Thiết kế báo cáo tài chính hợp nhất cho mô hình tập đoàn, công ty mẹ - Con bằng phần mềm wktsys

Báo cáo tài chính được sử dụng để cung cấp thông tin cho các đối tượng quan tâm đến doanh nghiệp như ngân hàng, nhà đầu tư.Tuy nhiên, việc lập báo cáo tài chính hợp nhất ở các tập đoàn, công ty mẹ- con còn mất nhiều thời gian, trong đó có liên quan đến khả năng xử lý thông tin. Bài viết này nghiên cứu đặc điểm tối ưu của phần mềm để liên kết giữa phần mềm Wktsys với phần mềm ứng dụng excel nhằm thiết kế hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất gồm bảng cân đối kế toán, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ một cách nhanh nhất và chính xác.

pdf8 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 15/11/2013 | Lượt xem: 1731 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thiết kế báo cáo tài chính hợp nhất cho mô hình tập đoàn, công ty mẹ - Con bằng phần mềm wktsys, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 155 THIẾT KẾ BÁO CÁO TÀI CHÍNH HỢP NHẤT CHO MÔ HÌNH TẬP ĐOÀN, CÔNG TY MẸ-CON BẰNG PHẦN MỀM WKTSYS DESIGNING CONSOLIDATED FINANCIAL REPORTS FOR CORPORATIONS AND MOTHER-SON COMPANIES BY USING THE WKTSYS SOFTWARE TRẦN ĐÌNH KHÔI NGUYÊN Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng NGUYỄN TẤN THÀNH Công ty CP Tư vấn XD 533-CIENCO5 TÓM TẮT Báo cáo tài chính được sử dụng để cung cấp thông tin cho các đối tượng quan tâm đến doanh nghiệp như ngân hàng, nhà đầu tư....Tuy nhiên, việc lập báo cáo tài chính hợp nhất ở các tập đoàn, công ty mẹ- con còn mất nhiều thời gian, trong đó có liên quan đến khả năng xử lý thông tin. Bài viết này nghiên cứu đặc điểm tối ưu của phần mềm để liên kết giữa phần mềm Wktsys với phần mềm ứng dụng excel nhằm thiết kế hệ thống báo cáo tài chính hợp nhất gồm bảng cân đối kế toán, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ một cách nhanh nhất và chính xác. ABSTRACT Financial reports are useful for stakeholders to make decisions. However, there are problems related to ability to prepare the consolidated financial statements. This paper focuses on the software optimal features to combine the WKTSYS with the Excel sofware to prepare consolidated financial reports (balance sheet, income statement, and statements of cash flows) efficiently. 1. Đặt vấn đề Trong vòng một năm nay từ khi Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO, các nguồn vốn của các Tập đoàn nước ngoài ngày càng đầu tư nhiều vào Việt Nam. Các Tổng công ty nhà nước được định hướng sang mô hình công ty mẹ-con. Trong bối cảnh đó tính kịp thời và trung thực về thông tin tài chính của các Công ty, tập đoàn ngày càng trở nên quan trọng để nhà đầu tư có quyết định đúng đắn. Trong khi đó việc lập báo cáo tài chính hợp nhất (BCTCHN) ở các tập đoàn còn rất chậm mà nguyên nhân chủ yếu là từ khả năng xử lý thông tin. Với ý nghĩa đó, nghiên cứu sự liên kết giữa các phần mềm để tự động hóa trong việc hợp nhất báo cáo tài chính là cần thiết. Hiện nay có một số chương trình kế toán đã lập được báo cáo tài chính tổng hợp như Accounting, Bravo, Asia soft, Wktsys. Tuy nhiên việc lập báo cáo tài chính hợp nhất là công việc rất phức tạp mà mỗi một chương trình kế toán không thể tự động hóa hoàn toàn. Cụ thể các chương trình kế toán trên chưa thực hiện được công việc tính toán và loại trừ trước khi cộng hợp nhất mà phải nhập số TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 156 liệu từ chương trình kế toán vào excel một cách thủ công để thực hiện hợp nhất báo cáo tài chính. Việc nghiên cứu, tiếp cận các tính năng “mở” các phần mềm này để lựa tìm ra giải pháp tối ưu để lập báo cáo tài chính hợp nhất là việc cần thiết đối với các nhà quản trị. Trong bài viết này, dựa trên chuẩn mực kế toán hiện hành, các tác giả giới thiệu phương pháp liên kết giữa phần mềm kế toán Wktsys với Excel và chúng tôi sử dụng nó để thiết kế nhanh báo cáo tài chính hợp nhất, một vấn đề mà hiện các tập đoàn và các công ty mẹ - công ty con rất quan tâm. Wktsys, một phần mềm kế toán rất mạnh đang được các doanh nghiệp quan tâm nghiên cứu và ứng dụng. 2. Các công việc cần xử lý khi lập báo cáo tài chính hợp nhất Theo chuẩn mực kế toán số 25 việc lập BCTCHN gồm bảng cân đối kế toán (BCĐKT), báo cáo kết quả kinh doanh (BCKQKD), báo cáo lưu chuyển tiền tệ (BCLCTT). Về nguyên tắc khi lập BCTCHN là cộng dồn các khoản mục tương ứng lại với nhau. Tuy nhiên, trong trường hợp tập đoàn có nhiều công ty con thì tính tương thích khi xây dựng BCTC trên là rất quan trọng để phần mềm có thể xử lý tổng hợp các số liệu mà không gặp sai sót. Khi lập báo cáo tài chính hợp nhất phải xác định các khoản mục cần loại trừ trước khi hợp nhất. Cụ thể:  BCĐKT: Đối với các khoản mục không phải điều chỉnh (không trùng lắp), hợp nhất bằng cách cộng các khoản mục tương đương của tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu. của công ty mẹ và các công ty con. Đối với các khoản mục đầu tư của công ty mẹ vào công ty con, lợi ích của cổ đông thiểu số, phải thu, phải trả nội bộ…phải điều chỉnh theo phương pháp thích hợp sau đó mới cộng hợp nhất.  BCKQKD: Hợp nhất trên cơ sở cộng tương ứng các khoản mục về doanh thu, giá vốn, thu nhập khác, chi phí tài chính, lợi nhuận gộp của công ty mẹ và các công ty con sau khi đã điều chỉnh các chỉ tiêu gồm: doanh thu, giá vốn, lãi lỗ nội bộ, lợi ích của cổ đông thiểu số...  BCLCTT: Xác định dòng tiền phát sinh nội bộ giữa công ty mẹ và công ty con và giữa các công ty con để loại trừ trước khi cộng các chỉ tiêu tương ứng trên BCLCTT hợp nhất. 3. Nghiên cứu thiết kế báo cáo tài chính hợp nhất bằng phần mềm Wktsys 3.1. Nghiên cứu phương pháp tổng hợp dữ liệu bằng sổ điện tử Nhằm mục đích tự động hóa công việc tổng hợp số liệu từ các Công ty con vào số liệu của toàn Công ty. Dùng phần mềm Visual Foxpro 7.0 để thiết kế sổ điện tử có tên SODIENTU.DBF, tập tin này có cấu trúc gồm các trường (SONGUON, DIEUKIEN). Trong cột sổ nguồn khai báo tập tin KTTVCTY.DBF chứa các công ty con và công ty mẹ. Cụ thể khai báo như sau:  N: là số công ty con thì khai báo N thư mục chứa dữ liệu các công ty con  GROUP: thư mục dữ liệu chứa dữ liệu của công ty mẹ TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 157  Thư mục dữ liệu các công ty con được khai báo trong tập tin KTTVCTY.DBF nằm trong thư mục dữ liệu của công ty mẹ. Tập tin này có cấu trúc như sau: MACTY Tên Công ty Đường dẫn CTY1 Công ty con 1 D:\GROUP\CTY1 CTY2 Công ty con 2 D:\GROUP\CTY2 CTY3 Công ty con 3 D:\GROUP\CTY3 ....... ......... ......... Đối với dữ liệu các công ty con truyền về công ty mẹ dưới dạng bản sao dữ liệu (dạng nén *.ZIP) sau đó bung ra và tổng hợp dữ liệu toàn công ty. Đối với dữ liệu công ty liên kết tổ chức thư mục riêng, trên cơ sở đó xác định và ghi nhận phần sở hữu của nhà đầu tư trong lợi nhuận hoặc lỗ của công ty liên kết sau đó mới liên kết hợp nhất. Hình 1. Menu lệnh thực hiện báo cáo tài chính hợp nhất Để hợp nhất dữ liệu các công ty con và công ty mẹ vào menu lệnh cập nhật dữ liệu từ công ty con. Sau khi cập nhật dữ liệu từ các công ty con và công ty mẹ kết quả sẽ tổng hợp dữ liệu của toàn tập đoàn. Tuy nhiên trong quá trình kinh doanh sẽ có những giao dịch giữa công ty mẹ với công ty con như đầu tư vốn, mua bán hàng hóa giữa các công ty con, các khoản đầu tư vào công ty con.... Các nghiệp vụ này nếu cộng một cách đơn thuần sẽ tạo ra các bút toán trùng do các giao dịch này gây ra. Do vậy giải pháp tối ưu là liên kết giữa phần mềm Wktsys với excel nhằm tính toán và loại trừ các giao dịch nội bộ, các nghiệp vụ cần điều chỉnh, phản ánh đúng kết quả kinh doanh trong toàn tập đoàn. 3.2. Nghiên cứu liên kết phần mềm Wktsys với excel tạo báo cáo tài chính hợp nhất Trong quá trình lập báo cáo tài chính hợp nhất chương trình Wktsys sẽ tổng hợp dữ liệu theo từng công ty con, tuy nhiên vẫn còn một số công việc phải tính toán và loại trừ các giao dịch nội bộ mà mỗi chương trình không thể thực hiện TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 158 được. Do vậy cần phải nghiên cứu liên kết giữa chương trình Wktsys với excel để thiết kế bảng cân đối kế toán, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ hợp nhất một cách tự động. Việc liên kết giữa Wktsys với excel để lập BCTCHN được thực hiện theo sơ đồ : Hình 2: Sơ đồ hợp nhất báo cáo tài chính Chương trình liên kết giữa Wktsys với excel gồm: BCĐKTHN, KQKDHN, LCTTHN thực hiện được cần thiết kế các file sau:  Files .dbf : chứa dữ liệu nguồn từ các công ty con, công ty mẹ  Files .wkp: khai báo các phép toán cộng, trừ, nhân, chia (+,-,*,/), lệnh để kết xuất dữ liệu từ chương trình ra excel  Files .cfg: Danh sách các cột và tiêu đề cột của bảng dữ liệu để hiệu chỉnh khi cần thiết.  Files .xls: Dùng hàm DBSUM("songuon:,"cot_dulieu",dieukien) để tự động cộng dữ liệu các công ty khi hợp nhất trên bảng cân đối kế toán, kết quả kinh doanh, lưu chuyển tiền tệ. Trong đó sổ nguồn là chứa dữ liệu các công ty con, cot_dulieu: cột dữ liệu cần lấy, dieukien: điều kiện thỏa mãn khi cộng gộp.Ví dụ: Lấy số dư cuối kỳ tiền mặt của công ty con A để cộng vào tập đoàn #=DBSUM("KTTK","VNDCKNO- VNDCKCO","LEFT(MACTY,4)='CTYA'.AND.LEFT(MATK,2)='11'") Lập trình các chương trình con để liên kết giữa phần mềm Wktsys với excel Proc Start End Proc Chương trình bảng cân đối kế toán hợp nhất liên kết với excel PROC START local db Tổng hợp dữ liệu toàn công ty bằng phần mềm Wktsys Dữ liệu công ty mẹ-con Sai Đúng Tập hợp các nghiệp vụ điều chỉnh bằng phần mềm Wktsys BCĐKTHN excel KQKDHN excel LCTTHN excel Thực hiện chương trình liên kết giữa Wktsys với excel TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 159 db=dbdbf(ap.dbcfg) *AP.DB_BTQT.REMOVE("RECNO()=1") MEM.Q=DB.FDSUM("TTVND_DN","MA_SO='270'")- DB.FDSUM("TTVND_DN","MA_SO='440'") MEM.W=DB.FDSUM("TTVND_DK","MA_SO='270'")- DB.FDSUM("TTVND_DK","MA_SO='440'") MEM.E=DB.FDSUM("TTVND_CK","MA_SO='270'")- DB.FDSUM("TTVND_CK","MA_SO='440'") WT('Lệch TÀI SẢN + NGUỒN VỐN số đầu năm: '+tien_vn(mem.q,"999,999,999,999")) WT('Lệch TÀI SẢN + NGUỒN VỐN số đầu kỳ: '+tien_vn(mem.w,"999,999,999,999")) WT('Lệch TÀI SẢN + NGUỒN VỐN số cuối kỳ: '+tien_vn(mem.e,"999,999,999,999")) db.use() RETURN Chương trình báo cáo kết quả kinh doanh hợp nhất liên kết với excel PROC START local db,db_tk db=dbdbf(ap.dbcfg) db_tk=dbdbf("kttk") *MEM.R=DB_TK.FDSUM("VNDPSCO","LEFT(MATK,3)='142'")- DB_TK.FDSUM("VNDPSNO"," LEFT(MATK,3)='421'") MEM.T=DB.FDSUM("TTVND_KN","MASO='50'")- (DB_TK.FDSUM("VNDPSCO","LEFT(MATK,3)='421'")- DB_TK.FDSUM("VNDPSNO"," LEFT(MATK,3)='421'")) WT('Lợi nhuận trước thuế (KTTK-LCTT)'+tien_vn(mem.t,"999,999,999,999")) db.use() DB_TK.USE() RETURN Chương trình báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất liên kết với excel PROC START local db db=dbdbf(ap.dbcfg) mem.m=db.fdsum("TTVND_KN","LEFT(MASO,2)='91'") DB.FDPUT("TTVND_KN","IIF(LEFT(MASO,2)='60',MEM.M,TTVND_KN)","AL L") db.use() RETURN Các chương trình con trên thực hiện dữ liệu từng công ty con sẽ kết xuất từ chương trình ra excel và sẽ tự động tính toán và cho kết quả báo cáo tài chính hợp nhất theo yêu cầu. TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 160 4. Ví dụ minh họa Điển hình công ty A là công ty mẹ, B là công ty con Lập bảng cân đối kế toán và kết quả kinh doanh hợp nhất tại công ty A năm 2007 4.1. Dữ liệu ban đầu + Bảng cân đối kế toán công ty mẹ A, công ty con B, + Bảng kết quả kinh doanh công ty mẹ A, công ty con B + Dữ liệu công ty mẹ A, công ty con B + Trong năm có phát sinh nghiệp vụ sau: * Công ty mẹ A đầu tư vào công ty con B: 35.000 tr giữ 78% quyền biểu quyết. Phần sở hữu của cổ đông thiểu sổ ở công ty B: 45.000 x 22% = 10.000tr (vốn đầu tư của chủ sở hữu trên bảng cân đối kế toán công ty B là: 45.000tr). Lợi ích cổ đông thiểu số:57,6 x 22% = 12,7tr * Công ty mẹ A đầu tư vào Công ty liên kết C: 150.000 cổ phiếu ứng với tổng giá trị đầu tư 15.000 (triệu đồng) tương ứng với hàng tồn kho là 5.000tr, tài sản cố định là 10.000tr. Giá trị hợp lý khi mua hàng tồn kho là 5.000tr, tài sản cố định là 8.000tr, lợi thế thương mại 2.000 (phân bổ 20 năm). Giá trị đầu tư vào công ty liên kết C được điều chỉnh khi hợp nhất theo phương pháp vốn chủ sở hữu là: (10.000 – 8.000): 10 năm + 2.000 :20 năm= 300tr *Công ty mẹ A bán hàng cho công ty con B giá vốn 200tr, giá bán 250tr, hàng tồn kho tại công ty con B: 50% số hàng đã mua của công ty mẹ. Công ty con B đã thanh toán toàn bộ tiền cho công ty mẹ A. Lãi nội bộ 250 – 200 = 50 chỉ được ghi nhận 25 (50 x 50%), bút toán điều chỉnh giảm doanh thu tiêu thụ nội bộ của Công ty mẹ A: 250 x 50% = 125, giảm giá vốn nội bộ 200 x 50% =100, giảm thu nhập nội bộ 125 – 100 = 25 4.2. Phương pháp liên kết giữa Wktsys với excel để hợp nhất báo cáo tài chính Bước 1: Vào sổ điện tử SODIENTU.DBF tổng hợp dữ liệu công ty mẹ, công ty con Bước 2: Vào phần mềm Wktsys tập hợp các bút toán trùng để loại trừ trước khi hợp nhất Bước 3: Giới hạn vùng Excel để liên kết bằng lệnh PUTDBSUM (10,108,"D","G") Bước 4: Liên kết Wktsys với Excel tạo bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh hợp nhất 4.3. Kết quả liên kết giữa Wktsys với excel hợp nhất báo cáo tài chính toàn công ty Khi liên kết giữa Wktsys với excel kết quả bảng cân đối kế toán và kết quả kinh doanh hợp nhất như sau: TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 161 Bảng 1. Cân đối kế toán hợp nhất Công ty A tại ngày 31/12/207 Đơn vị tính : 1.000.000 đồng Chỉ tiêu Công ty mẹ A Công ty con B Điều chỉnh Hợp nhất Tài sản Nguồn vốn Tài sản Nguồn vốn Tăng(+) Giảm(-) A B C 1 2 4 5 6 Tài sản 1.Phải thu khách hàng 1.200 1.270 2.470 2.Hàng tồn kho 5.150 6.570 25 11.695 3.TSCĐ hữu hình 14.000 27.500 41.500 4.Chi phí XD cơ bản 13.260 13.260 5.Đầu tư vào công ty con 35.000 35.000 0 6.Đầu tư vào công ty liên kết 15.000 300 14.700 7.Lợi thế thương mại Tổng cộng tài sản 70.350 48.600 35.325 83.625 Nguồn vốn 1.Phải trả người bán 280 1.200 1.480 2.Phải trả nội bộ 28.770 1.840 30.610 3.Vốn đầu tư chủ sở hữu 40.600 45.000 (35.000) (12,7) 50.600 4.Lợi nhuận chưa phân phối 700 560 (25) (300) 935 Lợi ích của cổ đông thiểu số 12,7 Tổng cộng nguồn vốn 70.350 48.600 (35.325) 83.625 Bảng 2. Kết quả kinh doanh hợp nhất Công ty A năm 2007 Chỉ tiêu Công ty mẹ A Công ty Con B Điều chỉnh Hợp nhất KQKD 1. Doanh thu 1.200 1.500 (125) 2.375 2. Giá vốn + chi phí quản lý 900 1.420 100 2.220 3. Lợi nhuận gộp 100 80 (25) 155 4. Tổng thu nhập chịu thuế 28 22,4 50,4 5. Thuế TNDN phải nộp 6.Lợi nhuận sau thuế TNDN 72 57,6 (25) 104,6 6.1 Lợi ích cổ đông thiểu số (12,7) 6.2 Lợi nhuận sau thuế của cổ đông của công ty mẹ 91,9 TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 3(26).2008 162 5. Kết luận Nghiên cứu liên kết giữa phần mềm kế toán Wktsys với excel để thiết kế báo cáo tài chính hợp nhất bằng các chương trình con nhằm hỗ trợ cho việc tính toán, truy xuất dữ liệu một cách tự động giảm bớt các công việc kế toán thủ công. Với phương pháp liên kết tối ưu như trên sẽ giúp việc lập báo cáo tài chính hợp nhất được nhanh chóng và chính xác, sử dụng rất hiệu quả ở các công ty mẹ-con. Cụ thể là tiết kiệm rất nhiều công sức trong quá trình nhập số liệu, thuận tiện cho việc nhà quản trị khi yêu cầu các công ty con cung cấp thông tin, ngoài ra còn một số ưu điểm nổi bật như: dễ khai thác sử dụng, kết xuất kết quả chi tiết, cho phép thiết kế nhiều biểu mẫu báo cáo theo yêu cầu. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Chuẩn mực kế toán sô 25 hợp nhất kinh doanh đầu tư vào công ty con, Bộ tài chính, 2003 [2] Nguyễn Văn Trứ, Làm kế toán bằng máy vi tính, Nhà xuất bản thống kê, 2003. [3] Nguyễn Thanh Phong,Excel trong kế toán, Nhà xuất bản thống kê, 2004. [4] Lập trình quản lý Visual Foxpro 7.0, Nhà xuất giao thông vận tải, 2007. [5] Website: [6] Website:
Luận văn liên quan