Báo cáo Kết quả điều tra khảo sát thực địa về tình hình xói bồi dọc sông hạ du Đồng Nai - Sài gòn, mức độ thiệt hại và ảnh hưởng

Lưu vực sông Đồng Nai ư Sài Gòn đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế ư xã hội của đất nước. Tuy dân số chiếm khoảng gần 19% và diện tích chiếm 14,9% của cả nước nhưng kinh tế hàng năm lại luôn chiếm tỷ trọng từ 30 ư 40% tổng sản phẩm quốc nội của cả nước. Đặc biệt vùng hạ du có những thành phố, hải cảng, khu công nghiệp lớn bậc nhất, tiềm năng thuỷ điện lớn đứng thứ hai, lại nằm trong vùng có trình độ khoa học, công nghệ cao và vùng kinh tế trọng điểm phát triển nhanh nhất nước ta. Lưu vực sông Đồng Nai còn là căn cứhậu cần quan trọng của công nghiệp khai thác dầu khí đang hiện là ngành kinh tế mũi nhọn của nước ta, là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển các ngành kinh tế khác. Tuy nhiên, kinh tế càng phát triển thì lưu vực càng phải đối mặt với nhiều vấn đề khá phức tạp, trong đó vấn đềsạt lở bờ sông và ô nhiễm môi trường nước đã gây ra những hậu quả rất lớn đối với chiến lược phát triển kinh tế của cả lưu vực. Hàng chục ngàn hecta rừng bị tàn phá kèm theo hậu quả mất rừng làm tăng lũ lụt vào mùa mưa, giảm nguồn nước ngọt, tăng xâm nhập mặn vào mùa kiệt, giảm đa dạng sinh học, làm mất cân bằng sinh thái và làm cho hình tháisông vùng hạ du biến đổi sâu sắc gây ra những tác động tiêu cực đến hàng triệu người dân đang sinh sống trong vùng. Nguồn nước từ bao đời nay nuôi sống cả một vùng dân cưđông đúc nay đang bị ô nhiễm và làm bẩn bởi một lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật, nước thải từ các khu vực khai thác khoáng sản, các khu công nghiệp chảy vào.

pdf86 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 17/10/2013 | Lượt xem: 1246 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Báo cáo Kết quả điều tra khảo sát thực địa về tình hình xói bồi dọc sông hạ du Đồng Nai - Sài gòn, mức độ thiệt hại và ảnh hưởng, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
BOÄ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ BOÄ NOÂNG NGHIEÄP & PTNT VIEÄN KHOA HOÏC THUÛY LÔÏI MIEÀN NAM Chöông trình baûo veä moâi tröôøng vaø phoøng traùnh thieân tai ÑEÀ TAØI NGHIEÂN CÖÙU CAÁP NHAØ NÖÔÙC – MAÕ SOÁ KC-08.29 NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ XUAÁT CAÙC GIAÛI PHAÙP KHCN ÑEÅ OÅN ÑÒNH LOØNG DAÃN HAÏ DU HEÄ THOÁNG SOÂNG ÑOÀNG NAI - SAØI GOØN PHUÏC VUÏ PHAÙT TRIEÅN KINH TEÁ - XAÕ HOÄI VUØNG ÑOÂNG NAM BOÄ Chuyeân ñeà 2: BAÙO CAÙO KEÁT QUAÛ ÑIEÀU TRA KHAÛO SAÙT THÖÏC ÑÒA VEÀ TÌNH HÌNH XOÙI BOÀI DOÏC SOÂNG HAÏ DU ÑOÀNG NAI - SAØI GOØN, MÖÙC ÑOÄ THIEÄT HAÏI VAØ AÛNH HÖÔÛNG Chuû nhieäm ñeà taøi: PGS.TS. Hoaøng Vaên Huaân Chuû nhieäm chuyeân ñeà: TS. Nguyeãn Theá Bieân Tham gia thöïc hieän: ThS. Nguyeãn Anh Tieán KS. Hoà Löông Tuïy KS. Phaïm Trung KS. Hoaøng Ñöùc Cöôøng KS. Nguyeãn Vaên Ñieån 5982-3 21/8/2006 §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 1 Môc Lôc Trang I. §ÆT VÊN §Ò: 3 II. T×NH H×NH XãI, BåI VïNG H¹ DU S¤NG §åNG NAI- SµI GßN. 5 II.1 T×nh h×nh xãi lë bê 5 II.1.1. S«ng Sµi Gßn 5 1. Khu vùc tõ hå DÇu TiÕng ®Õn cÇu B×nh Ph−íc 5 2. Khu vùc th−îng vµ h¹ l−u cÇu B×nh Ph−íc 7 3. Khu vùc nhµ thê Fatima 9 4. Khu vùc b¸n ®¶o Thanh §a 9 5. Khu vùc ng· ba mòi §Ìn §á 14 6. Khu vùc ng· ba mòi Nhµ BÌ 15 II.1.2 S«ng §ång Nai 15 1. §o¹n tõ ch©n ®Ëp TrÞ An ®Õn Uyªn H−ng 15 2. §o¹n tõ Uyªn H−ng ®Õn cï lao Ba Xang, Ba Xª 21 3. §o¹n tõ cï lao Ba Xang, Ba Xª ®Õn ng· ba mòi §Ìn ®á 30 II.1.3 S«ng Lßng Tµu 35 1. PhÇn phÝa bê h÷u s«ng. 35 2. PhÇn phÝa bê t¶ s«ng. 39 II.1.4 S«ng Nhµ BÌ – Soµi R¹p 41 II.1.5 S«ng Ng· B¶y 42 1. Bê h÷u s«ng Ng· B¶y: 42 2. Bê t¶ vµ vïng cöa s«ng Ng· B¶y. 45 II.1.6. S«ng Thªu 46 1. Bê h÷u s«ng Thªu 46 2. Bê t¶ s«ng Thªu 47 II.1.7. S«ng §ång Tranh 48 1. Bê h÷u s«ng §ång Tranh 48 2. Bê t¶ s«ng §ång Tranh 49 II.1.8. S«ng ThÞ V¶i 50 II.1.9. S«ng Gß Gia 51 II.1.10. S«ng M−¬ng Chuèi 52 II.1.11. S«ng Phó Xu©n 54 II.1.12. S«ng Vµm Cá §«ng 56 II.2 T×nh h×nh båi tô 58 II.2.1 S«ng §ång Nai 59 II.2.2 S«ng Lßng Tµu 59 II.2.3 S«ng §ång Tranh 60 II.2.4. Vïng cöa s«ng Soµi R¹p 61 II.3 Ph©n lo¹i xãi lë 68 II.3.1 Theo lo¹i h×nh xãi lë 68 II.3.2 Theo kh¶ n¨ng uy hiÕp 69 II.3.3 Theo cÊp b¸o ®éng 69 §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 2 II.4 Ph©n lo¹i båi l¾ng 69 III. C¸c khu vùc xãi, båi träng ®iÓm h¹ du s«ng §ång Nai - Sµi Gßn 70 III.1 Tiªu chÝ 70 III.1.1. Dùa vµo møc ®é xãi, båi 70 III.1.2. Dùa vµo vÞ trÝ cña c¸c ®o¹n bÞ xãi lë 70 III.1.3. Nót khèng chÕ cña con s«ng 70 III.1.4. C¸c tiªu chÝ kh¸c 70 III.2 C¸c khu vùc xãi båi 71 III.2.1. Khu vùc thµnh phè Biªn Hoµ (s«ng §ång Nai) 71 III.2.2. Khu vùc b¸n ®¶o Thanh §a (s«ng Sµi Gßn) 71 III.2.3. Khu vùc Nhµ BÌ (s«ng Nhµ BÌ) 71 III.2.4. Khu vùc cÇu M−¬ng Chuèi (s«ng M−¬ng Chuèi) 72 III.2.5. Khu vùc cöa s«ng Soµi R¹p 72 IV. Nh÷ng ¶nh h−ëng cña xãi, båi lßng dÉn 73 Iv.1 ¶nh h−ëng ®Õn ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi 73 IV.1.1. C¬ së h¹ tÇng 73 IV.1.2. Sinh m¹ng con ng−êi 73 IV.1.3. ThiÖt h¹i vËt chÊt 74 IV.1.4. ¶nh h−ëng ®Õn c¸c ho¹t ®éng giao th«ng thuû 74 Iv.2 ¶nh h−ëng ®Õn m«i tr−êng sinh th¸i 75 V. Nh÷ng c«ng tr×nh b¶o vÖ bê ®∙ ®−îc x©y dùng ë h¹ du s«ng §ång Nai - Sµi Gßn 76 VI. KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ 83 §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 3 B¸O C¸O KÕT QU¶ §IÒU TRA kh¶o s¸t t×nh h×nh xãi, båi h¹ du s«ng ®ång nai – sµi gßn (KÕt qu¶ ®iÒu tra cËp nhËt ®Õn th¸ng 12/2005) I. §Æt vÊn ®Ò: L−u vùc s«ng §ång Nai - Sµi Gßn ®ãng vai trß quan träng trong sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña ®Êt n−íc. Tuy d©n sè chiÕm kho¶ng gÇn 19% vµ diÖn tÝch chiÕm 14,9% cña c¶ n−íc nh−ng kinh tÕ hµng n¨m l¹i lu«n chiÕm tû träng tõ 30 - 40% tæng s¶n phÈm quèc néi cña c¶ n−íc. §Æc biÖt vïng h¹ du cã nh÷ng thµnh phè, h¶i c¶ng, khu c«ng nghiÖp lín bËc nhÊt, tiÒm n¨ng thuû ®iÖn lín ®øng thø hai, l¹i n»m trong vïng cã tr×nh ®é khoa häc, c«ng nghÖ cao vµ vïng kinh tÕ träng ®iÓm ph¸t triÓn nhanh nhÊt n−íc ta. L−u vùc s«ng §ång Nai cßn lµ c¨n cø hËu cÇn quan träng cña c«ng nghiÖp khai th¸c dÇu khÝ ®ang hiÖn lµ ngµnh kinh tÕ mòi nhän cña n−íc ta, lµ ®éng lùc m¹nh mÏ thóc ®Èy sù ph¸t triÓn c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c. Tuy nhiªn, kinh tÕ cµng ph¸t triÓn th× l−u vùc cµng ph¶i ®èi mÆt víi nhiÒu vÊn ®Ò kh¸ phøc t¹p, trong ®ã vÊn ®Ò s¹t lë bê s«ng vµ « nhiÔm m«i tr−êng n−íc ®· g©y ra nh÷ng hËu qu¶ rÊt lín ®èi víi chiÕn l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¶ l−u vùc. Hµng chôc ngµn hecta rõng bÞ tµn ph¸ kÌm theo hËu qu¶ mÊt rõng lµm t¨ng lò lôt vµo mïa m−a, gi¶m nguån n−íc ngät, t¨ng x©m nhËp mÆn vµo mïa kiÖt, gi¶m ®a d¹ng sinh häc, lµm mÊt c©n b»ng sinh th¸i vµ lµm cho h×nh th¸i s«ng vïng h¹ du biÕn ®æi s©u s¾c g©y ra nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn hµng triÖu ng−êi d©n ®ang sinh sèng trong vïng. Nguån n−íc tõ bao ®êi nay nu«i sèng c¶ mét vïng d©n c− ®«ng ®óc nay ®ang bÞ « nhiÔm vµ lµm bÈn bëi mét l−îng lín thuèc b¶o vÖ thùc vËt, n−íc th¶i tõ c¸c khu vùc khai th¸c kho¸ng s¶n, c¸c khu c«ng nghiÖp ch¶y vµo... NhiÒu khu d©n c−, c¸c c¬ së h¹ tÇng däc theo hai bªn bê c¸c s«ng lín, kªnh r¹ch ®ang bÞ ®e däa bëi hiÖn t−îng s¹t lë bê, nhiÒu vïng nguån n−íc bÞ nhiÔm ®ñ thø chÊt th¶i c«ng nghiÖp, n−íc th¶i sinh häat, hiÖn t−îng triÒu c−êng g©y ngËp nh÷ng vïng ®« thÞ réng lín, hiÖn t−îng nhiÔm mÆn lµm cho n−íc sinh ho¹t bÞ ¶nh h−ëng nÆng nÒ ®ang ®Æt ra cho c¸c ngµnh chøc n¨ng nh÷ng vÊn ®Ò hÕt søc bøc xóc lµ lµm thÕ nµo ®Ó b¶o vÖ ®−îc nh÷ng c¬ së h¹ tÇng däc theo hai bªn bê s«ng vµ b¶o vÖ ®−îc nguån n−íc phôc vô cho chiÕn l−îc ph¸t triÓn kinh tÕ bÒn v÷ng cña toµn l−u vùc. §Ó phôc vô cho môc ®Ých trªn vµ thùc hiÖn theo ®Ò c−¬ng cña ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ: “Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p khoa häc c«ng nghÖ ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai - Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé” cña Bé Khoa häc & C«ng nghÖ, trong th¸ng 10 + 11/2004, 3 + 4/2005 vµ 11+12/2005, ViÖn Khoa häc Thñy lîi miÒn Nam ®· tæ §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 4 chøc c¸c ®ît kh¶o s¸t thùc ®Þa ®iÒu tra hiÖn tr¹ng t×nh h×nh s¹t lë vµ hiÖn tr¹ng c¸c c«ng tr×nh b¶o vÖ bê ®· ®−îc x©y dùng trªn toµn bé ®−êng bê cña c¸c s«ng Sµi Gßn vµ §ång Nai, c¸c s«ng hîp l−u, ®−êng bê c¸c cï lao tõ c¸c hå DÇu TiÕng, TrÞ An xuèng h¹ l−u vµ t×nh h×nh båi l¾ng t¹i vïng c¸c cöa s«ng Lßng Tµu vµ Soµi R¹p. §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 5 II. T×nh h×nh xãi, båi vïng h¹ du s«ng §ång Nai - Sµi Gßn II.1. T×nh h×nh xãi lë bê: II.1.1. S«ng Sµi Gßn: 1. Khu vùc tõ hå DÇu TiÕng ®Õn cÇu B×nh Ph−íc: Tõ hå DÇu TiÕng ®Õn cÇu B×nh Ph−íc cã chiÒu dµi kho¶ng 90km ch¶y qua nhiÒu ®Þa phËn kh¸c nhau thuéc c¸c tØnh T©y Ninh, B×nh D−¬ng, TP. Hå ChÝ Minh. Dßng s«ng quanh co, uèn khóc vµ bê ®¸ nªn ®Þa h×nh kh¸ phøc t¹p vµ ®o¹n tõ hå DÇu TiÕng ®Õn Cñ Chi hÇu nh− kh«ng cã ghe thuyÒn l−u th«ng do lßng s«ng dèc vµ rÊt nhiÒu ®¸ lëm chëm. Do ®Æc tÝnh ®Þa h×nh nªn cã thÓ chia ®o¹n nµy thµnh hai ®o¹n nhá lµ tõ hå DÇu TiÕng ®Õn ®Òn BÕn D−îc, Cñ Chi vµ ®o¹n tõ ®Òn BÕn D−îc Cñ Chi ®Õn cÇu B×nh Ph−íc: a) §o¹n tõ hå DÇu TiÕng ®Õn ®Òn BÕn D−îc Cñ Chi: cã chiÒu dµi kho¶ng 45km ch¶y qua c¸c huyÖn D−¬ng Minh Ch©u, Tr¶ng Bµng thuéc tØnh T©y Ninh, huyÖn DÇu TiÕng, tØnh B×nh D−¬ng vµ huyÖn Cñ Chi, thµnh phè Hå ChÝ Minh. §o¹n nµy lßng s«ng t−¬ng ®èi dèc vµ rÊt nhiÒu ®o¹n cong, trong ®ã cã mét sè ®o¹n cong rÊt gÊp khóc. Tuy nhiªn do s«ng cã nhiÒu bê ®¸ lëm chëm nªn hÇu nh− rÊt Ýt bÞ s¹t lë, mÆc dï khi hå DÇu TiÕng x¶ lò th× l−u l−îng vµ l−u tèc rÊt lín. Theo c¸c ®ît ®iÒu tra, kh¶o s¸t hiÖn tr¹ng bê s«ng th¸ng 10 vµ th¸ng 11/2004 th× chØ cã mét ®o¹n ®−êng bê t¹i Êp 2, x· BÕn Cñi, huyÖn D−¬ng Minh Ch©u, tØnh T©y Ninh lµ bÞ s¹t lë t−¬ng ®èi m¹nh. ChØ riªng tõ th¸ng 11/2003 ®Õn th¸ng 7/2004 trªn ®o¹n ®−êng bê cã chiÒu dµi kho¶ng 350m t¹i Êp nµy bÞ s¹t lë, nhiÒu nhÊt lµ t¹i bÕn ®ß BÕn Cñi bÞ s¹t lë s©u vµo bê kho¶ng 7m trªn chiÒu dµi 180m, cßn trung b×nh c¸c ®o¹n kh¸c bÞ s¹t tõ 2m ®Õn 5m. Theo nhiÒu ng−êi d©n sèng trong khu vùc nµy cho biÕt, trong kho¶ng thêi gian trªn cø tõ nöa ®ªm ®Õn kho¶ng 3 giê s¸ng rÊt nhiÒu ghe nhá tËp trung däc theo ®o¹n nµy khai th¸c ®¸ nhá, nÕu khi ®−îc ph¸t hiÖn th× ghe bá ch¹y cßn nÕu kh«ng ®−îc ph¸t hiÖn th× cø khai th¸c bõa b·i lµm cho lßng s«ng bÞ ®µo bíi vµ bê bÞ s¹t lë. M·i ®Õn th¸ng 6/2004 th× c¸c cÊp chÝnh quyÒn ë T©y Ninh vµ B×nh D−¬ng phèi hîp ®· ng¨n chÆn ®−îc t×nh tr¹ng khai th¸c ®¸ nhá, tuy nhiªn bê hiÖn nay vÉn cßn tiÕp tôc bÞ s¹t lë nh−ng t−¬ng ®èi Ýt h¬n. Ngoµi ®o¹n bê nµy ra, hÇu hÕt c¸c ®o¹n kh¸c ®Òu kh«ng bÞ s¹t lë. KÕt qu¶ c¸c ®ît ®iÒu tra, kh¶o s¸t hiÖn tr¹ng míi nhÊt ®−îc thùc hiÖn vµo th¸ng 11 vµ ®Çu th¸ng 12/2005 cho thÊy hiÖn tr¹ng ®−êng bê s«ng Sµi Gßn ®o¹n tõ hå DÇu TiÕng ®Õn ®Òn BÕn D−îc, Cñ Chi vÉn kh«ng thay ®æi so víi c¸c ®ît kh¶o s¸t th¸ng 10/2004 vµ 5/2005. §o¹n ®−êng bê thuéc Êp 2, x· BÕn Cñi, huyÖn D−¬ng Minh Ch©u, T©y Ninh bÞ s¹t lë tõ n¨m 2003 ®Õn th¸ng 7/2004 ®· ®−îc chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng phèi hîp cïng nh©n d©n ®em c¸c lo¹i ®¸ lín lÊy ë ®o¹n phÝa trªn ®em th¶ däc theo bê ®o¹n s¹t lë, mét sè n¬i cßn ®ãng thªm cõ trµm råi th¶ ®¸ vµo. Ngoµi ra tõ th¸ng 11/2004 ®Õn th¸ng 12/2005 l−îng m−a trong khu vùc nµy lµ rÊt Ýt vµ hå DÇu TiÕng x¶ §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 6 rÊt Ýt n−íc ®Ó ®Èy mÆn nªn dßng n−íc hÇu nh− kh«ng g©y mét t¸c ®éng nµo ®Õn bê vµ v× vËy, ®o¹n nµy bê vÉn gi÷ nguyªn hiÖn tr¹ng kh«ng cßn bÞ s¹t lë n÷a. b) §o¹n tõ ®Òn BÕn D−îc - Cñ Chi ®Õn cÇu B×nh Ph−íc: S«ng Sµi Gßn ®o¹n tõ BÕn D−îc, Cñ Chi ®Õn cÇu B×nh Ph−íc cã chiÒu dµi kho¶ng 70km, n»m trªn ®Þa phËn c¸c huyÖn Cñ Chi, Hãc M«n, c¸c quËn 12 thuéc thµnh phè Hå ChÝ Minh. Däc hai bªn bê s«ng Sµi Gßn cã rÊt nhiÒu c«ng tr×nh x©y dùng, c¸c khu d©n c−, c¸c khu vui ch¬i, gi¶i trÝ, c¬ quan, tr−êng häc, kho tµng, bÕn b·i. Cïng víi c¸c c«ng tr×nh x©y dùng n¹n lÊn chiÕm bê s«ng, khai th¸c c¸c nguån lîi ven s«ng nh− khai th¸c c¸t hay chÆt ph¸ c©y cèi ven s«ng, x©y dùng nhµ cöa lÊn chiÕm bê s«ng ®· lµm cho lßng dÉn cña s«ng bÞ thay ®æi, lµm lÖch h−íng dßng ch¶y vµ nhÊt lµ lµm cho ®−êng bê chÞu nh÷ng t¶i träng rÊt lín v−ît qu¸ møc cho phÐp lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n chÝnh lµm s¹t lë nghiªm träng vµ trong nh÷ng n¨m võa qua g©y ra rÊt nhiÒu thiÖt h¹i vÒ tÝnh m¹ng vµ tµi s¶n vËt chÊt cña nh©n d©n. C¸c qu¸ tr×nh xãi lë, båi tô bê s«ng x¶y ra theo nh÷ng møc ®é kh¸c nhau trªn tõng ®o¹n s«ng. §−êng bê s«ng Sµi Gßn tõ x· Phó Mü H−ng ®Õn cuèi x· An Phó huyÖn Cñ Chi cã chiÒu dµi kho¶ng 11km, trong ®ã cã ®o¹n dµi kho¶ng 500m thuéc khu di tÝch lÞch sö ®Òn BÕn D−îc vµ ®Þa ®¹o Cñ Chi bÞ s¹t lë m¹nh. §o¹n bê lë n»m ngay khu ®Òn BÕn D−îc cã nguy c¬ g©y mÊt æn ®Þnh khu ®Òn nªn c¸c cÊp chÝnh quyÒn thµnh phè Hå ChÝ Minh ®· ®Çu t− x©y dùng mét tuyÕn kÌ dµi h¬n 300m ®Ó b¶o vÖ khu ®Òn. §o¹n ®−êng bê tõ cuèi x· An Phó, huyÖn Cñ Chi ®Õn cuèi x· Phó An, huyÖn BÕn C¸t cã chiÒu dµi kho¶ng 20km cã nhiÒu n¬i bê s«ng thÊp h¬n mùc n−íc triÒu c−êng, cho nªn mçi khi triÒu c−êng th× n−íc trµn vµo s©u trong néi ®ång vµ g©y nªn t×nh tr¹ng ngËp óng nhiÒu n¬i däc theo hai bªn bê s«ng. V× thÕ trong nh÷ng n¨m võa qua, Nhµ n−íc ®· ®Çu t− x©y dùng c¸c tuyÕn ®ª bao däc theo hai bªn bê s«ng ®Ó ng¨n chÆn t×nh tr¹ng ngËp óng c¸c khu vùc nµy. C¸c tuyÕn ®ª nµy ®· cã t¸c dông rÊt lín, tuy nhiªn trong thêi gian gÇn ®©y nhiÒu ®o¹n ®· bÞ h− háng, trong ®ã cã nhiÒu chç bÞ h− háng kh¸ nÆng lµm cho mét sè n¬i trong huyÖn Cñ Chi vµ tØnh B×nh D−¬ng th−êng xuyªn bÞ ngËp s©u trong n−íc nhÊt lµ trong c¸c ®ît triÒu c−êng cña c¸c th¸ng 9 + 10 + 11/2003, th¸ng 11 + 12/2004 vµ gÇn ®©y nhÊt lµ ®ît triÒu c−êng kÐo dµi nhiÒu ngµy tõ ngµy 3 ®Õn 8/11/2005 g©y ra rÊt nhiÒu thiÖt h¹i cho nh©n d©n trong vïng. §−êng bê trong ®o¹n nµy hÇu nh− rÊt Ýt bÞ s¹t lë, chØ cã t×nh tr¹ng th−êng bÞ ngËp s©u trong n−íc mçi khi triÒu c−êng. Tõ khi ®−a vµo vËn hµnh hå DÇu TiÕng (tõ n¨m 1984) ®Õn nay th× s«ng Sµi Gßn hÇu nh− kh«ng cã l−u l−îng nguån v× vËy tr¸nh ®−îc t×nh tr¹ng ngËp lôt nh− tr−íc ®©y vµ hiÖn t−îng s¹t lë bê s«ng do t¸c ®éng cña dßng ch¶y nguån hÇu nh− kh«ng cßn n÷a. Ngoµi ra, trong ®o¹n nµy cña s«ng Sµi Gßn, mËt ®é ghe thuyÒn rÊt Ýt nªn c¸c t¸c ®éng cña sãng tµu còng kh«ng ¶nh h−ëng ®Õn c¸c qu¸ tr×nh s¹t lë bê. §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 7 §−êng bê t¶ s«ng Sµi Gßn ch¶y ngang qua thÞ x· Thñ DÇu Mét tõ ph−êng T©n An ®Õn cuèi ph−êng Ch¸nh NghÜa cã chiÒu dµi kho¶ng 18km t−¬ng ®èi æn ®Þnh, tuy nhiªn t¹i ng· ba r¹ch TrÇu (x· Ch¸nh Mü) vµ t¹i ng· ba s«ng Bµ Lôa (ranh giíi gi÷a ph−êng Ch¸nh NghÜa, thÞ x· Thñ DÇu Mét vµ x· An Th¹nh, huyÖn ThuËn An) hai ®o¹n ®−êng bê nµy th−êng hay bÞ s¹t lë mµ nguyªn nh©n chÝnh lµ do viÖc x©y dùng lÊn chiÕm bê s«ng däc theo hai bªn r¹ch TrÇu vµ s«ng Bµ Lôa ®· lµm c¶n trë dßng ch¶y vµ trong ®o¹n nµy cã rÊt nhiÒu ghe thuyÒn c¸c lo¹i th−êng xuyªn l−u th«ng nªn lµm cho ®−êng bê ®o¹n nµy lu«n lu«n tiÒm Èn nguy c¬ mÊt æn ®Þnh. Ng−êi d©n c− tró trong c¸c vïng nµy ®· tù ®ãng c¸c bê kÌ b»ng cõ trµm ®Ó b¶o vÖ nhµ cöa cña hä, nªn ®· lµm mÊt ®i vÏ mü quan cña khu ®« thÞ vµ ngoµi ra m«i tr−êng cßn bÞ « nhiÔm nÆng nÒ do c¸c lo¹i r¸c th¶i sinh ho¹t ®Òu ®−îc th¶i bõa b·i ra s«ng. §o¹n ®−êng bê s«ng Sµi Gßn b¾t ®Çu tõ x· An S¬n, huyÖn ThuËn An, tØnh B×nh D−¬ng ®Õn cÇu B×nh Ph−íc víi chiÒu dµi kho¶ng 17km cã ®Þa h×nh th¼ng chØ cã hai ®o¹n s«ng cong, nh−ng b¸n kÝnh cong kh¸ lín. §o¹n nµy t−¬ng ®èi æn ®Þnh, chØ cã khu vùc c¸ch cÇu B×nh Ph−¬c kho¶ng 1km vÒ phÝa th−îng l−u ®−êng bê b¾t ®Çu s¹t lë cho m·i ®Õn s¸t ngay mè cÇu. HiÖn nay ng−êi d©n ®· x©y kÌ b¶o vÖ däc theo nhµ cña hä tõ c¸c lo¹i th« s¬ nh− th¶ l¸ dõa n−íc, ®ãng cäc b»ng cõ trµm hay x©y kiªn cè b»ng bªt«ng. §Õn nay ®o¹n nµy ®· t−¬ng ®èi æn ®Þnh. KÕt qu¶ ®ît ®iÒu tra, kh¶o s¸t hiÖn tr¹ng ®Çu th¸ng 4/2005 vµ gÇn ®©y nhÊt lµ ®ît cuèi th¸ng 11/2005 cho thÊy ®−êng bê s«ng Sµi Gßn ®o¹n tõ ®Òn BÕn D−îc, Cñ Chi ®Õn cÇu B×nh Ph−íc vÉn gi÷ ®−îc æn ®Þnh, kh«ng cã mét tr−êng hîp s¹t lë hay båi l¾ng nµo. C¸c ®o¹n bê t¹i ng· ba r¹ch TrÇu (x· Ch¸nh Mü) vµ t¹i ng· ba s«ng Bµ Lôa (ranh giíi gi÷a ph−êng Ch¸nh NghÜa, thÞ x· Thñ DÇu Mét vµ x· An Th¹nh, huyÖn ThuËn An) th−êng hay bÞ s¹t lë tr−íc ®©y mµ nguyªn nh©n chÝnh lµ do viÖc x©y dùng lÊn chiÕm bê s«ng däc theo hai bªn r¹ch TrÇu vµ s«ng Bµ Lôa ®· lµm c¶n trë t¸c ®éng dßng ch¶y th× nay ®· ®−îc kh¾c phôc, mét sè ®o¹n ®ang ®−îc ®Çu t− x©y dùng kÌ kiªn cè, nh÷ng ®o¹n kh¸c ®ang ®−îc ®ãng cõ trµm vµ bá ®¸ héc. Ngoµi ra, chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng ®· vËn ®éng ng−êi d©n sèng däc theo c¸c ®o¹n bê s«ng bÞ s¹t lë tr−íc ®©y di dêi vµo c¸ch bê kho¶ng 50m-100m, cho nªn còng ®· h¹n chÕ ®−îc rÊt nhiÒu t¶i träng nÆng trªn bê. Tuy nhiªn mét vÊn ®Ò ®ang lµm quan t©m ®Õn c¸c ngµnh chøc n¨ng vµ nh©n d©n däc theo s«ng Sµi Gßn lµ mét sè n¬i ë huyÖn Cñ Chi ruéng ®· bÞ mÆn, tuy møc ®é cßn Ýt, nh−ng nÕu kh«ng cã m−a th× hå DÇu TiÕng sÏ buéc ph¶i gi÷ n−íc l¹i vµ kh«ng x¶ xuèng h¹ du, lóc ®ã ®é mÆn sÏ t¨ng cao, ¶nh h−ëng lín ®Õn ®êi sèng vµ s¶n xuÊt cña ng−êi d©n. 2. Khu vùc th−îng vµ h¹ l−u cÇu B×nh Ph−íc: Trong nh÷ng n¨m tõ 2000 ®Õn 2003 bê s«ng Sµi Gßn, ®o¹n tõ cÇu B×nh Ph−íc ®i vÒ phÝa th−îng l−u thuéc c¸c ph−êng HiÖp B×nh Ph−íc, huyÖn Thñ §øc, TP. Hå ChÝ Minh vµ x· VÜnh Phó, huyÖn ThuËn An, tØnh B×nh D−¬ng th−êng xuyªn bÞ s¹t lë, cã §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó æn ®Þnh lßng dÉn h¹ du hÖ thèng s«ng §ång Nai – Sµi Gßn phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vïng §«ng Nam Bé Chuyªn ®Ò 2: b¸o c¸o hiÖn tr¹ng h¹ du hÖ thèng s«ng ®ång nai - sµi gßn Phßng nghiªn cøu ®éng lùc s«ng, ven biÓn & c«ng tr×nh b¶o vÖ bê - viÖn khoa häc thñy lîi miÒn nam 8 n¬i s¹t lë lÊn s©u vµo bê tõ 5 - 10m qua mçi ®ît, ®iÓn h×nh nh− ®ît s¹t lë nhµ hµng Thanh C¶nh n¨m 2000 vµ 2001, ®ît s¹t lë kho chøa v«i cña lß v«i TÊn Ph¸t n¨m 2001 vµ n¨m 2002. Nguyªn nh©n chÝnh dÉn ®Õn t×nh tr¹ng s¹t lë m¹nh lµ do t×nh h×nh khai th¸c c¸t rÊt phæ biÕn trªn ®o¹n s«ng Sµi Gßn thuéc ®Þa phËn tØnh B×nh D−¬ng tõ Thñ DÇu Mét ®Õn huyÖn ThuËn An trong nh÷ng n¨m tõ 1999 ®Õn n¨m 2002. N¨m 2003 t×nh h×nh s¹t lë tuy vÉn cßn, nh−ng kh«ng nghiªm träng nh− c¸c n¨m tr−íc ®ã, do c¸c cÊp chÝnh quyÒn tØnh B×nh D−¬ng ®· nghiªm cÊm, kh«ng cho khai th¸c c¸t däc theo lßng s«ng vµ nhiÒu hé gia ®×nh sèng däc theo bê s«ng ®· x©y dùng nh÷ng bê kÌ b¶o vÖ bê b»ng bªt«ng, rä ®¸ hay b»ng cõ trµm. - §o¹n ®−êng bê t¶ s«ng Sµi Gßn thuéc khu du lÞch Thanh C¶nh, TP. Hå ChÝ Minh ®· ®−îc ®Çu t− x©y dùng kÌ b¶o vÖ bê dµi gÇn 1.000m víi hai cÇu tµu dµnh cho ghe thuyÒn vµ can« ®−a ®ãn kh¸ch du lÞch. Ngoµi ra, mét sè ®o¹n kh¸c nèi tiÕp hai bªn bê kÌ ®· ®−îc th¶ rÊt nhiÒu lôc b×nh ®Ó chèng l¹i t¸c ®éng cña sãng vµ dßng ch¶y còng lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n g©y nªn xãi lë bê. §o¹n nµy hiÖn nay ®· t−¬ng ®èi æn ®Þnh vµ däc theo kÌ b¶o vÖ bê nµy còng ®· x©y dùng mét con ®−êng réng kho¶ng 8m dïng cho khu du lÞch. §ît kh¶o s¸t cuèi th¸ng 11/2005 cho thÊy ®−êng bê ®äan nµy ®· ®−îc ng−êi d©n bá vèn ®Çu t− x©y dùng nhiÒu ®äan kÌ b¶o vÖ bê nªn hÇu nh− kh«ng cßn bÞ s¹t lë n÷a. - §o¹n ®−êng bê t¶ däc theo kho chøa v«i cña lß v«i TÊn Ph¸t, thuéc ph−êng HiÖp B×nh Ph−íc, huyÖn Thñ §øc ®· ®−îc ®ãng cõ trµm, th¶ lôc b×nh vµ kho chøa v«i còng ®· ®−îc di dêi ®i n¬i kh¸c nªn kh«ng cßn bÞ s¹t lë n÷a. Tuy nhiªn mét sè vÕt nøt trªn bê tuy kh«ng ph¸t triÓn nh−ng vÉn cßn vµ còng cßn nguy c¬ s¹t lë ®o¹n nµy. H×nh 2: C¸c vÞ trÝ s¹t lë vµ c«ng tr×nh b¶o vÖ tõ cÇu B×nh Ph−íc ®Õn cÇu Sµi Gßn - §o¹n ®−êng bê t¶ ngay s¸t mè cÇu B×nh Ph−íc vÒ phÝa th−îng vµ h¹ l−u khu vùc nhµ m¸y ®ay Indira Ghandi cã chiÒu dµi kho¶ng 250m ®· bÞ s¹t lë, tuy nhiªn trong nh÷ng n¨m võa qua ®· ®−îc ®Çu t− x©y dùng mét sè ®o¹n kÌ b¶o vÖ, tuy vÉn cßn bÞ s¹t lë nh−ng møc ®é nhÑ kh«ng cßn ¶nh h−ëng ®Õn khu nhµ m¸y. §Ò tµi KC 08.29: Nghiªn cøu ®Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p KHCN ®Ó
Luận văn liên quan