Thuyết con người và quản lý trong quan hệ con người vào điều kiện các doanh nghiệp Việt Nam

Việt Nam tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước từ một nền kinh tế còn phổ biến là sản xuất nhỏ, ruộng đất canh tác bình quân đầu người thấp,tài nguyên khoáng sản tuy đa dạng phong phú, song trữ lượng không lớn như nhiều nước khác, cơ sở vật chất - kỹ thuật còn nghèo, lại bị chiến tranh tàn phá nặng nề, đang đứng trước nguy cơ tụt hậu ngày càng xa hơn về kinh tế, khoa học, kỹ thuật so với các nước phát triển. Vì vậy, nền kinh tế muốn phát triển nhanh, mạnh và bền vững, thì phải phát huy tốt mọi nguồn lực, nhưng quan trọng nhất là phải biết phát huy nguòn lực con nguời. Ngày nay, nhiều nước đang tiến vào làn sóng văn minh mới, với nền sản xuất hiện đại, khoa học, kỹ thuật công nghệ tiên tiến. Nhiều nước cách đây mấy chục năm có điểm xuất phát thấp hơn Việt Nam, nhưng họ đã phát triển nhanh chóng nhờ có chiến lược phù hợp, có những chính sách khôn ngoan, năng động. Nhiều quốc gia vốn cùng nghèo về tài nguyên khoáng sản, nhưng nhờ biết phát huy yếu tố con người, đặt con người ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, nên đã vươn lên đuổi kịp và vượt các nước khác.

doc14 trang | Chia sẻ: tuandn | Ngày: 24/01/2013 | Lượt xem: 1334 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Thuyết con người và quản lý trong quan hệ con người vào điều kiện các doanh nghiệp Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Môc lôc  Trang   Lêi më ®Çu  2   Ch­¬ng I: C¸ch nh×n tæng thÓ vÒ thuyÕt con ng­êi  3   1. B¶n chÊt con ng­êi lµ tæng hoµ nh÷ng mèi quan hÖ x· héi  3   2.Ng­êi lao ®éng lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh lùc l­îng s¶n xuÊt  4   3. Vai trß cña con ng­êi trong c¸c Doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖn nay  5   4. Môc ®Ých cña t¹o ®éng lùc ng­êi lao ®éng trong c¸c Doanh nghiÖp  7   Ch­¬ng II. ¸p dông thùc tiÔn qu¶n lý trong quan hÖ con ng­êi vµo ®iÒu kiÖn c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam  8   1. Thùc tr¹ng vÒ quan hÖ con ng­êi trong c¸c doanh nghiÖp n­íc ta  8   2. Gi¶i ph¸p chiÕn l­îc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc trong Doanh nghiÖp  10   KÕt luËn  13   Tµi liÖu tham kh¶o  14   Lêi nãi ®Çu ViÖt Nam tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc tõ mét nÒn kinh tÕ cßn phæ biÕn lµ s¶n xuÊt nhá, ruéng ®Êt canh t¸c b×nh qu©n ®Çu ng­êi thÊp,tµi nguyªn kho¸ng s¶n tuy ®a d¹ng phong phó, song tr÷ l­îng kh«ng lín nh­ nhiÒu n­íc kh¸c, c¬ së vËt chÊt - kü thuËt cßn nghÌo, l¹i bÞ chiÕn tranh tµn ph¸ nÆng nÒ, ®ang ®øng tr­íc nguy c¬ tôt hËu ngµy cµng xa h¬n vÒ kinh tÕ, khoa häc, kü thuËt so víi c¸c n­íc ph¸t triÓn. V× vËy, nÒn kinh tÕ muèn ph¸t triÓn nhanh, m¹nh vµ bÒn v÷ng, th× ph¶i ph¸t huy tèt mäi nguån lùc, nh­ng quan träng nhÊt lµ ph¶i biÕt ph¸t huy ngußn lùc con nguêi. Ngµy nay, nhiÒu n­íc ®ang tiÕn vµo lµn sãng v¨n minh míi, víi nÒn s¶n xuÊt hiÖn ®¹i, khoa häc, kü thuËt c«ng nghÖ tiªn tiÕn. NhiÒu n­íc c¸ch ®©y mÊy chôc n¨m cã ®iÓm xuÊt ph¸t thÊp h¬n ViÖt Nam, nh­ng hä ®· ph¸t triÓn nhanh chãng nhê cã chiÕn l­îc phï hîp, cã nh÷ng chÝnh s¸ch kh«n ngoan, n¨ng ®éng. NhiÒu quèc gia vèn cïng nghÌo vÒ tµi nguyªn kho¸ng s¶n, nh­ng nhê biÕt ph¸t huy yÕu tè con ng­êi, ®Æt con ng­êi ë vÞ trÝ trung t©m trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi, nªn ®· v­¬n lªn ®uæi kÞp vµ v­ît c¸c n­íc kh¸c. Ch­¬ng I: C¸ch nh×n tæng thÓ vÒ thuyÕt Con ng­êi Con ng­êi lµ chñ thÓ s¸ng t¹o ra mäi gi¸ trÞ vËt chÊt vµ tinh thÇn cña x· héi. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra cña c¶i vËt chÊt, con ng­êi võa lµ chñ thÓ tæ chøc nÒn s¶n xuÊt x· héi, võa tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt víi t­ c¸ch lµ mét yÕu tè cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Víi ý nghÜa ®ã, con ng­êi chÝnh lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh sù vph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Lao ®éng s¶n xuÊt lµ ho¹t ®éng c¬ b¶n, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh nhÊt trong toµn bé c¸c ho¹t ®éng cña con ng­êi 1. B¶n chÊt con ng­êi lµ tæng hoµ nh÷ng quan hÖ x· héi. * XuÊt ph¸t tõ con ng­êi hiÖn thùc, thùc tiÔn, M¸c ®· nhËn thÊy lao ®éng ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc ph©n ®Þnh ranh giíi gi÷a con ng­êi vµ ®éng vËt. V× lao ®éng lµ ho¹t ®éng x· héi nªn mäi sù kh¸c biÖt gi÷a con ng­êi vµ ®éng vËt ®Òu lµ kÕt qu¶ cu¶ cuéc sèng con ng­êi trong x· héi. C¸ nh©n lµ thùc thÓ x· héi vµ b¶n chÊt con ng­êi cã tÝnh lÞch sö cô thÓ. §iÒu ®ã quy ®Þnh sù kh¸c nhau cña con ng­êi trong c¸c thêi ®¹i kh¸c nhau, sù kh¸c nhau nµy tuú thuéc vµo sù ph¸t triÓn cña x· héi, sù thay ®æi c¸c quan hÖ x· héi vµ giao tiÕp. V× vËy, b¶n chÊt con ng­êi lµ tæng hoµ c¸c quan hÖ x· héi trong hiÖn t¹i mµ c¶ trong qu¸ khø. VËy, tõ ®ã rót ra ba kÕt luËn : -B¶n chÊt chung nhÊt, s©u s¾c nhÊt cña con ng­êi lµ tæng hoµ c¸c mèi quan hÖ gi÷a ng­êi vµ ng­êi trong x· héi diÔn ra trong hiÖn t¹i vµ c¶ trong qu¸ khø. -B¶n chÊt cña con ng­êi kh«ng ph¶i lµ cè ®Þnh, bÊt biÕn mµ cã tÝnh lÞch sö cô thÓ. -Kh«ng thÓ hiÓu b¶n chÊt con ng­êi bªn ngoµi mèi quan hÖ gi÷a c¸ nh©n vµ x· héi. * Mèi quan hÖ trong lao ®éng: §ã lµ bµn kh«ng khÝ tËp thÓ trong C«ng ty, bao gåm c¸c mèi quan hÖ nh­ : quan hÖ gi÷a ng­êi l·nh ®¹o víi c«ng nh©n , quan hÖ gi÷a nh÷ng ng­êi c«ng nh©n víi víi nhau… c¸c mèi quan hÖ nµy nÕu tèt, thuËn tiÖn sÏ t¹o ra m«i tr­êng Êm cóng, bÇu kh«ng khÝ hoµ thuËn mäi ng­êi cã chÝnh kiÕn cïng nhau gãp ý x©y dùng xÝ nghiÖp. Ng­êi giái gióp yÕu hoµn thµnh c«ng viÖc cÊp trªn gÇn gòi víi cÊp d­íi, thÊu hiÓu vµ chia sÎ nh÷ng khã kh¨n, cÊp d­íi hoµn thµnh tèt c¸c nhiÖm vô ®­îc giao… lµm cho ho¹t ®éng cña C«ng ty, xÝ nghiÖp tèt h¬n, hiÖu qu¶ h¬n, ng­êi lao ®éng cã thÓ ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng cña m×nh. NÕu c¸c mèi quan hÖ nµy kh«ng tèt nã sÏ lµm ¶nh h­ëng lµm tíi doanh nghiÖp, néi bé lôc ®ôc, g©y xÝch mÝch mÊt ®oµn kÕt, c«ng nh©n tr× trÖ, kh«ng hµo høng víi c«ng viÖc. Tõ c¸c vÊn ®Ò trªn ta thÊy vÊn ®Ò t¹o ®éng lùc cho ng­êi lao ®éng lµ mÊu chèt quan träng viÖc x©y dùng vµ ph¸t triÓn mét doanh nghiÖp hay mét xÝ nghiÖp v÷ng m¹nh trong c¬ chÕ kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc cña n­íc ta hiÖn nay. §Ó lµm râ h¬n ta ®i vµo nghiªn cøu thªm vai trß ý nghÜa cña viÖc t¹o ®éng lùc. 2. Ng­êi lao ®éng lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh lùc l­îng s¶n xuÊt. - Con ng­êi ®· tham gia vµo lùc l­îng s¶n xuÊt b»ng chÝnh søc m¹nh c¬ thÓ vµ mét sè khÝ quan cña c¬ thÓ hä víi t­ c¸ch lµ mét bé phËn vËt chÊt cña giíi tù nhiªn ®Ó t¸c ®éng vµo c¸c bé phËn kh¸c cña giíi tù nhiªn. Trong qu¸ tr×nh c¶i t¹o tù nhiªn, con ng­êi ®ång thêi c¶i t¹o b¶n th©n m×nh lµm cho søc m¹nh cña hä tr­íc tù nhiªn ngµy cµng t¨ng lªn kh«ng ngõng. Con ng­êi kh«ng chØ tham gia vµo lùc l­îng s¶n xuÊt b»ng søcv m¹nh c¬ b¾p, mµ cßn cã c¶ trÝ tuÖ vµ toµn bé ho¹t ®éng tam sinh lý, ý thøc cña hä. C¸i phÇn vËt chÊt cña con ng­êi trong lùc l­îng s¶n xuÊt ®­îc ®iÒu khiÓn b»ng trÝ tuÖ nªn nã trë thµnh khÐo lÐo, linh ho¹t, uyÓn chuyÓn, n¨ng ®éng, khiÕn cho kh«ng cã bé phËn vËt chÊt nµo cña giíi tù nhiªn l¹i cã n¨ng lùc s¸ng t¹o nh­ c¸c khÝ quan vËt chÊt cña c¬ thÓ con ng­êi. Con ng­êi kh«ng chØ quyÕt ®Þnh sù ra ®êi cña c«ng cô, m¸y mãc, mµ cßn quyÕt ®Þnh sù vËn hµnh, tÝnh h÷u Ých cña chóng. Mét c¸i m¸y cã thÓ bÞ ph¸ bá bÞ ®­a vµo viÖn b¶o tµng hay v®­îc duy tr× ho¹t ®éng vµ sö dông nh­ thÕ nµo lµ tuú thuéc ë môc ®Ých cña con ng­êi. Cïng mét c¸i m¸y, nh­ng ng­êi bnµy sö dông th× l·ng phÝ vµ s¶n phÈm lµm ra Ýt, kÐm chÊt l­îng, cßn ng­êi kh¸c sö dông th× cã thÓ tiÕt kiÖm nguyªn liÖu, n¨ng suÊt cao, chÊt l­îng s¶n phÈm tèt. §iÒu ®ã chøng tá trong qu¸ tr×nh sö dông con ng­êi cßn tiÕp tôc t¸c ®éng ®Õn m¸y mãc vµ b»ng c¶ thÓ lùc vµ trÝ lùc. - Con ng­êi còng lu«n lu«n c¶i t¹o ®èi t­îng lao ®éng. Trong buæi b×nh minh cña lÞch sö, lùc l­îng lao ®éng s¶n xuÊt cßn thÊp kÐm, con ng­êi dùa chñ yÕu vµo nh÷ng ®èi t­îng lao ®éng do tù nhiªn cung cÊp s½n. S¶n xuÊt cµng ph¸t triÓn, nhËn thøc c¶u con ng­êi cµng lín lªn, ph­¬ng tiÖn vµ c«ng cô lao ®éng cµng tiÕn bé th× c¸c ®èi t­îng lao ®éng nh©n t¹o cµng chiÕm tû lÖ cao h¬n nh÷ng ®èi t­îng cã s½n trong tù nhiªn. Nh­ vËy con ng­êi lµ chñ thÓ s¸ng t¹o lµ chñ thÓ sö dông mäi yÕu tè cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Con ng­êi lµ yÕu tè n¨ng ®éng nhÊt, quyÕt ®Þnh lùc l­îng s¶n xuÊt. Bëi v× chØ cã yÕu tè con ng­êi míi cã trÝ tuÖ vµ còng chØ cã yÕu tè con ng­êi míi cã n¨ng lùc tù ph¸t triÓn vµ tù hoµn thiÖn m×nh. Ng­êi lao ®éng kh«ng chØ sinh con, t¸i s¶n xuÊt ra søc lao ®éng, mµ cßn lu«n n©ng cao chÊt l­îng cña lao ®éng b»ng con ®­êng kÕ thõa c¸c yÕu tè x· héi vµ ph¸t triÓn chóng. Con ng­êi lµm ra lùc l­îng s¶n xuÊt ®Õn ®©u th× ®ång thêi còng tù n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt cña m×nh ®Õn ®ã. Cã thÓ nãi, con ng­êi lµ chñ thÓ vµ lµ ®éng lùc chñ ®¹o quyÕt ®Þnh sù ph¸t triÓn cña lùc l­îng s¶n xuÊt. Con ng­êi lµ mét trong nh÷ng yÕu tè cña lùc l­îng s¶n xuÊt, nh­ng lµ yÕu tè c¬ b¶n nhÊt, lµ chñ thÓ quyÕt ®Þnh. Kh«ng cã con ng­êi th× kh«ng cã qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. 3. Vai trß cña con ng­êi trong c¸c Doanh nghiÖp ViÖt Nam hiÖn nay. XÐt vÒ ng­êi lao ®éng: ViÖc t¨ng thªm thu nhËp c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn sèng, bï ®¾p c¸c hao phÝ lao ®éng mµ ng­êi lao ®éng ®· bá ra, ph¸t triÓn hoµn thiÖn c¸ nh©n, t¹o c¬ héi thuËn lîi cho c¸ nh©n tham gia c¸c ho¹t ®éng x· héi (vui ch¬i, gi¶i trÝ…) trau ®åi ®Ó n©ng cao hiÓu biÕt, ph¸t huy n¨ng lùc s½n cã cña m×nh cho c«ng viÖc, cho doanh nghiÖp vµ cho x· héi. XÐt vÒ C«ng ty: Nã t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho C«ng ty trong viÖc khai th¸c nguån lùc s¾n cã cña m×nh. Sö dông hiÖu qu¶ cña nã ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, ph¸t triÓn c¬ së vËt chÊt kü thuËt, gi¶m chi phÝ lao ®éng sèng trong s¶n phÈm, qua ®ã gi¶m gi¸ thµnh, gi¸ b¸n s¶n phÈm, thóc ®Èy c¹nh tranh víi c¸c s¶n phÈm cïng lo¹i trªn thÞ tr­êng. XÐt vÒ x· héi: Khi ®éng lùc ng­êi lao ®éng ®­îc ph¸t huy lµm cho n¨ng xuÊt lao ®éng x· héi ®­îc t¨ng lªn, tõ ®ã nÒn kinh tÕ x· héi sÏ t¨ng tr­ëng theo. §ång thêi khi ®ã con ng­êi khi ®ã con ng­êi sÏ c¶m thÊy yªu thÝch lao ®éng , c¶m thÊy vui khi ®­îc lao ®éng, lóc ®ã x· héi sÏ ph¸t triÓn vµ v¨n minh h¬n. Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt con ng­êi t¸c ®éng ®Õn c¸c sù vËt, hiÖn t­îng cña giíi tù nhiªn, mµ c¸c sù vËt hiÖn t­îng Êy l¹i bÞ chi phèi bëi rÊt nhiÒu quy luËt kh¸ch quan. C¸c quy luËt ®ã cã tÝnh tÊt yÕu vµ kh«ng ph¶i khi nµo còng chiÒu theo ý muèn chñ quan cña con ng­êi. Con ng­êi b»ng ý thøc chñ quan thuÇn tuý kh«ng thÓ t¹o ra hay huû bá ®­îc c¸c quy luËt cña thÕ giíi kh¸ch quan nh­ng l¹i cã kh¶ n¨ng hiÓu thÊu c¸c quy luËt ®ã ®Ó vËn dông vµo ho¹t ®éng thùc tiÔn lµm h¹n chÕ nh÷ng mÆt tiªu cùc, cã h¹i, ph¸t huy nh÷ng mÆt tÝch cùc, cã lîi cña mét lo¹i quy luËt nµo ®ã. Con ng­êi cã kh¶ n¨ng nhËn thøc thÕ giíi kh¸ch quan vµ ph¸t triÓn qu¸ tr×nh Êy ®Õn møc h×nh thµnh c¸c lÜnh vùc khoa häc. Khoa häc khi ®­îc vËn dông vµo thùc tiÔn, ®· gióp con ng­êi lµm t¨ng søc m¹nh, sö dông nh÷ng søc m¹nh tù ph¸t cña tù nhiªn mét c¸ch cã hiÖu qu¶ ®Ó s¶n xuÊt ra ngµy cµng nhiÒu cña c¶i vËt chÊt cho x· héi. NÕu kh«ng cã sù ph¸t triÓn cña khoa häc vµ viÖc vËn dông c¸c tiÕn bé khoa häc, kü thuËt vµo s¶n xuÊt, lµm cho con ng­êi cã thÓ ®¾p ®Ëp, ng¨n s«ng ®Ó lµm ra thuû ®iÖn, t¹o ra c¸c n¨ng l­îng h¹t nh©n … Khi khoa häc cßn ë tr×nh ®é thÊp, lùc l­îng s¶n xuÊt vµ kü thuËt,v c«ng nghÖ cßn kÐm ph¸t triÓn, th× khoa häc t¸c ®éng tíi s¶n xuÊt cßn yÕu. Khi s¶n xuÊt, khoa häc vµ kü thuËt ph¸t triÓn m¹nh mÏ, th× khoa häc t¸c ®éng ®Õn s¶n xuÊt cµng m¹nh mÏ vµ cã hiÖu qu¶ h¬n. §Êy chÝnh lµ ®iÒu kiÖn ®Ó khoa häc trë thµnh lùc l­îng s¶n xuÊt trùc tiÕp. 4. Môc ®Ých cña t¹o ®éng lùc ng­êi lao ®éng trong c¸c Doanh nghiÖp. XÐt vÒ chøc n¨ng th× t¹o ®éng lùc lµ chøc n¨ng vÒ qu¶n lý con ng­êi, qu¶n lý con ng­êi l¹i lµ mét chøc n¨ng trong qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Do vËy môc ®Ých cña t¹o ®éng lùc còng chÝnh lµ môc ®Ých chung cña doanh nghiÖp vÒ qu¶n lý lao ®éng. Môc ®Ých quan träng nhÊt cña t¹o ®éng lùc lµ chøc n¨ng vÒ qu¶n lý con ng­êi, qu¶n lý con ng­êi l¹i lµ mét chøc n¨ng trong qu¶n trÞ doanh nghiÖp. do vËy môc ®Ých cña t¹o ®éng lùc còng chÝnh lµ môc ®Ých chung cña doanh nghiÖp vÒ qu¶n lý lao ®éng. Môc ®Ých quan träng nhÊt cña t¹o ®éng lùc lµ sö dông mét c¸ch hîp lý nguån lao ®éng, khai th¸c mét c¸ch hiÖu qu¶ nguån lùc con ng­êi nh»m n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cña doanh nghiÖp. Trong mçi doanh nghiÖp th× nguån lùc con ng­êi lµ mét bé phËn quan träng cña s¶n xuÊt, nã võa ®ãng vai trß lµ chñ thÓ cña s¶n xuÊt nh­ng ®ång thêi l¹i lµ kh¸ch thÓ chÞu t¸c ®éng cña ng­êi qu¶n lý. Nguån lùc con ng­êi võa lµ tµi nguyªn cña doanh nghiÖp võa lµ mét kho¶n chi phÝ lín cho doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp nµo n©ng cao biÖn ph¸p sö dông hiÖu qu¶ nguån lùc lao ®éng th× sÏ kÐo theo ®­îc hiÖn qu¶ trong sö dông may mãc thiÕt bÞ, tiÕt kiÖm vËt chÊt, gi¶m chi phÝ, tõ ®ã hiÖu qu¶ kinh doanh sÏ cao h¬n. Môc ®Ých kh¸c cña t¹o ®éng lùc thu hót vµ g¾n bã ng­êi lao ®éng víi doanh nghiÖp. Bëi khi ng­êi lao ®éng cã ®éng lùc lµm viÖc th× hä sÏ say mª víi c«ng viÖc, nghÒ nghiÖp lµm t¨ng thªm nh÷ng ®iÓm tèt cho doanh nghiÖp. Nhê vËy ng­êi lao ®éng kh«ng chØ g¾n bã víi doanh nghiÖp mµ nhiÒu ®èi t­îng kh¸c còng muèn lµm viÖc cho doanh nghiÖp. Ch­¬ng II : ¸p dông thùc tiÔn qu¶n lý trong quan hÖ con ng­êi vµo ®iÒu kiÖn c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam 1. Thùc tr¹ng vÒ quan hÖ con ng­êi trong c¸c Doanh nghiÖp n­íc ta. §Êt n­íc ta ®ang x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi trªn c¬ cë kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. §Ó ®¸p øng yªu cÇu cña thêi kú ®æi míi, ®¸p øng víi sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc, th× viÖc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc (ph¸t triÓn gi¸o dôc) lµ yªu cÇu bøc xóc vµ cÇn ®­îc quan t©m hµng ®Çu. Víi nhËn thøc ®ã, §¹i héi §¶ng VIII ®· x¸c ®Þnh: "LÊy viÖc ph¸t huy nguån lùc con ng­êi cho sù ph¸t triÓn nhanh vµ bÒn v÷ng" vµ sù ph¸t triÓn nguån nh©n lùc ph¶i ®­îc coi lµ môc ®Ých cuèi cïng, cao nhÊt cña qu¸ tr×nh ph¸t triÓn. Trong nh÷ng n¨m qua chóng ta ®· cè g¾ng n©ng cao hiÖu qu¶ nguån nh©n lùc, sang møc ®é ®¹t ®­îc cßn thÊp so víi yªu cÇu: * Nh÷ng mÆt ®¹t ®­îc: Cã thÓ nãi, Nhµ n­íc ViÖt Nam rÊt chó ý ®Õn ph¸t triÓn gi¸o dôc vµ thµnh c«ng trong viÖc thiÕt lËp hÖ thèng gi¸o dôc trong ph¹m vi c¶ n­íc. HÖ thèng gi¸o dôc ngµy cµng phong phó, quy m« gi¸o dôc kh«ng ngõng më réng, ph¸t triÓn ë c¸c vïng, c¸c ngµnh häc vµ c¸c cÊp häc. Nh×n vµo sè l­îng hiÖn cã, víi h¬n 100 tr­êng ®¹i häc, cao ®¼ng, kÓ c¶ ®¹i häc d©n lËp, víi quy m« ®µo t¹o gÇn 600.000 sinh viªn, cã nhiÒu khoa, bé m«n, ngµnh nghÒ míi h×nh thµnh... chóng ta thÊy ®µo t¹o ®¹i häc ®· cã mét b­íc ph¸t triÓn kh¸ nhanh, nhÊt lµ trong 10 trë l¹i ®©y cïng víi nh÷ng cè g¾ng bÒn bØ cña ®éi ngò c¸n bé qu¶n lý, c¸n bé gi¶ng d¹y vµ sinh viªn. Cã thÓ nãi, ®©y lµ thêi ®iÓm "në ré" cña ph¸t triÓn sè l­îng ®µo t¹o ®¹i häc. H×nh thøc ®µo t¹o ®¹i häc vµ cao ®¼ng n­íc ta kh¸ phong phó, cã kho¶ng 66% sè sinh viªn theo häc hÖ chÝnh quy tËp trung, sè cßn l¹i häc c¸c hÖ ®¹i häc cao ®¼ng t¹i chøc, ng¾n h¹n. Mçi n¨m cã kho¶ng 20 ngµn sinh viªn cao ®¼ng, ®¹i häc tèt nghiÖp hÖ chÝnh quy. HiÖn t¹i ViÖt Nam cã h¬n 700 ngµn ng­êi cã tr×nh ®é ®¹i häc cao ®¼ng trë lªn. Tû lÖ sinh viªn ®¹i häc trong ®é tuæi ®i häc cña ViÖt Nam lµ 2,3-2,5%. Tû lÖ nµy cßn h¬n møc 2% cña Trung Quèc, nh­ng thÊp h¬n møc 16% cña Th¸i Lan, 1% cña In®«nªxia, 18% cña Philipin vµ 40% cña Hµn Quèc. * Nh÷ng mÆt yÕu kÐm: - Lao ®éng cã chuyªn m«n kü thuËt võa thiÕu vÒ sè l­îng, võa kÐm vÒ chÊt l­îng, bÊt hîp lý vÒ c¬ cÊu: HiÖn nay, c¶ n­íc ta cã 40 triÖu lao ®éng trong ®ã lùc l­îng lao ®éng trÎ cã 26 triÖu (chiÕm trªn 50%). §©y lµ vèn quý nh­ng l¹i nhiÒu bÊt cËp vÒ ph©n bæ, c¬ cÊu vµ tr×nh ®é. Tû lÖ lao ®éng qua ®µo t¹o chuyªn m«n kü thuËt chØ chiÕm 12% trong tæng sè trong c«ng nghiÖp vµ x©y dùng. C«ng nh©n bËc cao chiÕm h¬n 4%. T×nh tr¹ng nµy ®· vµ ®ang h¹n chÕ viÖc ¸p dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt, chuyÓn giao c«ng nghÖ vµo thùc tiÔn s¶n xuÊt. Tû lÖ lao ®éng kü thuËt chØ chiÕm 13,3% lùc l­îng lao ®éng víi c¬ cÊu lµ: 1 cao ®¼ng, ®¹i häc vµ trªn ®¹i häc - 1,6 trung häc chuyªn nghiÖp - 3,6 c«ng nh©n kü thuËt (thÓ hiÖn ë b¶ng). Theo kinh nghiÖm cña c¸c n­íc ph¸t triÓn th× tû lÖ trªn ph¶i ®¹t møc 1-1-10 th× míi ®¸p øng ®­îc yªu cÇu ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. So víi thêi kú tr­íc ®æi míi, sè häc sinh c¸c tr­êng trung häc chuyªn nghiÖp vµ c¸c tr­êng d¹y nghÒ vÉn tiÕp tôc gi¶m ®i nhanh chãng. N¨m häc 1996-1997 c¶ n­íc cã 156 ngµn häc sinh trung häc chuyªn nghiÖp tõ n¨m häc 1995-1996 con sè nµy lµ 116,4 ngµn (gi¶m 25,4%). Tõ n¨m 1991-1992 cho ®Õn nay, sè l­îng nµy cã t¨ng nh­ng møc t¨ng kh«ng ®¸ng kÓ. Trong khi ®ã, sè l­îng sinh viªn cao ®¼ng vµ ®¹i häc b¾t ®Çu t¨ng lªn tõ n¨m häc 1992-1993, ®Æc biÖt t¨ng nhanh vµo nh÷ng n¨m gÇn ®©y. N¨m häc 1995-1996 sè sinh viªn cao ®¼ng sè sinh viªn cao ®¼ng lµ 173,1 ngµn, t¨ng 26,4 so víi 1994-1995 vµ 62,7% so víi 1990-1991. Nh­ vËy, t­¬ng quan trong cac cÊp häc ®· thay ®æi mét c¸ch c¨n b¶n. Trong khi sinh viªn cao ®¼ng, ®¹i häc t¨ng lªn nhanh th× sè häc sinh trung häc chuyªn nghiÖp vµ d¹y nghÒ kh«ng t¨ng hoÆc t¨ng kh«ng ®¸ng kÓ. §ã lµ mét vÊn ®Ò bÊt hîp lý v× trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ, nhiÒu ngµnh cÇn cã nhu cÇu ®µo t¹o l¹i nghÒ vµ ®µo t¹o nghÒ míi. - ChÊt l­îng gi¸o dôc ch­a ®¸p øng kÞp víi yªu cÇu: Ph¶i kh¼ng ®Þnh r»ng ng­êi ViÖt Nam kh«ng thua kÐm c¸c n­íc kh¸c. §iÒu ®ã ®· ®­îc chøng minh qua c¸c kú thi Olympic quèc tÕ vµ to¸n häc, tin häc, vËt lý... ®oµn ViÖt Nam tõ tr­íc ®Õn nay bao giê còng chiÕm gi¶i cao trong c¸c kú thi. Song do ph­¬ng tiÖn häc tËp nghÌo nµn, tr­êng líp thiÕu, ®êi sèng gi¸o viªn khã kh¨n, ng©n s¸ch dµnh cho gi¸o dôc cßn h¹n chÕ ®· lµm cho chÊt l­îng gi¸o dôc nãi chung ë c¸c cÊp häc cña ta cßn thÊp. - ViÖc ®Çu t­ cho gi¸o dôc ch­a ®­îc quan t©m ®óng møc: C¸c nhµ kinh tÕ häc gi¸o dôc cho r»ng ®Çu t­ cho gi¸o dôc lµ ®Çu t­ cã hiÖu qu¶ nhÊt. Tèc ®é t¨ng tr­ëng vµ bÒn v÷ng ®¹t ®­îc cña c¸c quèc gia Hång K«ng, Hµn Quèc, §µi Loan vµ Th¸i Lan lµ nhê vµo chiÕn l­îc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc trong suèt thËp kû qua. MÆc dï Nhµ n­íc ®· chó ý ®Õn viÖc ®Çu t­ cho gi¸o dôc nh­ng so víi c¸c n­íc th× ng©n s¸ch dµnh cho gi¸o dôc cña n­íc ta rÊt thÊp chØ b»ng 1/29 cña Hµn Quèc, 1/22 cña Malaixia, vµ 1/8 cña Th¸i Lan. Do ®ã dÉn ®Õn t×nh tr¹ng thiÕu tr­êng häc, phßng häc vµ ®a sè tr­êng häc kh«ng ®ñ tiªu chuÈn. §©y còng chÝnh lµ nguyªn nh©n ®Õn t×nh tr¹ng kÐm chÊt l­îng gi¸o dôc ë n­íc ta. 2. Gi¶i ph¸p chiÕn l­îc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc trong Doanh nghiÖp. * Môc tiªu Cuéc c¸ch m¹ng khoa häc, kü thuËt vµ c«ng nghÖ ®ang cã nh÷ng b­íc tiÕn hÕt søc t¹o b¹o vµ m¹nh mÏ. Gi¸o dôc - ®µo t¹o trë thµnh lÜnh vùc "®ua tranh" gi÷a c¸c quèc gia ®Ó hoÆc lµ ®i lªn hoÆc lµ tôt hËu. Do ®ã viÖc ®Ò ra c¸c môc tiªu, chiÕn l­îc ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cho Nhµ n­íc ®¸p øng yªu cÇu tr­íc m¾t vµ l©u dµi cÇn ®­îc Nhµ n­íc quan t©m ®óng møc. §¹i héi §¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII cña §¶ng ®· quyªt ®Þnh ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc, phÊn ®Êu ®Õn n¨m 2020 ®­a n­íc ta trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp. §ã lµ nhiÖm vô hµng ®Çu b¶o ®¶m x©y dùng thµnh c«ng chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam. §Ó hoµn thµnh nhiÖm vô ®ã, ph¸t triÓn gi¸o dôc, ®µo t¹o vµ khoa häc c«ng nghÖ lµm yÕu tè c¬ b¶n "coi ®ã lµ kh©u ®ét ph¸". - Môc tiªu ph¸t triÓn gi¸o dôc ®µo t¹o tõ nay ®Õn n¨m 2020. Gi¸o dôc - ®µo t¹o ph¶i ®¶m b¶o môc tiªu gi¸o dôc nh©n c¸ch con ng­êi ViÖt Nam yªu n­íc, g¾n bã víi lý t­ëng ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi, cã tr¸ch nhiÖm ®èi víi b¶n th©n, gia ®×nh vµ x· héi, ®¸p øng yªu cÇu x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc. HÕt søc coi träng gi¸o dôc chÝnh trÞ, t­ t­ëng nh©n c¸ch, kh¶ n¨ng t­ duy s¸ng t¹o vµ n¨ng lùc thùc hµnh. - Ph¸t triÓn nh©n lùc: ®Ó chuÈn bÞ lùc l­îng lao ®éng cho x· héi, môc tiªu ph¸t triÓn nguån nh©n lùc lµ tËp trung vµ ®µo t¹o h­íng nghiÖp cho häc sinh thiÕt thùc h¬n ®Ó häc sinh cã kü n¨ng lao ®éng kü thuËt. Tû lÖ häc sinh h­íng nghiÖp t¨ng tõ 10% nh­ hiÖn nay lªn 20% vµo n¨m 2000 vµ 30% vµo n¨m 2020. N©ng tû lÖ lao ®éng ®­îc d¹y nghÒ tõ 12% nh­ hiÖn nay lªn 25% vµo n¨m 2000 vµ 60% vµo n¨m 2020. Cuèi cïng tû lÖ c¸n bé khoa häc - kü thuËt c«ng nghÖ cã tr×nh ®é ®¹i häc trªn 1000 d©n t¨ng tõ 15 møc hiÖn nay lªn 25 vµo n¨m 2000 vµ 50 vµo n¨m 2020. - Båi d­ìng nh©n tµi: nh©n tµi lµ ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn vµ cã t¸c ®éng thóc ®Èy s¶n xuÊt, kinh doanh vµ qu¶n lý. §ång thêi lµ mét ®éng lùc t¹o ra c¸c thÕ m¹nh trong hîp t¸c c¹nh tranh kinh tÕ quèc tÕ. §Ó båi d­ìng nh©n tµi, cÇn ph¶i chñ tr­¬ng thµnh lËp mét bé phËn gi¸o dôc ®µo t¹o cã chÊt l­îng ®¹t tiªu chuÈn quèc tÕ. Cïng víi ®µo t¹o trong n­íc, ®µo t¹o ë n­íc ngoµi còng rÊt quan träng. §Õn n¨m 2000 chóng ta g¾ng n©ng sè l­îng sinh ivªn, nghiªn cøu sinh ®i häc tËp ë n­íc ngoµi ngang víi møc cña tr­íc n¨m 1990 kho¶ng 10% c¸n bé qu¶n lý, khoa häc kü thuËt ®· ®­îc ®µo t¹o ë n­íc ngoµi. N¨m 2010 ph¶i n©ng tû lÖ nµy lªn gÊp ®«i vµ n¨m 2020 ph¶i n©ng lªn gÊp ba so víi hiÖn nay. * C¸c biÖn ph¸p thùc hiÖn: Nh÷ng môc tiªu ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cã trë thµnh hiÖn thùc hay kh«ng phô thuéc vµo nhiÒu yÕu tè, trong ®ã cã yÕu tè nhËn thøc, c¸c biÖn ph¸p thùc hiÖn, kh¶ n¨ng néi sinh. Tuy vËy c¸c biÖn ph¸p thùc hiÖn cã vÞ trÝ rÊt quan träng. - T¨ng c­êng c¸c nguån lùc cho gi¸o dôc: §Çu t­ cho gi¸o dôc - ®µo t¹o lÊy tõ c¸c nguån chi th­êng xuyªn vµ nguån chi ph¸t triÓn trong ng©n s¸ch Nhµ n­íc. Ng©n s¸ch Nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ yÕu trong tæng nguån lùc cho gi¸o dôc - ®µo t¹o. T¨ng dÇn tû träng chi ng©n s¸ch cho gi¸o dôc - ®µo t¹o ®Ó ®¹t ®­îc 15% tæng chi ng©n s¸ch vµo n¨m 2000 vµ sö dông nguån ng©n s¸ch ®ã mét c¸ch hîp lý. - X©y dùng ®éi ngò gi¸o viªn, t¹o ®éng lùc cho ng­êi cho ng­êi d¹y, ng­êi häc. Gi¸o viªn ph¶i cã ®ñ ®øc, tµi. Båi d­ìng th­êng xuyªn, båi d­ìng chuÈn ho¸, n©ng cao phÈm chÊt vµ n¨ng lùc cho ®éi ngò c¸n bé gi¸o viªn ®Ó ®Õn n¨m 2002 cã Ýt nhÊt 50% gi¸o viªn phæ th«ng vµ 30% gi¸o viªn ®¹i häc ®¹t tiª
Luận văn liên quan