Đồ án Ðánh giá hiệu quả phòng trừ của chế phẩm Chitosan ñối với tuyến trùng hại tiêu tại Bình Phước

Tiêu là cây công nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế cao, giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu cây trồng của nước ta. Việt Nam hiện là nước xuất khẩu tiêu lớn nhất thế giới, chiếm hơn 50% thị phần mặt hàng này trên toàn cầu. Cả nước hiện có khoảng 50.000 ha hồ tiêu, chủ yếu tập trung ở một số tỉnh ở Cao Nguyên và miền ðông Nam bộ. Trong số ñó, Bình Phước hiện là tỉnh có diện tích trồng tiêu lớn nhất nước với khoảng 14.000 ha (Nguyễn Tăng Tôn, 2008). Việc sản xuất hồ tiêu trong những năm qua bị tổn thất ñáng kể do cây thường bị bệnh với những dấu hiệu như: rễ có nhiều nốt sưng, lá vàng, cây khô chết dần mà mộttrong những nguyên nhân gây bệnh là do tuyến trùng (Phạm Văn Biên, 1989, NguyễnNgọc Châu 1990, 1993, ðào Thị Loan Hoa, 2003). Biện pháp sử dụng phổ biến ñể phòng trừ tuyến trùng hại tiêu chủ yếu dựa vào các loại thuốc hóa học. ðiều này không những làm tăng tính kháng thuốc của dịch hại, giảm hiệu quả phòng trừ, ảnh hưởng ñến môi trường sống mà còn giảm ñáng kể chất lượng và giá trị xuất khẩu của hạt tiêu. Vì vậy, tuy nắm hơn 50% thị trường thế giới nhưng vẫn còn ý kiến cho rằng thương hiệu cây tiêu Việt Nam vẫn còn mờ nhạt trên thị trường quốc tế (dẫn theo Bộ NN&PT NT, 2008). Một trong những nguyên nhân là do tính không ổn ñịnh của chấtlượng sản phẩm. ðể tăng tính ổn ñịnh cho ñầu ra và nâng cao giá trị xuất khẩu của tiêu Việt Nam, các ñơn vị và ñịa phương ñang xây dựng chương trình sản xuất tiêu an toàn theo các tiêu chuẩn GAP (Good Agricultural Practices). Chương trình này ñòihỏi hạn chế thấp nhất việc sử dụng các loại hóa chất ñộc hại, giảm thiểu sự tồn dư hóa chất trong sản phẩm. Vì vậy, cần phải nghiên cứu ñể tìm những sản phẩm sinhhọc thay thế cho các loại hóa chất nông dược, ñáp ứng yêu cầu của sản xuất. ðây cũng chính là lý do ñể sinh viên thực hiện ñồ án “ðánh giá hiệu quả phòng trừ của chế phẩm Chitosan ñối với tuyến trùng hại tiêu tại Bình Phước ” nhằm giúp sản xuất lựa chọn chế phẩm có nguồn gốc sinh học, thay thế các loại thuốc hóa học, góp phần cải thiện giá trị sản phẩm tiêu Việt Nam, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng ñồng

pdf39 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Lượt xem: 3456 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đồ án Ðánh giá hiệu quả phòng trừ của chế phẩm Chitosan ñối với tuyến trùng hại tiêu tại Bình Phước, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 1 LỜI MỞ ðẦU Tiêu là cây công nghiệp lâu năm có giá trị kinh tế cao, giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu cây trồng của nước ta. Việt Nam hiện là nước xuất khẩu tiêu lớn nhất thế giới, chiếm hơn 50% thị phần mặt hàng này trên toàn cầu. Cả nước hiện có khoảng 50.000 ha hồ tiêu, chủ yếu tập trung ở một số tỉnh ở Cao Nguyên và miền ðông Nam bộ. Trong số ñó, Bình Phước hiện là tỉnh có diện tích trồng tiêu lớn nhất nước với khoảng 14.000 ha (Nguyễn Tăng Tôn, 2008). Việc sản xuất hồ tiêu trong những năm qua bị tổn thất ñáng kể do cây thường bị bệnh với những dấu hiệu như: rễ có nhiều nốt sưng, lá vàng, cây khô chết dần mà một trong những nguyên nhân gây bệnh là do tuyến trùng (Phạm Văn Biên, 1989, Nguyễn Ngọc Châu 1990, 1993, ðào Thị Loan Hoa, 2003). Biện pháp sử dụng phổ biến ñể phòng trừ tuyến trùng hại tiêu chủ yếu dựa vào các loại thuốc hóa học. ðiều này không những làm tăng tính kháng thuốc của dịch hại, giảm hiệu quả phòng trừ, ảnh hưởng ñến môi trường sống mà còn giảm ñáng kể chất lượng và giá trị xuất khẩu của hạt tiêu. Vì vậy, tuy nắm hơn 50% thị trường thế giới nhưng vẫn còn ý kiến cho rằng thương hiệu cây tiêu Việt Nam vẫn còn mờ nhạt trên thị trường quốc tế (dẫn theo Bộ NN &PT NT, 2008). Một trong những nguyên nhân là do tính không ổn ñịnh của chất lượng sản phẩm. ðể tăng tính ổn ñịnh cho ñầu ra và nâng cao giá trị xuất khẩu của tiêu Việt Nam, các ñơn vị và ñịa phương ñang xây dựng chương trình sản xuất tiêu an toàn theo các tiêu chuẩn GAP (Good Agricultural Practices). Chương trình này ñòi hỏi hạn chế thấp nhất việc sử dụng các loại hóa chất ñộc hại, giảm thiểu sự tồn dư hóa chất trong sản phẩm. Vì vậy, cần phải nghiên cứu ñể tìm những sản phẩm sinh học thay thế cho các loại hóa chất nông dược, ñáp ứng yêu cầu của sản xuất. ðây cũng chính là lý do ñể sinh viên thực hiện ñồ án “ðánh giá hiệu quả phòng trừ của chế phẩm Chitosan ñối với tuyến trùng hại tiêu tại Bình Phước ” nhằm giúp sản xuất lựa chọn chế phẩm có nguồn gốc sinh học, thay thế các loại thuốc hóa học, góp phần cải thiện giá trị sản phẩm tiêu Việt Nam, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của cộng ñồng ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 2 1. Mục tiêu của ñề tài Xác ñịnh hiệu quả phòng trừ tuyến trùng hại tiêu của Chitosan. 2. ðối tượng và phạm vi nghiên cứu  ðối tượng nghiên cứu ðối tượng nghiên cứu của ñồ án là tuyến trùng hại tiêu (Meloidogyne spp.) và chế phẩm Chitosan 0,5% có nguồn gốc từ Trung Quốc (do Cục Bảo Vệ Thực vật nhập nội và cung cấp cho ñồ án).  Phạm vi nghiên cứu Hiệu quả phòng trị tuyến trùng Meloidogyne spp. gây hại trên cây tiêu của Chitosan tại Bình Phước. ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 3 CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 1.1. Tình hình sản xuất ngành hồ tiêu trong nước và trên thế giới Tiêu là cây trồng quan trọng của nhiều nước trên thế giới như Ấn ðộ, Brazil, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Sri Lanka, Thái Lan, Trung Quốc. Việt Nam ñược chính thức gia nhập Cộng ñồng Hồ tiêu quốc tế (IPC) từ tháng 3/2005. Từ ñó ngành hồ tiêu của Việt Nam có nhiều thuận lợi ñể phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hoá và nhu cầu ngày càng cao về chất lượng sản phẩm của thị trường (dẫn theo Viện Chính sách và chiến lược Phát triển Nông thôn). Với qui mô trồng và năng suất như hiện nay, sản lượng hồ tiêu dao ñộng trên dưới 100.000 tấn/năm, tuỳ theo ñiều kiện thời tiết và bệnh hại. Dịch hại là vấn nạn cho các vùng trồng tiêu ở Việt Nam, ñặc biệt là tuyến trùng hại rễ (Nguyễn Tăng Tôn, 2006) 1.2. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước về tuyến trùng hại tiêu  Vài nét về tuyến trùng hại cây trồng Hàng năm, tuyến trùng làm giảm 10 – 20% năng suất cây trồng trên thế giới. Powell (1984) cho biết: chỉ tính riêng tuyến trùng nốt sưng hại thuốc lá năm 1982 vùng Carolina ñã làm giảm 0,77% sản lượng, gây thiệt hại 8.932.000 USD. Trong nhiều trường hợp tuyến trùng còn có thể tham gia vào quá trình ký sinh gây bệnh cùng một lúc với một số các nguyên nhân gây bệnh khác như nấm và vi khuẩn. Chúng phá vỡ mô tế bào và mạch dẫn tạo ñiều kiện thuận lợi cho các VSV gây bệnh khác xâm nhiễm dẫn ñến hiện tượng cây bị bệnh với nhiều triệu chứng cùng một lúc. Các loài tuyến trùng nốt sưng Meloidogyne spp. là nhóm gây hại quan trọng chiếm ña số trong nhóm ñộng vật hạ ñẳng nhỏ bé. Chúng gây hại trên nhiều loại cây như: cà chua, dưa chuột, ớt, thuốc lá, bầu, bí, chuối, dứa, cam, chanh, nho, dừa, cà phê, hồ tiêu; các loại cây cảnh, các loại cây dược liệu như: bạch chỉ, ngưu tất... Tuyến trùng thực vật ñã ñược tìm ra từ giữa thế kỷ 18. Lần ñầu tiên Needham (1743) ñã phát hiện ra tuyến trùng thực vật trên bông lúa mỳ, ñược Steinbuch ñặt tên là Vibriotritici. Dựa vào những ñặc ñiểm về hình thái, tập quán sinh sống, ñặc tính sinh vật học, mối quan hệ giữa nhóm tuyến trùng thực vật ñối với cây trồng mà chúng ñược chia làm 5 nhóm sinh thái khác nhau (Paramonop, 1962). ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 4  Kết quả nghiên cứu về tuyến trùng hại hồ tiêu Tuyến trùng là bệnh phổ biến ở nhiều nước Brazil, Ấn ðộ, Indonesia… (Ramana, 1987). Winoto 1972, Mustika 1978 v.v..). Theo Winoto (1972) ở Sarawak, tại Malaysia, tuyến trùng Meloidogyne spp. gây hại hàng loạt làm cho cây bị vàng lá, còi cọc và có triệu chứng thiếu dinh dưỡng nghiêm trọng. Triệu chứng bệnh tăng thêm khi có sự kết hợp giữa sự nhiễm Meloidogyne incognita và Fusarium solani, trong ñiều kiện khô hạn và ñất nghèo dinh dưỡng. Fieldphoto (2004) cho biết, tuyến trùng Meloidogyne spp. có hầu hết trên thế giới và ñặc biệt là ở những nước có khí hậu ẩm. Ở Hy Lạp tuyến trùng Meloidogyne spp. gây nguy hiểm cho nền nông nghiệp (D. Prophetou, 2003). Tuyến trùng hại rễ (Meloidogyne, Pratylenchus…), rệp vảy, rệp sáp... không chỉ là những sâu bệnh hại nguy hiểm mà vết thương do chúng gây ra tạo ñiều kiện thuận lợi cho các loại nấm ký sinh yếu gây hại và làm cho cây hồ tiêu chết nhanh hơn. Theo Nguyễn Thơ và CTV (2009), tuyến trùng nốt sưng rễ là một trong những ñại diện chủ yếu của tuyến trùng ký sinh thực vật, phần lớn thuộc chi Meloidogyne và có ý nghĩa kinh tế. Tuyến trùng nốt sần rễ thường gây hại ñối với nhiều loại cây trồng ñiển hình là cây hồ tiêu. Chúng chủ yếu sống trong ñất, các dạng sợi hạch, bào tử nang, quả nấm… có sức chống chịu lớn, chúng cũng tồn tại trong rễ, xác thực vật nằm trong ñất. Tại ðăk Nông, rệp sáp hại rễ và quả, tuyến trùng Pratylenchus, Meloidogyne hại rễ, các loại nấm Pythium, Phytophthora… gây thối rễ, héo cây là những tác nhân chủ yếu hạn chế năng suất và sản lượng hồ tiêu ở vùng này. Ngoài ra các loại bệnh do vi rút, nấm thán thư, tảo… cũng gây hại ñáng kể ở nhiều vùng trồng hồ tiêu trong tỉnh. Thành phần bệnh hại tiêu ở các tỉnh Miền ðông Nam Bộ và ðồng bằng sông Cửu Long gồm có 2 nhóm bệnh hại chính là nhóm bệnh hại thân lá (bao gồm: bệnh thán thư, bệnh ñen lá, bệnh ñốm lá, bệnh khô vằn, bệnh gỉ lá) và nhóm bệnh hại rễ và gốc thân. Phạm Văn Biên (1989). Kết quả ñiều tra tại các vùng trồng hồ tiêu khác nhau ñã ghi nhận, cây hồ tiêu không chỉ bị bệnh do nấm mà còn có sự hiện diện của nhiều loại tuyến trùng ký sinh ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 5 trên rễ (Nguyễn Ngọc Châu, 1993) như: Meloidogyne, Radophonus, Rotylencholus… cùng tác ñộng gây hại lên bộ rễ của cây tiêu còn có một số nấm như: Fusarium, Rhizoctonia… những thao tác trong khi bón phân, xới xáo ñất và ñặc biệt trong mùa mưa nếu tạo ra các vết thuơng cho bộ rễ là ñiều kiện cho nấm bệnh xâm nhiễm và gây hại bộ rễ, cuối cùng cây bị chết. Mới ñây, kết quả ñiều tra của Nguyễn Thị Thu Thủy, Lê Lương Tề và CTV (2006) cho biết, có 29 loài tuyến trùng thuộc các họ khác nhau có mặt ở các vùng trồng tiêu của Việt Nam. Trong ñó, chủ yếu và phổ biến nhất là loài Meloidogyne incognita. Nhóm tác giả cũng nhấn mạnh rằng tuyến trùng Meloidogyne spp. là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh nốt sưng rễ – vàng lá chết cây ở các vùng trồng tiêu, gây tác hại ñáng kể cần ñược quan tâm nghiên cứu phòng trừ. Yuji Oka, Rivka Offenbach và Shimon Pivonia (2004) cho rằng: Tất cả các giai ñoạn sinh trưởng ñều bị tấn công, các triệu chứng phát triển dần dần theo thời gian và không nhận thấy cho ñến khi cây trồng biểu hiện ra bên ngoài. Bao gồm các triệu chứng héo vàng và toàn bộ cây kém phát triển; thối và chết có thể xảy ra trong ñiều kiện trời nóng và khô. Cây sẽ giảm diện tích lá, quả dẫn ñến năng suất thấp. Bên dưới mặt ñất, các rễ trụ và rễ tơ có hiện tượng u sưng, rễ chuyển sang màu nâu do tế bào bị tác ñộng. Chúng ngăn cản nước và chất dinh dưỡng lên trên lá làm cho cây bị héo vàng. Cây bị tuyến trùng hại rễ dễ dàng bị nấm và vi khuẩn xâm nhập. Ảnh hưởng thứ hai là làm cho lá vàng rụng và cuối cùng cây chết nhanh chóng. Erwin và O.K.Ribeiro (1996) cho rằng, vào giai ñoạn kinh doanh, cây hồ tiêu bị bệnh thường có biểu hiện héo nhẹ. Sau ñó, lá chuyển vàng và rụng sớm. Sau khi lá rụng, quả bị khô, bộ rễ của cây bị thối. Triệu chứng của bệnh hại là cây ngừng sinh trưởng, lá vàng, rụng ñốt, ra hoa và ñậu quả kém. Tạo thành những nốt sần ở rễ tiêu là ñặc ñiểm rất cơ bản và ñặc trưng của bệnh này, nếu bệnh nặng cây có thể chết. Nhìn chung các biểu hiện của bệnh ở phần cây trên mặt ñất rất khác nhau tùy theo mức ñộ bệnh nặng hay nhẹ (Nguyễn Ngọc Châu và CTV, 1990). Phạm Văn Biên (1989) cho rằng, cây tiêu bị tuyến trùng hại nặng lúc ñầu có hiện tượng vàng ñều các lá ở nửa dưới tán lá. Lá có màu vàng tươi và không có những vết nâu ñen như ở bệnh nấm. Dần dần lá chuyển khô vàng, kém phát triển như ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 6 khi cây bị hạn hoặc thiếu phân. 1.2.1. ðặc ñiểm sinh học của tuyến trùng Meloidogyne spp. Tuyến trùng Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919), (Chitwood, 1949) là loài tuyến trùng nội ký sinh rễ thuộc: giống Meloidogyne, Họ Meloidogynidae, Bộ Tylenchida Cũng như các loài tuyến trùng gây hại cây khác, tuyến trùng Meloidogyne incognita con cái nhiều hơn con ñực, ñẻ trứng thành từng bọc, trứng nở ra tuyến trùng non. M. incognita sinh sản ñơn tính, mặc dù con ñực phổ biến và có thể tập hợp ở giai ñoạn cuối ñể dẫn dụ con cái (Whitehead, 1998). Vòng ñời của tuyến trùng M. incognita phát triển qua 5 giai ñoạn chính: Trứng - Ấu trùng tuổi 1 - Ấu trùng tuổi 2 - Ấu trùng tuổi 3 - Ấu trùng tuổi 4 - Tuyến trùng trưởng thành. Trong 5 giai ñoạn này thì ấu trùng tuổi 2 và tuyến trùng M. incognita cái thường dùng ñể xác ñịnh loài. Khi nghiên cứu ñặc ñiểm hình thái của tuyến trùng M.i ở vùng Tân Lâm, Quảng Trị cho thấy chiều dài của ấu trùng tuổi 2 biến thiên từ 390 - 520 µm (Nguyễn Vũ Thanh, Nguyễn Ngọc Châu, 1993) Chiều rộng của ấu trùng tuổi 2 biến thiên từ 10,0 - 17,5 µm, trung bình từ 13,6 ± 1,3 µm. Chiều dài kim chích biến thiên từ 10 - 15 µm, trung bình 13,05 ± 0,90 µm. Tuyến trùng cái có dạng quả lê, lúc nhỏ có màu trắng sữa, khi trưởng thành cơ thể trong suốt, chiều dài biến thiên từ 570 - 970 µm, trung bình 785 ± 49,45 µm. So với chiều dài của tuyến trùng M. incognita ở Tân Lâm, Quảng Trị (510 - 740 µm) (Nguyễn Vũ Thanh và Nguyễn Ngọc Châu, 1993) thì chiều dài của tuyến trùng M. incognita ở ðắk Lắk có phần dài hơn. Chiều dài kim chích từ 15 - 17 µm, trung bình 16,10 ± 0,40 µm. Theo Phạm Văn Biên (1989) chiều dài kim chích của tuyến trùng M. incognita cái từ 15 - 17 µm. Kết quả nghiên cứu của Nguyễn Vũ Thanh và Nguyễn Ngọc Châu (1993) chiều dài kim chích của tuyến trùng M. incognita cái ở Quảng Trị là 15 µm. 1.2.2. Quá trình phát triển của bệnh do tuyến trùng gây ra trên cây tiêu Tuyến trùng ký sinh không những tạo thành nốt sần mà còn làm cho rễ hồ tiêu biến ñổi màu sắc và hủy hoại chức năng. Theo Nguyễn Ngọc Châu và CTV (1991) có thể chia quá trình phát triển của bệnh làm 3 giai ñoạn: ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 7 Giai ñoạn 1: Khi tuyến trùng mới xâm nhập vào rễ và tạo nốt sần, rễ tiêu vẫn còn màu sáng, chức năng của rễ chưa bị ảnh hưởng nhiều. Giai ñoạn 2: Rễ chuyển sang màu nâu, chức năng dinh dưỡng và vận chuyển nước của rễ ñã bị ảnh hưởng. Giai ñoạn 3: Rễ chuyển thành màu ñen, chức năng của rễ bị phá hủy hoàn toàn. Từ giai ñoạn 2, do rễ bị tổn thương và xảy ra quá trình hoại sinh, tạo ñiều kiện cho nấm, vi khuẩn xâm nhập và có thể gây thêm các bệnh khác cho cây. Bệnh sần rễ không chỉ biểu hiện ở những cây vàng mà còn cả những cây trông bề ngoài còn xanh tốt. Sở dĩ cây còn xanh là do bệnh mới phát triển ở giai ñoạn ñầu, chức năng của rễ chưa bị hủy hoại, còn những cây vàng thường bệnh ñã phát triển ở giai ñoạn cuối, lúc này bộ rễ ñã bị phá hủy nhiều, tạo ñiều kiện ñể các bệnh nấm, vi khuẩn cùng phát triển và gây hại cho cây. Tuyến trùng có thể lan truyền qua các con ñường sau: + Tiêu giống từ trong vườn ươm ñã bị nhiễm bệnh + Qua người sản xuất, súc vật, dụng cụ, máy móc canh tác Lan truyền theo dòng chảy tự nhiên (Nguyễn Ngọc Châu, Nguyễn Vũ Thanh, 1991), (Nguyễn Ngọc Châu, 1995). Nguồn bệnh có sẵn ở lô trước khi trồng tiêu: do các cây ký chủ của M. incognita như bí ñỏ, cà chua, thuốc lá, cỏ hôi (Nguyễn Ngọc Châu, Nguyễn Vũ Thanh, 1991). 1.2.3. Các biện pháp quản lý tuyến trùng hại tiêu Theo Feldphoto (2004), việc quản lý tuyến trùng hại tiêu ở Úc chủ yếu dựa vào giống kháng cộng với luân canh hoặc xử lý ñất bằng biện pháp xông hơi. Tuy nhiên, việc chọn lọc giống tiêu kháng tuyến trùng là một vấn ñề tương ñối khó khăn cho nhiều quốc gia. Vì vậy, các biện pháp canh tác ñược quan tâm nhiều hơn. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, bón phân ñạm với liều lượng cao (56 – 147 kg/hecta), phân vi lượng (Bo, Mangan, ñồng, molipñen) làm giảm 50 – 60% mật ñộ tuyến trùng nốt sưng và tăng năng suất lên từ 30 ñến 40% (Treskova, 1962). Biện pháp kiểm dịch thực vật ñược cho rằng có hiệu quả cao trong phòng trừ tuyến trùng hại tiêu tại Canada (Ray Cerkauskas, 2005). Theo tác giả, biện pháp này bao gồm: Kiểm dịch nghiêm ngặt khi chuyển giống từ vùng này sang vùng khác, chọn giống ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 8 thích hợp cho từng vùng và khi phát hiện khu vực nhiễm bệnh cần cách ly lây lang sang các khu vực khác và không trồng những loại cây dễ nhiễm bệnh tuyến trùng như: Cây hành, tỏi; Giữ ñất khô, cây lật ñất vào cuối mùa khô ñể tiêu diệt trứng của tuyến trùng, kiểm soát cỏ dại trên ñồng ruộng ñể cắt ñứt ký chủ của tuyến trùng cho phép mật ñộ tuyến trùng trong ñất không vượt quả giới hạn cho phép, không nhập giống ở những nơi bị bệnh tuyến trùng; Sau khi thu hoạch quả thu nhặt những cây bị bệnh ñem ñi xử lý, bón phân hữu cơ ñể tăng vi sinh vật ñất ñể giảm mật ñộ tuyến trùng; Bón phân hữu cơ với lượng 4-10 tấn/ ha. Trên thế giới, ñã có nhiều công trình nghiên cứu sử dụng bánh dầu neem vào việc kiểm soát tuyến trùng ký sinh thực vật. Những công bố ñầu tiên ñã cho thấy những hoạt chất sinh học của dầu neem có tác dụng phòng trị tuyến trùng bướu rễ Meloidogyne incognita trên cây ñậu tương (dẫn theo Nguyễn Thơ và CTV , 2009). Việc phòng trừ tuyến trùng hại tiêu ở nước ta chủ yếu là dựa vào biện pháp hóa học (Viện khoa học kỹ thuật NN miền Nam, 2008). Tuy nhiên, sau khi dùng thuốc hóa học 60 ngày thì tuyến trùng ở vùng rễ ñã phục hồi. Một số sản phẩm trừ tuyến trùng phổ biến ñược dùng hiện nay ở Việt Nam như Cytokinin (thuốc Sincocin), nấm Paecilomyces lilacinus (thuốc Palina), chế phẩm bột rễ Derris... Gần ñây, Viện Bảo Vệ Thực vật ñã phát triển chế phẩm MT1 như một dạng hữu cơ vi sinh có tác dụng hạn chế tuyến trùng và một số nấm bệnh trong ñất. Thành phần cơ bản của chế phẩm gồm chất hữu cơ và bột thảo mộc, có khả năng ức chế tuyến trùng. Các thí nghiệm cho thấy, sử dụng MT1 với liều lượng 1kg/nọc, sau 6 tháng có thể hạn chế ñược 73,4% tuyến trùng trong ñất (dẫn theo Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp Miền Nam, 2008). Trong hoàn cảnh toàn cầu hoá, yêu cầu chất lượng của nông sản ngày càng tăng. Trước tình hình ñó, ñể tăng giá trị của cây tiêu, Việt Nam ñang triển khai nhìều chương trình sản sản xuất tiêu theo tiêu chuẩn VietGAP, EURAP. Việc quản lý tuyến trùng nói riêng và dịch hại hồ tiêu nói chung ñã có nhiều chuyển biến. Các biện pháp ñược thực hiện theo hướng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), quản lý cây trồng tổng hợp (ICM) ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 9  Canh tác: - ðào mương thoát úng trong vườn tiêu triệt ñể. ðây là biện pháp rất quan trọng ñể hạn chế bệnh nấm trong ñất. - Phủ rác hoặc cây xanh trong vườn tiêu, không ñể mặt ñất trơ bị rửa trôi, xói mòn. - Dùng choái tiêu sống, có thể dùng cây neem làm choái thay cho cây vông (cây vông hiện nay bị một loại ong ñục ngọn, gây chết rất nghiêm trọng).  Phân bón: Bón phân hữu cơ có chất lượng ủ hoai triệt ñể, và phân hữu cơ sinh học là chính (phân bón gốc, bón lá). Chỉ bón thêm phân hóa học cho cân ñối dinh dưỡng. Biện pháp này tạo dinh dưỡng tối ưu cho cây tiêu phát triển, tạo sức ñề kháng sâu bệnh cho cây, kìm hãm rất hiệu quả nguồn nấm bệnh và tuyến trùng có từ trong ñất.  Sử dụng thuốc BVTV: - Dùng nấm ñối kháng Trichoderma bón vào ñất (ủ chung với phân bón), phun Trichoderma nước vào ñất và phun lên cây ñể trừ nấm bệnh. - Bón bã dầu neem cùng với phân bón. - Sử dụng chất kích thích tính kháng. - Sử dụng thuốc trừ sâu sinh học. - Sử dụng thuốc hóa học hạn chế khi thật cần thiết, không ñổ thuốc ñộc hóa học xuống gốc tiêu. Mô hình IPM/ICM nói trên là biện pháp chẳng những rất có hiệu quả quản lý dịch hại trên cây hồ tiêu mà còn làm tăng chất lượng của sản phẩm hồ tiêu Việt Nam hiện nay.  Hướng giải quyết vấn ñề kiểm soát mầm bệnh và bảo vệ ñất ñai: Tiến sĩ Paul Sultie (người mỹ) chuyên gia nghiên cứu ñộ phì nhiêu của ñất ñã ñưa ra quan ñiểm: Quản lý ñất ñai tổng hợp và cây trồng (IPSM : Integrated Plant Soil Management). Hướng giải quyết này lúc ñầu chưa ñược chú ý nhiều, nhưng sau ñó không những các nhà khoa học mà nông dân ngày càng quan tâm ủng hộ nhiều hơn nhờ tính xác thực của nó. Theo nguyên lý của TS. Paul Sultie, giải quyết vấn ñề tác hại của hóa chất bảo vệ thực vật và phân bón vô cơ có 2 cách như sau: ðồ án tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Thị Hai SVTH: Trương Kim Trọng Trang 10 - Dùng tác nhân sinh học ñể làm vệ sinh ñất, giúp lông hút của cây trồng không bị sự cản ngại của tuyến trùng và các mầm bệnh, ñể có thể hút hữu hiệu phân bón và nước sẵn có trong ñất hoặc ñược cung cấp vào. Nhờ vậy giảm hẳn nhu cầu bón ñạm của cây trồng cạn. - Dùng tác nhân sinh học ñể khởi ñộng trực tiếp hoạt ñộng của rễ và khởi ñộng hoạt ñộng của vi sinh vật vùng rễ, giúp cho ñất tơi xốp, dễ thoát hơi nước, hòa tan lân, vi lượng, phân hủy hữu cơ… và vì vậy sinh khối rễ tăng lên, nuôi ñược thân rễ, củ, quả, lá tốt hơn. Sinh khối rễ gia tăng cũng có nghĩa là ñã bón hữu cơ vào trong ñất. Bên trên mặt, nếu là các loài cây trồng ñược thu hoạch hết như các loại rau cải, ta cần bón loại phân hữu cơ. Nếu còn dư thừa xác bã ta cần vùi hoặc ủ phân ñể tái tạo nhu cầu mới. Với nhiều tiến bộ của khoa học kỹ thuật ngành công nghệ sinh học phục vụ cho nông nghiệp, người ta nghiên cứu sản xuất ra nhiều chế phẩm phân bón, thuốc trừ sâu sinh học có hiệu quả cao. ðặc biệt là các chế phẩm có nguồn gốc thảo mộc từ cây Neem (Azadirachta Indica A.Juss) tên Việt Nam là xoan chịu hạn rất ñược chú ý. Các hoạt chất sinh học từ hạt Neem có tác dụng diệt trừ sâu rầy, tuyến trùng phá rễ và không ñộc hại cho người và gia súc, không gây ô nhiễm môi trường, người dân có thể dễ dàng tự cách chiết dầu Neem ñể phun xịt, diệt trừ vật gây hại hoa màu. 1.3. Các nghiên cứu chiết x

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfBAI IN.pdf
  • docBìa.doc
  • docDANH MỤC BẢNG.doc
  • docDANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.doc
  • docDANH MỤC HÌNH.doc
  • docLỜI CẢM ƠN.DOC
  • docMỤC LỤC.doc
  • docNHIEM VU DO AN TOT NGHIEP.DOC
  • docPHỤ LỤC.doc
  • docTÀI LIỆU THAM KHẢO.doc