Nghiên cứu thiết kế bộ điều khiển cho kháng điều khiển kiểu máy biến áp

Trên cơ sở kháng điều khiển kiểu máy biến áp của hãng BBC, từ năm 2003 tại bộ môn Thiết bị điện- điện tử Viện Đại học Bách khoa Quốc gia Xanh-Pêtécbua dưới sự chỉ đạo của giáo sư viện sĩ Александров.Г.Н. đã tiến hành nghiên cứu cải tiến. Bằng việc lắp đặt kết cấu sun từ dưới gông để giảm tổn thất phụ do từ trường tản và lắp đặt các mạch lọc tần số bậc cao trong kết cấu cuộn dây bù [1] [16]. Kháng điều khiển kiểu biến áp đầu tiên chế tạo tại bộ môn với điện áp 10kV, công suất 100 kVAr vào 2004. Trong kháng điều khiển kiểu biến áp thì bộ điều khiển với vai trò đóng/mở các van thyristor (T) khi tải (U, I, ) đường dây truyền tải thay đổi là đặc biệt quan trọng. Để góp phần nghiên cứu cụ thể hơn về kháng điều khiển kiểu biến áp có thể lắp đặt ở nước ta trong tương lai không xa, tôi chọn “Nghiên cứu thiết kế bộ điều khiển cho kháng điều khiển kiểu máy biến áp” là mục tiêu luận văn.

doc13 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 23/10/2013 | Lượt xem: 1783 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Nghiên cứu thiết kế bộ điều khiển cho kháng điều khiển kiểu máy biến áp, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Chương 1 MỞ ĐẦU 1.1. TÍNH CẤP THIẾT VÀ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Để giải quyết vấn đề ổn định điện áp và nâng cao khả năng truyền tải của các đường dây cao áp, trên thế giới từ thập niên 70 của thế kỷ 20 và ngành điện Việt Nam hiện nay đã thực hiện lắp đặt hệ thống tụ bù dọc không điều khiển phối hợp kháng bù ngang trên đường dây 500 kV Bắc Nam với mức bù điện tích công suất trung bình ở mỗi đường dây [2] là β và mức tụ bù dọc là ηC . Hiện nay, trên thế giới phương án sử dụng kháng bù ngang có điều khiển đang được nhiều nước ứng dụng, bởi vì so với các phương án dùng STATCOM và SVC [20] [21], thì phương án dùng kháng điều khiển (hình 1.4) giá đầu tư thấp hơn nhiều. Hình 1.4: Sơ đồ đường dây truyền tải khi sử dụng kháng bù ngang có điều khiển Kết qủa phân tích [2] và thực tế đã xác nhận sự tác động không quán tính của kháng điều khiển, toàn bộ thời gian chuyển mạch của khối thyristor cộng thời gian tác động của máy ngắt chân không là không quá 40 ms, hàm lượng sóng hài bậc cao không quá 2% của dòng định mức [17] [18]. Giá thành của kháng điều khiển không lớn hơn nhiều giá thành máy biến áp cùng công suất và điện áp (cấp 500 kV giá hiện nay là 12-14 USD/kVA). 1.2. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Trên cơ sở kháng điều khiển kiểu máy biến áp của hãng BBC, từ năm 2003 tại bộ môn Thiết bị điện- điện tử Viện Đại học Bách khoa Quốc gia Xanh-Pêtécbua dưới sự chỉ đạo của giáo sư viện sĩ Александров.Г.Н. đã tiến hành nghiên cứu cải tiến. Bằng việc lắp đặt kết cấu sun từ dưới gông để giảm tổn thất phụ do từ trường tản và lắp đặt các mạch lọc tần số bậc cao trong kết cấu cuộn dây bù [1] [16]. Kháng điều khiển kiểu biến áp đầu tiên chế tạo tại bộ môn với điện áp 10kV, công suất 100 kVAr vào 2004. Trong kháng điều khiển kiểu biến áp thì bộ điều khiển với vai trò đóng/mở các van thyristor (T) khi tải (U, I, ) đường dây truyền tải thay đổi là đặc biệt quan trọng. Để góp phần nghiên cứu cụ thể hơn về kháng điều khiển kiểu biến áp có thể lắp đặt ở nước ta trong tương lai không xa, tôi chọn “Nghiên cứu thiết kế bộ điều khiển cho kháng điều khiển kiểu máy biến áp” là mục tiêu luận văn. 1.3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Trên cơ sở sơ đồ nguyên lý của kháng bù ngang có điều khiển kiểu biến áp (hình 1.7) đã được nghiên cứu và sản xuất. Hình 1.7: Sơ đồ nguyên lý điều khiển của kháng bù ngang có điều khiển Luận văn nghiên cứu các tính năng, yêu cầu điều khiển và nguyên cứu đề xuất thiết kế bộ điều khiển cho các van bán dẫn của kháng kiểu máy biến áp, đáp ứng sự thay đổi góc mở α từ max đến min khi công suất truyền tải trên đường dây thay đổi từ không đến công suất tự nhiên. Khi đó, dòng điện qua cuộn dây lưới Ik phải thay đổi từ cực đại (Ic.d) khi đường dây không tải tới bằng không khi truyền tải công suất tự nhiên, tương ứng tổng trở vào của kháng thay đổi từ min đến max. Từ nguyên lý của bộ điều khiển như đã được ứng dụng trên hình 1.7 cho việc điều khiển kháng bù ngang kiểu biến áp đã được sử dụng, luận văn sẽ nghiên cứu thiết kế bộ điều khiển đảm bảo các yêu cầu điều khiển đặt ra, với chức năng và độ tin cậy như mong muốn. 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trên nguyên lý làm việc, yêu cầu điều khiển và các thông số của kháng bù ngang có điều khiển kiểu biến áp đã được sản xuất và đang vận hành ở một số nước Ấn Độ, Trung Quốc, Nga… kết hợp với lý thuyết truyền tải và điều khiển hiện đại. Tôi thiết kế bộ điều khiển dựa trên yêu cầu tác dụng của kháng điều khiển và sử dụng phần mềm Matlab – Simulink để khảo sát các tham số của bộ điều khiển trên đáp ứng miền thời gian của đối tượng để cho ra bộ điều khiển có chức năng và độ tin cậy đạt được mong muốn. Sử dụng phần mềm mô phỏng hiệu quả điều chỉnh bù 100% mức tiêu thụ công suất phản kháng dư trên đường dây của kháng điều khiển với bộ điều khiển được thiết kế. 1.5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN - Luận văn đưa ra khảo sát đánh giá đầy đủ về lý thuyết đối với bộ điều khiển cho kháng bù ngang kiểu biến áp. - Bằng kết quả mô phỏng chứng minh hiệu quả và tính linh hoạt điều chỉnh mức tiêu thụ công suất phản kháng dư trên đường dây của kháng điều khiển kiểu biến áp. - Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để tiến tới ứng dụng kháng điều khiển nhằm giải quyết vấn đề cấp bách hiện nay là nâng cao độ tin cậy và tính kinh tế - kỹ thuật của hệ thống truyền tải điện Việt Nam. 1.6. TÊN LUẬN VĂN “NGHIÊN CỨU THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN CHO KHÁNG BÙ NGANG CÓ ĐIỀU KHIỂN KIỂU MÁY BIẾN ÁP” Chương 2 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG VÀ THIẾT BỊ BÙ CÔNG SUẤT PHẢN KHÁNG TRÊN ĐƯỜNG DÂY TRUYỀN TẢI ĐIỆN 2.1. CƠ SỞ TÍNH TOÁN CHO ĐƯỜNG DÂY DÀI TRUYỀN TẢI ĐIỆN XOAY CHIỀU CAO ÁP VÀ SIÊU CAO ÁP 2.1.1. Mô hình đường dây dài 2.1.2. Tính toán điện áp 2.1.3. Tính công suất tác dụng và phản kháng của đường dây 2.2. NGUYÊN LÝ VÀ HIỆU QUẢ LÀM VIỆC CỦA THIẾT BỊ BÙ CÔNG SUẤT PHẢN KHÁNG CÓ ĐIỀU KHIỂN 2.2.1. Tổng quan về hệ thống truyền tải điện xoay chiều linh hoạt (FACTS) 2.2.2. Bù điện dung nối tiếp trên đường dây 2.2.2.1. Mục đích của bù nối tiếp - Ổn định điện áp; - Cải thiện quá trình ổn định; - Làm tắt dao động công suất; - Dập tắt dao động đồng bộ phụ... 2.2.2.2. Thay đổi tổng trở bằng thiết bị bù nối tiếp Với kết quả phân tích trong cuốn toàn văn cho phép khẳng định việc lắp đặt các thiết bị bù dọc của đường dây cho phép giải quyết nhiều hạn chế mà lưới truyền tải gặp phải khi dùng các thiết bị bù không điều khiển. Tuy nhiên, thiết bị này hiện nay vẫn còn một số hạn chế nhất định, như giá thành đầu tư ban đầu rất cao và làm giảm độ dự trữ ổn định của hệ thống. 2.2.3. Thiết bị bù ngang 2.2.3.1. Mục đích của sự bù ngang Mục đích của việc bù ngang này là: - Hạn chế quá điện áp ở cuối đường dây trong chế độ tải nhẹ; - Hiệu chỉnh điện áp ở giữa đường dây; - Cải thiện quá trình ổn định; - Làm tắt dao động công suất... 2.2.3.1. Điều chỉnh công suất phản kháng của thiết bị bù ngang Kháng bù ngang có điều khiển kiểu máy biến áp (УШРТ) với các thông số thay đổi có nguyên lý và cấu trúc tương tự như máy biến áp, nguyên lý làm việc của nó khác hẳn các loại kháng điều khiển theo nguyên lý khuếch đại từ đã được sản xuất lâu nay. Kháng điều khiển kiểu máy biến áp với những ưu điểm vượt trội như: tác động tức thời không quán tính, tổn thất công suất trên kháng nhỏ, không gây méo dạng dòng điện lưới, độ tin cậy làm việc cao, phạm vi điều chỉnh rộng (vì cho phép điều chỉnh trong cả phạm vi dòng điện dung [4]). Kháng điều khiển kiểu máy biến áp chức năng tương tự máy bù tĩnh (SVC) nhưng ưu điểm hơn hẳn về độ tin cậy làm việc, thời gian tác động nhanh và giá thành lắp đặt rẻ hơn. Kháng điều khiển loại này đã được sản xuất và được lắp đặt trong hệ thống điện tại Ấn Độ, Trung Quốc và Liên Bang Nga, thực tế vận hành trong thời gian qua đã chứng tỏ được ưu điểm vượt trội của nó. Chương 3 KHÁNG BÙ NGANG CÓ ĐIỀU KHIỂN KIỂU BIẾN ÁP 3.1. GIỚI THIỆU KHÁNG BÙ NGANG CÓ ĐIỀU KHIỂN KIỂU BIẾN ÁP 3.1.1 Cấu tạo và nguyên lý làm việc của kháng bù ngang kiểu biến áp 3.1.1.1. Cấu tạo kháng bù ngang kiểu biến áp 3.1.1.2. Nguyên lý làm việc của kháng bù ngang kiểu biến áp Để dễ hiểu nguyên lý hoạt động của kháng bù ngang kiểu biến áp, ta xét sơ đồ nguyên lý 1 pha của kháng điều khiển kiểu biến áp trên hình 3.4. Hình 3.4: Sơ đồ nguyên lý một pha của kháng bù ngang kiểu biến áp 3.1.2. Các quan hệ điện từ trong kháng điều khiển kiểu máy biến áp Trong phạm vi của đề tài tôi chỉ giới thiệu một số thông số có liên quan đến quá trình tính toán còn lại các tham số khác như số vòng dây, đường kính, mạch từ xem đã có, ở đây không nhắc đến (chúng ta tham khảo trong tài liệu chế tạo kháng của Nga, hoặc trang web: www.cpk-energo.ru) * Quan hệ các thành phần điện kháng trong kháng điện * Các quan hệ dòng điện chạy trong các cuộn dây của kháng điện * Chế độ làm việc của các cuộn dây nhánh lọc tần số bậc cao ở chế độ lọc 3.2. PHÂN TÍCH ĐẶC TÍNH ĐIỆN ÁP TRÊN CUỘN DÂY ĐIỀU KHIỂN CỦA KHÁNG 3.2.1. Nguyên tắc điều khiển thyristor 3.2.2. Dạng sóng của cuộn điều khiển theo góc mở α Nếu xem thành phần cơ bản của dòng điện là thành phần làm việc thì biên độ của thành phần này thay đổi theo góc mở α của thyristor. Khi thyristor mở hoàn toàn α = 0 biên độ thành phần cơ bản sẽ lớn nhất, khi α = π dòng qua mạch bằng 0. Vì đây là kháng nên khi điều khiển cuộn điều khiển có điện cảm quan hệ giữa điện áp ngoài và dòng điện trong mạch có phức tạp hơn nhưng nguyên lý làm việc của Thyristor không có gì thay đổi. Ta có phương trình điện áp (3.55) Với cuộn điều khiển của kháng chỉ có điện trở dây quấn và điện cảm của cuộn điều khiển thì điện áp đặt lên cuộn điều khiển lúc này là: tương ứng tải R-L Nếu phương trình trong một khoảng là u = Umcosωt và p là tần số đập mạch p (p=3 trong trường hợp 3 pha Δ) với mọi α > φ khi phân tích Furrier điện áp thì ta có: (3.61) (3.62) (3.63) Trong đó: β = α+λ là góc tắt dòng điện. Để hạn chế tác động của chúng, một trong các biện pháp là người ta dùng các bộ lọc cộng hưởng gồm tụ và kháng được chỉnh định cho từng sóng hài. Thành phần dòng điện chảy trong kháng lần lượt Ik, IĐK, Ibù khi sử dụng lọc cộng hưởng ứng với góc mở α=1200 được biểu diễn trên hình 3.16 và 3.17. Hình 3.17: Dạng sóng của dòng điện chảy trong kháng lần lượt Ik, IĐK sau khi mắc cuộn lọc cộng hưởng 3.3. XÂY DỰNG HÀM ĐIỀU KHIỂN TỐI ƯU CHO KHÁNG BÙ NGANG CÓ ĐIỀU KHIỂN KIỂU BIẾN ÁP 3.3.1. Xây dựng hàm điều khiển β cho kháng bù ngang nhằm tối ưu tổn thất công suất trên đường dây Công suất phản kháng của đường dây truyền tải được biểu diễn theo biểu thức sau: (3.73) Trong đó: Qdt - là công suất điện trường của đường dây; Qtt - là công suất từ trường của đường dây. Để thỏa mãn Qtt = Qdt + Qk với Q2 = P2.tanφ = 0 khi đó hàm điều khiển của kháng bù ngang là: (3.84) 3.3.2. Ứng dụng để tính toán công suất của kháng bù trên đường dây 500 kV. 3.3.3. Quan hệ của dòng điều khiển kháng điện với phụ tải đường dây. Ta thấy hàm phụ thuộc của dòng kháng Ik theo công suất tác dụng phụ tải là hàm bậc 2. Và nếu phân tích P = UfIcosφ thì dòng điện kháng cho một pha là: (3.87) Gần đúng cho quan hệ αthy theo dòng tải khi cuộn dây điều khiển làm việc ở chế độ ngắn mạch (thành phần cuộn điều khiển chỉ có R-L , ZL >> ZR) như sau: Như vậy, với một giá trị dòng điện tải I và góc lệch pha tải φ ta có được giá trị góc mở αthy tương ứng. 3.3.4. Ứng dụng tính toán góc mở α thyristor cho kháng điều khiển lắp đặt trên phân đoạn Đà Nẵng – Pleiku 3.4. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU KHIỂN GÓC MỞ THYRISTOR 3.4.1. Sơ đồ điều khiển bằng IC thuật toán 3.4.2. Sơ đồ điều khiển IC số Chương 4 THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN CHO KHÁNG BÙ NGANG KIỂU BIẾN ÁP 4.1. XÂY DỰNG MÔ HÌNH TOÁN HỌC CHO HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN 4.1.1. Khối cảm biến đo lường với (4.1) với (4.2) với Tφ = Rφ.Cφ 4.1.2. Khối điều khiển thyristor (4.4) 4.1.3. Khối đối tượng là kháng bù ngang kiểu biến áp Đối tượng kháng được mô tả toán học như sau: Tổng dẫn của kháng bù 4.2. XÂY DỰNG MÔ HÌNH ĐIỀU KHIỂN CHO KHÁNG CÓ ĐIỀU KHIỂN KIỂU BIẾN ÁP 4.2.1 Tổng hợp hệ thống điều khiển Hệ thống điều khiển được xây dựng sao cho bù dòng phản kháng của đường dây ICd, khi tải bằng 0 thì dòng tải cảm ILtai = 0, lúc này dòng điện kháng cân bằng với dòng dung đường dây Qk = Qmax. Khi tải định mức thì dòng điện dung của đường dây cân bằng với dòng tải lúc này dòng điện kháng bằng 0 và luật điều khiển (3.84). Khi đó hệ thống điều khiển được xây dựng cùng với đường dây như hình 4.10 Hình 3.10: Sơ đồ khối tổng hợp của hệ thống điều khiển kháng điện Ở đây ta chỉ cần quan tâm đến việc bù công suất phản kháng dư của đường dây sao cho công suất phản kháng tại điểm bù của đường dây bằng không. Tức là, chức năng của kháng là hiệu chỉnh dòng điện sao cho góc lệch pha của điện áp u và dòng điện i ở đầu và cuối đường dây là bằng không. 4.2.2. Thiết kế bộ điều chỉnh PID vòng trong cho dòng điện kháng Để bù 100% công suất phản kháng dư của đường dây (dòng và áp đồng pha với nhau) khi có sự thay đổi phụ tải, tín hiệu đặt cho bộ điều khiển là Ikđặt của hệ thống và tín hiệu phản hồi cho bộ điều khiển là dòng điện kháng Ik cần điều khiển để bù. Hai tín hiệu phản hồi dòng và áp tải này ta có thể phân tích thành phần lệch pha của chúng để tìm dòng điện cảm IL sinh ra do phụ tải, từ đó điều khiển dòng Ik sao cho bù vừa đủ điện kháng do đường dây gây ra tức thỏa mãn phương trình sau: ic = ik + iL (4.27) Theo nguyên lý tối ưu modul (xem phụ lục E) thì: T1A = T1; T1B = T2; T1R =2K1T∑; T1I = T1+T2; (4.33) (4.34) 3.2.3. Thiết kế bộ điều chỉnh PID2 vòng ngoài Sau khi thiết kế xong bộ điều chỉnh R1(s) ở trên, ta thiết kế điều chỉnh R2 (s) với kết quả từ bộ điều chỉnh R1(s) và sơ đồ hệ thống tương đương như sau: Theo nguyên lý tối ưu đối xứng (xem phụ lục E): T2A = T22; T2B = aT∑; T2I =T2A+T2B; ; ; với 4 > a > 1 4.2.4 Áp dụng xây dựng bộ điều chỉnh cho kháng bù ngang kiểu máy biến áp lắp trên phân đoạn Đà Nẵng – Pleiku Như đã trình bày mục 3.3, ta đã xây dựng được quan hệ của góc mở thyristor theo dòng tải với các tham số đã có của đường dây và kháng. Chương trình thiết kế bộ điều khiển được xây dựng trên m-file của Matlab (tham khảo ở phụ lục E). Kết quả sau khi chạy mô phỏng ta có đáp ứng miền thời gian vòng trong trên hình 4.17, vòng ngoài hình 4.18 kết quả sau khi mô phỏng: Hình 4.17: Đáp ứng dòng kháng theo miền thời gian sau khi xây dựng bộ điều khiển PID1 Hình 4.18: Đáp ứng lệch pha theo miền thời gian sau khi xây dựng bộ điều khiển PID2 4.3. THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN SỐ CHO KHÁNG BÙ NGANG 4.3.1. Xây dựng luật điều khiển số - Gián đoạn hóa các luật điều chỉnh liên tục Có thể tổng hợp mạch điều chỉnh gián đoạn bằng các phương pháp đã áp dụng cho mạch liên tục đã nêu trên, nếu như quá trình quá độ của mạch vòng kín kéo dài hơn vài lần chu kỳ lấy mẫu τ > 2T (nếu điều kiện này thỏa mãn thì quá trình quá độ sẽ kết thúc sau 6 đến 10 chu kỹ lấy mẫu). Khi tổng hợp luật điều chỉnh ta thay phần tử lấy mẫu và tạo tín hiệu nhảy bậc từ tín hiệu liên tục bằng phần từ liên tục có trễ hoặc bằng phần tử quán tính [5]. (4.38) Đáp ứng của bộ điều chỉnh liên tục PID lý tưởng là: (4.39) Khi điều kiện τ ≥ 2T thỏa mãn thì (3.39) có thể thay thành phần tích phân bởi tổng số và thành phần đạo hàm bởi sai phân khi đó bộ điều khiển số có dạng: (4.40) 4.3.2. Xây dựng bộ điều khiển PID số cho kháng bù ngang trên Matlab Ta có sơ đồ khối của hệ thống điều khiển sau khi chuyển đổi z: Hình 4.21: Sơ đồ biến đổi tương đương hệ thống điều khiển số Biến đổi sơ đồ khối của hệ điều khiển hình 4.21: Ta có: (4.53) (4.54) Với a = 1/T11 ; b = 1/Tik ; c = 1/T22 ; ; ; ; ; ; ; . - Bộ điều khiển PID số: (4.55) ; (4.56) ; (4.57) ; (4.59) ; (4.60) . (4.61) Trong đó: A0 = KP +KIT/2+KD/T; A1 = -KP+KIT/2-2KD/T; A2 = KD/T; e1(k)=x1(k) - ikph(k); (4.62) e2(k) = x (k) - yph(k). (4.63) 4.3.3. Mô phỏng quá trình tác động của bộ điều khiển đã thiết kế lên các thông số kháng bù ngang và thông số trên đường dây truyền tải Từ các phương trình sai phân trên ta tính giá trị đầu ra góc lệch pha của hệ thống điều khiển theo hàm truyền số. Với các hệ số K1P, K1I, K1D, của bộ điều khiển thứ nhất PID1 và K2P, K2I,K2D của bộ điều khiển số thứ hai PID2, được xác định bằng thực nghiệm và xây dựng chương trình thực nghiệm trên M-file của Matlab. Hình 4.24: Kết quả chương trình xây dựng bộ điều khiển trên matlab đáp ứng đầu ra và sai lệch giữa tín hiệu đầu ra (phản hồi) so với tín hiệu đặt đầu vào Ta sẽ xây dựng chương trình trên M-file sau đó thực hiện online với thiết bị phần cứng của kháng điều khiển qua card điều khiển trên máy tính. Khi đó, mô hình đối tượng hay các tham số của bộ điều chỉnh ta có thể thay đổi cho phù hợp với mong muốn của đáp ứng hệ thống (chương trình tham khảo trong phần phụ lục F) và kết quả sau khi mô phỏng trên Matlab thể hiện với kháng điều khiển và các tham số của phân đoạn đường dây Đà Nẵng - Pleiku đã xét ở chương 3. Sau khi thiết kế xong bộ điều khiển số ở trên, ta thực hiện mô tả hoạt động của hệ thống trên sơ đồ lắp ráp bằng thư viện của simulink cho bộ điều khiển vừa xây dựng. Việc xây dựng bộ điều khiển dựa trên các phương trình toán học mô tả đối tượng nên khi lắp ráp vào thực tế thì độ chuẩn xác được đánh giá thông qua quá trình thiết lập mô hình toán học của đối tượng. Sau đây ta xây dựng kháng đối tượng bằng các khối có sẵn trong thư viện Simulink như máy biến áp (tương đương với kháng), thyristor (van điều khiển), tụ và cuộn cảm (vai trò cuộn lọc sóng hài) phần này tham khảo trong phụ lục D. Hình 4.25: Sơ đồ lắp kháng bù ngang có điều khiển một pha trên simulink Kết quả mô phỏng của hệ thống điều khiển kháng bù ngang có điều khiển tương ứng với các chế độ không tải, 50% và tải tự nhiên như sau: - Biểu đồ thời gian dòng điện và điện áp tại nút lắp đặt kháng tại đầu đường dây truyền tải trước khi thực hiện bù (góc α thyristor điều khiển 1800) và sau khi bù 100% công suất phản kháng dư đường dây ở chế độ không tải xem trên hình 4.26. Hình 4.26: Dòng điện, điện áp tại nút lắp đặt kháng và dòng qua kháng bù ngang khi đường dây không tải. - Khi công suất truyền tải của đường dây đạt 100% thì lượng điện kháng trên đường dây không còn nữa nên lúc này dòng cảm kháng của kháng không cần cung cấp cho lưới điện. Biểu đồ thời gian của dòng điện và điện áp tại nút lắp đặt kháng trên đường dây truyền tải như hình hình 4.30 ở chế độ đường dây truyền tải công suất bằng tự nhiên. Hình 4.30: Dòng điện, điện áp tại nút lắp đặt kháng trên đường dây và dòng qua kháng bù ngang khi đường dây truyền tải công suất tự nhiên Chế độ vận hành liên tục thay đổi tải: (để dễ quan sát ta tách chế độ tăng tải với các mức tăng là: 0%, 20%, 50%, và 100% công suất tự nhiên). - Trên hình 4.33 biểu diễn giá trị dòng điện, điện áp trên đường dây truyền tải và dòng điện kháng tại nút lắp đặt kháng. Hình 4.33: Biểu diễn dòng điện, điện áp và dòng kháng trên đường dây truyền tải điện khi công suất truyền tải trên đường dây thay đổi từ 0, 20%, 50% và 100% so với tải tự nhiên Ta thấy dòng điện kháng ik = 0 ở thời điểm đầu 0s – 0.1s, lúc này chỉ có dòng điện dung trên đường dây vượt trước điện áp góc π/2, đến thời điểm 0.1s – 0.2s lúc này đưa kháng vào điều khiển, dòng kháng ik lúc này cực đại và sau 2 chu kỳ lưới thì dòng điện truyền tải đồng pha với điện áp. Tương tự thời gian 0.2s – 0.3s, 0.3s – 0.4s, 0.4s – 0.5s công suất truyền tải tăng dần các mức 20%, 50% và 100% công suất truyền tải tự nhiên tương ứng với dòng kháng ik giảm dần từ max đến min. Trường hợp khi đường dây làm việc ở các chế độ giảm dần công suất truyền tải từ tự nhiên đến không tải (mô phỏng các mức tải giảm là từ: 100%, 50%, 20%, và 0%) - Trên hình 4.39 biểu dòng điện, điện áp và dòng kháng khi thực hiện quá trình thay đổi công suất truyền tải: Hình4.39: Biểu diễn dòng điện I, áp u trên đường dây truyền tải và dòng điện kháng ik, 0.1s giảm tải còn 50%, 0.2s giảm tải còn 20%, 0.3s giảm còn 0% (không tải) ¶ Từ những kết quả mô phỏng tương ứng với các trường hợp công suất truyền tải trên đường dây thay đổi từ 0 cho đến công suất tự nhiên cho thấy bộ điều khiển được thiết kế đã đáp ứng được yêu cầu thay đổi mức bù của kháng bù ngang kiểu máy biến áp để bù 100% công suất phản kháng dư của đường dây truyền tải. Việc bù hoàn toàn công suất phản kháng dư của đường dây là do kháng bù ngang kiểu biến áp được điều khiển theo hàm (3.84) để loại bỏ hoàn toàn thành phần dòng phản kháng trên đường dây nhằm tối ưu tổn thất công suất trên đường dây truyền tải 500 kV. KẾT LUẬN Các kết quả đã đạt được Với đề tài “nghiên cứu thiết kế bộ điều khiển cho Kháng bù ngang có điều khiển kiểu biến áp” luận văn đã giải quyết được các nội dung cơ bản sau: - Dựa trên các mô tả toán học, biểu diễn quan hệ điện từ giữa tín hiệu điều khiển của các van bán dẫn với các tham số kháng cũng như quan hệ khi điều khiển Kháng bù ngang kiểu máy biến áp với các thông số trên đường dây truyền tải. Thiết lập luật điều khiển cho Kháng bù ngang có điều khiển kiểu biến áp nhằm tối ưu tổn thất công suất trên đường dây khi công suất tuyền tải trên đường dây thay đổi từ không tải đến công suất tự nhiên. - Thiết kế bộ điều khiến cho kháng bù ngang kiểu biến áp với tha
Luận văn liên quan