Đối với nghiên cứu về các chủ thể tham gia kinh tế chia sẻ, động lực của các chủ thể tham gia chia sẻ chủ yếu bao gồm động lực nội tại và động lực bên ngoài. Động lực nội tại bao gồm nhu cầu sử dụng và xem xét về bền vững, trong khi động lực bên ngoài bao gồm lợi ích kinh tế hoặc uy tín. Động lực lớn nhất thúc đẩy hành vi chia sẻ là nhu cầu sử dụng và lợi ích kinh tế.
Chia sẻ, vì lợi ích cộng đồng, bình đẳng và hợp tác là bốn đặc điểm của kinh tế chia sẻ, bản chất của nó là giảm thiểu chi phí giao dịch vốn trên thị trường, từ đó nâng cao hiệu quả phân bổ tài nguyên. Đối tượng chia sẻ không nên giới hạn ở tài nguyên không sử dụng, mà cũng có thể sử dụng tài nguyên hiệu quả cho chia sẻ, miễn là thông qua nền tảng chia sẻ trực tuyến và công nghệ di động để thực hiện giao dịch tài nguyên với chi phí thấp và phân bổ hiệu quả, bất kỳ tài nguyên nào cũng có thể được đưa vào phạm vi kinh tế chia sẻ.
Nói chung, ý nghĩa của kinh tế chia sẻ là giảm thiểu chi phí giao dịch tài nguyên bằng cách loại bỏ sự trung gian, kết nối trực tiếp giữa nguồn cung cấp và nhu cầu tài nguyên, chia sẻ quyền sử dụng của nhiều nguồn tài nguyên, không chỉ là vật chất mà còn bao gồm cả tri thức, kỹ năng và các nguồn tài nguyên vô hình khác, dễ dàng thu hút sự quan tâm và tham gia rộng rãi. Kinh tế chia sẻ đã thay đổi quan niệm truyền thống về quyền sở hữu trong kinh tế, nâng cấp quan điểm tiêu dùng của người tiêu dùng và là một đổi mới trong phát triển mô hình kinh tế.
23 trang |
Chia sẻ: Đào Thiềm | Ngày: 07/01/2025 | Lượt xem: 65 | Lượt tải: 0
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tóm tắt Luận án Phát triển kinh tế chia sẻ cho khu vực nông thôn tại đồng bằng sông Cửu Long, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Những năm gần đây, thuật ngữ “kinh tế chia sẻ” được nhắc đến
liên tục và thường xuyên hơn, đặc biệt là trong các diễn đàn về kinh
tế và thương mại. Trên thực tế, mô hình kinh tế này chỉ mới phát
triển ở nước ngoài từ đầu những năm 2000, và chỉ du nhập vào Việt
Nam từ vài năm gần đây. Ở Mỹ, mô hình này chỉ thực sự bắt đầu nở
rộ vào năm 2008, khi nền kinh tế nước này gặp khủng hoảng, người
dân phải thay đổi thói quen tiêu dùng của họ để thích ứng với tình
hình kinh tế khó khăn. Tuy nhiên, mặc dù không có lịch sử phát triển
và hoàn thiện lâu dài như nền kinh tế truyền thống, mô hình kinh tế
chia sẻ đã thực sự gây được tiếng vang, thu hút sự quan tâm chú ý
không chỉ của người tiêu dùng mà còn của các nhà chức trách trên
toàn thế giới.
Có nhiều lí do khiến kinh tế chia sẻ nở rộ nhanh chóng ở Việt
Nam, một trong số đó là do thói quen tiêu dùng bị ảnh hưởng nhiều
bởi giá cả của người Việt. Tuy nhiên, một điều hoàn toàn không thể
phủ nhận là kinh tế chia sẻ đang nhận được rất nhiều sự quan tâm từ
nhiều nhóm lợi ích, như các nhà chức trách, các nhà nghiên cứu kinh
tế, chủ doanh nghiệp cũng như những người dân trực tiếp tham gia
vào mô hình kinh tế này, đặc biệt là từ khi những ông lớn trong nền
kinh tế chia sẻ nước ngoài đầu tư vào Việt Nam. Có thể thấy rằng,
các doanh nghiệp nước ngoài này đã nhanh chóng bành trướng tại thị
trường Việt Nam như Uber, Grab, Airbnb, đã không còn xa lạ với
người dân Việt Nam, đặc biệt tại các thành phố lớn.
Kinh tế chia sẻ hiện nay đã hiện diện trên mọi lĩnh vực, đặc biệt
nó ngày càng phát huy vai trò trong nâng cao hiệu quả phát triển
nông nghiệp trong nông thôn. Có thể nói, kinh tế chia sẻ là xu thế tất
yếu nếu muốn phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị hàng hóa bền
vững, mô hình kinh tế chia sẻ cùng sự hỗ trợ của công nghệ thông tin
và những công nghệ mới sẽ giúp người dân, các cơ sở sản xuất kinh
doanh tận dụng lợi thế của công nghệ số để phát triển sản xuất nông
nghiệp theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, đồng thời giúp các hộ
sản xuất tiết kiệm chi phí, thời gian và nhân lực.
Kinh tế chia sẻ có nhiều điểm mới, đã bắt đầu có những mô hình
hình thành và phát triển như "Làng Saemaul tại Việt Nam" tại khu
vực đồng bằng sông Cửu Long tuy nhiên còn gặp nhiều khó khăn. Để
trong tương lai mô hình kinh tế chia sẻ phát triển mang lại lợi ích cho
người nông dân cần phải có nghiên cứu đánh giá những nguyên nhân
hạn chế của mô hình đang triển khai, đặc biệt là nghiên cứu và vượt
2
qua những rào cản trong phát triển kinh tế chia sẻ trong sản xuất
nông nghiệp tại khu vực nông thôn Việt Nam nói chung và khu vực
đồng bằng sông Cửu Long nói riêng như: rào cản về trình độ năng
lực về khai thác thông tin, rào cản về mức độ sẵn sàng ứng dụng và
tiếp nhận, đổi mới khoa học, kỹ thuật của hộ sản xuất còn khá hạn
chế; rào cản về cơ cấu nhân lực, quy mô sản xuất
Từ những tính cấp thiết như trên, luận án: "Phát triển kinh tế
chia sẻ cho khu vực nông thôn tại đồng bằng sông Cửu Long" triển
khai nhằm mục đích tìm hiểu thực trạng kinh tế chia sẻ khu vực nông
thôn tại đồng bằng sông Cửu Long, trong đó đặc biệt phân tích thực
trạng và tác động hiện tại cũng như dự báo hiệu quả trong tương lai
đem lại bởi tác động của "Chương trình Saemaul" tại Việt Nam tới sự
phát triển kinh tế chia sẻ trong khu vực này, để từ đó đưa ra giải pháp
Phát triển kinh tế chia sẻ cho khu vực nông thôn tại đồng bằng sông
Cửu Long nói riêng và có thể nhân rộng áp dụng cho các khu vực
nông thôn khác tại Việt Nam nói chung.
2. Mục tiêu nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Từ nghiên cứu thực trạng phát triển kinh tế chia sẻ tại khu vực
đồng bằng Sông Cửu Long và các yếu tố ảnh hưởng để đề xuất giải
pháp phát triển kinh tế chia sẻ cho khu vực nông thôn tại đồng bằng
sông Cửu Long.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế
chia sẻ khu vực nông thôn
- Đánh giá thực trạng kinh tế chia sẻ trong khu vực nông thôn tại
đồng bằng sông Cửu Long, điển hình là khu vực được hỗ trợ thực
hiện hoạt động kinh tế chia sẻ bởi chương trình Saemaul.
- Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế chia sẻ
trong khu vực nông thôn tại đồng bằng sông Cửu Long thông qua
nghiên cứu điển hình tại các làng tham gia chương trình Saemaul.
- Đề xuất định hướng và giải pháp phát triển kinh tế chia sẻ cho
khu vực nông thôn tại đồng bằng sông Cửu Long.
3. Những đóng góp mới của đề tài
- Ý nghĩa khoa học: Cập nhật và hệ thống hóa cơ sở lý luận và
thực tiễn về phát triển kinh tế chia sẻ trong khu vực nông thôn;
- Ý nghĩa thực tiễn: Đề xuất quan điểm và giải pháp phát triển
kinh tế chia sẻ trong khu vực nông thôn tại đồng bằng sông Cửu
Long.
3
- Điểm mới của luận án: Luận án được được thực hiện nhằm
đánh giá thực trạng và đề xuất những giải pháp phát triển kinh tế chia
sẻ trong nông thôn khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nói riêng và
mô hình kinh tế chia sẻ trong nông thôn tại Việt Nam nói chung.
4. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận án được kết cấu thành 4
chương như sau:
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1. Các nghiên cứu về kinh tế chia sẻ trong nông thôn
1.1.1. Về khái niệm kinh tế chia sẻ
Kinh tế chia sẻ, còn được gọi là kinh tế cộng đồng hoặc tiêu thụ
hợp tác, là một mô hình kinh tế sử dụng các nền tảng chia sẻ của
Internet di động như mã nguồn mở, đám mây và tích hợp tài nguyên
lớn, phân tán và không sử dụng trong xã hội. Mô hình này kết hợp
cung cấp và cầu cần hiệu quả, dựa trên việc sử dụng nguồn tài
nguyên trong sản xuất và sử dụng các hàng hóa và dịch vụ mà không
cần sở hữu. Kinh tế chia sẻ thực hiện việc chia sẻ hàng hóa, dịch vụ,
dữ liệu và tài năng thông qua mô hình mới là thuê thay vì mua, tạo ra
một hình thức kinh tế và giá trị xã hội hoàn toàn mới.
1.1.2. Đối tượng của kinh tế chia sẻ
Đối với nghiên cứu về các chủ thể tham gia kinh tế chia sẻ,
động lực của các chủ thể tham gia chia sẻ chủ yếu bao gồm động lực
nội tại và động lực bên ngoài. Động lực nội tại bao gồm nhu cầu sử
dụng và xem xét về bền vững, trong khi động lực bên ngoài bao gồm
lợi ích kinh tế hoặc uy tín. Động lực lớn nhất thúc đẩy hành vi chia sẻ
là nhu cầu sử dụng và lợi ích kinh tế.
Chia sẻ, vì lợi ích cộng đồng, bình đẳng và hợp tác là bốn đặc
điểm của kinh tế chia sẻ, bản chất của nó là giảm thiểu chi phí giao
dịch vốn trên thị trường, từ đó nâng cao hiệu quả phân bổ tài nguyên.
Đối tượng chia sẻ không nên giới hạn ở tài nguyên không sử dụng,
mà cũng có thể sử dụng tài nguyên hiệu quả cho chia sẻ, miễn là
thông qua nền tảng chia sẻ trực tuyến và công nghệ di động để thực
hiện giao dịch tài nguyên với chi phí thấp và phân bổ hiệu quả, bất kỳ
tài nguyên nào cũng có thể được đưa vào phạm vi kinh tế chia sẻ.
Nói chung, ý nghĩa của kinh tế chia sẻ là giảm thiểu chi phí giao
dịch tài nguyên bằng cách loại bỏ sự trung gian, kết nối trực tiếp giữa
nguồn cung cấp và nhu cầu tài nguyên, chia sẻ quyền sử dụng của
nhiều nguồn tài nguyên, không chỉ là vật chất mà còn bao gồm cả tri
4
thức, kỹ năng và các nguồn tài nguyên vô hình khác, dễ dàng thu hút
sự quan tâm và tham gia rộng rãi... Kinh tế chia sẻ đã thay đổi quan
niệm truyền thống về quyền sở hữu trong kinh tế, nâng cấp quan
điểm tiêu dùng của người tiêu dùng và là một đổi mới trong phát
triển mô hình kinh tế.
1.1.3. Về mô hình kinh tế chia sẻ
Nghiên cứu về mô hình kinh doanh của kinh tế chia sẻ, các loại
mô hình kinh doanh kinh tế chia sẻ bao gồm bốn loại: "phi lợi nhuận
từ cá nhân tới cá nhân", "lợi nhuận từ cá nhân tới cá nhân", "phi lợi
nhuận từ doanh nghiệp tới cá nhân", và "lợi nhuận từ doanh nghiệp
tới cá nhân". Cấu trúc thị trường và hướng đi của thị trường quyết
định loại mô hình cụ thể. Bảy yếu tố của mô hình kinh doanh kinh tế
chia sẻ, gồm: nền tảng chia sẻ, tài nguyên không sử dụng, giao tiếp
điểm tới điểm, quản lý cộng tác, mục tiêu định hướng, nguồn tài trợ
thay thế, và phụ thuộc công nghệ. Trong lĩnh vực ứng dụng, chú ý
nhiều đến chiến lược phát triển của các doanh nghiệp khởi nghiệp,
thu hút đối tượng khách hàng và tạo nguồn thu nhập là các chướng
ngại quan trọng cần vượt qua trong quá trình phát triển.
1.1.4. Về kinh tế chia sẻ trong nông thôn
Đối với khái niệm "Kinh tế chia sẻ trong nông thôn" thì có thể
xác định phải bắt nguồn từ mô hình phát triển nông nghiệp bền vững.
Vào những năm 1970, với sự tiến triển không ngừng của công nghiệp
hóa và đô thị hóa cùng với sự gia tăng dân số, mô hình phát triển
nông nghiệp truyền thống tập trung một chiều vào việc nâng cao hiệu
quả và lợi ích kinh tế đã gây ra xung đột giữa hệ thống kinh tế xã hội
và hệ thống sinh thái tự nhiên. Tình trạng này dẫn đến cạn kiệt nguồn
lực kinh tế, môi trường sống ngày càng xấu đi và hệ thống sinh thái
bị phá hủy. Dưới bối cảnh đó, mô hình phát triển nông nghiệp bền
vững đã ra đời.
Nông nghiệp bền vững là một mô hình nông nghiệp có ảnh
hưởng ít đến môi trường, kỹ thuật phù hợp, kinh tế khả thi và được
xã hội chấp nhận. Mô hình phát triển nông nghiệp bền vững yêu cầu
sản lượng nông nghiệp đồng thời đảm bảo tăng trưởng ổn định và
bền vững trong dài hạn, và cân nhắc sự hòa hợp giữa hiệu quả kinh tế
và lợi ích xã hội và sinh thái, đáp ứng nhu cầu liên tục của người dân
hiện tại và sau này đối với các sản phẩm nông nghiệp, từ đó tạo ra
mối quan hệ hòa hợp và tương hỗ giữa hệ thống kinh tế nông nghiệp
và hệ thống sinh thái tự nhiên. Là con đường quan trọng để thực hiện
chuyển đổi và phát triển xanh, "chia sẻ nông nghiệp" đã ra đời trong
bối cảnh này. Việc khai thác tài nguyên rảnh rỗi có thể đáp ứng nhu
5
cầu dịch vụ với lượng vật liệu ít hơn, đồng hành với tư tưởng "nông
nghiệp xanh" đang được quốc gia thúc đẩy.
11.2. Những vấn đề thuộc chủ đề luận án chưa được nghiên cứu
giải quyết và định hướng nghiên cứu
Sau khi tổng hợp các nghiên cứu về kinh tế chia sẻ, mô hình
kinh doanh trong lĩnh vực này và kinh tế chia sẻ trong nông thôn ở
trong và ngoài nước, chúng ta nhận thấy các nhà nghiên cứu đã đạt
được một số kết quả nghiên cứu, nhưng vẫn còn một số vấn đề cần
bổ sung.
Đầu tiên, dù nhà nghiên cứu trong và ngoài nước đã có nghiên
cứu toàn diện về kinh tế chia sẻ, nhưng đối với những lĩnh vực riêng
chưa có sự nghiên cứu chuyên sâu, đặc biệt là thiếu những lý thuyết
cụ thể cho việc áp dụng trong lĩnh vực nông nghiệp.
Thứ hai, so với việc tập trung vào cấu trúc và thành phần của mô
hình kinh doanh trong lĩnh vực kinh tế chia sẻ, các nhà nghiên cứu
cũng đã áp dụng phân tích trường hợp một cách thành công, nhưng
hầu hết nghiên cứu vẫn tập trung vào phân tích từ góc độ toàn cầu về
mô hình kinh doanh, trong khi chưa đủ mạnh mẽ trong việc hướng
dẫn cho hoạt động thực tiễn.
Thứ ba, các nghiên cứu cả trong và ngoài nước đều chủ yếu tập
trung nghiên cứu về kinh tế chia sẻ tại khu vực thành thị, là khu vực
nền kinh tế chia sẻ phát triển với quy mô lớn, dân số đông, dân trí cao
hơn và có thể tạo ra lợi ích xã hội và kinh tế lớn với việc giảm ùn tắc
giao thông, tăng khả năng tiết kiệm, và thúc đẩy kinh tế địa phương
nói chung cũng như tạo ra doanh thu và lợi nhuận cao đối với những
doanh nghiệp triển khai kinh doanh liên quan đến hoạt động kinh tế
chia sẻ. Thêm nữa, kinh tế chia sẻ tại thành thị cũng có sự đa dạng
hơn về sản phẩm/dịch vụ như: các dịch vụ như chia sẻ xe, cho thuê
nhà, và dịch vụ giao hàng thường được sử dụng rộng rãi ở thành thị
tạo thuận lợi lớn cho hoạt động nghiên cứu. Còn tại nông thôn, kinh
tế chia sẻ có xu hướng ít phổ biến hơn và thường tập trung vào các
hoạt động như chia sẻ công cụ nông nghiệp, mua bán nông sản trực
tiếp, hay các dịch vụ địa phương nhỏ hơn. Kinh tế chia sẻ tại nông
thôn cũng ít phổ biến hơn và diễn ra manh mún, chậm chạp hơn, do
đó những nghiên cứu về mảng này khá hạn chế.
Thứ tư, các nhà nghiên cứu Việt Nam chú trọng nghiên cứu các
vấn đề chính sách và phát triển ngành công nghiệp trong lĩnh vực
kinh tế chia sẻ nhằm tăng cường hiệu quả hoạt động thông qua đẩy
mạnh chính sách và quản lý, nhưng vẫn còn ít nghiên cứu về mô hình
kinh tế chia sẻ trong nông thôn. Dựa trên phân tích những thiếu sót
6
trên, nghiên cứu về kinh tế chia sẻ trong nông thôn tại Việt Nam là
hết sức cần thiết với tỉ lệ dân số Việt Nam làm nông nghiệp chiếm
đến hơn 65%. Nghiên cứu của luận án hy vọng trên cơ sở lý thuyết
của kinh tế chia sẻ, sẽ tiếp tục khám phá mô hình kinh doanh chia sẻ
trong lĩnh vực nông nghiệp, phân tích và so sánh sự khác biệt giữa
mô hình nông trang truyền thống và mô hình kinh tế chia sẻ trong
nông thôn, và dựa vào lý thuyết kinh tế chia sẻ và lý thuyết sản xuất
mới của nông nghiệp, nghiên cứu cụ thể các phương pháp xây dựng
mô hình kinh doanh chia sẻ trong lĩnh vực nông nghiệp, nhằm hoàn
thiện nội dung nghiên cứu liên quan.
CHƯƠNG 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT
TRIỂN KINH TẾ CHIA SẺ TRONG KHU VỰC NÔNG THÔN
2.1. Khái niệm và đặc điểm về phát triển kinh tế chia sẻ trong
khu vực nông thôn
2.1.1. Kinh tế chia sẻ
Kinh tế chia sẻ được xây dựng dựa trên nền tảng chia sẻ các tài
sản vật chất rảnh rỗi giữa các cá nhân và tổ chức, với mục đích là có
lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận. Nói một cách rõ ràng hơn, khi chủ sở
hữu một tài sản hoặc vật chất nhất định muốn chia sẻ tài sản hay vật
chất của mình với những cá nhân, tổ chức khác thì đó là kinh tế chia
sẻ.
Kinh tế chia sẻ được xây dựng dựa trên nền tảng chia sẻ các tài
sản vật chất rảnh rỗi giữa các cá nhân và tổ chức, với mục đích là có
lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận.
2.1.2. Kinh tế tập thể
Kinh tế tập thể là một hệ thống kinh tế trong đó quyền quyết
định về việc sở hữu, quản lý và sử dụng tài sản, nguồn lực và sản
xuất chủ yếu nằm ở cấp độ tập thể hoặc cộng đồng. Mô hình kinh tế
này tập trung vào nguyên tắc đồng thuận và tương tác tốt giữa các
thành viên trong tập thể để đạt được mục tiêu kinh tế và xã hội chung.
Kinh tế tập thể có một số đặc điểm như sau:
- Sở hữu tập thể: Tài sản và nguồn lực quan trọng, như đất đai,
cơ sở hạ tầng, và các phương tiện sản xuất, thường được sở hữu
chung hoặc tập thể. Quyết định về việc sử dụng và quản lý tài sản
thường được đưa ra bởi cộng đồng hoặc tập thể.
- Quyết định tập thể: Quyết định về quản lý, sử dụng nguồn lực
và phân phối lợi nhuận được đưa ra thông qua sự tham gia và thỏa
thuận của toàn bộ cộng đồng hoặc thành viên trong tập thể.
- Mục tiêu xã hội và kinh tế: Mục tiêu của kinh tế tập thể thường
hướng tới việc đạt được lợi ích chung cho cộng đồng, bao gồm cả
7
mục tiêu kinh tế và xã hội như cải thiện chất lượng cuộc sống, bảo vệ
môi trường, và thúc đẩy sự công bằng xã hội.
- Tương tác và hợp tác: Kinh tế tập thể thúc đẩy sự tương tác
tích cực và hợp tác giữa các thành viên để đạt được hiệu quả tốt nhất
trong việc sử dụng tài sản và nguồn lực.
- Phân phối lợi ích: Lợi nhuận và kết quả sản xuất được phân
phối dựa trên các nguyên tắc của sự công bằng và đóng góp vào tập
thể, thường không tập trung vào cá nhân một cách quá lớn.
- Kinh tế tập thể trong nông nghiệp nông thôn chủ yếu được thể
hiện bởi Tổ hợp tác, Hợp tác xã, Liên hiệp hợp tác xã.
Kinh tế tập thể và kinh tế chia sẻ là hai mô hình có nhiều điểm
giống nhau, nhưng cũng có những khác biệt quan trọng.
* Về những điểm tương đồng:
- Sử dụng tài sản chung: Cả hai mô hình kinh tế này dựa vào
việc sử dụng tài sản chung hoặc tài sản đã có sẵn để tối ưu hóa hiệu
quả.
- Chia sẻ tài nguyên: Cả hai mô hình đều nhấn mạnh việc chia sẻ
tài nguyên hoặc dịch vụ để tạo ra giá trị cho cộng đồng.
* Về những điểm khác biệt:
STT Nội dung KTTT KTCS
1 Mục tiêu
Mục tiêu chính của
Kinh tế tập thể là tối ưu
hóa hiệu suất và lợi
nhuận của tổ chức kinh
tế thông qua việc hợp
tác giữa các doanh
nghiệp hoặc cá nhân.
Điều này thường bao
gồm việc chia sẻ tài
nguyên, kiến thức và
kỹ năng để tạo ra giá trị
kinh doanh.
Mục tiêu chính của
kinh tế chia sẻ là tạo ra
giá trị cho cộng đồng
thông qua việc chia sẻ
tài sản và dịch vụ.
Trong trường hợp này,
lợi ích của người sử
dụng thường được đặt
lên hàng đầu.
2
Mô hình
kinh
doanh
Đây thường là mô hình
kinh doanh truyền
thống, trong đó các tổ
chức hoặc cá nhân hợp
tác để đạt được mục
tiêu kinh doanh chung.
Ví dụ: Liên minh
Đây là mô hình kinh
doanh mới hơn, trong
đó các nền tảng trực
tuyến hoặc nền tảng
cộng đồng cho phép
người dùng chia sẻ tài
sản hoặc dịch vụ với
8
doanh nghiệp, hợp tác
sản xuất.
nhau thông qua hệ
thống.
3 Quản lý rủi ro
Trong kinh tế tập thể,
quản lý rủi ro thường
được chia sẻ hoặc phân
phối giữa các đối tác.
Các quy tắc và trách
nhiệm thường được
định rõ trong các hợp
đồng hoặc thỏa thuận
hợp tác.
Trong kinh tế chia sẻ,
có thể có nhiều rủi ro
liên quan đến việc chia
sẻ tài sản cá nhân. Do
đó, các nền tảng
thường phải đảm bảo
tính an toàn và đáng
tin cậy cho cả người
cho thuê và người
thuê.
4
Pháp luật
và quy
định
Kinh tế tập thể thường
phải tuân theo quy định
và luật pháp liên quan
đến doanh nghiệp và
hợp tác công ty. Các
quy tắc này thường khá
truyền thống và được
kiểm tra chặt chẽ.
Kinh tế chia sẻ thường
đòi hỏi các quy định
mới về việc chia sẻ tài
sản cá nhân và dịch vụ
trên các nền tảng trực
tuyến. Các quy định
này có thể thay đổi
nhanh chóng và phản
ánh sự thay đổi trong
cách mà công nghệ và
kinh doanh phát triển.
2.1.3. Cộng đồng
Dù tiếp cận từ những góc độ khác nhau, dựa trên những lý
thuyết khoa học khác nhau và hướng sự quan tâm học thuật tới những
dạng thức cụ thể không giống nhau của cộng đồng, nhưng tựu trung
lại, có thể coi những dấu hiệu cốt yếu nhất sau đây để nhận biết hay
định nghĩa một cộng đồng:
- Cộng đồng phải là tập hợp của một số đông người.
- Mỗi cộng đồng phải có một bản sắc / bản thể riêng (identity).
- Các thành viên của cộng đồng phải tự cảm thấy có sự gắn kết
với cộng đồng và với các thành viên khác của cộng đồng.
- Có thể có nhiều yếu tố tạo nên bản sắc và sức bền gắn kết cộng
đồng, nhưng quan trọng nhất chính là sự thống nhất về ý chí và chia
sẻ về tình cảm, tạo nên ý thức cộng đồng.
- Mỗi cộng đồng đều có những tiêu chí bên ngoài để nhận biết
về cộng đồng và có những quy tắc chế định hoạt động, ứng xử chung
của cộng đồng.
9
Trên cơ sở những nội hàm như trên, có thể đi đến một định
nghĩa chung nhất như sau về “cộng đồng”: “Cộng đồng là tập hợp
người có nhứng điểm tương đồng lớn, với những tiêu chí nhận biết và
quy tắc hoạt động, ứng xử chung dựa trên sự đồng thuận về ý chí,
tình cảm, niềm tin và ý thức cộng đồng, nhờ đó các thành viên của
cộng đồng cảm thấy có sự gắn kết họ với cộng đồng và với các thành
viên khác của cộng đồng”.
2.1.4. Đặc điểm kinh tế chia sẻ trong nông thôn
Nền kinh tế chia sẻ trong nông thôn có một số đặc điểm như sau:
(1) Sự đa dạng trong các hoạt động kinh tế chia sẻ
Mô hình kinh tế chia sẻ trong nông thôn không chỉ giới hạn
trong lĩnh vực nông nghiệp mà còn bao gồm nhiều hoạt động khác
như: du lịch, dịch vụ cộng đồng, sản xuất thủ công mỹ nghệ, đồ thủ
công, thực phẩm và sản phẩm chăn nuôi. Nhờ vậy, mô hình này đã
giúp nâng cao thu nhập của người nông dân và giảm thiểu thiệt hại
cho họ khi cây trồng hoặc vật nuôi của họ bị bệnh tật hoặc thời tiết
không thuận lợi.
(2) Phát triển kinh tế dựa trên tài nguyên địa phương
Mô hình kinh tế chia sẻ trong nông thôn thường được xây dựng
dựa trên các tài nguyên địa phương như đất, nước, giống cây trồng và
vật nuôi. Điều này đã giúp tăng cường khả năng chịu đựng của địa
phương và giảm thiểu sự phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên từ bên
ngoài.
(3) Giá trị cộng đồng cao
Mô hình kinh tế chia sẻ trong nông thôn thường được xây dựng
dựa trên sự hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên trong
cộ