Thanh toán điện tử: TTĐT ( electronic payment ) là hành động thực hiện
thanh toán thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin mà trong đó các thông điệp
điện tử, chứng từ điện tử liên quan được truyền đi nhờ hệ thống máy tính có kết nối
mạng Internet, giúp quá trình thanh toán mau lẹ hơn rất nhiều so với phương thức
thanh toán truyền thống. Như vậy, TTĐT là quá trình thanh toán bằng các thông
điệp điện tử thay cho tiền mặt.
Theo EU, TTĐT được hiểu là việc thực hiện các hoạt động thanh toán thông
qua các phương tiện điện tử để xử lý các dữ liệu điện tử.
Thanh toán trực tuyến: TTTT là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các giao
dịch hàng hóa, dịch vụ được bán trên mạng Internet thông qua các thông điệp điện
tử thay cho việc trao tay tiền mặt của phương thức truyền thống. Mua bán trực
tuyến sử dụng PSP và IMS.
PSP (Payment Service Provider) là nhà cung cấp dịch vụ thanh toán. Trong
thế giới ảo, cơ sở bán hàng thường không không sử dụng thiết bị PDQ offline, do
đó, một PSP sẽ cung cấp phần mềm để mô phỏng việc xử lý “soi” các thẻ thanh
toán và thu đơn thập các chi tiết về thẻ rồi sau đó sẽ chuyển chúng tới ngân hàng
chấp nhận của vị.
IMS: (Internet Merchant Service) là dịch vụ hỗ trợ bán hàng qua mạng. Đây
là một dạng tương đương của dịch vụ bán hàng offline nhưng là một dịch vụ đặc
biệt, trực tuyến với những tính chất riêng. Đó là:
Khách hàng không hiện diện
Khách hàng điền vào xe hàng trực tuyến các sản phẩm cần mua, sau đó tiến tới một
cửa ra ảo
76 trang |
Chia sẻ: oanh_nt | Lượt xem: 3315 | Lượt tải: 3
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đồ án Xây dựng hệ thống thanh toán trực tuyến cho website sangotunhien68.com của công ty cổ phần và phát triển Tiến Long, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................ 5
Danh mục từ viết tắt ............................................................................................... 6
Danh muc hình vẽ................................................................................................... 7
Chương 1 ................................................................................................................ 8
NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG THANH TOÁN TRỰC TUYẾN . 8
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN .................................................................. 8
1.1.1 Thanh toán và hệ thống thanh toán trực tuyến ........................................... 8
1.2 MỘT SỐ LÝ THUYẾT VỀ HỆ THỐNG THANH TOÁN TRỰC TUYẾN .. 9
1.2.1 Đặc điểm của hệ thống thanh toán trực tuyến ............................................. 9
1.2.2 Các yếu tố cấu thành một hệ thống TTTT ................................................ 10
1.2.3 Ưu điểm và nhược điểm của hệ thống TTTT ........................................... 11
1.2.3.1 Ưu điểm ................................................................................................... 11
1.2.3.2 Nhược điểm ............................................................................................. 14
1.2.4 Phân loại các hệ thống TTTT ................................................................... 15
1.2.4.1Phân loại theo thời gian thực ...................................................................... 15
1.2.4.2Theo bản chất của các giao dịch ................................................................. 15
1.2.4.3Phân loại theo cách thức tiếp nhận phương tiện thanh toán( thông tin về
phương tiệnthanh toán.) ........................................................................................ 16
1.2.4.4 Phân chia theo phương tiện thanh toán. ..................................................... 16
1.3 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước .................................. 16
1.3.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nước ............................................. 16
1.3.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu nước ngoài. ........................................... 17
1.4 Phân định nội dung nghiên cứu ................................................................... 18
1.4.1 Các tiêu chí đánh giá một hệ thống thanh toán trực tuyến của website ..... 18
1.4.2 So sánh và đánh giá hệ thống thanh toán trực tuyến ................................. 19
1.4.2 Lựa chọn hệ thống thanh toán .................................................................. 20
1.4.3.1Các hệ thống thanh toán điện tử ................................................................. 20
1
1.4.3.2 Lựa chọn. .................................................................................................. 21
1.4.4. Tích hợp hệ thống TTTT vào website ......................................................... 22
1.4.5 Phát triển dịch vụ hỗ trợ khách hàng TTTT trên website .............................. 23
1.4.5.1 Dịch vụ hỗ trợ ........................................................................................... 23
1.4.5.2 Đề xuất ..................................................................................................... 23
1.4.6 Phát triển dịch vụ giá trị gia tăng ................................................................. 25
Chương 2 .............................................................................................................. 27
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN TÍCH THỰC
TRẠNG CÁC ĐIỀU KIỆN XÂY DỰNG HỆ THỐNG THANH TOÁN TẠI
WEBSITE SANGOTUNHIEN68.COM ............................................................... 27
2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU ................................................... 27
2.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu .................................................................. 27
2.1.1.1 Phương pháp điều tra dữ liệu sơ cấp ........................................................ 27
2.1.1.2 Phương pháp điều tra dữ liệu thứ cấp ........................................................ 28
2.1.2 Phương pháp phân tích dữ liệu ................................................................. 29
2.1.2.1 Phương pháp định lượng .......................................................................... 29
2.1.2.2 Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu theo giá trị trung bình ........... 29
2.1.2.3 Phương pháp định tính ............................................................................. 29
2.2 ĐÁNH GIÁ TỔNG QUAN TÌNH HÌNH VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI
TRƯỜNG ĐẾN TÌNH HÌNH XÂY DỰNG HỆ THỐNG THANH TOÁN TẠI
WEBSITE SANGOTUNHIEN68.COM ................................................................. 30
2.2.1 Tổng quan thực trạng xây dựng hệ thống thanh toán. ...................................... 30
2.2.2 Ảnh hưởng của các yếu tố môi trường bên ngoài ..................................... 31
2.2.2.1 Công nghệ thông tin, viễn thông .............................................................. 33
2.2.2.2 Pháp luật và các văn bản liên quan ........................................................... 34
2.2.2.3 Yếu tố kinh tế .......................................................................................... 35
2.2.2.4 Yếu tố văn hóa - xã hội ............................................................................ 36
2.2.2.5 Yếu tố bảo mật trong giao dịch TMĐT .................................................... 37
2.2.2.6 Các công cụ thanh toán điện tử ................................................................ 37
2.2.3 Ảnh hưởng từ các yếu tố bên trong .......................................................... 38
2
2.2.3.1 Hạ tầng cơ sở CNTT (ảnh hưởng từ công nghệ) ....................................... 39
2.2.3.2 Nhân lực ( ảnh hưởng từ đội ngũ nhân sự ) .............................................. 40
2.2.3.3 Hoạt động tài chính ( ảnh hưởng từ nguồn lực tài chính).......................... 40
2.3 KẾT QUẢ PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ DỮ LIỆU ......................................... 41
2.3.1 Kết quả phân tích và xử lý dữ liệu sơ cấp ................................................. 41
2.3.1.1 Công nghệ ............................................................................................... 41
2.3.1.2 Nhân lực .................................................................................................. 43
2.3.1.3 Tài chính .................................................................................................. 45
2.3.1.4 Phân tích từ ý kiến chuyên gia .................................................................. 46
2.3.2 Phân tích, xử lý dữ liệu thứ cấp ................................................................ 47
2.3.2.1 Đánh giá chung về tình hình TTDT ......................................................... 47
Chương 3 .............................................................................................................. 50
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM XÂY DỰNG HỆ
THỐNG THANH TOÁN TRỰC TUYẾN TẠI WEBSITE
SANGOTUNHIEN68.COM ................................................................................. 50
3.1 CÁC KẾT LUẬN VÀ PHÁT HIỆN QUA NGHIÊN CỨU ......................... 50
3.1.1 Những kết quả đạt được ........................................................................... 50
3.1.2 Những tồn tại chưa giải quyết ...................................................................... 51
3.1.3 Nguyên nhân của những tồn tại .................................................................... 52
3.1.4 Những hạn chế của nghiên cứu và những vấn đề cần nghiên cứu tiếptheo ... 52
3.2 DỰ BÁO TRIỂN VỌNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG CỦA DOANH NGHIỆP ĐỐI
VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ .................... 54
3.2.1 Dự báo tình hình trong thời gian tới ............................................................. 54
3.2.2.Định hướng phát triển của công ty ............................................................... 59
3.3 ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG HỆ THỐNG THANH TOÁN TẠI
WEBSITE SANGOTUNHIEN68.COM ............................................................... 60
3.3.1 Đề xuất với DN ............................................................................................ 60
3.3.1.1 Phân tích ................................................................................................... 60
3.3.1.2 Nhận định ................................................................................................. 63
3.3.1.3 Đề xuất ..................................................................................................... 64
3
3.3.2 Kiến nghị vĩ mô với nhà nước ...................................................................... 71
3.3.2.1 Hạ tầng CNTT và viễn thông .................................................................... 71
3.3.2.2 Hạ tầng pháp lý ......................................................................................... 72
KẾT LUẬN .......................................................................................................... 73
Tài liệu tham khảo ................................................................................................ 74
Phụ lục. ................................................................................................................ 75
4
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian vừa qua khi thực tập tại công ty cổ phẩn đầu tư và phát triển
Tiến Long, tối đã nhận ra được nhiều điều mới mẻ đồng thời có cơ hội để áp dụng
lý thuyết học tập vào thực tiễn làm việc. Những vấn đề mà tôi đề cập đến trong
khóa luận này cũng là những câu hỏi đáng quan tâm mà khóa luận cần giải quyết.
Trải qua thời gian dài nghiên cứu, tôi đã phần nào trả lời được những thắc mắc
xung quanh vấn đề. Để đạt được kết quả như vậy tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn
tới:
Tập thể thầy cô giáo khoa Thương Mại Điện Tử trường Đại Học Thương
Mại, những người đã có công lao vô cùng lớn để đào tạo nên một lớp trẻ năng
động, thành công trong lĩnh vực TMĐT
Đặc biệt là thầy Nguyễn Trần Hưng, người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo,
giúp đỡ tôi trong suốt quá trình viết nghiên cứu.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tới tập thể lãnh đạo, nhân viên công ty cổ
phần đầu tư phát triển Tiến Long đã tạo điều kiện cho tôi thực tập và rất nhiệt tình
dạy bảo cho tôi những công việc thực tế ở các doanh nghiệp.
Một lần nữa, xin cảm ơn tới tất cả mọi người đã ủng hộ và giúp đỡ tôi trong
thời gian qua. Xin cảm ơn.
Hà nội, ngày20 tháng 04 năm 2014
Đậu Đức Tân
5
Danh mục từ viết tắt
Từ viết tắt Ý nghĩa
TMĐT Thương mại điện tử
TTĐT Thanh toán điện tử
DN Doanh nghiệp
CNTT Công nghệ thông tin
TTTT Thanh toán trực tuyến
CP ĐT PT Cổ phần đầu tư phát triển
B2B Business-to-Business
B2C Business-to-Consumer
PSP Processing Service Provider (Nhà cung cấp dịch vụ xử
lý thanh toán qua mạng)
ATM Automated teller machine(Máy rút tiền tự ðộng)
POS Point of Sale
Danh mục bảng biểu
STT Tên bảng
Bảng 2.2.2.1 Tình hình phát triển internet Việt Nam
Bảng 2.2.2.2 Các văn bản pháp lý liên quan đến TTĐT
Bảng 2.2.2.6 Các công ty cung cấp dịch vụ TTĐT
Bảng 2.2.3.3 Doanh thu của công ty giai đoạn 2011 – 2013
6
Danh muc hình vẽ
STT Tên hình
Hình 2.2.2 Số lượng máy ATM, POS tại Việt Nam đến năm 2010
Hình 2.2.3 Logo Công ty cổ phần đầu tư và phát triển Tiến Long
Hình 2.2.3.2 Sơ đồ cơ cấu công ty CP đầu tư và phát triển tiến long
Hình 2.3.1.1a Khả năng nhận biết website sangotunhien68.com
Hình 2.3.1.1b Yếu tố ảnh hưởng quyết định mua hàng tại website công ty
tienlong
Hình 2.3.1.1c Hình thức thanh toán chủ yếu
Hình 2.3.1.2 Phân bố nguồn lực trong công ty Tiến Long
Hình2.3.1.3 Cơ cấu doanh thu theo phương thức kinh doanh
Hình 2.3.1.4a Sự ủng hộ phương thức kinh doanh của nhân viên công ty
Tiến Long
Hình 2.3.1.4b Sự ủng hộ đối với xây dựng hệ thống TTTT trong công ty
Tiến Long
Hình 3.3.1.3a Mô hình hoạt động TTTT của NgânLương.vn
Hình 3.3.1.3 Các bước tích hợp ngân lượng vào website
7
Chương 1
NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG THANH TOÁN TRỰC
TUYẾN
1.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1.1.1 Thanh toán và hệ thống thanh toán trực tuyến
Thanh toán điện tử: TTĐT ( electronic payment ) là hành động thực hiện
thanh toán thông qua các ứng dụng công nghệ thông tin mà trong đó các thông điệp
điện tử, chứng từ điện tử liên quan được truyền đi nhờ hệ thống máy tính có kết nối
mạng Internet, giúp quá trình thanh toán mau lẹ hơn rất nhiều so với phương thức
thanh toán truyền thống. Như vậy, TTĐT là quá trình thanh toán bằng các thông
điệp điện tử thay cho tiền mặt.
Theo EU, TTĐT được hiểu là việc thực hiện các hoạt động thanh toán thông
qua các phương tiện điện tử để xử lý các dữ liệu điện tử.
Thanh toán trực tuyến: TTTT là việc trả tiền và nhận tiền hàng cho các giao
dịch hàng hóa, dịch vụ được bán trên mạng Internet thông qua các thông điệp điện
tử thay cho việc trao tay tiền mặt của phương thức truyền thống. Mua bán trực
tuyến sử dụng PSP và IMS.
PSP (Payment Service Provider) là nhà cung cấp dịch vụ thanh toán. Trong
thế giới ảo, cơ sở bán hàng thường không không sử dụng thiết bị PDQ offline, do
đó, một PSP sẽ cung cấp phần mềm để mô phỏng việc xử lý “soi” các thẻ thanh
toán và thu đơn thập các chi tiết về thẻ rồi sau đó sẽ chuyển chúng tới ngân hàng
chấp nhận của vị.
IMS: (Internet Merchant Service) là dịch vụ hỗ trợ bán hàng qua mạng. Đây
là một dạng tương đương của dịch vụ bán hàng offline nhưng là một dịch vụ đặc
biệt, trực tuyến với những tính chất riêng. Đó là:
Khách hàng không hiện diện
Khách hàng điền vào xe hàng trực tuyến các sản phẩm cần mua, sau đó tiến tới một
cửa ra ảo
Một PSP thu nhận các chi tiết về thẻ và xác định tổng giá trị của nghiệp vụ
Sau đó, một ngân hàng chấp nhận chứng thực nghiệp vụ
8
Giới hạn của thẻ tạm thời giảm đi một số tiền bằng lượng giá trị của nghiệp
vụ
Hàng hoá được chuyển tới người mua và sau đó giá trị của nghiệp vụ được thực
hiện từ thẻ.
Một lượng chi phí nghiệp vụ nhỏ được tính trả cho PSP và ngân hàng chấp nhận.
Từ đây có thể rút ra khái niệm về hệ thống Thanh toán trực tuyến:
Hệ thống thanh toán trực tuyến là hệ thống thanh toán được xây dựng trên nền
tảng kỹ thuật số, có đối tượng là người dùng internet và hướng tới mục tiêu hoàn
thiện hệ thống kinh doanh thương mại điện tử với phương thức thanh toán thay thế
hoàn toàn tiền mặt trao tay bằng tiền điện tử hoặc thẻ.
1.2 MỘT SỐ LÝ THUYẾT VỀ HỆ THỐNG THANH TOÁN TRỰC
TUYẾN
1.2.1 Đặc điểm của hệ thống thanh toán trực tuyến
Hệ thống TTTT có một tập hợp các phần tử đa dạng, phong phú. Bao gồm
hệ thống chuyển tiền điện tử trong cùng hệ thống ngân hàng, hệ thống thanh toán
điện tử đa ngân hàng, hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc tế qua SWIFT, hệ
thống ngân hàng điện tử và e-banking.
Sử dụng hệ thống TTTT, tiền sẽ được chuyển từ tài khoản người mua qua tài
khoản người bán tại tài khoản được mở ở ngân hàng người mua và ngân hàng
người bán. Tham gia quá trình này gồm 3 bên là người mua, người bán và ngân
hàng (trung gian).
Khả năng có thể chấp nhận được: Để được thành công thì cơ sở hạ
tầng của việc thanh toán phải được công nhận rộng hơn, môi trường pháp lí đầy
đủ, đảm bảo quyền lợi cho cả khách hàng và doanh nghiệp, công nghệ áp dụng
ở các ngân hàng cũng như tại các tổ chức thanh toán phải đồng bộ.
An toàn và bảo mật: Do các dịch vụ thực hiện trên mạng Internet được
cung cấp toàn cầu nên cần đảm bảo khả năng chống lại sự tấn công để tìm kiếm hay
điều chỉnh thông tin mật, thông tin cá nhân, các thông điệp được gửi đi.
Khả năng có thể hoán đổi: Tiền số có thể chuyển thành tiền mặt hay chuyển
từ quỹ tiền điện tử về tài khoản cá nhân hoặc từ tiền điện tử có thể phát hành séc
9
điện tử, séc thật. Tiền số bằng ngoại tệ này có thể dễ dàng chuyển sang ngoại tệ
khác với tỷ giá tốt nhất.
Hiệu quả, tiện lợi, dễ sử dụng: Chi phí cho mỗi giao dịch rất nhỏ, đặc biệt
với những giao dịch giá trị thấp.
Tính linh hoạt, hợp nhất và tin cậy: Cung cấp nhiều phương thức
thanh toán tiện lợi cho mọi đối tượng với giao diện thống nhất theo từng
ứng dụng và tránh những sai sót không đáng có.
1.2.2 Các yếu tố cấu thành một hệ thống TTTT
a. Các bên tham gia
Người bán: có thể thực hiện bán hàng hóa dịch vụ theo 2 cách: Có thể bán
hàng hóa dịch vụ thông qua 1 website ; có thẻ bán hang hóa dịch vụ trên chính
website
Doanh thu bán hàng hóa trong hai trường hợp là khác nhau: Nếu
bán hàng hóa qua website khác thì doanh thu không đạt được 100% vì phải mất
phí đăng ký và phí giao dịch
Người mua: Bao gồm cả doanh nghiệp và cá nhân, các hình thức được
áp dụng trong hai trường hợp này khác nhau
- Người mua là cá nhân người tiêu dùng : giá trị khối lượng giao dịch
nhỏ, phương thức thanh toán : thẻ cá nhân, ví điện tử
- Người mua là doanh nghiệp: Giá trị khối lượng giao dịch lớn,
phương thức thanh toán là chuyển khoản , sec điện tử
Các ngân hàng: Đóng vai trò là bên thử 3 chịu trách nhiệm về tính chính xác,
độ tin cậy cho việc xác thực và xử lý các giao dịch thanh toán và các thông tin về
phương tiện thanh toán với khách hàng.
Các tổ chức phát hành phương tiện thanh toán là những tổ chức chuyên cung
cấp các phương tiện thanh toán điện tử cho khách hàng như Visa, Mastercard. Các
nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian đó là các tổ chức chuyên cung
cấp cho những người bán hàng sự chấp nhận các hình thức thanh toán điện tử như
thanh toán bằng thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, sec điện tử, chuyển khoản điện tử. Tài
10
khoản do tổ chức phát hành phương tiện thanh toán được kết nối với một tài khoản
ngân hàng của người bán hàng.
b. Các công cụ sử dụng.
Là những thiết bị điện tử được sử dụng để tiếp nhận, tuyền tải, xử lý các
thông tin về phương tiện thanh toán như là ATM, Website, POS..
c. Các phương tiện thanh toán điện tử
Phương tiện thanh toán điện tử được hiểu là những phương tiện do các
tổ chức tín dụng phát hành hoặc được cung cấp bởi nhà cung cấp dịch vụ thanh
toán trung gian dược sử dụng trong thanh toán điện tử.
Có 2 dạng nhà cung cấp thanh toán (PSP)
- Do các tổ chức tín dụng bao gồm cả ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán
Visa, Mastercard
- Do các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian: Ngân lượng, bảo kim:
tồn tại dưới dạng tài khoản Username, pass.
1.2.3 Ưu điểm và nhược điểm của hệ thống TTTT
1.2.3.1 Ưu điểm
Đối với thương mại điện tử
Thúc đẩy phát triển thương mại điện tử: Một hệ thống thương mại điện tử
phát triển không thể không nhắc đến đằng sau là một hệ thống thanh toán trực
tuyến xuất sắc. Nói cho cùng, thương mại chính giao dịch, dưới góc độ ứng dụng
điện tử, có thể nói rằng, TTTT chính là điều khác biệt đem lại cho TMĐT so với
các ứng dụng khác. Do vậy, việc phát triển thanh toán trực tuyến sẽ hoàn thiện hóa
thương mại điện tử, để thương mại điện tử được theo đúng nghĩa của nó – các giao
dịch hoàn toàn qua mạng, người mua chỉ cần thao tác trên máy tính cá nhân của
mình để mua hàng, các doanh nghiệp có những hệ thống xử lí tiền số tự động. Một
khi thanh toán trong thương mại điện tử an toàn, tiện lợi, viêc phát triển thương mại
điện tử trên toàn cầu là một điều tất yếu với dân số đông đảo và không ngừng tăng
lên của mạng Internet.
Tăng quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa: Thanh toán trong thương
mại điện tử với ưu điểm đẩy mạnh quá trình lưu thông tiền tệ và hàng hóa.
11
Người bán có thể nhận tiền thanh toán qua mạng tức thì, do đó có thể yên tâm tiến
hành giao hàng một cách sớm nhất, sớm thu hồi vốn để đầu tư, tiếp tục sản xuất,
nhanh, an toàn….Thanh toán điện tử giúp thực hiện thanh toán nhanh, an
toàn, đảm bảo quyền lợi cho các bê