Thực trạng thương mại nội địa - Khái quát tổ chức và hoạt động

Thương mại thế giới (WTO) đánh dấu bước tiến quan trọng của thời kì mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế. Điều này tạo cơ hội to lớn cho Việt Nam trong tiến trình cải cách trong nước,phát triển kinh tế xã hội cùng với những thành tựu to lớn sau 20 năm đổi mới việc gia nhập WTO sẽ nâng cao vị thế của nước ta trên trường quốc tế.Tuy nhiên điều đó cũng đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ phải đối đầu với thách thức không nhỏ.Trong điều kiện đó quan điểm phát triển thương mại của nước ta là:phát triển đồng bộ các loại thị trường hàng hoá dịch vụ,mở rộng thị trường ngoài nước phải gắn với việc phát triển ổn định thị trường trong nước,lấy thị trường trong nước làm cơ sở.Vì vậy “thương mại nội địa –thực trạng và biện pháp phát triển” là vấn đề hiện nay đáng dược quan tâm hơn cả, chúng ta cần có định hướng chính sách đúng đắn để phát triển thương mại nội địa trên cơ sở đó nâng cao vai trò của thương mại nội địa trong việc định hướng và phát triển sản xuất phát triển,phụa vụ nhu cầu nâng cao đời sống của nhân dân ,tạo cơ sở để phát triển xuất khẩu,góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong GDP,tạo tiền đề để chủ động hội nhập kinh tế – thương mại quốc tế một cách sâu rộng và thành công

doc59 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Lượt xem: 2606 | Lượt tải: 5download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Thực trạng thương mại nội địa - Khái quát tổ chức và hoạt động, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi nãi ®Çu. Ngµy 7/11/2006 ViÖt Nam trë thµnh thµnh viªn chÝnh thøc thø 150 cña tæ chøc th­¬ng m¹i thÕ giíi (WTO) ®¸nh dÊu b­íc tiÕn quan träng cña thêi k× më cöa, héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. §iÒu nµy t¹o c¬ héi to lín cho ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh c¶i c¸ch trong n­íc,ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cïng víi nh÷ng thµnh tùu to lín sau 20 n¨m ®æi míi viÖc gia nhËp WTO sÏ n©ng cao vÞ thÕ cña n­íc ta trªn tr­êng quèc tÕ.Tuy nhiªn ®iÒu ®ã còng ®ång nghÜa víi viÖc chóng ta sÏ ph¶i ®èi ®Çu víi th¸ch thøc kh«ng nhá.Trong ®iÒu kiÖn ®ã quan ®iÓm ph¸t triÓn th­¬ng m¹i cña n­íc ta lµ:ph¸t triÓn ®ång bé c¸c lo¹i thÞ tr­êng hµng ho¸ dÞch vô,më réng thÞ tr­êng ngoµi n­íc ph¶i g¾n víi viÖc ph¸t triÓn æn ®Þnh thÞ tr­êng trong n­íc,lÊy thÞ tr­êng trong n­íc lµm c¬ së.V× vËy “th­¬ng m¹i néi ®Þa –thùc tr¹ng vµ biÖn ph¸p ph¸t triÓn” lµ vÊn ®Ò hiÖn nay ®¸ng d­îc quan t©m h¬n c¶, chóng ta cÇn cã ®Þnh h­íng chÝnh s¸ch ®óng ®¾n ®Ó ph¸t triÓn th­¬ng m¹i néi ®Þa trªn c¬ së ®ã n©ng cao vai trß cña th­¬ng m¹i néi ®Þa trong viÖc ®Þnh h­íng vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt ph¸t triÓn,phôa vô nhu cÇu n©ng cao ®êi sèng cña nh©n d©n ,t¹o c¬ së ®Ó ph¸t triÓn xuÊt khÈu,gãp phÇn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong GDP,t¹o tiÒn ®Ò ®Ó chñ ®éng héi nhËp kinh tÕ – th­¬ng m¹i quèc tÕ mét c¸ch s©u réng vµ thµnh c«ng. V× ®iÒu kiÖn cã h¹n nªn ®Ò ¸n nµy chØ ®Ò cËp tíi th­¬ng m¹i hµng ho¸,dÞch vô b¸n lÎ mong thÇy c« vµ c¸c b¹n th«ng c¶m. MỤC lôC Ch­¬ng i: nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ th­¬ng m¹i néi ®Þa. i. b¶n chÊt cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. 1.Kh¸i niÖm th­¬ng m¹i néi ®Þa. 1.1.§iÒu kiÖn lÞch sö. 1.2 Kh¸i niÖm. 2.§Æc tr­ng cña th­¬ng m¹i néi ®Þa . 3.Chøc n¨ng,nhiÖm vô cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. 4.Vai trß cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. II. néi dung cña th­¬ng m¹i néi ®Þa vµ hÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸. 1.Néi dung cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. 2.§Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. 2.1 C¬ cÊu thÞ tr­êng . 2.2 C¸c nh©n tè t¸c ®éng tíi th­¬ng m¹i néi ®Þa. 2.3.HÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸. 3.Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn th­¬ng m¹i néi ®Þa. Ch­¬ng 2:thùc tr¹ng TMN§-kh¸I qu¸t tæ chøc vµ ho¹t ®éng. I. §¸nh gi¸ kh¸i qu¸t tæ chøc vµ ho¹t ®éng TMN§. 1.Nh÷ng thµnh tùu. 2.Nh÷ng tån t¹i. 3.Nguyªn nh©n. II. Thùc tr¹ng TMN§. 1.HÖ thèng ph©n phèi hµng ho¸. 2.C¬ cÊu kinh tÕ. 3.ChØ sè gi¸ tiªu dïng. Ch­¬ng3:nh÷ng ®Þnh h­íng vµ biÖn ph¸p ph¸t triÓn TMN§. I. Bèi c¶nh. 1.T×nh h×nh quèc tÕ. 2.T×nh h×nh trong n­íc. 3.Xu thÕ ph¸t triÓn TMN§ hËu gia nhËp ¦TO. 4.Mét sè dù b¸o. II. Môc tiªu vµ quan ®iÓm ph¸t triÓn TMN§. 1.Môc tiªu tæng qu¸t vµ cô thÓ. 2.Quan ®iÓm ph¸t triÓn TMN§. III. §Þnh h­íng tæ chøc vµ gi¶i ph¸p ph¸t triÓn. 1.§Þnh h­íng tæ chøc. 2.Gi¶i ph¸p,chÝnh s¸ch ph¸t triÓn TMN§. Ch­¬ng I. Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ TMN§. I.b¶n chÊt cña TMN§. 1.Kh¸i niÖm . 1.1. §iÒu kiÖn lÞch sö cña TMN§. C¸c ngµnh ra ®êi vµ ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ quèc d©n lµ do sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi ,tøc lµ ph©n chia nh÷ng ng­êi kh¸c nhau vµo nh÷ng vÞ trÝ c«ng viÖc kh¸c nhau phï hîp víi kh¶ n¨ng cña hä . Chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt ®· lµm t¨ng thªm lùc l­îng s¶n xuÊt x· héi vµ lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc chñ yÕu cña t¨ng tr­ëng kinh tÕ vµ tiÕn bé khoa häc kü thuËt . Trong ®êi sèng con ng­êi cã nhiÒu nhu cÇu cÇn nhiÒu lo¹i s¶n phÈm kh¸c nhau . ChÝnh yÕu tè chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt ®· ®Æt ra sù cÇn thiÕt ph¶i trao ®æi trong x· héi c¸c s¶n phÈm gi÷a ng­êi s¶n xuÊt vµ ng­êi tiªu dïng . Ban ®Çu lµ trao ®æi hiÖn vËt ( hµng lÊy hµng ) dÇn dÇn trao ®æi hµng ho¸ ph¸t triÓn ®Õn tr×nh ®é ®· xuÊt hiÖn tiÒn tÖ lµm chøc n¨ng ph­¬ng tiªn l­u th«ng th× trao ®æi hµng ho¸ gäi lµ l­u th«ng hµng ho¸ . Qu¸ tr×nh l­u th«ng hµng ho¸ tÊt yÕu ®ßi hái mét sù hao phÝ nhÊt ®Þnh trong quan hÖ trao ®æi . ViÖc ph©n c«ng lao ®éng x· héi kh«ng cô thÓ chi tiªt ngay tõ ®Çu gi÷ c¸c tËp ®oµn s¶n xuÊt dÉn tíi hËu qu¶ vµ n¨ng xuÊt lao ®éng r©t thÊp , hiÖu qu¶ kh«ng cao . Sù xuÊt hiÖn mèi quan hÖ tæng hîp ®ã trong c¸c doanh nghiÖp , c¸c hé tiªu dïng dÉn tíi sù ra ®êi cña c¸c ngµnh l­u th«ng hµng ho¸ : c¸c ngµnh th­¬ng m¹i – dÞch vô . Cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt x· héi vµ tiÕn bé KHKT c¸c ngµnh th­¬ng m¹i dÞch vô ph¸t triÓn hÕt søc ®a d¹ng vµ phong phó . 1.2 Kh¸i niÖm th­¬ng m¹i néi ®Þa . Theo nghÜa réng , th­¬ng m¹i néi ®Þa lµ toµn bé c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trªn thÞ tr­êng . Th­¬ng m¹i ®ång nghÜa víi kinh doanh ®­îc hiÓu nh­ lµ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ nh»m môc tiªu sinh lîi . Theo luËt th­¬ng m¹i 2005 th× th­¬ng m¹i lµ ho¹t ®«ng ®Çu t­ nh»m thu môc ®Ých thu lîi nhuËn bao gåm mua b¸n hµng ho¸ , cung øng dÞch vô , ®Çu t­ xóc tiÕn th­¬ng m¹i . Theo nghÜa hÑp , th­¬ng m¹i néi ®Þa vµ qu¸ tr×nh mua b¸n hµng ho¸ dÞch vô trªn thÞ tr­êng , lµ lÜnh vùc ph©n phèi vµ l­u th«ng hµng ho¸ . 2. §Æc tr­ng c¬ b¶n cña th­¬ng m¹i néi ®Þa trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta. Kinh tÕ thÞ tr­êng lµ c¸ch thøc tæ chøc nÒn kinh tÕ x· héi trong ®ã c¸c quan hÖ kinh tÕ cña c¸c c¸ nh©n , c¸c doanh nghiÖp ®Òu biÓu hiÖn qua mua b¸n hµng ho¸ vµ th¸i ®é c­ sö cña mäi thµnh viªn , chñ thÓ kinh tÕ lµ h­íng vµo viÖc t×m kiÕm lîi Ých cña chÝnh m×nh theo sù dÉn d¾t cña gi¸ c¶ thÞ tr­êng . Kinh tÕ thÞ tr­êng cã nh÷ng ®Æc tr­ng sau : cã mét khèi l­îng hµng ho¸ , dÞch vô dåi dµo phong phó mµ nÒn kinh tÕ tù nhiªn , kinh tÕ chØ huy ch­a bao giê ®¹t ®­îc ; mäi ho¹t ®éng mua b¸n ®Òu theo gi¸ c¶ thÞ tr­êng ; tiÒn tÖ ho¸ c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ; s¶n xuÊt vµ b¸n hµng ho¸ theo nhu cÇu thÞ tr­êng ; kinh tÕ thÞ tr­êng lµ nÒn kinh tÕ më ; c¹nh tranh lµ m«i tr­êng cña kinh tÕ thÞ tr­êng ; quyÒn tù chñ tù do cña doanh nghiÖp cao Do tÝnh tù ph¸t vèn cã , kinh tÕ thÞ tr­êng cã thÓ dÉn ®Õn kh«ng chØ tiÕn bé mµ c¶ suy tho¸i , khñng ho¶ng , xung ®ét x· héi nªn cÇn cã sù can thiÖp cña nhµ n­íc. Kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc lµ nÒn kinh tÕ hçn hîp võa cã c¬ chÕ tù ®iÒu chØnh cña thÞ tr­êng , võa cã c¬ chÕ qu¶n lý ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc . Trong ®iÒu kiÖn nh­ vËy th­¬ng m¹i néi ®i¹ ë n­íc ta cã nh÷ng ®Æc tr­ng c¬ b¶n sau : Mét lµ , th­¬ng m¹i néi ®Þa hµng ho¸ dÞch vô ph¸t triÓn dùa trªn c¬ së nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn . C¬ së kh¸ch quan cña sù tån t¹i nhiÒu thµnh phÇn ®ã lµ do nhiÒu h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau vÒ t­ liÖu s¶n xuÊt . C¸c thµnh phÇn kinh tÕ bao gåm : kinh tÕ nhµ n­íc , kinh tÕ tËp thÓ , kinh tÕ t­ nh©n , kinh tÕ t­ b¶n nhµ n­íc , kinh tÕ cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi . Hai lµ , th­¬ng m¹i néi ®Þa ph¸t triÓn theo ®Þnh h­íng XHCN d­íi sù qu¶n lý cña nhµ n­íc . Sù qu¶n lý nµy ®­îc thùc hiÖn b»ng luËt ph¸p , chÝnh s¸ch , chiÕn l­îc , quy ho¹ch , kÕ ho¹ch ph¸t triÓn th­¬ng m¹i néi ®Þa . Ba lµ , th­¬ng m¹i néi ®Þa tù do hay tù do l­u th«ng hµng ho¸ dÞch vô theo quy luËt kinh tÕ thÞ tr­êng vµ theo ph¸p lô©t . Th­¬ng m¹i néi ®Þa lµm cho s¶n xuÊt phï hîp víi nh÷ng biÕn ®æi kh«ng ngõng cña thÞ tr­êng trong n­íc vµ thÕ giíi , ®ång thêi th«ng qua viÖc phôc vô tiªu dïng lµm n¶y sinh nh­ng nhu cÇu míi mµ kÝch thÝch s¶n xuÊt . Th­¬ng m¹i tù do lµm cho l­u th«ng hµng hãa nhanh chãng th«ng suèt lµ ®iÒu kiÖn nhÊt thiÕt ph¶i cã ®Ó ph¶t triÓn th­¬ng m¹i néi ®Þa vµ kinh tÕ hµng ho¸ Bèn lµ , th­¬ng m¹i néi ®Þa theo gi¸ c¶ thÞ tr­êng . Gi¸ c¶ thÞ tr­êng ®­îc h×nh thµnh trªn c¬ së gi¸ trÞ thÞ tr­êng . Mua b¸n hµng ho¸ theo gi¸ c¶ thÞ tr­êng t¹o ra ®éng lùc thóc ®Èy s¶n xuÊt kinh doanh ph¸t triÓn , t¹o c¬ héi cho c¸c doanh nghiÖp v­¬n lªn lµm giÇu . N¨m lµ , tÊt c¶ c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ trong lÜnh vùc th­¬ng m¹i dÞch vô ®Òu ®­îc tiÒn tÖ ho¸ vµ ®­îc thiÕt lËp mét c¸ch hîp lý theo ®Þnh h­íng kÕ ho¹ch cña nhµ n­íc , tu©n theo c¸c quy luËt cña l­u th«ng hµng ho¸ vµ cña kinh tÕ thÞ tr­êng . 3.Chøc n¨ng, nhiÖm vô cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. 3.1.Chøc n¨ng cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. Thø nhÊt,tæ chøc qu¸ trinh l­u th«ng hµng ho¸,dÞch vô trong n­íc víi n­íc ngoµi.§©y lµ chøc n¨ng x· héi cña th­¬ng m¹i,víi chøc n¨ng nµy ngµnh th­¬ng mËiphØ nghiªn cøu n¾m v÷ng nhu cÇu thÞ tr­êng hµng ho¸ dÞch vô;huy ®éng vµ sö dông hîp lý c¸c nguån hµng nh»m tho¶ m·n tèt mäi nhu cÇu cña x· héi. Thø hai,th«ng qua qu¸ tr×nh l­u th«ng hµng ho¸,th­¬ng m¹i thùc hiÖn chøc n¨ng tiÕp tôc s¶n xuÊt trongkh©u l­u th«ng. Thø ba,th«ng qua ho¹t ®éng trao ®æi ,mua b¸n hµng ho¸ trong vµ ngoµi n­íccòng nh­ thùc hiÖn c¸c dÞch vô,th­¬ng m¹i lµm chøc n¨ng g¾n s¶n xuÊt víi thÞ tr­êng va g¾n nÒn kinh tÕ n­íc ta víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi,thùc hiÖn chÝnh s¸ch më cöa nÒn kinh tÕ. Thø t­,chøc n¨ng thùc hiÖngi¸ trÞ hµng ho¸,dÞch vô qua ®ãth­¬ng m¹i néi ®Þa ®¸p øng tèt mäi nhu cÇu cña s¶n xuÊt vµ ®êi sèng ,n©ng cao møc h­ëng thô cña ng­êi tiªu dïng.Thùc hiÖnchøc n¨ng nµy ,th­¬ng m¹i néi ®Þa tÝch cùc phôc vôvµ thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn,®¶m b¶o l­u th«ng th«ng sèutlµ thùc hiÖn môc tiªu cña qu¸ tr×nh kinh doanh th­¬ng m¹i dÞch vô. 3.2.NhiÖm vô cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ n­íc ta lµ mét nÒn kinh tÕhµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc.Thùc tÕn­íc ta vÉn cßn lµ mét trong nh÷ng n­íc nghÌo nhÊt trªn thÕ giíi,tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ cña n­íc ta cßn thÊp,chÊt l­îng hiÖu qu¶ vµ søc c¹nh tranh cän kÐm.c¨n cø vµo môc tiªu nhiÖm vô ph¸t triÓn –kinh tÕ x· héi cña n­íc ta giai ®o¹n 2006-2010vµ c¨n cø vµo bèi c¶nh quèc tÕ ,th­¬ng m¹i néi ®Þa cã nh÷ng nhiÖm vô chñ yÕu sau: Mét lµ,n©ng cao hiÖu qu¶ cña kinh doanh th­¬ng m¹i, dÞch vô,thóa ®Èy qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ -hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. Hai lµ,ph¸t triÓn th­¬ng m¹i dÞch vô ,®¶m b¶o l­u th«ng hang f ho¸ th«ng suèt,dÔ dµng trong c¶ n­íc,®¸p øng tèt nhÊt mäi nhu cÇu cña ®êi sèng. Ba lµ,gãp phÇn gi¶I quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò kinh tÕ x· héi quan trängcña ®Êt n­íc:vèn ,viÖc lµm ,c«ng nghÖ… Bèn lµ,kh«ng ngõng hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lývµ m¹ng l­íi kinh doanh,chèng trèn thuÕ ,lËu thuÕ,l­u th«ng hµng gi¶ ,hµng kÐm phÈm chÊt,thùc hiÖ ®Çy ®ñ c¸c nghÜa vô víi nhµ n­íc,x· héi vµ ng­êi lao ®éng. N¨m lµ,®¶m b¶o sù thèng nhÊt gi÷a kinh tÕ vµ chÝnh trÞ trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i-dÞch vô. 4.Vai trß cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. Thø nhÊt , th­¬ng m¹i néi ®Þa lµ ®iÒu kiÖn ®Ó thóc ®Èy s¶n xuÊt hµng ho¸ ph¸t triÓn.Th«ng qua ho¹t ®éng th­¬ng m¹i trªn thÞ tr­êng ,c¸c chñ thÓ kinh doanh mua b¸n ®­îc c¸c hµng ho¸ ,dÞch vô .§iÒu ®ã ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt ®­îc tiÕn hµnh b×nh th­êng ,l­u th«ng hµng ho¸ dÞch vô th«ng suèt. Thø hai , viÖc mua b¸n hµng ho¸ ,dÞch vô trªn thÞ tr­êng th­¬ng m¹i néi ®Þa cã vai trß quan träng trong viÖc më réng kh¶ n¨ng tiªu dïng n©ng cao møc h­ëng thô cña c¸c c¸ nh©n vµ doanh nghiÖp ,thóc ®Èy s¶n xuÊt vµ më réng ph©n phèi lao ®éng x· héi. Thø ba , th­¬ng m¹i néi ®Þa lµ ®iÒu kiÖn , lµ cÇu nèi g¾n kÕt nÒn kinh tÕ trong n­íc víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi , thùc hiÖn chÝnh s¸ch më cöa. Thø t­ , ho¹t ®éng th­¬ng m¹i ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp tÝnh n¨ng ®éng , s¸ng t¹o trong s¶n xuÊt ,kinh doanh thóc ®Èy c¶i tiÕn ,ph¸t huy s¸ng kiÕn ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸ ,dÞch vô trªn thÞ tr­êng. II . Néi dung cña th­¬ng m¹i vµ hÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸. 1.Néi dung c¬ b¶n cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. Thø nhÊt lµ qu¸ tr×nh ®iÒu tra ,nghiªn cøu vµ x¸c ®Þnh nhu cÇu thÞ tr­êng vÒ c¸c lo¹i hµng ho¸ ,dÞch vô.§©y lµ kh©u ®Çu tiªn trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i.Cã thÓ lµ nhu cÇu cho tiªu dïng s¶n xuÊt trong ®ã cã phÇn c¸ nh©n nã h×nh thµnh trùc tiÕp tõ s¶n xuÊt vµ do s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh cá cÊu, cã thÓ lµ nhu cÇu ®Æt hµng cña doanh nghiÖp. Thø hai lµ qu¸ tr×nh huy ®éng sö dông hîp lý c¸c nguån tµi nguyªn ®Ó tho¶ m·n c¸c nhu cÇu cña x· héi.C¸c nguån lùc : vèn , nh©n lùc , lao ®éng , tµi nguyªn lµ nh÷ng nguån lùc cã h¹n mµ c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i sö dông mét c¸ch hiÖu qu¶ nh­ng cÇn ph¶i biÕt kÕt hîp hiÖu qu¶ kinh doanh víi hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi. Thø ba lµ qu¸ tr×nh tæ chøc c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ th­¬ng m¹i. Mèi quan hÖ nµy cã thÓ lµ trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ ,tæ chøc vµ ph¸p luËt ph¸t sinh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh mua b¸n hµng ho¸.Mèi quan hÖ doanh nghiÖp thÓ hÞªn th«ng qua quan hÖ ®Çu vµo ,®Çu ra tuú thuéc vµo lo¹i h×nh cña doanh nghiÖp. Thø t­ lµ qu¸ tr×nh tæ chøc hîp lý c¸c kªnh ph©n phèi vµ tæ chøc chuyÓn giao hµng hãa ,dÞch vô.§©y lµ qu¸ tr×nh vËn chuyÓn hµng ho¸ ,dÞch vô tõ s¶n xuÊt ®Õn ng­êi sö dông víi nh÷ng ®iÒu kiÖn hiÖu qu¶ tèi ®a.Qu¸ tr×nh nµy gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò : thay ®æi quyÒn së h÷u tµi s¶n , di chuyÓn hµng ho¸ qua c¸c kh©u vËn chuyÓn ,dù tr÷ ,b¶o qu¶n , ®ãng gãi… Thø n¨m lµ qu¸ tr×nh qu¶n lý hµng ho¸ ë doanh nghiÖp vµ xóc tiÕn mua b¸n hµng hãa.Néi dung nµy ®Ò cËp tíi vÊn ®Ò tæ chøc qu¶n lý th­¬ng m¹i ®Çu vµo vµ th­¬ng m¹i ®Çu ra cña c¸c doanh nghiÖp ,thiÕt lËp bé m¸y qu¶n lý trong mua b¸n hµng ho¸ ,thiÕt lËp mèi quan hÖ l©u dµi t¹o quan hÖ g¾n bã gi÷a kh¸ch hµng víi doanh nghiÖp. 2. §Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi cña th­¬ng m¹i néi ®Þa. 2.1.C¬ cÊu thÞ tr­êng. a.Theo thµnh phÇn kinh tÕ: Theo quy ®Þnh cña LuËt Th­¬ng M¹i 2005 th× nÒn kinh tÕ n­íc ta bao gåm 5 thµnh phÇn kinh tÕ c¬ b¶n ®ã lµ kinh tÕ nhµ n­íc , kinh tÕ tËp thÓ , kinh tÕ t­ b¶n nhµ n­íc ,kinh tÕ t­ nh©n vµ kinh tÕ cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi.Trong ®ã cã c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp sau : Doanh nghiÖp t­ nh©n : lµ doanh nghiÖp do mét c¸ nh©n lµm chñ vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm b»ng toµn bé tµi s¶n cña m×nh vÒ mäi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. C¸c doanh nghiÖp nµy ph¶i tù bá vèn , b¶o toµn vèn ,tæ chøc s¶n xuÊt vµ tù t×m kiÕm thÞ tr­êng. Doanh nghiÖp nhµ n­íc:lµ tæ chøc kinh tÕ do nhµ n­íc ®Çu t­ vèn ,thµnh lËp vµ tæ chøc qu¶n lý ,ho¹t ®éng kinh doanh hoÆc ho¹t ®éng c«ng Ých nh»m thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ x· héi do nhµ n­íc giao. Doanh nghiÖp nhµ n­íc cã t­ c¸ch ph¸p nh©n , cã quyÒn vµ nghÜa vô d©n sù , tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh trong ph¹m vi sè vèn do doanh nghiÖp qu¶n lý. C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, C«ng ty cæ phÇn vµ C«ng ty hîp doanh: ®©y lµ h×nh thøc biÓu hiÖn sù kÕt hîp vµ giao l­u c¸c thµnh phÇn kinh tÕ .C¸c doanh nghiÖp nµy cã ®Æc ®iÓm lµ chÕ ®é së h÷u vèn , tµi s¶n kh«ng thuÇn nhÊt .C¸c thµnh viªn , c¸c cæ ®«ng chØ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kho¶n nî cña doanh nghiÖp trong ph¹m vi sè vèn ®· gãp. Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t­ n­íc ngoµi :xÝ nghiÖp liªn doanh ®­îc thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh ký gi÷a mét bªn lµ xÝ nghiÖp cã t­ c¸ch ph¸p nh©n cña ViÖt Nam víi mét bªn hoÆc c¸c bªn n­íc ngoµi nh»m kinh doanh trong c¸c lÜnh vùc cña nÒn kinh tÕ .XÝ nghiÖp 100% vèn n­íc ngoµi lµ xÝ nghiÖp hoµn toµn thuéc quyÒn së h÷u cña tæ chøc vµ c¸ nh©n n­íc ngoµi ,do tæ chøc hoÆc c¸ nh©n nø¬c ngoµi thµnh lËp ,tù qu¶n lý vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh .Nã lµ mét ph¸p nh©n ho¹t ®éng theo sù ®iÒu chØnh cña luËt ph¸p ViÖt Nam. Doanh nghiÖp tËp thÓ: vèn do mét tËp thÓ ng­êi lao ®éng gãp t¹o nªn trªn nguyªn t¾c tù nguyÖn hoÆc mét phÇn vèn tËp thÓ ,mét phÇn vèn do nhµ n­íc ®¶m b¶o .H×nh thøc tæ chøc kinh doanh lµ c¸c Hîp T¸c X· hoÆc Tæ hîp t¸c , c¸c cöa hµng hîp t¸c mua b¸n. b. Theo ngµnh kinh tÕ: Theo hÖ thèng ph©n ngµnh SNA th× nÒn kinh tÕ bao gåm : Ngµnh N«ng nghiÖp : bao gåm cã n«ng nghiÖp ,l©m nghiÖp ,ch¨n nu«i ,thuû s¶n . S¶n phÈm cña nã g¾n liÒn víi cuéc sèng hµng ngµy cña nh©n d©n.S¶n phÈm n«ng nghiÖp cã tÝnh thêi vô ,tÝnh ph©n t¸n ,tÝnh khu vùc ,tÝnh t­¬i sèng vµ tÝnh kh«ng æn ®Þnh. Ngµnh c«ng nghiÖp : bao gåm c«ng nghiÖp vµ x©y dùng c¬ b¶n .S¶n phÈm cña ngµnh c«ng nghÞªp cã ng­êi mua chñ yÕu lµ c¸c ®¬n vÞ c«ng nghiÖp ,x©y dùng , giao th«ng vËn t¶i ….sè l­îng mua mçi lÇn kh¸ nhiÒu ,s¶n xuÊt ®ång bé ®Çy ®ñ. Ngµnh dÞch vô : bao gåm th­¬ng m¹i , giao th«ng vËn t¶i ,b¶o hiÓm y tÕ. 2.2 .C¸c nh©n tè t¸c ®éng tíi th­¬ng m¹i néi ®Þa. a.YÕu tè chÝnh trÞ vµ ph¸p luËt ,m«i tr­êng ph¸p lý : NÒn kinh tÕ n­íc ta lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ N­íc theo ®Þnh h­íng X· Héi Chñ NghÜa.Trong thùc tÕ kh«ng cã nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng tù do víi nghÜa lµ kh«ng cã sù can thiÖp cña Nhµ N­íc. §Ó ®¶m b¶o sù vËn hµnh cña nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ,ho¹t ®éng c¹nh tranh quèc gia nµo còng cã hÖ thèng ph¸p luËt vµ c¸c chÕ ®é chÝnh s¸ch cña ChÝnh Phñ ®Ó ®iÒu tiÕt thÞ tr­êng.Trªn thùc tÕ c¸c yÕu tè chÝnh trÞ vµ ph¸p luËt gåm sù æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ , ®­êng lèi ngo¹i giao , chÝnh s¸ch ngo¹i th­¬ng , hÖ thèng ph¸p luËt ,c¸c chiÕn l­îc quy ho¹ch kÕ ho¹ch ph¸t triÓn th­¬ng m¹i néi ®Þa cña Nhµ N­íc ,cña c¸c ®Þa ph­¬ng , c¸c quy ®Þnh cña chÝnh phñ vÒ c¹nh tranh , chèng ®éc quyÒn….Sù thay ®æi hay biÕn ®éng cña c¸c yÕu tè nµy cã thÓ t¹o nªn nh÷ng c¬ héi hoÆc nguy c¬ ,th¸ch thøc cho th­¬ng m¹i néi ®Þa ,®Æc biÖt lµ nh÷ng thay ®æi liªn tôc ,nhanh chãng ,kh«ng thÓ dù b¸o tr­íc. b.ChÝnh s¸ch vÒ qu¶n lý ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu : Ho¹t ®éng th­¬ng m¹i bao gåm th­¬ng m¹i néi ®Þa vµ ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu .V× vËy c¸c chÝnh s¸ch vÒ qu¶n lý ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu cã t¸c ®éng ®Õn sù ph¸t triÓn cña th­¬ng m¹i néi ®Þa.C¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ nhËp khÈu , c«ng cô thuÕ quan vµ phi thuÕ quan cã t¸c dông h¹n chÕ sù x©m nhËp cña hµng ho¸ n­íc ngoµi ,b¶o hé hµng trong n­íc t¹o ®iÒu kiÖn cho th­¬ng m¹i néi ®Þa ph¸t triÓn. c.ChÝnh s¸ch ph¸t triÓn th­¬ng m¹i néi ®Þa : Bao gåm chÝnh s¸ch ®èi víi Doanh nghiÖp nhµ n­íc , Hîp t¸c x· vµ c¸c h×nh thøc hîp t¸c kh¸c t¹o nÒn t¶ng cña nÒn kinh tÕ ; chÝnh s¸ch th­¬ng m¹i ®èi víi n«ng th«n ®¶m b¶o cung øng nh÷ng hµng ho¸ cÇn thiÕt cho n«ng d©n s¶n xuÊt vµ tiªu dïng.§ång thêi , ®¶m b¶o tiªu thô hµng ho¸ do n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n s¶n xuÊt ra .ChÝnh s¸ch ®èi víi miÒn nói ,nh÷ng chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ph¸t triÓn th­¬ng m¹i miÒn nói , chÝnh s¸ch ­u ®·i vÒ thuÕ ,trî gi¸ trî c­íc cho mét sè mÆt hµng….ChÝnh s¸ch l­u th«ng hµng ho¸ vµ dÞch vô th­¬ng m¹i khuyÕn khÝch , t¹o ®iÒu kiÖn më réng l­u th«ng hµng ho¸ ,ph¸t triÓn dÞch vô th­¬ng m¹i mµ ph¸p luËt kh«ng h¹n chÕ hoÆc kh«ng cÊm. d.YÕu tè Khoa Häc C«ng NghÖ: Lµ yÕu tè mang ®Çy kÞch tÝnh nhÊt ,cã ¶nh h­ëng quan träng ,trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng th­¬ng m¹i néi ®Þa.Trong thêi ®¹i Khoa Häc C«ng NghÖ míi ph¸t triÓn nh­ vò b·o ,mçi c«ng nghÖ míi ph¸t sinh sÏ huû diÖt c¸c c«ng nghÖ tr­íc ®ã kh«ng nhiÒu th× Ýt. NhÊt lµ trong ®ØÒu kiÖn héi nhËp víi nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi tj× yÕu tè Khoa Häc C«ng NghÖ cÇn ®­îc quan t©m tr¸nh t×nh tr¹ng tôt hËu ,trë thµnh b·i r¸c cña thÕ giíi vÒ Khoa häc C«ng NghÖ. e.YÕu tè c¬ së h¹ tÇng vµ ®iÒu kiÖn tù nhiªn: YÕu tè c¬ së h¹ tÇng lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi hoÆc khã kh¨n cho ho¹t ®éng kinh doanh .C¬ së h¹ tÇng bao gåm hÖ thèng giao th«ng vËn t¶i ,hÖ thèng th«ng tin , hÖ thèng bÕn c¶ng , nhµ kho… §iÒu kiÖn tù nhiªn lµ yÕu tè cÇn ®­îc quan t©m v× sù biÕn ®éng cña tù nhiªn nh­ n¾ng , m­a , b·o lôt…cã ¶nh h­ëng trùc tiÕp ®Õn c¸c ho¹t ®éng th­¬ng m¹i néi ®Þa. 2.3.HÖ thèng chØ tiªu ®¸nh gi¸ th­¬ng m¹i néi ®Þa. a.Tæng møc b¸n lÎ hµng ho¸ vµ doanh thu dÞch vô tiªu dïng lµ toµn bé doanh thu hµng ho¸ b¸n lÎ vµ dÞch vô tiªu dïng ®· b¸n ra thÞ tr­êng cña c¸c c¬ së kinh doanh bao gåm : doanh thu b¸n lÎ hµng ho¸ cña c¸c c¬ së kinh doanh th­¬ng nghiÖp , doanh thu b¸n lÎ s¶n phÈm cña c¸c c¬ së s¶n xuÊt vµ n«ng d©n trùc tiÕp b¸n ra thÞ tr­êng ,doanh thu kh¸ch s¹n nhµ hµng ,doanh thu du lÞch l÷ hµnh ,doanh thu dÞch vô c¸ nh©n ,céng ®ång vµ c¸c dÞch vô kh¸c do c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n kinh doanh , phôc vô trùc tiÕp cho ng­êi tiªu dïng. b. Gi¸ tiªu dïng : lµ sè tiÒn do ng­êi tiªu dïng ph¶i chi tr¶ khi mua mét ®¬n vÞ hµng ho¸ hoÆc dÞch vô phôc vô trùc tiÕp ®êi sèng hµng ngµy.Gi¸ tiªu dïng ®­îc biÓu hiÖn b»ng gi¸ b¸n lÎ hµng ho¸ trªn thÞ tr­êng hoÆc gi¸ dÞch vô phôc vô ®êi sèng sinh ho¹t .Trong tr­êng hîp hµng ho¸ kh«ng niªm yÕt gÝa ,ng­¬× mua cã thÓ mÆc c¶ gi¸ th× gi¸ tiªu dïng lµ gi¸ mµ ng­êi mua ph¶i tr¶ thùc sau khi tho¶ thuËn víi ng­êi b¸n. C«ng thøc tÝnh chØ sè gi¸ tiªu dïng (c«ng thøc Laspeyres): IP = = . Trong ®ã :IP :chØ sè gi¸ tiªu dïng. Po: gi¸ k× gèc . Pt : gi¸ k× b¸o c¸o. qo :l­îng k× gèc. Do : quyÒn sè cè ®Þnh gèc. t: k× b¸o c¸o. o : n¨m gèc. Do = . Ræ hµng ho¸ ,dÞch vô ®Ó tÝnh chØ sè gi¸ tiªu dïng gåm c¸c lo¹i hµng ho¸ vµ dÞch vô phæ biÕn ,®¹i diÖn cho tiªu dïng cña d©n c­ , th­êng ®­îc xem xÐt cËp nhËt 5 n¨m mét lÇn cho phï hîp víi tiªu dïng cña d©n c­ trong mçi thêi k×. QuyÒn sè ®Ó tÝnh chØ sè gi¸ tiªu dïng lµ c¬ cÊu chi tiªu c¸c nhãm mÆt hµng trong tæng chi tiªu cña hé gia ®×nh ®­îc tæng hîp tõ kÕt qu¶ ®iÒu tra møc sèng hé gia ®×nh