chẳng hạn. IP (Internet Protocol), ICMP (Internet Control Message Protocol) và IGMP (Internet Group Management Protocol) cung cấp lớp mạng trong bộ giao thức TCP/IP. 3. Lớp Transport cung cấp dòng dữ liệu giữa hai host cho lớp ứng dụng bên trên. Trong bộ giao thức TCP/IP có hai giao thức Transport khác biệt nhau: TCP và UDP. 1. TCP cung cấp dòng dữ liệu tin cậy giữa hai host. Nó nhận dữ liệu đến từ các ứng dụng và chia thành các khúc (chunk) có kích thước thích hợp cho lớp network bên dưới, báo nhận các gói tin nhận được, thiết lập timeout để chắc chắn rằng một đầu cuối khác báo nhận các gói tin đã được gửi rồi, Bởi vì lớp transport cung cấp dữ liệu tin cậy nên lớp ứng dụng có thể bỏ qua, không để ý đến những chi tiết này. 2. UDP lại khác hẳn, cung cấp cho lớp ứng dụng các dịch vụ đơn giản hơn nhiều. Nó chỉ gửi các gói dữ liệu gọi là datagram từ host này tới host khác, mà không đảm bảo rằng các gói tin đó sẽ đến được đích. Các chức năng đảm bảo tin cậy chỉ có thể được thêm vào ở lớp ứng dụng. Do đó, mỗi loại giao thức này được sử dụng bởi các ứng dụng khác nhau. Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 7 4. Lớp Application xử lý các chi tiết của một ứng dụng đặc trưng. Có nhiều ứng dụng TCP/IP thông dụng mà hầu hết các cài đặt cung cấp: - Telnet cho đăng nhập từ xa. - FTP (File Transfer Protocol) giao thức truyền tệp. - SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) cho thư điện tử. - SNMP (Simple Network Mannagement Protocol) và rất nhiều các ứng dụng khác nữa Chúng ta có thể so sánh kiến trúc 4 tầng của TCP/IP với kiến trúc 7 tầng của mô hình tham chiếu OSI ( Open System Interconnection) Application Layer Application Layer Presentation Layer Session Layer Transport Layer Transport Layer Network Layer Internet Layer Data link Layer Link Layer Physical Layer Nếu có hai host trong một mạng cục bộ (Local Area Network – LAN), như một Ethernet chẳng hạn, cùng chạy FTP, hình 1.2 chỉ ra các giao thức liên quan: Các tiến Xử lý các FTP protocol trình ngƣời chi tiết FTP client FTP server TCP TCP Khóa luận tốt nghiệp chống Trần Thị Thúy_ Lớp CT901 8 dùng ứng dụng Transport TCP protocol Network Kernel Xử lý các IP protocol chi tiết Application liên lạc Ethernet protocol Link Hình 1.2: Hai host trên một LAN cùng chạy FTP Chúng ta gán nhãn cho hai ứng dụng là FTP client và FTP server. Hầu hết các ứng dụng mạng được thiết kế sao cho một phía là client và phía kia là server. Server cung cấp một số loại dịch vụ cho các client, trong trường hợp này là truy nhập tới các tệp trên server host. Trong ứng dụng đăng nhập từ xa, Telnet, dịch vụ cung cấp cho client là khả năng truy cập tới các host của server. Mỗi lớp có một hoặc nhiều giao thức để truyền thông với lớp ngang hàng với nó. Trong ví dụ, một giao thức cho phép hai lớp TCP liên lạc với nhau, và một giao thức khác nhau cho phép hai lớp TCP liên lạc với nhau, và một giao thức khác cho phép hai lớp IP liên lạc với nhau. Bên phía phải của hình 1.2 ta thấy rằng thông thường lớp ứng dụng là một tiến trình của nguời dùng trong khi ba l