Luận án Cơ cấu lại các Ngân hàng thương mại Nhà nước Việt nam trong giai đoạn hiện nay

Hiện nay hội nhập kinh tế giữa các khu vực và trên toàn thế giới ñã trở thành một xu thế tất yếu của thời ñại và diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực. ðó là con ñường ngắn nhất giúp các quốc gia ñang phát triển rút ngắn ñược thời gian quá trình công nghiệp hoá hiện ñại hoá ñất nước. ðây cũng là xu thế chung của thời ñại, là ñiều kiện cần thiết ñể mỗi quốc gia ñi vào quỹ ñạo chung của thế giới, là cơ hội ñể các nước tận dụng ñược dòng vốn khổng lồ cùng với công nghệ tiên tiến. Trong xu thế ñó, Việt nam ñã chủ ñộng tham gia vào quá trình hội nhập quốc tế như gia nhập khối ASEAN, tham gia vào khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), ký kết Hiệp ñịnh thương mại song phương Việt nam – Hoa kỳ và ñầu năm 2007 ñã trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội thương mại thế giới (WTO). Bên cạnh những cơ hội và lợi ích do hội nhập mang lại thì yêu cầu ñặt ra cũng rất lớn buộc chúngta phải ñối mặt như sức ép cạnh tranh, nâng cao quản lý nhà nước nhằm giảm thiểu, hạn chế rủi ro (khủng hoảng, bất ổn kinh tế ), tối ña hóa lợi ích của cạnh tranh và hội nhập quốc tế. Trong tiến trình chung ñó của cả nền kinh tế, các Ngân hàng thương mại Việt nam sẽ có nhiều cơ hội hơn về tài chính, nguồn lực, công nghệ, thị trường . Mặt khác cũng phải ñối mặt với những tháchthức, áp lực, rủi ro khi mức vốn hiện nay của các Ngân hàng thương mại Việt nam, ñặc biệt là các Ngân hàng thương mại Nhà nước (NHTMNN) quá thấp so với các Ngân hàng thương mại (NHTM) khác trong khu vực; Trình ñộ quảnlý còn hạn chế; các tiêu chuẩn về kiểm toán, kế toán chưa phù hợp với thông lệ và tiêu chuẩn quốc tế; trình ñộ công nghệ ñược áp dụng chưa hiện ñại; dịch vụ Ng©n hµng còn nghèo nàn. Những thách thức này sẽ còn gia tănghơn rất nhiều khi hiện nay chúng ta tiếp tục ñẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế. ðòi hỏi các NHTM 2 Việt nam phải chủ ñộng cơ cấu lại nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia vào quá trình hội nhập và cạnh tranh khốc liệt này. Hiện nay NHTM NN Việt nam còn quá nhiều bất cập và không còn phù hợp. Nếu chúng ta không tiến hành cơ cấu lại sớm thì hoạt ñộng của các NHTM NN sẽ rất khó khăn khi phải ñối mặt với các ngân hµnglớn của nước ngoài. Trước tình hình cấp bách ñó, tác giả lựa chọn ñề tài “Cơ cấu lại các Ngân hàng thương mại Nhà nước Việt nam trong giai ñoạn hiện nay” làm ñề tài nghiên cứu cho Luận án tiến sĩ của mình.ðề tài này mang tính thiết thực và phù hợp với thực tế yêu cầu của hệ thống các NHTM NN ở Việt nam hiện nay.

pdf202 trang | Chia sẻ: oanh_nt | Ngày: 19/08/2014 | Lượt xem: 1262 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Luận án Cơ cấu lại các Ngân hàng thương mại Nhà nước Việt nam trong giai đoạn hiện nay, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i LICAMðOAN Tôixincamñoanñâylàcôngtrìnhkhoahcca riêng tôi. Các s liu, kt qu nêu trong lun án là trung thc và chưa tng ñưc công b trong bt kỳ côngtrìnhnào. Nghiêncusinh CaoThÝNhi ii MCLC LICAMðOAN.....................................................................................i MCLC ............................................................................................. ii DANHMCCHVITTTSDNGTRONGLUNÁN.............vi DANHMCCÁCBNG,BIUVÀSƠð...................................... vii PHNMðU .....................................................................................1 CHƯƠNG I NHNG VN ð LÝ LUN CƠ BN V CƠ CU NGÂNHÀNGTHƯƠNGMI ...............................................................4 1.1.HotñngcaNgânhàngthươngmitrongnnkinhtthtrưng ........................................................................................................................ 4 1.1.1.KháinimNgânhàngthươngmi.................................................. 4 1.1.2.CáchotñngcơbncaNgânhàngthươngmi....................... 6 1.1.2.1.Hotñnghuyñngvn: ......................................................... 6 1.1.2.2.Hotñngsdngvn.............................................................. 9 1.1.2.3.Cáchotñngkhác ................................................................. 10 1.1.3.ðcñimtrongkinhdoanhcangânhàngthươngmihinñi... 13 1.2.CơcuNgânhàngthươngmi.......................................................... 17 1.2.1.Kháinimcơcu........................................................................... 17 1.2.2.NidungcơcuNgânhàngthươngmi ..................................... 17 1.2.2.1.Cơcutàichính...................................................................... 18 1.2.2.2.Cơcuhotñng.................................................................... 20 1.2.2.3.Cơcutchc ........................................................................ 25 1.2.2.4.Cơcunhânlc...................................................................... 28 1.2.3.Nhngkhuynhhưngnhhưngñncơcucacácngânhàng. 29 1.3.CơculicácNHTM......................................................................... 32 iii 1.3.1.Kháinimcơculi ...................................................................... 32 1.3.2.MctiêucacơculicácNHTM ............................................. 33 1.3.3.ScnthitcacơculicácNHTMtrongthikỳhinhp.. 34 1.3.3.1. S cn thit ca mt h thng ngân hàng hot ñng hiu qu. ....................................................................................................... 34 1.3.3.2.Áplccaquátrìnhhinhp ............................................... 34 1.3.3.3.Cnhtranhkinhdoanhngânhàngtrongthikỳhinhp. 37 1.3.4.NidungcơculicácNHTM.................................................... 39 1.3.4.1.Quytrìnhcơculi ................................................................ 39 1.3.4.2.NidungcơculiNHTM................................................... 41 1.4.KinhnghimcơculicácNHTMNNcamtsqucgiatrên thgii......................................................................................................... 48 1.4.1.KinhnghimcaTrungquc....................................................... 48 1.4.2.KinhnghimcaTháilan............................................................ 54 1.4.3.KinhnghimcaMalaysia............................................................ 56 1.5.BàihcchoVitnamkhitinhànhcơculicácNHTMNNtrên cơskinhnghimcathgii. ................................................................ 58 1.5.1.Vcáchthcxlýnxu ........................................................... 58 1.5.2.Vnguyêntctáicpvn ............................................................. 60 1.5.3.Vcáchthctáicpvn............................................................... 60 1.5.4.Vvictonimtinchodânchúngvàcácnhàñutư............... 61 CHUƠNG 2 THC TRNG CƠ CU LI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNGMINHÀNƯCVITNAM. ...........................................63 2.1GiithiuvhthngNHTMNNVitNam.................................... 63 2.2.ðctrưngcacácNHTMNhànưcVitnam ............................... 68 2.2.1.Hiuquhotñngvàtcñtăngtrưngthp.......................... 68 2.2.2.Khnăngqunlýkém .................................................................. 69 2.2.3.Côngnghlchu ........................................................................ 70 2.2.4.Cơcutchckémhiuqu ....................................................... 70 iv 2.3.MctiêuvàNguyêntccơculicácNHTMNN........................... 71 2.3.1.TínhttyucaviccơculicácNHTMNNVitnam........... 71 2.3.2.MctiêuvànguyêntccơculicácNHTMNNVitnam:..... 72 2.3.3.NidungchínhcacơculicácNHTMNNVitnam ........... 73 2.4.ThctrngcơculicácNHTMNN ViÖtNamgiai®o¹n2000– 2005. ............................................................................................................ 75 2.4.1.ThctrngcơcucácNHTMNNtrưcthiñim31/12/2000. 75 2.4.1.1.Vtàichính ............................................................................. 75 2.4.1.2.Vcơcutchcvàhotñng ............................................. 77 2.4.1.3.Vcơcunhânlc................................................................. 77 2.4.1.4.Vhinñihoávànângcpcôngngh................................ 79 2.4.2.ThctrngcơculicácNHTMNN ViÖtNamgiai®o¹n2000 2005. ......................................................................................................... 81 2.4.2.1.Cơculitàichính................................................................. 81 2.4.2.2.Vcơculihotñng ........................................................... 85 2.4.2.3.Vcơculitchchotñng............................................. 95 2.4.2.4.Vcơculinhânlc............................................................ 99 2.4.2.5.Vhinñihoácôngnghngânhàng................................ 100 2.5.ðánhgíaktqucơculiNHTMNNVitnamgiaiñon2000 2005............................................................................................................ 103 2.5.1.Ktquñtñưc.......................................................................... 103 2.5.2.Nhngmttnti ....................................................................... 108 2.5.3.Cácnguyênnhân......................................................................... 115 2.5.3.1.Cácnguyênnhânkháchquan ............................................. 115 2.5.3.2.Nguyênnhânchquan ........................................................ 116 CHƯƠNG3GIIPHÁPCƠCULICÁCNHTMNHÀNƯCVIT NAMGIAIðONHINNAY ..........................................................119 3.1.Quan ñim vàñnh hưng phát trin ngành ngân hàng ñn năm 2010vànăm2020..................................................................................... 119 v 3.1.1.Quanñimvpháttrinngànhngânhàng ............................... 119 3.1.2.ðnhhưngpháttrinhthngNgânhàngVitNamñnnăm 2010........................................................................................................ 120 3.1.2.1.ðnhhưnghoànthinhthngpháplutvtintvàhot ñngngânhàng ................................................................................. 120 3.1.2.2.ðnhhưngpháttrincácNHTMNNñnnăm2010........ 121 3.1.2.3.ðnhhưngpháttrindchvngânhàng.......................... 124 3.1.3.CácyêucuvxâydnghthngNgânhàngthươngmiVit Nam ........................................................................................................ 125 3.1.4.TrinvngcơculicácNHTMNNtrongthigianti ......... 128 3.1.4.1.Vchínhsách,môitrưngpháplý ....................................... 128 3.1.4.2.Nnkinhttiptctăngtrưngcaovàbnvng................ 129 3.1.4.3.ThclcvtàichínhvàhotñngcacácNHTMNN...... 129 3.2.ðxutgiiphápnhmcơculicácNHTMNNVitnamtrong thigianti(ñnnăm2010)................................................................... 132 3.2.1.CphnhoáNHTMNN.............................................................. 132 3.2.2.Nhómgiiphápvcơculitàichính...................................... 146 3.2.2.1.TiptcxlýnxucacácNHTMNN........................... 146 3.2.2.2.BsungvnñiulvàtăngvntcócacácNHTMNN 154 3.2.3.HpnhtcácNHTMNN ....................................................................157 3.2.4. Nhóm gii pháp cơ cu li mô hình t chc hot ñng tăng cưngnănglcquntr,ñiuhànhcaNHTMNNVitnam ......... 159 3.2.5.Nhómgiiphápvnhânlc....................................................... 168 3.2.6.Nhómgiiphápvhinñihoácôngngh............................... 170 KTLUN.........................................................................................177 DANHMCCÁCCÔNGTRÌNHCATÁCGI ............................180 TÀILIUTHAMKHO ...................................................................181 PHLC vi DANHMCCHVITTTSDNGTRONGLUNÁN Vittt Nidung AMC Côngtyqunlývàkhaithácn ATM Máyrúttintñng Agribank NgânhàngNôngnghip&PháttrinnôngthônVitnam ASEAN Hiphicácnưcðôngnamá BIDV NgânhàngðutưvàPháttrinVitnam CPH Cphnhoá DNNN Doanhnghipnhànưc ICB NgânhàngCôngthươngVitnam MHB NgânhàngPháttrinnhàðngbngsôngCuLong NHTM Ngânhàngthươngmi NHTMNN Ngânhàngthươngminhànưc NH Ngânhàng NHNNg Ngânhàngthươngminưcngoài NHTW,NHTƯ NgânhàngTrungương NSNN Ngânsáchnhànưc POS ðimchpnhnthanhtoánth ROA Linhunsauthutrêntngtàisn ROE Linhunsauthutrênvnchshu TCTD Tchctíndng TTCK Thtrưngchngkhoán VCB NgânhàngNgoithươngVitnam WTO Tchcthươngmithgii IAS Chunmcktoánquct MIS Hthngthôngtinqunlý IMF Qutintquct BASEL Ubangiámsát vii DANHMCCÁCSƠð,BNGVÀBIUð 1.Sơñ Sơñ1.1:MôhìnhtchccaNHTMñơngin[49] ...........................26 Sơñ1.2:MôhìnhtchccaNHTMhinñi[49] ...........................27 Sơñ2.1:NhngnidungchínhcaquátrìnhcơculiNHTMNN VitNam.[16] ......................................................................................73 Sơñ3.1:MôhìnhthitlphthngthôngtincaNHTMNN .........172 2.Bng Bng2.1:SlưngcácTCTDhotñngtiVitnamñnnăm2006...63 Bng2.2:SliuvtìnhhìnhhotñngcacácTCTDVitnam........64 Bng2.3.Cơcunhânviêncótrìnhñðihcvàsauñihc ............78 Bng2.4:VnñiulvàvntcócacácNHTMNNtínhñntháng 12/2005 .................................................................................................81 Bng2.5:VntcócacácNgânhàngthươngmiNhànưc.............83 Bng2.6:KtquxlýntnñngcacácNHTMnhànưc ............84 Bng2.7:Dinbinntnñng,nxucacácNHTMNN...............85 Bng2.8:Cơcuchovaytheothànhphnkinht................................89 Bng2.9:Tlnxutrêntngchovay.............................................89 Bng2.10:Tlphthuckhonndbinñng...............................91 Bng2.11:ChsROEcacácNHTMNN..........................................91 viii Bng 2.12: Chênh lch lãi sut cho vay và lãi sut tin gi ca các NHTMNN .............................................................................................92 Bng2.13:TlchiphítrênthunhpcacácNHTMNN...................93 Bng2.14:ChsROAcacácNHTMNN .........................................93 Bng2.15:MtschshiuqucacácNHTMNN .......................111 Bng 3.1: D báo mc ñ thiu vn và nhu cu b sung vn ca các NHTMNNgiaiñon2007–2010. .....................................................131 3.Biuñ Biuñ2.1:Thphnhuyñngvnnăm2006 .....................................66 Biuñ2.2:Thphntàisnnăm2006 ................................................67 Biuñ2.3:Thphnchovay,ñutưcahthngtàichínhcuinăm 2006 ......................................................................................................68 1 PHNMðU 1. Tínhcpthitcañtài Hinnayhinhpkinhtgiacáckhuvcvàtrêntoànthgiiñãtr thànhmtxuthttyucathiñivàdinramnhmtrênnhiulĩnhvc. ðólàconñưngngnnhtgiúpcácqucgiañangpháttrinrútngnñưc thigianquátrìnhcôngnghiphoáhinñihoáñtnưc.ðâycũnglàxuth chungcathiñi,làñiukincnthitñmiqucgiañivàoquñochung cathgii,làcơhiñcácnưctndngñưcdòngvnkhnglcùngvi côngnghtiêntin.Trongxuthñó,Vitnamñãchñngthamgiavàoquá trìnhhinhpquctnhưgianhpkhiASEAN,thamgiavàokhuvcmu dchtdoASEAN(AFTA),kýktHipñnhthươngmisongphươngVit nam–Hoakỳvàñunăm2007ñãtrthànhthànhviênchínhthccaHip hithươngmithgii(WTO).Bêncnhnhngcơhivàliíchdohinhp manglithìyêucuñtracũngrtlnbucchúngtaphiñimtnhưscép cnhtranh,nângcaoqunlýnhànưcnhmgimthiu,hnchriro(khng hong,btnkinht…),tiñahóaliíchcacnhtranhvàhinhpquct. Trongtintrìnhchungñócacnnkinht,cácNgânhàngthương miVitnamscónhiucơhihơnvtàichính,ngunlc,côngngh,th trưng….Mtkháccũngphiñimtvinhngtháchthc,áplc,rirokhi mcvnhinnaycacácNgânhàngthươngmiVitnam,ñcbitlàcác NgânhàngthươngmiNhànưc(NHTMNN)quáthpsovicácNgânhàng thươngmi(NHTM)kháctrongkhuvc;Trìnhñqunlýcònhnch;các tiêu chun v kim toán, k toán chưaphùhp vi thông l và tiêu chun quct;trìnhñcôngnghñưcápdngchưahinñi;dchv Ng©nhng cònnghèonàn.Nhngtháchthcnàyscòngiatănghơnrtnhiukhihin naychúngtatiptcñymnhhinhpkinhtquct.ðòihicácNHTM 2 Vitnamphichñngcơculinhmnângcaonănglccnhtranh,tham giavàoquátrìnhhinhpvàcnhtranhkhclitnày. HinnayNHTMNNVitnamcònquánhiubtcpvàkhôngcòn phùhp.Nuchúngtakhôngtinhànhcơculismthìhotñngcacác NHTMNNsrtkhókhănkhiphiñimtvicácngâ nhng lncanưc ngoài.Trưctìnhhìnhcpbáchñó,tácgilachnñtài “Cơculicác NgânhàngthươngmiNhànưcVitnamtronggiaiñonhinnay” làmñtàinghiêncuchoLunántinsĩcamình.ðtàinàymangtính thitthcvàphùhpvithctyêucucahthngcácNHTMNN Vitnamhinnay. 2. Mcñíchnghiêncu Nghiên cu nhng vn ñ lý lun cơ bn v cơ cu và cơ cu li NHTM:Nidung,căncvàcácnhântnhhưng.Nghiêncucơcuca NHTMNNtrongphmviqucgiacũngnhưkinhnghimcơculiNHTM NNcacácnưc. PhântíchnhmchranhnghnchtrongcơcucaNHTMNN. PhântíchvàpháthinnhngbtcptrongcơculicacácNTHMNNVit namtronggiaiñon2000–2005. DbáotrinvngvcơculicácNHTMNNVitnamtrongthi gianti. ð xut gii pháp nhng gii pháp ñng b và có tính thc thi, gópphnvàoviccơculicóhiuqucacácNHTMNN Vitnam ñnnăm2010. 3. Phmvinghiêncu NghiêncutìnhhìnhcơculicacácNHTMNNdatrêncácni dung:cơculitàichính,cơculitchcvàhotñng,cơculinhânlc vànângcpcôngngh. 3 4. Phươngphápnghiêncu Làmtcôngtrìnhnghiêncukhoahcmangtínhngdngthctin nêntrongquátrìnhthchinñtài,tácgichyudavàocácphươngpháp nghiên cu nhưphươngphápduy vt bin chng,duy vtlchs, phương pháph thng, phươngphápphântích,so sánh, phươngpháp tnghp và trongquátrìnhnghiêncucóskthpgialýlunvàthctin. 5.Nhngñónggópcalunán Hthnghoáñưcnhngvnñmangtínhlýlunvcơcuvàcơ culicaNHTM. Rút ra nhng bài hc kinh nghim trong quá trình cơ cu li các NHTMNNcathgiiñcóthvndngvàoVitnam. T vicnghiên cu cơ cu NHTM NN vàquátrình cơ culi các NHTMNNñãñánhgiáñúngthctrngcũngnhưpháthinranhngnguyên nhândnñnviccơculicácNHTMNNkémhiuqutronggiaiñon 20002005. Xâydngcácñnhhưngvàñxutcácgiipháphuhiunhmcơ culicácNHTMNNVitnamñnnăm2010. 4 CHƯƠNGI NHNGVNðLÝLUNCƠBN VCƠCUNGÂNHÀNGTHƯƠNGMI 1.1.HotñngcaNgânhàngthươngmitrongnnkinhtthtrưng 1.1.1.KháinimNgânhàngthươngmi Hthngngânhàngñãrañitnhngnămtrưcthk15vàcómt quátrìnhpháttrinlâudàitngânhàngsơkhaiñnngânhànghinñinhư ngàynay.Cùngvispháttrinñócórtnhiuquanñim vàñnhnghĩa khácnhauvNgânhàng.Minhàkinhthaytrưngphái,ñolutkhácnhau khiñưaraquanñimñuxutpháttñcthùvhotñngcangânhàng. TuynhiêndohthngcácNgânhàngngàycàngñadngvcácdchvca mìnhdovykhiñưarañnhnghĩascónhngcáchnhìnnhnkhácnhau TheoWordBank:“ Ngânhànglàtchctàichínhnhntingichyu dưidngkhôngkỳhnhoctingiñưcrútravimtthôngbáongn hn(tingikhôngkỳhn,cókỳhnvàcáckhontitkim). Dưitiêuñ“ cácngânhàng”gmcó:CácNgânhàngthươngmichthamgiavàocáchot ñngnhntingi,chovayngnhnvàtrungdàihn;Cácngânhàngñutư hotñngbuônbánchngkhoánvàbolãnhpháthành;CácNgânhàngnhà cungcptàichínhcholĩnhvcpháttrinnhàvànhiuloikhácna.Ti mtsnưccòncócácngânhàngtnghpkthphotñngngânhàng thươngmivihotñngngânhàngñutưvàñôikhithchincdchv bohim”. [24] TheoPeterS.Rose: “Ngânhànglàloihìnhtchctàichínhcungcp mtdanhmccácdchvtàichínhñadngnhtñcbitlàtíndng,tit kimvàdchvthanhtoán.Vàcũngthchinnhi
Luận văn liên quan