Triển vọng kinh doanh nông lâm sản Việt Nam trong bối cảnh hiệp định thương mại Việt - Mỹ

Trong những năm đầu của thập kỷ 90 đã có những bước đi đầu tiên nhằm tiến tới bình thường hoá quan hệ Việt Nam-Mỹ. Năm 1994 lệnh cấm vận của Mỹ với Việt Nam được dỡ bỏ và đến năm 1995 hai nước Việt Mỹ chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Việc bình thường hoá quan hệ chính trị và ngoại giao giữa hai nước đã tạo động lực thúc đẩy đầu tư và thương mại hai chiều. Nếu như giai đoạn 1988-93 số dự án đầu tư trực tiếp của Mỹ tại Việt Nam có 6 dự án với tổng vốn đầu tư là 3,3 triệu USD thì tính đến năm 1995 số dự án tăng lên đến 43 với tổng vốn đầu tư là 686,3 triệu USD. Tính đến quý II năm 2000, Mỹ có 118 dự án được cấp giấy phép tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư 1479 triệu USD.

doc26 trang | Chia sẻ: tuandn | Lượt xem: 1901 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Triển vọng kinh doanh nông lâm sản Việt Nam trong bối cảnh hiệp định thương mại Việt - Mỹ, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Triển vọng kinh doanh nông lâm sản Việt Nam trong bối cảnh Hiệp định Thương mại Việt-mỹ Phạm Quang Diệu 2/2001 Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ và kinh tế Việt Nam Quan hệ kinh tế-thương mại Việt Nam và Mỹ tính đến thời điểm ký Hiệp định Thương mại Trong những năm đầu của thập kỷ 90 đã có những bước đi đầu tiên nhằm tiến tới bình thường hoá quan hệ Việt Nam-Mỹ. Năm 1994 lệnh cấm vận của Mỹ với Việt Nam được dỡ bỏ và đến năm 1995 hai nước Việt Mỹ chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao. Việc bình thường hoá quan hệ chính trị và ngoại giao giữa hai nước đã tạo động lực thúc đẩy đầu tư và thương mại hai chiều. Nếu như giai đoạn 1988-93 số dự án đầu tư trực tiếp của Mỹ tại Việt Nam có 6 dự án với tổng vốn đầu tư là 3,3 triệu USD thì tính đến năm 1995 số dự án tăng lên đến 43 với tổng vốn đầu tư là 686,3 triệu USD. Tính đến quý II năm 2000, Mỹ có 118 dự án được cấp giấy phép tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư 1479 triệu USD. Cùng với mức tăng nhanh đầu tư trực tiếp của giới kinh doanh Mỹ vào Việt Nam, quan hệ thương mại giữa hai nước cũng được cải thiện đáng kể. Năm 1994 kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ mới chỉ đạt 50,4 triệu USD, năm 2000 đã tăng lên hơn 10 lần, đạt 666,6 triệu USD. Kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Mỹ trong giai đoạn này cũng tăng lên từ 172 triệu USD lên 333 triệu USD. Tuy nhiên do chưa ký được Hiệp định Thương mại, thuế quan cao và các rào cản phi thuế quan đã làm cho quan hệ kinh tế và thương mại giữa hai nước vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và nhu cầu phát triển của cả hai bên. Về thương mại, Mỹ hiện là bạn hàng lớn thứ bảy của Việt Nam. Về đầu tư Mỹ cũng mới đứng hàng thứ 9 trong số các nước có vốn đầu tư vào Việt Nam. Sau nhiều vòng đàm phán, ngày 13/7/2000 Việt Nam và Mỹ đã chính thức ký Hiệp định Thương mại song phương, tiến tới bình thường hoá quan hệ thương mại. Do Mỹ là thành viên của tổ chức thương mại quốc tế (WTO) nên có thể được thực hiện ngay hầu hết các điều khoản trong bản hiệp định. Việt Nam là nước đang phát triển và đang trong giai đoạn chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hoá sang kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, nên kèm theo bản hiệp định có 9 phụ lục quy định lộ trình thực hiện cho phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam. Về thuế, Mỹ sẽ dành cho Việt Nam quy chế quan hệ bình thường, vô điều kiện, Việt Nam cam kết thực hiện giảm 247 dòng thuế trong vòng từ 3 đến 6 năm. Về quyền kinh doanh xuất nhập khẩu, sau khi hiệp định có hiệu lực, Mỹ phải dành ngay cho công dân và doanh nghiệp Việt Nam các ưu đãi đã thoả thuận, còn Việt Nam được áp dụng một lộ trình dài 7 năm. Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ được ký kết là một bước tiến quan trọng, tạo khuôn khổ pháp lý và trên cơ sở đó thúc đẩy các quan hệ kinh tế thương mại hai chiều. ảnh hưởng của Hiệp định Thương mại đến kinh tế Việt Nam Hơn mười năm qua, những động lực do chính sách đổi mới đã phát huy hiệu lực giúp kinh tế Việt Nam tăng trưởng. Mấy năm nay, tác động của khủng hoảng tài chính tiền tệ Đông Nam á đã làm cho tăng trưởng kinh tế của Việt Nam chậm lại, đầu tư nước ngoài giảm, năm 1999 đầu tư nước ngoài giảm hơn một nửa so với năm 1998, và nếu so với mức cao nhất là năm 1996 thì giảm hơn năm lần. Năm 2000 kinh tế tăng trưởng khá hơn nhưng vẫn thấp so với ba năm trước, đầu tư nước ngoài chưa được cải thiện. Giai đoạn phát triển tới với những thách thức mới, đòi hỏi những hệ thống chính sách mới đưa công cuộc đổi mới tiếp tục đi lên. Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ được ký kết là một bước mới trong trong tiến trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, tiếp tục đổi mới kinh tế của Việt Nam, tạo môi trường kinh doanh và đầu tư thuận lợi củng cố niềm tin của các đối tác buôn bán và đầu tư. Hiệp định Thương mại khi áp dụng, Mỹ sẽ áp dụng thuế suất phù hợp với quy định của WTO (ước tính thuế nhập khẩu trung bình của hàng hoá Việt Nam vào Mỹ sẽ giảm từ 40% xuống còn 4%), loại bỏ các hàng rào phi thuế quan, các hạn chế định lượng và mở đường cho hàng hoá Việt Nam thâm nhập và cạnh tranh bình đẳng trên thị trường Mỹ. Về phía mình, Việt Nam cam kết sẽ loại bỏ các rào cản phi thuế quan, giảm mức thuế đối với hàng hoá nhập khẩu từ Mỹ vào Việt Nam và do đó sẽ tạo điều kiện cho người tiêu dùng Việt Nam mua hàng hoá của Mỹ với giá rẻ hơn. Các điều khoản ưu đãi đầu tư và việc cho phép các công ty góp vốn liên doanh tham gia rộng hơn các hoạt động xuất nhập khẩu sẽ thúc đẩy đầu tư và các hoạt động kinh doanh của Mỹ ở Việt Nam. Hiệp định Thương mại không những thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu Việt Nam vào một trong những thị trường lớn nhất thế giới, mà còn tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Những lợi ích của Hiệp định Thương mại song phương đối với Việt Nam bao gồm: Thứ nhất, tăng hiệu quả của nền kinh tế Việc tự do hoá thương mại và các thành phần kinh tế tham gia rộng rãi hơn nữa trong hoạt động ngoại thương sẽ làm cho các ngành hàng hay doanh nghiệp có lợi thế so sánh và khả năng cạnh tranh trong thương mại với Mỹ có cơ hội để phát triển. Những ngành hàng hoặc doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh yếu và trước đây được bảo hộ trong các hoạt động xuất nhập khẩu sẽ gặp khó khăn và có thể suy giảm, để có thể tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh các đối tượng này phải áp dụng các biện pháp tăng năng xuất và chất lượng, giảm giá thành, đổi mới công nghệ và công tác quản lý và có động lực nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Xét trên tổng thể nền kinh tế, việc thi hành các cam kết trong Hiệp định Thương mại, trong một chừng mực nào đó, sẽ có những tác động theo hướng phát huy lợi thế so sánh, tăng hiệu quả đầu tư của nền kinh tế. Các nguồn lực khan hiếm của xã hội sẽ được phân phối lại hợp lý hơn và phản ánh đúng hơn tín hiệu của thị trường theo hướng phát triển các ngành hàng có lợi thế cạnh tranh dẫn đến hiệu quả của tổng thể nền kinh tế được nâng lên. Thứ hai, cải thiện khả năng của các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ Đối với các ngành xuất khẩu trước đây phải chịu mức thuế nhập khẩu cao, khó khăn thâm nhập thị trường Mỹ nay sẽ có cơ hội để phát triển. Bên cạnh đó, việc cho phép các công ty của Mỹ được đầu tư và tham gia hoạt động thương mại của một số ngành hàng Việt Nam sẽ tạo điều kiện thúc đẩy các ngành hàng này phát triển hơn trong tương lai. Trong số các ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam có dệt may, quần áo, công nghiệp nhẹ và một số mặ hàng nông sản sẽ thu được lợi nhiều nhất do thuế nhập khẩu vào thị trường Mỹ giảm mạnh. Sự phát triển của các ngành hàng xuất khẩu trên sẽ làm xuất hiện những ngành hàng mới và kéo theo các hiệu ứng tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập cho một bộ phận lớn dân cư. Cơ hội xuất khẩu sang thị trường Mỹ là rất lớn. Năm 1999 giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường Mỹ chỉ đạt 601 triệu USD/năm, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực mà Mỹ đã áp dụng quy chế quan hệ bình thường và là thành viên của WTO. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ chỉ bằng 1/35 của Malaixia và 1/23 của Thái Lan. Còn nếu xét về cơ cấu xuất nhập khẩu sang thị trường Mỹ trong tổng xuất nhập khẩu cũng rất nhỏ bé. Trong suốt giai đoạn 1994-1999, xuất khẩu sang thị trường Mỹ chỉ chiếm 4-5% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam và nhập khẩu từ Mỹ chỉ đạt 2,4% tổng giá trị kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam. Trong khi đó các tỷ lệ này của Thái Lan là 17,4% và 10,3% và Malaixia là 19,4% và 11,9%. Bảng 1: Giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu của một số nước trong khu vực với Mỹ năm 1999 (triệu USD)  Xuất khẩu  Nhập khẩu   Thái Lan Inđônêxia Malaixia Philipin Việt Nam  14324 9514 21429 12380 601  4984 1939 9079 7226 277   Nguồn: Bộ thương mại Mỹ Hình 2: Tỷ trọng xuất nhập khẩu sang Mỹ trong tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của một số nước Đông Nam á và Trung Quốc năm 1997(%)    Nguồn: Tính toán từ các nguồn của Bộ Thương mại Mỹ và Báo cáo Phát triển Con người 2000. Thứ ba, Hiệp định Thương mại sẽ mở đường cho Việt Nam gia nhập WTO và từng bước hội nhập vào nền kinh tế thế giới. Khi đã ký kết Hiệp định Thương mại với Mỹ thì tiến trình gia nhập WTO sẽ trở nên dễ dàng hơn do các điều lệ và quy định của Mỹ gần với khuôn khổ của WTO. Thêm nữa, Mỹ có vai trò rất quan trọng trong hoạt động của tổ chức này nên ký được hiệp định song phương với Mỹ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tiến trình gia nhập WTO của Việt Nam. Thứ tư, tạo điều kiện để Việt Nam tiếp nhận công nghệ và kinh nghiệm quản lý tiên tiến Một trong những kênh quan trọng của chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý là thông qua đầu tư trực tiếp. Thông qua Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ, các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh trên đất Việt Nam sẽ tiếp cận thị trường Mỹ được dễ dàng hơn, do đó Việt Nam không những sẽ tăng thu hút được đầu tư của Mỹ mà còn của các nước khác nhằm khai thác thị trường Mỹ. Tuy nhiên bên cạnh những lợi ích đem lại, việc Hiệp định Thương mại Việt Mỹ cũng sẽ tạo ra những thách thức lớn đối với Việt Nam. Các doanh nghiệp trước đây được hưởng lợi từ sự bảo hộ của một nền kinh tế đóng thì nay sẽ gặp khó khăn và các doanh nghiệp chịu thiệt thòi từ sự bảo hộ trước đây sẽ có cơ hội mở rộng và phát triển. Những thách thức mà các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt gồm có: Thứ nhất, các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh trong nước sẽ phải đối mặt với sức ép cạnh tranh lớn hơn Hiệp định Thương mại sẽ mở cửa cho hàng hoá của Mỹ vào thị trường Việt Nam, giá một số hàng hoá nhập khẩu từ Mỹ sẽ trở nên rẻ hơn và khả năng cạnh tranh của các mặt hàng này sẽ tăng lên so với các sản phẩm nội địa cùng loại. Số lượng các doanh nghiệp của Mỹ và các nước khác đầu tư vào thị trường Việt Nam sẽ tăng lên nhằm xuất khẩu sang thị trường Mỹ hay khai thác thị trường nội địa, do đó sẽ gây áp lực lên các doanh nghiệp sản xuất trong nước. Không những trong lĩnh vực sản xuất mà cả trong lĩnh vực thương mại sức ép cạnh tranh cũng tăng. Hoạt động xuất nhập khẩu một số mặt hàng trước đây chủ yếu do một số doanh nghiệp thực hiện, thì nay các doanh nghiệp có vốn đầu tư của Mỹ hay doanh nghiệp tư nhân sẽ được phép tham gia. Nếu không có sự chuẩn bị cần thiết, các doanh nghiệp này sẽ gặp phải nhiều khó khăn trong cạnh tranh. Thứ hai, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh của các đối thủ trên thị trường Mỹ Mặc dù các doanh nghiệp Việt Nam sẽ tiếp cận với thị trường Mỹ dễ dàng hơn so với trước đây, tuy nhiên cũng phải đối mặt với cạnh tranh gay gắt từ phía các nước châu á khác như Inđônêxia, Malaixia, Thái Lan vốn đã có chỗ đứng trên thị trường Mỹ trước Việt Nam rất lâu. Ngoài ra việc Trung Quốc vừa ký Hiệp định Thương mại với Mỹ năm 1999, và có nhiều khả năng gia nhập WTO trong năm 2001 cũng sẽ là một thách thức đối với các doanh nghiệp Việt Nam bởi Trung Quốc và Việt Nam có nhiều mặt hàng xuất khẩu tương đồng và có trình độ công nghệ tương đương. Thứ ba, các quy định về luật pháp và hải quan Muốn xuất khẩu hàng hoá sang Mỹ các doanh nghiệp phải tìm hiểu những quy định về thương mại và hải quan vốn rất phức tạp của Mỹ. Luật pháp Mỹ quy định tất cả mọi vấn đề có liên quan đến việc nhập khẩu hàng hoá từ nước ngoài vào đều thuộc thẩm quyền của chính phủ liên bang. Bộ Thương mại, Văn phòng đại diện thương mại, ủy ban thương mại quốc tế và cụ thể nhất là Hải quan Mỹ là những cơ quan có trách nhiệm đối với vấn đề này. Ngoài các thủ tục hải quan còn có các quy định thương mại liên quan đến luật như chống độc quyền, chống bán phá giá, trách nhiệm sản phẩm, thương mại thống nhất... Thứ tư, tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh dịch tễ và các yếu tố khác Mỹ đưa ra các tiêu chuẩn về vệ sinh dịch tễ nhằm bảo đảm an toàn và vệ sinh cho người tiêu dùng, tuy nhiên đôi khi những điều kiện này lại trở thành các rào cản vô hình đối với hàng hoá nhập khẩu vào Mỹ, đặc biệt đối với các nước đang phát triển. Ngoài ra, lợi thế giá cả của hàng hoá Việt Nam do thuế nhập khẩu vào Mỹ giảm không đồng nghĩa với việc xuất khẩu sẽ tăng lên nhanh chóng. Với một thị trường có mức thu nhập cao như Mỹ thì ngoài giá cả còn có các yếu tố khác cũng rất quan trọng như thị hiếu, thẩm mĩ, xu hướng, thói quen tiêu dùng...do đó các doanh nghiệp Việt Nam cần nghiên cứu kỹ lưỡng các vấn đề trên để có thể áp dụng hiệu quả trong các hoạt động phát triển thị trường. ảnh hưởng của Hiệp định Thương mại đến ngành nông nghiệp Việt Nam Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ có tác động rất lớn đến thương mại nông nghiệp, và qua đó đến ngành nông nghiệp nói chung của Việt Nam. Xuất khẩu nông sản đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế trong việc tạo công ăn việc làm, tăng thu nhập khu vực nông thôn và là nguồn thu ngoại tệ quan trọng. Xuất khẩu nông sản hiện đóng góp 30% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Thị trường Mỹ là một trong những thị trường tiêu thụ nông sản lớn nhất thế giới, nhập khẩu nông nghiệp hàng năm của Mỹ lên tới 38 tỷ USD, đây là một thị trường đa dạng và có tiềm năng rất lớn. So với các thị trường có mức thu nhập và tiêu dùng bình quân đầu người tương đương Mỹ như EU hay Nhật Bản thì xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang thị trường Mỹ chỉ chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn. Do thuế nhập khẩu trung bình đối với sản phẩm nông nghiệp của các thị trường này cao hơn rất nhiều so với Mỹ, ví dụ đối với EU là 45% trong khi Mỹ là 13%, nên khi Hiệp định Thương mại được thi hành thì xuất khẩu nông sản Việt Nam sang thị trường Mỹ sẽ có cơ hội tăng lên đáng kể. Với giá trị xuất khẩu nông nghiệp trên đầu người của Việt Nam vẫn còn rất thấp, chỉ đạt 23 USD/đầu người so với Thái Lan 150 USD/đầu người, và khả năng sản xuất nông sản nhiệt đới khá mạnh của mình do đó tiềm năng xuất khẩu nông sản của Việt Nam vào thị trường Mỹ còn rất lớn. Xuất nhập khẩu nông nghiệp của Việt Nam với Mỹ hiện nay kém xa so với các nước trong khu vực. Các nước này đã được Mỹ trao cho quy chế quan hệ bình thường (MFN) và là thành viên của tổ chức WTO. Trong khi kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp của Việt Nam bằng 1/3 Thái Lan và tương đương với Philipin thì kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp của Việt Nam sang thị trường Mỹ chỉ đạt 294 triệu USD, bằng 1/7 Thái Lan, và 1/2 của Philipin. Sau khi Hiệp định Thương mại Việt-Mỹ được thi hành các chính sách thương mại của Mỹ đối với Việt Nam sẽ áp dụng giống như với các nước trong khu vực. Với lợi thế sản xuất và xuất khẩu nông sản mạnh, tiềm năng tăng xuất khẩu nông nghiệp Việt Nam sang Mỹ là rất lớn. Hình 3: Kim ngạch xuất nhập khẩu nông nghiệp một số nước ASEAN với Mỹ năm 1999 (triệu USD).    Nguồn: Bộ Thương mại Mỹ Nhập khẩu nông nghiệp của Việt Nam từ Mỹ so với các nước trong khu vực hiện nay không đáng kể. Hiện nay nhập khẩu nông nghiệp Việt Nam từ Mỹ chỉ đạt 27 triệu USD, bằng 1/7 của Thái Lan và Malaixia, 1/8 Inđônêxia, và 1/23 Philipin. Theo cam kết của hiệp định, Việt Nam sẽ mở cửa thị trường nội địa cho nông sản của Mỹ. Các rào cản phi thuế sẽ được loại bỏ, hàng rào thuế quan giảm xuống và ngành nông nghiệp áp dụng các yêu cầu về vệ sinh dịch tễ theo thông lệ và tiêu chuẩn quốc tế. Những thay đổi này sẽ có tác dụng thúc đẩy xuất khẩu nông sản của Mỹ sang thị trường Việt Nam. Mỹ là một trong những nước xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp hàng đầu thế giới, ước tính xuất khẩu nông nghiệp của Mỹ năm 1999 là 50 tỷ USD, nên với một số ngành hàng nông nghiệp Mỹ có lợi thế so sánh, Việt Nam sẽ phải chịu sức ép cạnh tranh rất lớn khi thực hiện các cam kết trong Hiệp định Thương mại. Tác động của Hiệp định Thương mại đến ngành nông nghiệp Việt Nam có thể thông qua ba hướng chính sau. Thứ nhất, việc giảm hàng rào thuế quan và tiến tới loại bỏ các hàng rào phi thuế quan của cả Mỹ và Việt Nam sẽ tạo điều kiện cho hàng hoá tiếp cận thị trường dễ dàng hơn và do đó sẽ thúc đẩy thương mại nông lâm sản hai chiều. Những ngành hàng trước đây gặp khó khăn do thuế quan cao hay rào cản phi thuế nay sẽ có cơ hội hơn để phát triển. Thứ hai, khả năng tiếp cận thị trường Mỹ dễ dàng hơn cùng với những điều kiện ưu đãi về đầu tư vào ngành nông nghiệp sẽ làm tăng đầu tư của Mỹ và các nước khác vào các ngành hàng nông sản của Việt Nam để xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Hiện nay Mỹ có 15 dự án đầu tư vào nông nghiệp Việt Nam với tổng số vốn đầu tư là 142,3 triệu USD. Những ngành hàng phục vụ xuất khẩu sang thị trường Mỹ có thể sẽ được tăng tiếp nhận đầu tư, đặc biệt là ngành công nghiệp chế biến rau quả, lâm sản, chế biến thức ăn gia súc, sản phẩm cây công nghiệp, và hải sản. Đầu tư nước ngoài vào ngành nông nghiệp tăng sẽ kéo theo những hiệu ứng dây chuyền tạo công ăn việc làm và tăng thu nhập của một bộ phận dân cư ở khu vực nông thôn. Thứ ba và là hệ quả của hai điều trên, Hiệp định Thương mại sẽ tạo điều kiện cho ngành nông nghiệp Việt Nam phát triển hơn nữa theo chiến lược mới: tăng khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam, hình thành nền sản xuất hàng hoá mạnh, giúp cho ngành nông nghiệp Việt Nam thay đổi cơ cấu theo hướng phát huy lợi thế so sánh trong thương mại quốc tế (trước hết là đối với Mỹ), tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế trong và ngoài nước tham gia rộng rãi hơn các hoạt động sản xuất kinh doanh và phát triển nông nghiệp và kinh tế nông thôn, và các nguồn lực trong khu vực nông nghiệp và nông thôn sẽ được phân bổ hợp lý và hiệu quả hơn. Đánh giá ảnh hưởng của Hiệp định Thương mại đến một số ngành hàng nông sản chính Một số ngành hàng nông sản của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ: Sau khi Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với Việt Nam năm 1994 xuất khẩu nông sản của Việt Nam vào thị trường Mỹ đã tăng lên đáng kể. Đứng đầu là cà phê ở mức 100 triệu USD/năm, tiếp theo là các mặt hàng như hải sản (tôm, cá) 52 triệu USD/năm, hạt điều 22,7 triệu USD/năm. Giai đoạn 1996-99, các mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh là hồ tiêu từ 84 ngàn USD lên 15 triệu USD và rau quả từ 1,9 triệu USD lên 4,7 triệu USD. Bảng 2: Các mặt hàng nông lâm hải sản chính của Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ (1000 USD) Mặt hàng  1995  1996  1997  1998  1999   Cà phê  134977  105018  102079  135245  94587   Tôm  2948  4381  12933  33477  52258   Hạt điều  0  7585  15386  22481  22718   Hồ tiêu  0  84  2102  3566  15483   Rau quả  195  1987  2917  2951  4681   Cao su  1572  564  3013  2896  3483   Chè  435  230  465  695  789   Giấy  2  7  73  29  34   Muối  19  10  0  9  6   Nguồn: Hải quan Mỹ Mặc dù kim ngạch xuất khẩu nông sản sang thị trường Mỹ đã có những bước tăng trưởng đáng kể, tuy nhiên do hai nước chưa ký được Hiệp định Thương mại nên chưa phát huy hết tiềm năng và thế mạnh của nông nghiệp Việt Nam. Hiệp định Thương mại sẽ có tác dụng thúc đẩy xuất khẩu một số ngành hàng nông sản của Việt Nam vào thị trường Mỹ: Thứ nhất, theo các cam kết trong hiệp định, các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế trong và ngoài nước sẽ tham gia xuất khẩu trực tiếp một số nông lâm hải sản. Việc đa dạng hoá các đối tượng tham gia xuất khẩu sẽ tăng khả năng cạnh tranh trong nội bộ các doanh nghiệp Việt Nam, làm tăng hiệu quả hoạt động kinh odanh và phát triển thị trường. Thứ hai, hàng rào thuế quan giảm xuống sẽ tạo điều kiện cho hàng hoá nông sản của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ có khả năng cạnh tranh cao hơn so với trước đây do giá xuất khẩu rẻ hơn. Hình 4: Thuế nhập khẩu các mặt hàng nông sản Việt Nam vào Mỹ trước và sau khi Hiệp định Thương mại được thực thi (%).    Nguồn: Fukase, E và Martin, W. 1999. Do hàng rào thuế quan giảm đáng kể nên một số ngành hàng của Việt Nam sẽ có khả năng tăng kim ngạch xuất khẩu mạnh. Các ngành hàng này gồm có gạo qua chế biến ( thuế nhập khẩu từ 24% xuống còn 5,8%), các sản phẩm từ gỗ (thuế nhập khẩu từ 29,4% xuống còn 2,1%), các sản phẩm từ thịt đặc biệt là thịt ướp lạnh (thuế nhập khẩu từ 23,1% xuống 4,7%). Ngành hàng rau quả có triển vọng tăng mạnh xuất khẩu sang thị trường Mỹ vì thuế nhập khẩu giảm từ 21% xuống còn 5,4%, ngoài ra dự báo nhu cầu nhập khẩu rau quả trong tương lai của Mỹ sẽ tăng mạnh (xem hộp 3). Đối với một số mặt hàng khác như cà phê, cao su, điều, chè, cá do thuế nhập khẩu vào thị tr
Luận văn liên quan