Một số giải pháp nâng cao hiệu quả vốn lưu động tại Tổng công ty chè Việt Nam

Đối với bất kì doanh nghiệp nào thì vốn luôn là điều kiện tiên quyết để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, nhằm đạt được những mục tiêu mong muốn. Trong nền kinh tế thị trường, hiệu quả sản xuất kinh doanh gắn liền với hiệu quả sử dụng vốn nói chung và hiệu quả sử dụng vốn lưu động nói riêng bởi vì nếu vốn được sử dụng không đúng mục đích sẽ gây lãng phí và ảnh hưởng tới tiềm lực tài chính cũng như tới kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Chính vì vậy, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động là một vấn đề bức xúc, thiết thực và cũng là mục tiêu phấn đấu lâu dài của mỗi doanh nghiệp. Đặc biệt trong điều kiện cạnh tranh gay gắt cùng với sự biến động không ngừng của các yếu tố trên thị trường như hiện nay thì việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động càng có ý nghĩa quan trọng hơn. Tổng công ty chè Việt Nam là một doanh nghiệp nhà nước kinh doanh sản xuất và chế biến chè lớn nhất ở Việt Nam, tuy nhiên trong quá trình thực tập em thấy việc sử dụng vốn lưu động của Tổng công ty còn chưa đạt hiệu quả cao. Do đó em đã chọn đề tài cho chuyên đề thực tập của mình là “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả vốn lưu động tại Tổng công ty chè Việt Nam”

doc77 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 18/12/2012 | Lượt xem: 1768 | Lượt tải: 23download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Một số giải pháp nâng cao hiệu quả vốn lưu động tại Tổng công ty chè Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Môc lôc Lêi nãi ®Çu 3 Ch­¬ng 1 vèn l­u ®éng vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng trong doanh nghiÖp 4 I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ vèn l­u ®éng . 4 1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vèn l­u ®éng . 4 1.1. Kh¸i niÖm. 4 1.2. §Æc ®iÓm vèn l­u ®éng. 4 1.3. Vai trß cña vèn l­u ®éng trong kinh doanh 6 2. C¬ cÊu vèn l­u ®éng . 7 2.1. C¨n cø vµo qu¸ tr×nh tuÇn hoµn vµ lu©n chuyÓn vèn l­u ®éng . 7 2.2. C¨n cø vµo nguån tµi trî. 8 2.3. C¨n cø vµo h×nh th¸i biÓu hiÖn. 10 2.4. C¨n cø vµo ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh 12 II. HiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng . 12 1. Quan niÖm vÒ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng 13 2. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng . 13 III. C¸c nh©n tè ¶nh h­ëng tíi hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng ë doanh nghiÖp 18 1. Nhãm nh©n tè chñ quan ë doanh nghiÖp 18 1.1. Qu¶n trÞ vèn tiÒn mÆt ë doanh nghiÖp 18 1.2. Qu¶n trÞ c¸c kho¶n ph¶i thu ë doanh nghiÖp . 20 1.3. Qu¶n trÞ vèn tån kho dù tr÷ ë doanh nghiÖp . 22 2. Nhãm c¸c nh©n tè kh¸ch quan ë doanh nghiÖp . 27 3. Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng ë doanh nghiÖp.…………………………………………………………………...... 29 Ch­¬ng 2 Thùc tr¹ng hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam............................................................................................................31 I. Tæng quan vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam. 31 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña Tæng c«ng ty . 31 2. Vai trß cña Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam trong sù nghiÖp ph¸t triÓn ngµnh chÌ . 32 3. C¬ cÊu tæ chøc vµ néi dung ho¹t ®éng cña Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam.......................................................................................................34 4. §Æc ®iÓm kinh tÕ kü thuËt cña Tæng c«ng ty ¶nh h­ëng tíi hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng……………………………………………………....39 5. T×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña Tæng c«ng ty trong 3 n¨m gÇn ®©y 44 II. Thùc tr¹ng hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam 51 1. T×nh h×nh huy ®éng vµ sö dông vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty . 51 2. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖtNam……………………………………………………………………54 III. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam………………………………………………………………………...59 Ch­¬ng 3 Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam 62 I. §Þnh h­íng ph¸t triÓn cña Tæng c«ng ty 62 II. Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ vèn l­u ®éng . 64 1. §Èy nhanh vßn quay vèn l­u ®éng . 64 2. T¨ng c­êng qu¶n lý c¸c kho¶n cña vèn l­u ®éng . 66 3. Qu¶n lý chÆt chÏ doanh thu, chi phÝ. 70 III. KiÕn nghÞ. 71 1. KiÕn nghÞ víi Nhµ N­íc. 72 2. KiÕn nghÞ víi c¬ quan chñ qu¶n 74 3. KiÕn nghÞ víi c¸c ngµnh cã liªn quan 75 KÕt luËn 77 Tµi liÖu tham kh¶o……………………………………………………78 Lêi më ®Çu §èi víi bÊt k× doanh nghiÖp nµo th× vèn lu«n lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nh»m ®¹t ®­îc nh÷ng môc tiªu mong muèn. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh g¾n liÒn víi hiÖu qu¶ sö dông vèn nãi chung vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng nãi riªng bëi v× nÕu vèn ®­îc sö dông kh«ng ®óng môc ®Ých sÏ g©y l·ng phÝ vµ ¶nh h­ëng tíi tiÒm lùc tµi chÝnh còng nh­ tíi kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. ChÝnh v× vËy, n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng lµ mét vÊn ®Ò bøc xóc, thiÕt thùc vµ còng lµ môc tiªu phÊn ®Êu l©u dµi cña mçi doanh nghiÖp. §Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t cïng víi sù biÕn ®éng kh«ng ngõng cña c¸c yÕu tè trªn thÞ tr­êng nh­ hiÖn nay th× viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng cµng cã ý nghÜa quan träng h¬n. Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam lµ mét doanh nghiÖp nhµ n­íc kinh doanh s¶n xuÊt vµ chÕ biÕn chÌ lín nhÊt ë ViÖt Nam, tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh thùc tËp em thÊy viÖc sö dông vèn l­u ®éng cña Tæng c«ng ty cßn ch­a ®¹t hiÖu qu¶ cao. Do ®ã em ®· chän ®Ò tµi cho chuyªn ®Ò thùc tËp cña m×nh lµ “Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ vèn l­u ®éng t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam” Do kiÕn thøc vµ thêi gian cã h¹n, ®Ò tµi khã tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ. Em rÊt mong ®­îc sù gãp ý cña thµy c« vµ c¸c b¹n ®Ó em hoµn thµnh ý t­ëng nµy tèt h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n TiÕn sÜ Vò Duy Hµo, gi¶ng viªn tr­êng §¹i häc KTQD cïng c¸c b¸c, c¸c c« c«ng t¸c t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt Nam ®· gióp em hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Ch­¬ng 1 Vèn l­u ®éng vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng trong doanh nghiÖp I. Kh¸i niÖm, hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng trong doanh nghiÖp. 1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vèn l­u ®éng. 1.1. Kh¸i niÖm. Mét doanh nghiÖp muèn s¶n xuÊt kinh doanh ngoµi t­ liÖu lao ®éng ph¶i cã ®èi t­îng lao ®éng. §èi t­îng lao ®éng trong doanh nghiÖp ®­îc thÓ hiÖn thµnh c¸c bé phËn. Mét bé phËn lµ vËt t­ dù tr÷ cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµm cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®­îc diÔn ra th­êng xuyªn liªn tôc (nh­ nguyªn, nhiªn, vËt liÖu...), mét bé phËn kh¸c lµ vËt t­ ®ang trong qu¸ tr×nh chÕ biÕn, s¶n phÈm dë dang, thµnh phÈm, hµng ho¸. MÆt kh¸c doanh nghiÖp nµo còng g¾n liÒn víi l­u th«ng, do ®ã trong l­u th«ng l¹i h×nh thµnh nªn mét sè kho¶n hµng ho¸, tiÒn tÖ vµ vèn trong thanh to¸n. Nh­ vËy, doanh nghiÖp nµo còng ph¶i cã vèn thÝch ®¸ng ®Ó ®Çu t­ mua s¾m c¸c tµi s¶n Êy, sè tiÒn øng tr­íc vÒ nh÷ng tµi s¶n ®ã gäi lµ vèn l­u ®éng trong doanh nghiÖp. Hay nãi mét c¸ch tæng qu¸t: Vèn l­u ®éng lµ mét bé phËn cña vèn s¶n xuÊt kinh doanh, ®­îc biÓu hiÖn b»ng gi¸ trÞ cña tµi s¶n l­u ®éng bao gåm tiÒn mÆt, ®Çu t­ chøng kho¸n ng¾n h¹n, c¸c kho¶n ph¶i thu, dù tr÷ tån kho vµ c¸c tµi s¶n cã kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi thµnh tiÒn trong vßng mét n¨m trë l¹i mµ kh«ng lµm gi¸n ®o¹n ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. 1.2. §Æc ®iÓm vèn l­u ®éng - Vèn l­u ®éng lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña phÇn tµi s¶n l­u ®éng nh»m ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®­îc thùc hiÖn th­êng xuyªn liªn tôc. Vèn l­u ®éng chuyÓn toµn bé gi¸ trÞ cña chóng vµo gi¸ trÞ hµng ho¸ vµ th«ng qua l­u th«ng toµn bé gi¸ trÞ cña chóng ®­îc hoµn l¹i mét lÇn sau mét chu k× s¶n xuÊt kinh doanh. - Vèn l­u ®éng khi ®­îc ®Çu t­ vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh sÏ lu©n chuyÓn kh«ng ngõng vµ mang nhiÒu h×nh th¸i kh¸c nhau. Vßng lu©n chuyÓn cña vèn l­u ®éng ®­îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å tæng qu¸t sau. S¬ ®å 1: Vßng lu©n chuyÓn cña vèn l­u ®éng + Vèn l­u ®éng b»ng tiÒn ban ®Çu, ë d¹ng tiÒn mÆt, tiÒn göi ng©n hµng, c¸c kho¶n t­¬ng ®­¬ng tiÒn... + Khi doanh nghiÖp sö dông tiÒn ®Ó mua s¾m nguyªn, vËt liÖu, phô tïng thay thÕ, b¸n thµnh phÈm ®Çu vµo...Vèn b»ng tiÒn chuyÓn sang vèn vËt chÊt. Vèn vËt chÊt nµy khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm sÏ biÓu hiÖn tiÕp tôc ë d¹ng vèn vËt chÊt d­íi h×nh thøc: s¶n phÈm ®ang chÕ t¹o, thµnh phÈm... + Khi thµnh phÈm ®­îc tiªu thô, vèn vËt chÊt trë vÒ h×nh th¸i vèn b»ng tiÒn ban ®Çu kÕt thóc mét vßng lu©n chuyÓn vèn l­u ®éng vµ b¾t ®Çu vßng lu©n chuyÓn míi... Qu¸ tr×nh trªn ®­îc diÔn ra liªn tôc vµ th­êng xuyªn lËp l¹i theo chu k× vµ ®­îc gäi lµ qu¸ tr×nh tuÇn hoµn vµ chu chuyÓn cña vèn l­u ®éng. Trong thùc tÕ, qu¸ tr×nh vËn ®éng cña vèn l­u ®éng diÔn biÕn phøc t¹p h¬n nhiÒu bëi v× ngoµi c¸c giai ®o¹n c¬ b¶n nh­ trªn, vèn l­u ®éng cã khi cßn ph¶i chuyÓn ho¸ qua mét hoÆc nhiÒu giai ®o¹n trung gian nh­: c«ng nî ph¶i thu cña ng­êi mua vËt t­ hµng ho¸ ch­a tr¶ tiÒn, c«ng nî ph¶i tr¶ cña ng­êi b¸n ®· nhËn tiÒn nh­ng ch­a giao hµng, c¸c kho¶n tiÒn t¹m øng cho c«ng nh©n viªn ch­a ®­îc thanh to¸n, c¸c kho¶n vèn ph¶i thu kh¸c... - Trong qu¸ tr×nh vËn ®éng, c¸c gi¸ trÞ cña vèn l­u ®éng cã thÓ ®­îc biÓu hiÖn qua c¸c chØ tiªu kinh tÕ kh¸c nhau. + Khi vèn l­u ®éng ®­îc ®Çu t­ vµo chu k× s¶n xuÊt kinh doanh, gi¸ trÞ cña vèn l­u ®éng ®­îc biÓu hiÖn qua chi phÝ biÕn ®æi (nh­ chi phÝ nguyªn vËt liÖu, chi phÝ cho lao ®éng trùc tiÕp, chi phÝ thuª ngoµi chÕ biÕn, hoa hång b¸n hµng...) + Khi vèn l­u ®éng ®­îc hoµn l¹i, mét phÇn gi¸ trÞ vèn l­u ®éng ®­îc biÓu hiÖn qua doanh thu b¸n hµng sau mçi chu k× s¶n xuÊt kinh doanh. 1.3. Vai trß cña vèn l­u ®éng trong kinh doanh. Vèn nãi chung vµ ®Æc biÖt lµ vèn l­u ®éng gi÷ mét vai trß quyÕt ®Þnh trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Vèn l­u ®éng ®¶m b¶o cho sù th­êng xuyªn liªn tôc cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh tõ kh©u mua s¾m vËt t­ ®Õn tiÕn hµnh s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm. §©y còng chÝnh lµ vèn lu©n chuyÓn gióp cho doanh nghiÖp sö dông tèt m¸y mãc thiÕt bÞ vµ lao ®éng ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh nh»m thu lîi nhuËn. Vèn l­u ®éng víi ®Æc ®iÓm vÒ kh¶ n¨ng chu chuyÓn cña m×nh cã thÓ gióp doanh nghiÖp thay ®æi chiÕn l­îc s¶n xuÊt kinh doanh mét c¸ch dÔ dµng, ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu thÞ tr­êng còng nh­ c¸c nhu cÇu tµi chÝnh trong c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i cho doanh nghiÖp. Vèn l­u ®éng lu©n chuyÓn mét lÇn vµo gi¸ trÞ cña s¶n phÈm vµ lµ mét trong nh÷ng nh©n tè chÝnh t¹o nªn gi¸ thµnh s¶n phÈm. Do vËy, qu¶n lý tèt vèn l­u ®éng sÏ gióp doanh nghiÖp gi¶m chi phÝ gi¸ thµnh, t¨ng søc c¹nh tranh cho doanh nghiÖp. Ngoµi ra, vßng tuÇn hoµn vµ chu chuyÓn cña vèn l­u ®éng diÔn ra trong toµn bé c¸c giai ®o¹n cña chu kú s¶n xuÊt kinh doanh nªn ®ång thêi trong qu¸ tr×nh theo râi sù vËn ®éng cña vèn l­u ®éng, doanh nghiÖp qu¶n lý ®­îc gÇn nh­ toµn bé c¸c ho¹t ®éng diÔn ra trong chu kú s¶n xuÊt kinh doanh. ChÝnh v× vËy, vèn l­u ®éng cã ¶nh h­ëng lín ®Õn viÖc thiÕt lËp chiÕn l­îc s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Quy m« cña vèn l­u ®éng ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn quy m« s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §Æc biÖt lµ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i, nã lµm t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh cho doanh nghiÖp nhê c¬ chÕ dù tr÷, kh¶ n¨ng tµi chÝnh trong c¸c quan hÖ ®èi ngo¹i, tËn dông ®­îc c¸c c¬ héi trong kinh doanh vµ kh¶ n¨ng cung cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng. §ã lµ nh÷ng c«ng cô ®Æc biÖt hiÖu qu¶ trong c¬ chÕ c¹nh tranh hiÖn nay. 2. C¬ cÊu vèn l­u ®éng §Ó qu¶n lÝ vµ sö dông vèn l­u ®éng cã hiÖu qu¶ cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp theo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau. Th«ng th­êng cã c¸c c¸ch ph©n lo¹i sau ®©y: 2.1. C¨n cø vµo qu¸ tr×nh tuÇn hoµn vµ lu©n chuyÓn cña vèn l­u ®éng: Ng­êi ta chia vèn l­u ®éng thµnh 3 lo¹i: - Vèn l­u ®éng trong kh©u dù tr÷ s¶n xuÊt gåm gi¸ trÞ c¸c kho¶n: nguyªn vËt liÖu chÝnh, nguyªn vËt liÖu phô, nhiªn liÖu, phô tïng thay thÕ, c«ng cô lao ®éng nhá. - Vèn l­u ®éng trong kh©u s¶n xuÊt gåm c¸c kho¶n: gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang, b¸n thµnh phÈm, c¸c kho¶n chi phÝ chê kÕt chuyÓn... - Vèn l­u ®éng trong kh©u l­u th«ng gåm: thµnh phÈm, vèn b»ng tiÒn, c¸c kho¶n ®Çu t­ ng¾n h¹n, c¸c kho¶n ph¶i thu, c¸c kho¶n thÕ chÊp, kÝ c­îc, kÝ quü ng¾n h¹n. C¸ch ph©n lo¹i nµy cho thÊy vai trß vµ sù ph©n bè cña vèn l­u ®éng trong tõng c«ng ®o¹n s¶n xuÊt. Nã gióp cho doanh nghiÖp cã biÖn ph¸p kÞp thêi ®Ó ®iÒu chØnh c¬ cÊu vèn sao cho cã hiÖu qu¶ nhÊt ( nh­ viÖc h¹n chÕ vËt liÖu vµ thµnh phÈm tån kho...) 2.2. C¨n cø vµo nguån tµi trî * Nguån tµi trî dµi h¹n: Lµ nh÷ng nguån vèn mµ doanh nghiÖp cã thÓ sö dông trªn mét n¨m gåm nh÷ng kho¶n sau: Nguån vèn chñ së h÷u bao gåm: + Nguån vèn do ng©n s¸ch cÊp hoÆc cã nguån gèc tõ ng©n s¸ch. + Nguån vèn cæ phÇn do ph¸t hµnh cæ phiÕu. + Nguån vèn cã do liªn doanh, liªn kÕt. + Nguån vèn tù bæ sung tõ lîi nhuËn gi÷ l¹i. Nguån vèn nî dµi h¹n: Lµ nh÷ng kho¶n nî dµi h¹n cña danh nghiÖp, th­êng lµ trªn mét n¨m hoÆc ph¶i tr¶ sau mét kú kinh doanh, kh«ng ph©n biÖt ®èi t­îng vµ môc ®Ých cho vay. Nî dµi h¹n cã thÓ lµ vay ng©n hµng hoÆc ph¸t hµnh c¸c lo¹i tr¸i phiÕu dµi h¹n. * Nguån tµi trî ng¾n h¹n: Lµ nh÷ng kho¶n tiÒn mµ doanh nghiÖp cã tr¸ch nhiÖm tr¶ trong vßng mét chu kú kinh doanh, th«ng th­êng lµ mét n¨m. Nguån ng¾n h¹n bao gåm nh÷ng kho¶n sau: - Nî dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶. - TÝn dông th­¬ng m¹i: §©y lµ nguån vèn ng¾n h¹n th­êng hay ®­îc c¸c doanh nghiÖp khai th¸c nhÊt. Nã cßn ®­îc gäi lµ tÝn dông nhµ cung cÊp. Nguån vèn nµy ®­îc khai th¸c mét c¸ch tù nhiªn trong quan hÖ mua b¸n chÞu, mua b¸n tr¶ chËm hay tr¶ gãp. Nguån vèn tÝn dông th­¬ng m¹i cã ¶nh h­ëng hÕt søc to lín kh«ng chØ ®èi víi toµn doanh nghiÖp mµ ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ. Trong mét sè c«ng ty, nguån vèn tÝn dông th­¬ng m¹i d­íi d¹ng c¸c kho¶n ph¶i tr¶ cã thÓ chiÕm tíi 20% thËm chÝ 30% trong tæng nguån vèn. Cã thÓ nãi, ®©y lµ mét ph­¬ng ph¸p tµi trî tiÖn lîi trong kinh doanh, mÆt kh¸c nã cßn t¹o kh¶ n¨ng më réng c¸c quan hÖ hîp t¸c kinh doanh mét c¸ch l©u bÒn. C¸c ®iÒu kiÖn rµng buéc cô thÓ cã thÓ ®­îc Ên ®Þnh khi hai bªn ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ nãi chung. Tuy nhiªn cÇn nhËn thÊy tÝnh chÊt rñi ro cña nguån vèn nµy khi quy m« tµi trî v­ît qu¸ giíi h¹n an toµn. §ã lµ møc chi phÝ cho c¸c kho¶n tr¶ chËm. Khi mua b¸n hµng ho¸ tr¶ chËm, chi phÝ nµy th­êng ®­îc Ên ®Þnh d­íi h×nh thøc thay ®æi møc gi¸ (n©ng ®¬n gi¸ cao h¬n ®Ó bao hµm l·i suÊt tÝn dông trong ®ã). Tèt nhÊt, tuú theo l·i suÊt vµ thêi h¹n, doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh quy m« kho¶n tÝn dông nµy ë møc an toµn nhÊt. - TÝn dông ng©n hµng: Trong mét kho¶ng thêi gian ng¾n nhÊt, ®©y lµ nguån tµi trî quan träng ®èi víi doanh nghiÖp. C¸c ng©n hµng cã thÓ ®¸p øng nhu cÇu vèn cho doanh nghiÖp trong thêi gian ng¾n nhÊt theo c¸c ph­¬ng thøc sau: + Cho vay theo mãn: Theo ph­¬ng thøc nµy, khi ph¸t sinh nhu cÇu bæ sung vèn víi mét l­îng nhÊt ®Þnh vµ thêi gian x¸c ®Þnh, doanh nghiÖp lµm ®¬n xin vay. NÕu ®­îc ng©n hµng chÊp nhËn, ng©n hµng sÏ ký khÕ ­íc nhËn nî vµ sö dông tiÒn vay. ViÖc tr¶ nî ®­îc thùc hiÖn theo c¸c kú h¹n nî hoÆc tr¶ mét lÇn vµo ngµy ®¸o h¹n. + Cho vay lu©n chuyÓn: Ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc ¸p dông khi doanh nghiÖp cã nhu cÇu vèn bæ sung th­êng xuyªn trong suèt qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®¸p øng nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh mµ ng©n hµng ®Æt ra. Theo ph­¬ng thøc nµy, doanh nghiÖp vµ ng©n hµng tho¶ thuËn mét h¹n møc tÝn dông cho mét thêi gian nhÊt ®Þnh (vÝ dô 1 n¨m). H¹n møc tÝn dông ®­îc x¸c ®Þnh trªn nhu cÇu vèn bæ sung cña doanh nghiÖp vµ møc cho vay tèi ®a mµ ng©n hµng cã thÓ chÊp nhËn ®­îc. C¨n cø vµo h¹n møc tÝn dông ®· tho¶ thuËn, doanh nghiÖp cã thÓ nhËn tiÒn vay nhiÒu lÇn, nh­ng tæng c¸c mãn nî kh«ng ®­îc v­ît qu¸ h¹n møc ®· x¸c ®Þnh. - C¸c kho¶n nî ng¾n h¹n kh¸c: Bao gåm c¸c kho¶n nh­ l­¬ng vµ phô cÊp ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn, thuÕ ph¶i nép cho Nhµ n­íc, tiÒn øng tr­íc cña kh¸ch hµng, c¸c kho¶n chi phÝ ch­a chi... S¬ ®å 2: C¸c nguån vèn tµi trî cho tµi s¶n l­u ®éng ViÖc ph©n lo¹i vèn l­u ®éng theo c¸ch nµy sÏ gióp doanh nghiÖp lu«n biÕt ®­îc c¬ cÊu nguån tµi trî cho nhu cÇu vèn l­u ®éng cña m×nh. Tõ ®ã cã thÓ ®­a ra c¬ cÊu nguån tµi trî tèi ­u ®Ó gi¶m tèi ®a chi phÝ sö dông vèn cña doanh nghiÖp. 2.3. C¨n cø vµo h×nh th¸i biÓu hiÖn ta cã: Vèn b»ng tiÒn: Bao gåm tiÒn mÆt hiÖn cã trong kÐt, tiÒn göi ng©n hµng vµ c¸c kho¶n tiÒn ®ang chuyÓn. Nã ®­îc sö dông ®Ó ®¸p øng nhu cÇu thanh to¸n ngay lËp tøc cña doanh nghiÖp. TiÒn b¶n th©n nã lµ lo¹i tµi s¶n kh«ng sinh l·i. Do vËy, trong c«ng t¸c qu¶n lý tiÒn th× viÖc tèi thiÓu ho¸ l­îng tiÒn ph¶i gi÷ lµ môc tiªu quan träng nhÊt. Tuy nhiªn, viÖc gi÷ tiÒn trong kinh doanh còng hÕt søc cÇn thiÕt bëi nh÷ng lý do sau: - Gi÷ ®ñ tiÒn mÆt gióp doanh nghiÖp tËn dông ®­îc nh÷ng c¬ héi trong kinh doanh, chñ ®éng trong c¸c ho¹t ®éng thanh to¸n chi tr¶. - Khi mua hµng ho¸ dÞch vô, nÕu cã ®ñ tiÒn mÆt, c«ng ty cã thÓ ®­îc h­ëng lîi thÕ chiÕt khÊu. - Khi cã ®ñ tiÒn mÆt doanh nghiÖp cã thÓ ®èi phã víi nh÷ng t×nh huèng khÈn cÊp nh­ háa ho¹n, ®×nh c«ng... C¸c kho¶n ®Çu t­ tµi chÝnh ng¾n h¹n: Do tiÒn kh«ng sinh l·i nªn nh÷ng doanh nghiÖp muèn duy tr× mét l­îng tµi s¶n cã tÝnh láng cao th­êng ®Ó chóng d­íi d¹ng ®Çu t­ tµi chÝnh ng¾n h¹n. Chóng th­êng lµ nh÷ng chøng kho¸n nh­ tr¸i phiÕu hoÆc cæ phiÕu dÔ dµng mua vµ b¸n trªn thÞ tr­êng tµi chÝnh theo møc gi¸ ®· ®Þnh. Kh¸c víi viÖc gi÷ tiÒn, ®Çu t­ tµi chÝnh mang l¹i mét kho¶n thu nhËp cho doanh nghiÖp. Sù chuyÓn dÞch tõ tiÒn sang chøng kho¸n ng¾n h¹n tuú theo kh¶ n¨ng cña c¸c nhµ qu¶n lý tµi chÝnh vµ tuú thuéc vµo l·i suÊt thÞ tr­êng. C¸c kho¶n ph¶i thu: §©y lµ mét trong nh÷ng bé phËn quan träng cña vèn l­u ®éng. Khi doanh nghiÖp b¸n hµng ho¸ cña m×nh cho doanh nghiÖp kh¸c, th«ng th­êng ng­êi mua sÏ kh«ng tr¶ tiÒn ngay lóc giao hµng. C¸c ho¸ ®¬n ch­a ®­îc tr¶ tiÒn nµy thÓ hiÖn quan hÖ tÝn dông th­¬ng m¹i vµ chóng t¹o nªn nh÷ng kho¶n ph¶i thu kh¸ch hµng. C¸c kho¶n ph¶i thu kh¸ch hµng cã tÝnh “láng” ë møc trung b×nh, th­êng ®­îc chuyÓn thµnh tiÒn trong tõ 30-60 ngµy. Tuy nhiªn còng cã nh÷ng tr­êng hîp rñi ro do kh¸ch hµng kh«ng tr¶ tiÒn. Do vËy khi xem xÐt thùc hiÖn chÝnh s¸ch tÝn dông th­¬ng m¹i, doanh nghiÖp nªn c©n nh¾c kü. Ngoµi ra cßn cã mét sè kho¶n ph¶i thu kh¸c nh­ thu néi bé, tiÒn øng tr­íc cho ng­êi b¸n, tiÒn thÕ chÊp... Hµng dù tr÷: Bao gåm vËt t­, hµng ho¸, thµnh phÈm, gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang. §©y lµ lo¹i tµi s¶n cã tÝnh “láng” thÊp nh­ng rÊt quan träng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Do vËy, doanh nghiÖp cÇn cã ph­¬ng ph¸p qu¶n lý hiÖu qu¶ ®Ó tr¸nh thiÕu hay tån ®äng qu¸ lín g©y khã kh¨n cho s¶n xuÊt. Tµi s¶n l­u ®éng kh¸c: §©y lµ nh÷ng kho¶n tån t¹i cña vèn l­u ®éng mµ ng­êi ta khã cã thÓ ph©n lo¹i chóng vµo mét nhãm nµo ®ã. Nã bao gåm: t¹m øng, chi phÝ tr¶ tr­íc chi phÝ chê kÕt chuyÓn, tµi s¶n thiÕu chê xö lý, c¸c kho¶n ký quü, ký c­îc... T¹m øng lµ nh÷ng kho¶n tiÒn doanh nghiÖp giao cho c¸n bé c«ng nh©n viªn nhËn t¹m ®Ó thùc hiÖn nhiÖm vô nµo ®ã cho doanh nghiÖp. Chi phÝ tr¶ tr­íc lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ thùc tÕ ®· ph¸t sinh nh­ng ch­a tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh vµ sÏ ®­îc kÕt chuyÓn sau nµy. Dùa vµo c¸ch ph©n lo¹i nµy, doanh nghiÖp cã c¬ së ®Ó thanh to¸n, kiÓm tra kÕt cÊu tèi ­u cña vèn l­u ®éng, tõ ®ã cã nh÷ng quyÕt ®Þnh ®Ó tËn dông sè vèn l­u ®éng ®· bá ra. 2.4. C¨n cø vµo ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh Cã thÓ chia vèn l­u ®éng lµm 2 lo¹i: Vèn l­u ®éng ®Þnh møc: lµ sè vèn l­u ®éng cÇn thiÕt tèi thiÓu, th­êng xuyªn trong ho¹t ®éng kinh doanh, bao gåm cã: vèn dù tr÷, vèn trong s¶n xuÊt vµ thµnh phÈm, hµng ho¸ mua ngoµi cÇn cho tiªu thô s¶n phÈm, vËt t­ thuª ngoµi chÕ biÕn. Vèn l­u ®éng kh«ng ®Þnh møc: lµ sè vèn l­u ®éng ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh kinh doanh nh­ng kh«ng cã c¨n cø ®Ó tÝnh to¸n ®Þnh møc ®­îc. MÆc dï cã thÓ ph©n lo¹i vèn l­u ®éng theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau, song vÒ c¬ b¶n, vèn l­u ®éng ®­îc cÊu thµnh tõ c¸c kho¶n môc nhÊt ®Þnh mµ mçi mét trong sè ®ã ®Òu cã vÞ trÝ vµ tÇm quan träng riªng. V× vËy viÖc hiÓu râ tõng bé phËn cña vèn l­u ®éng nh»m sö dông chóng mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt lµ ®ßi hái tÊt yÕu ®­îc ®Æt ra ®èi víi mçi doanh nghiÖp. II. HiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng. 1. Quan niÖm vÒ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng. §Æc tr­ng c¬ b¶n nhÊt cña vèn l­u ®éng lµ sù lu©n chuyÓn liªn tôc trong suèt qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ chuyÓn toµn bé gi¸ trÞ mét lÇn vµo s¶n phÈm trong chu k× kinh doanh. Do vËy khi ®¸nh gi¸ vÒ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng, ng­êi ta chñ yÕu ®¸nh gi¸ vÒ tèc ®é lu©n chuyÓn cña nã. Tèc ®é lu©n chuyÓn vèn l­u ®éng nhanh hay chËm nãi lªn t×nh h×nh tæ chøc c¸c mÆt c«ng t¸c, mua s¾m, dù tr÷, s¶n xuÊt vµ tiªu thô cña doanh nghiÖp hîp lÝ hay kh«ng hîp lÝ, c¸c kho¶n vËt t­ dù tr÷ sö dông tèt hay kh«ng tèt, c¸c kho¶n phÝ tæn trong s¶n xuÊt kinh doanh cao hay thÊp, tiÕt kiÖm hay kh«ng tiÕt kiÖm. Ngoµi môc tiªu sö dông cho mua s¾m, dù tr÷, vèn l­u ®éng cßn ®­îc sö dông trong thanh to¸n. Bëi vËy, hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng cßn thÓ hiÖn ë kh¶ n¨ng ®¶m b¶o l­îng vèn l­u ®éng cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn thanh to¸n. §¶m b¶o ®Çy ®ñ vèn l­u ®éng trong thanh to¸n sÏ gióp doanh nghiÖp tù chñ h¬n trong kinh doanh, võa t¹o uy tÝn víi b¹n hµng vµ kh¸ch hµng. Tãm l¹i, hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng lµ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®é vµ n¨ng lùc qu¶n lÝ vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp, ®¶m b¶o vèn l­u ®éng ®­îc lu©n chuyÓn víi tèc ®é cao, ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp lu«n ë t×nh tr¹ng tèt vµ møc chi phÝ vèn bá ra lµ thÊp nhÊt. 2. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng. 2.1. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. * Søc s¶n xuÊt cña vèn l­u ®éng : Lµ chØ sè ®­îc tÝnh b»ng tû lÖ gi÷a tæng doanh thu tiªu thô trong mét k× chia cho vèn l­u ®éng b×nh qu©n trong k× cña doanh nghiÖp. ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh tèc ®é lu©n chuyÓn cña vèn l­u ®éng nhanh hay chËm, trong mét chu k× kinh doanh vèn
Luận văn liên quan