Chuyên đề Vốn kinh doanh và vấn đề khai thác, tạo lập vốn kinh doanh của Công ty Đầu tư Hợp tác kinh tế Việt- Lào

Trong giai đoạn hiện nay nền kinh tế không ngừng phát triển, trong bối cảnh hội nhập nền kinh tế thế giới. Nền kinh tế thị trường với sự cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi các doanh nghiệp ở tất cả các thành phần kinh tế không ngừng nâng cao thế và lực cho doanh nghiệp mình, tăng cường khả năng cạnh tranh để tồn tại và phát triển vững mạnh. Muốn đạt được vấn đề này, điều quan trọng trước tiên đối với các doanh nghiệp là phải tạo lập đầy đủ một lượng vốn kinh doanh cần thiết cho nhu cầu hoạt động của mình. Nền kinh tế thị trường cũng đã làm xuất hiện nhiều phương thức mới cho phép doanh nghiệp vận dụng hình thức khai thác cho phù hợp, có hiệu quả nhất. Công tác khai thác, huy động vốn đang được các doanh nghiệp hết sức quan tâm bởi hầu hết các doanh nghiệp đều đang rất thiếu vốn cho nhu cầu phát triển hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Đồng thời, việc khai thác và huy động vốn đầy đủ, kịp thời sẽ góp phần nâng cao hiệu quản hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Chính vì vậy nghiên cứu tìm hiểu các nguồn đáp ứng cho nhu cầu vốn kinh doanh của doanh nghiệp, để từ đó có biện pháp thích hợp cho việc khai thác, huy động có một ý nghĩa hết sức quan trọng. Công ty Đầu tư hợp tác kinh tế Việt- Lào là một doanh nghiệp nhà nước được thành lập nhằm thực hiện dự án Hợp tác đầu tư giữa nước Cộng hoà XHCN Việt nam và Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào. Với chức năng chính hợp tác đầu tư kết hợp với kinh doanh xuất nhập khẩu không những với nước bạn Lào mà còn quan hệ xuất nhập khẩu hàng hóa với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới như Ấn độ, Thổ nhĩ kỳ, I-ran, In-đô-nê-xia. Vì vậy nhu cầu vốn kinh doanh của Công ty là rất lớn và ngày càng tăng lên cùng với qui mô phát triển kinh doanh của doanh nghiệp . Cũng như nhiều doanh nghiệp khác, Công ty đang ở trong điều kiện thiếu vốn sản xuất kinh doanh. Trước nhu cầu cấp bách về vốn cho việc phát triển và mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh. Công ty nhất thiết phải có các biện pháp thích hợp để khai thác tạo lập vốn kinh doanh đáp ứng nhu cầu này.Vận dụng những kiến thức lý luận cơ bản về công tác quản trị tài chính doanh nghiệp, kết hợp với kiến thức thực tế qua việc tìm hiểu về công tác khai thác huy động vốn kinh doanh tại Công ty Đầu tư hợp tác kinh tế Việt- Lào, trong thời gian thực tập tại Công ty em mạnh dạn chọn chuyên đề “Vốn kinh doanh và vấn đề khai thác, tạo lập vốn kinh doanh của Công ty Đầu tư Hợp tác kinh tế Việt- Lào”.

doc55 trang | Chia sẻ: ducpro | Ngày: 02/11/2012 | Lượt xem: 1489 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Chuyên đề Vốn kinh doanh và vấn đề khai thác, tạo lập vốn kinh doanh của Công ty Đầu tư Hợp tác kinh tế Việt- Lào, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi nãi ®Çu Trong giai ®o¹n hiÖn nay nÒn kinh tÕ kh«ng ngõng ph¸t triÓn, trong bèi c¶nh héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi sù c¹nh tranh gay g¾t, ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ë tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh«ng ngõng n©ng cao thÕ vµ lùc cho doanh nghiÖp m×nh, t¨ng c­êng kh¶ n¨ng c¹nh tranh ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn v÷ng m¹nh. Muèn ®¹t ®­îc vÊn ®Ò nµy, ®iÒu quan träng tr­íc tiªn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp lµ ph¶i t¹o lËp ®Çy ®ñ mét l­îng vèn kinh doanh cÇn thiÕt cho nhu cÇu ho¹t ®éng cña m×nh. NÒn kinh tÕ thÞ tr­êng còng ®· lµm xuÊt hiÖn nhiÒu ph­¬ng thøc míi cho phÐp doanh nghiÖp vËn dông h×nh thøc khai th¸c cho phï hîp, cã hiÖu qu¶ nhÊt. C«ng t¸c khai th¸c, huy ®éng vèn ®ang ®­îc c¸c doanh nghiÖp hÕt søc quan t©m bëi hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ®Òu ®ang rÊt thiÕu vèn cho nhu cÇu ph¸t triÓn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. §ång thêi, viÖc khai th¸c vµ huy ®éng vèn ®Çy ®ñ, kÞp thêi sÏ gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶n ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. ChÝnh v× vËy nghiªn cøu t×m hiÓu c¸c nguån ®¸p øng cho nhu cÇu vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp, ®Ó tõ ®ã cã biÖn ph¸p thÝch hîp cho viÖc khai th¸c, huy ®éng cã mét ý nghÜa hÕt søc quan träng. C«ng ty §Çu t­ hîp t¸c kinh tÕ ViÖt- Lµo lµ mét doanh nghiÖp nhµ n­íc ®­îc thµnh lËp nh»m thùc hiÖn dù ¸n Hîp t¸c ®Çu t­ gi÷a n­íc Céng hoµ XHCN ViÖt nam vµ Céng hoµ D©n chñ nh©n d©n Lµo. Víi chøc n¨ng chÝnh hîp t¸c ®Çu t­ kÕt hîp víi kinh doanh xuÊt nhËp khÈu kh«ng nh÷ng víi n­íc b¹n Lµo mµ cßn quan hÖ xuÊt nhËp khÈu hµng hãa víi nhiÒu n­íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi nh­ Ên ®é, Thæ nhÜ kú, I-ran, In-®«-nª-xia... V× vËy nhu cÇu vèn kinh doanh cña C«ng ty lµ rÊt lín vµ ngµy cµng t¨ng lªn cïng víi qui m« ph¸t triÓn kinh doanh cña doanh nghiÖp . Còng nh­ nhiÒu doanh nghiÖp kh¸c, C«ng ty ®ang ë trong ®iÒu kiÖn thiÕu vèn s¶n xuÊt kinh doanh. Tr­íc nhu cÇu cÊp b¸ch vÒ vèn cho viÖc ph¸t triÓn vµ më réng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. C«ng ty nhÊt thiÕt ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó khai th¸c t¹o lËp vèn kinh doanh ®¸p øng nhu cÇu nµy.VËn dông nh÷ng kiÕn thøc lý luËn c¬ b¶n vÒ c«ng t¸c qu¶n trÞ tµi chÝnh doanh nghiÖp, kÕt hîp víi kiÕn thøc thùc tÕ qua viÖc t×m hiÓu vÒ c«ng t¸c khai th¸c huy ®éng vèn kinh doanh t¹i C«ng ty §Çu t­ hîp t¸c kinh tÕ ViÖt- Lµo, trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty em m¹nh d¹n chän chuyªn ®Ò “Vèn kinh doanh vµ vÊn ®Ò khai th¸c, t¹o lËp vèn kinh doanh cña C«ng ty §Çu t­ Hîp t¸c kinh tÕ ViÖt- Lµo”. Chuyªn ®Ò sÏ ®­a ra mét sè gi¶i ph¸p gãp phÇn gi¶i quyÕt vÊn ®Ò huy ®éng vèn kinh doanh cña C«ng ty, chuyªn ®Ò gåm 3 ch­¬ng: Ch­¬ng 1: Vèn kinh doanh vµ vÊn ®Ò khai th¸c, t¹o lËp vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp. Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng t×nh h×nh khai th¸c, t¹o lËp vèn vµ sö dông vèn kinh doanh t¹i C«ng ty §Çu t­ hîp t¸c kinh tÕ ViÖt- Lµo. Ch­¬ng 3: Gi¶i ph¸p ®Ó t¹o lËp vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp. Víi sù gióp ®ì vµ chØ dÉn nhiÖt t×nh cña c« gi¸o h­íng dÉn, cïng víi sù quan t©m gióp ®ì cña c¸c c« chó trong phßng kÕ to¸n c«ng ty §Çu t­ hîp t¸c kinh tÕ ViÖt- Lµo, chuyªn ®Ò ®· ®­îc hoµn thµnh. Qua ®©y cho em göi lêi c¶m ¬n c« gi¸o h­íng dÉn vµ c¸c c« chó ë C«ng ty §Çu t­ hîp t¸c kinh tÕ ViÖt- Lµo ®· t¹o ®iÒu kiÖn gióp ®ì em hoµn thµnh chuyªn ®Ò nµy. Víi kiÕn thøc vµ sù hiÓu biÕt cßn nhiÒu khiÕm khuyÕt, chuyªn ®Ò cña em tr×nh bµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt vµ h¹n chÕ, em rÊt mong ®­îc sù ®ãng gãp vµ gióp ®ì cña c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o. Ch­¬ng I vèn kinh doanh vµ vÊn ®Ò t¹o lËp vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp 1.1. nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ vèn kinh doanh vµ nguån vèn Kinh Doanh cña doanh nghiÖp. 1.1.1- Kh¸i niÖm vèn kinh doanh. §Ó tiÕn hµnh bÊt kú mét ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nµo, doanh nghiÖp còng cÇn ph¶i cã vèn. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, vèn lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh tíi c¸c b­íc tiÕp theo cña qu¸ tr×nh kinh doanh. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp diÔn ra mét c¸ch th­êng xuyªn, liªn tôc, nªn vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp còng kh«ng ngõng vËn ®éng, t¹o ra sù tuÇn hoµn vµ chu chuyÓn vèn. Do sù lu©n chuyÓn kh«ng ngõng cña vèn trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, nªn cïng mét lóc vèn kinh doanh th­êng tån t¹i d­íi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau ë tÊt c¶ c¸c kh©u cña chu tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh (dù tr÷, s¶n xuÊt vµ l­u th«ng). Ta cã thÓ h×nh dung sù vËn ®éng cña vèn s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: T - H ... SX ... H' - T' Qua viÖc t×m hiÓu sù vËn ®éng cña vèn s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp, ta cã thÓ ®­a ra mét kh¸i niÖm tæng qu¸t vÒ vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp . Vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp lµ gi¸ trÞ øng tr­íc cña toµn bé t­ liÖu s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ®­îc sö dông vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nh»m môc ®Ých sinh lîi. 1.1.2- Thµnh phÇn vèn kinh doanh cña Doanh nghiÖp. §Ó thuËn tiÖn cho c«ng t¸c qu¶n lý sö dông vèn còng nh­ gióp doanh nghiÖp cã biÖn ph¸p huy ®éng vèn cã hiÖu qu¶, cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp mét c¸ch khoa häc, hîp lý. Ph©n lo¹i vèn kinh doanh lµ viÖc ph©n chia toµn bé sè vèn kinh doanh hiÖn cã cña doanh nghiÖp theo nh÷ng tiªu thøc nhÊt ®Þnh. C¨n cø vµo vai trß vµ ®Æc ®iÓm chu chuyÓn gi¸ trÞ cña vèn khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, vèn kinh doanh ®­îc chia thµnh 2 bé phËn lµ vèn cè ®Þnh vµ vèn l­u ®éng. Vèn cè ®Þnh: Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, viÖc mua s¾m, x©y dùng hay l¾p ®Æt c¸c tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®Òu ph¶i thanh to¸n, chi tr¶ b»ng tiÒn. Sè vèn ®Çu t­ øng tr­íc ®Ó mua s¾m, x©y dùng hay l¾p ®Æt c¸c tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh vµ v« h×nh ®­îc gäi lµ vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. §ã lµ sè vèn ®Çu t­ øng tr­íc v× sè vèn nµy nÕu ®­îc sö dông cã hiÖu qu¶ sÏ kh«ng mÊt ®i, doanh nghiÖp sÏ thu håi l¹i ®­îc sau khi tiªu thô c¸c s¶n phÈm, hµng hãa hay dÞch vô cña m×nh. Lµ sè vèn ®Çu t­ øng tr­íc ®Ó mua s¾m, x©y dùng c¸c tµi s¶n cè ®Þnh nªn quy m« cña vèn cè ®Þnh nhiÒu hay Ýt sÏ quyÕt ®Þnh quy m« cña tµi s¶n cè ®Þnh, ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn tr×nh ®é trang bÞ kü thuËt vµ c«ng nghÖ, n¨ng lùc s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Song ng­îc l¹i nh÷ng ®Æc ®iÓm kinh tÕ cña tµi s¶n cè ®Þnh trong qu¸ tr×nh sö dông l¹i cã ¶nh h­ëng quyÕt ®Þnh, chi phèi ®Æc ®iÓm tuÇn hoµn vµ chu chuyÓn cña vèn cè ®Þnh. Cã thÓ kh¸i qu¸t nh÷ng nÐt ®Æc thï vÒ sù vËn ®éng cña vèn cè ®Þnh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nh­ sau: - Vèn cè ®Þnh tham gia vµo nhiÒu chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm, ®iÒu nµy do ®Æc ®iÓm cña tµi s¶n cè ®Þnh ®­îc sö dông l©u dµi trong nhiÒu chu kú s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh. - Vèn cè ®Þnh ®­îc lu©n chuyÒn dÇn dÇn tõng phÇn trong c¸c chu kú s¶n xuÊt. Khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, mét bé phËn vèn cè ®Þnh ®­îc lu©n chuyÓn vµ cÊu thµnh chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm (d­íi h×nh thøc chi phÝ khÊu hao) t­¬ng øng víi phÇn gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh. - Sau nhiÒu chu kú s¶n xuÊt vèn cè ®Þnh míi hoµn thµnh mét vßng lu©n chuyÓn. Sau mçi chu kú s¶n xuÊt phÇn vèn ®­îc lu©n chuyÓn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm dÇn dÇn t¨ng lªn, song phÇn vèn ®Çu t­ ban ®Çu vµo tµi s¶n cè ®Þnh l¹i dÇn dÇn gi¶m xuèng cho ®Õn khi tµi s¶n cè ®Þnh hÕt thêi gian sö dông, gi¸ trÞ cña nã ®­îc chuyÓn dÞch hÕt vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm ®· s¶n xuÊt th× vèn cè ®Þnh míi hoµn thµnh mét vßng lu©n chuyÓn. Nh÷ng ®Æc ®iÓm lu©n chuyÓn trªn ®©y cña vèn cè ®Þnh ®ßi hái viÖc qu¶n lý vèn cè ®Þnh ph¶i lu«n lu«n g¾n liÒn víi viÖc qu¶n lý h×nh th¸i hiÖn vËt cña nã lµ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. Tõ nh÷ng ph©n tÝch trªn ta cã thÓ ®­a ra kh¸i niÖm vÒ vèn cè ®Þnh nh­ sau: Vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp lµ mét bé phËn cña vèn ®Çu t­ øng tr­íc vÒ tµi s¶n cè ®Þnh mµ ®Æc ®iÓm cña nã lµ lu©n chuyÓn dÇn dÇn, tõng phÇn trong nhiÒu chu k× s¶n xuÊt vµ hoµn thµnh mét vßng tuÇn hoµn khi tµi s¶n cè ®Þnh hÕt thêi h¹n sö dông. Vèn cè ®Þnh th­êng chiÕm mét tû träng lín trong tæng vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp, cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh tíi n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. §ång thêi viÖc sö dông vèn cè ®Þnh th­êng g¾n liÒn víi ho¹t ®éng ®Çu t­ dµi h¹n, thu håi vèn chËm vµ dÔ gÆp rñi ro. ChÝnh v× vËy, viÖc qu¶n trÞ vèn cè ®Þnh lµ mét néi dung quan träng trong qu¶n lý vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp. Còng do ®Æc ®iÓm cña vèn cè ®Þnh mµ vèn cè ®Þnh th­êng ®­îc tµi trî b»ng nguån vèn cã tÝnh chÊt dµi h¹n. Vèn l­u ®éng: Lµ mét bé phËn cña vèn ®Çu t­ øng tr­íc ®Ó h×nh thµnh c¸c lo¹i tµi s¶n l­u ®éng s¶n xuÊt vµ tµi s¶n l­u ®éng l­u th«ng nh»m phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Kh¸c víi vèn cè ®Þnh, vèn l­u ®éng cã ®Æc ®iÓm lµ chØ tham gia vµo mét chu kú t¸i s¶n xuÊt, h×nh th¸i biÓu hiÖn lu«n thay ®æi vµ gi¸ trÞ cña nã ®­îc chuyÓn dÞch toµn bé mét lÇn vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm. NÕu xÐt theo nguån h×nh thµnh vèn l­u ®éng cã thÓ chia thµnh c¸c nguån nh­ sau: - Nguån vèn ®iÒu lÖ: Lµ sè vèn l­u ®éng ®­îc h×nh thµnh tõ nguån vèn ®iÒu lÖ ban ®Çu khi thµnh lËp hoÆc nguån vèn ®iÒu lÖ bæ sung trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nguån vèn nµy còng cã sù kh¸c biÖt gi÷a c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau. - Nguån vèn tù bæ sung: Lµ nguån vèn do doanh nghiÖp tù bæ sung trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nh­ tõ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp ®­îc t¸i ®Çu t­. - Nguån vèn liªn doanh liªn kÕt: Lµ sè vèn l­u ®éng ®­îc h×nh thµnh tõ vèn gãp liªn doanh cña c¸c bªn tham gia doanh nghiÖp liªn doanh. Vèn gãp liªn doanh cã thÓ b»ng tiÒn mÆt hoÆc b»ng hiÖn vËt nh­ vËt t­, hµng hãa... theo tháa thuËn cña c¸c bªn liªn doanh. - Nguån vèn ®i vay: Vèn vay cña c¸c ng©n hµng th­¬ng m¹i hay c¸c tæ chøc tÝn dông, vèn vay cña ng­êi lao ®éng trong doanh nghiÖp, vay cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c. - Nguån vèn huy ®éng tõ thÞ tr­êng vèn b»ng viÖc ph¸t hµnh cæ phiÕu, tr¸i phiÕu. Vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp cã mét vai trß quan träng trong viÖc b¶o ®¶m cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp diÔn ra mét c¸ch th­êng xuyªn, liªn tôc. Muèn vËy, vÊn ®Ò chñ yÕu lµ ph¶i x¸c ®Þnh ®óng ®¾n nhu cÇu vèn l­u ®éng th­êng xuyªn cÇn thiÕt cho tõng thêi kú vµ t×m nguån tµi trî cho nhu cÇu vèn l­u ®éng ®ã (chñ yÕu lµ nguån vèn ng¾n h¹n). Qu¶n trÞ vèn l­u ®éng cã hiÖu qña sÏ gióp cho doanh nghiÖp tiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh, gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm, t¨ng lîi nhuËn cho doanh nghiÖp. ViÖc ph©n lo¹i vèn kinh doanh thµnh 2 lo¹i lµ vèn cè ®Þnh vµ vèn l­u ®éng gióp doanh nghiÖp cã mét c¸i nh×n tæng qu¸t vÒ c¬ cÊu vèn ®Çu t­, tõ ®ã cã biÖn ph¸p ®iÒu chØnh c¬ cÊu vèn cho phï hîp víi ho¹t ®éng còng nh­ ®Þnh h­íng ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. §ång thêi nã còng cho doanh nghiÖp thÊy vai trß vµ ®Æc ®iÓm chu chuyÓn gi¸ trÞ cña tõng lo¹i vèn ®Ó cã c¸ch thøc qu¶n lý phï hîp nh»m b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn. 1.1.3. Nguån h×nh thµnh vèn kinh doanh cña Doanh nghiÖp. 1.1.3.1. Theo quyÒn së h÷u vèn: NÕu xÐt tõ gãc ®é quyÒn së h÷u th× vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp ®­îc h×nh thµnh tõ 2 nguån: Nguån vèn chñ së h÷u vµ c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶. Nguån vèn chñ së h÷u lµ sè vèn thuéc së h÷u cña chñ doanh nghiÖp (doanh nghiÖp Nhµ n­íc th× chñ së h÷u lµ Nhµ n­íc, doanh nghiÖp cæ phÇn th× chñ së h÷u lµ nh÷ng ng­êi gãp vèn...). Khi doanh nghiÖp míi thµnh lËp th× vèn chñ së h÷u do c¸c thµnh viªn ®ãng gãp vµ h×nh thµnh vèn ®iÒu lÖ. Khi doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng ngoµi vèn ®iÒu lÖ cßn cã mét sè nguån kh¸c cïng thuéc nguån vèn chñ së h÷u nh­: Lîi nhuËn kh«ng chia, quü ®Çu t­ ph¸t triÓn, quü dù phßng tµi chÝnh... C¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ bao gåm c¸c kho¶n vay (vay ng¾n h¹n, vay dµi h¹n) c¸c kho¶n ph¶i thanh to¸n cho c¸n bé c«ng nh©n viªn, ph¶i nép ng©n s¸ch, ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp vµ mét sè kho¶n ph¶i tr¶ ph¶i nép kh¸c. Mét c¬ cÊu nguån vèn hîp lý ph¶n ¸nh sù kÕt hîp hµi hßa gi÷a nî ph¶i tr¶ víi vèn chñ së h÷u trong ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh. 1.1.3.2. Theo thêi gian sö dông vèn. C¨n cø vµo thêi gian huy ®éng vµ sö dông vèn, vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp ®­îc h×nh thµnh tõ hai nguån lµ nguån vèn dµi h¹n vµ nguån vèn ng¾n h¹n. Nguån vèn dµi h¹n: Lµ nguån vèn cã tÝnh chÊt æn ®Þnh mµ doanh nghiÖp cã thÓ sö dông trong thêi gian dµi (lín h¬n 1 n¨m). Nguån vèn nµy bao gåm nguån vèn chñ së h÷u vµ c¸c kho¶n nî dµi h¹n. Víi tÝnh chÊt nh­ vËy, nguån vèn nµy th­êng ®­îc dïng ®Ó tµi trî cho viÖc ®Çu t­ vµo tµi s¶n cè ®Þnh vµ mét bé phËn tµi s¶n l­u ®éng th­êng xuyªn cÇn thiÕt, ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cã thÓ ®­îc tiÕn hµnh mét c¸ch liªn tôc, æn ®Þnh. Nguån vèn ng¾n h¹n: Lµ nguån vèn cã thêi h¹n d­íi 1 n¨m doanh nghiÖp cã thÓ sö dông ®Ó tµi trî cho c¸c nhu cÇu cã tÝnh chÊt t¹m thêi, bÊt th­êng ph¸t sinh trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nã bao gåm c¸c kho¶n vay ng¾n h¹n ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông, c¸c kho¶n vèn chiÕm dông vµ c¸c kho¶n nî ng¾n h¹n kh¸c. ViÖc ph©n lo¹i nµy gióp cho c¸c nhµ qu¶n trÞ xem xÐt huy ®éng c¸c nguån vèn phï hîp víi thêi gian sö dông, ®¶m b¶o ®ñ vèn cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, víi tæng chi phÝ sö dông vèn hîp lý. ViÖc ph©n lo¹i nµy còng gióp cho doanh nghiÖp trong viÖc lËp c¸c kÕ ho¹ch tµi chÝnh, h×nh thµnh nªn nh÷ng dù ®Þnh vÒ tæ chøc nguån vèn vµ sö dông vèn cã hiÖu qu¶ cao. 1.1.3.3. Theo ph¹m vi huy ®éng vèn. + Nguån vèn bªn trong Nguån vèn nµy bao gåm tÊt c¶ nh÷ng nguån cã thÓ huy ®éng ®­îc tõ néi bé doanh nghiÖp, ®ã lµ c¸c nguån lîi nhuËn ®Ó l¹i t¸i ®Çu t­, quü khÊu hao c¬ b¶n vµ mét sè nguån kh¸c. *) Lîi nhuËn ®Ó t¸i ®Çu t­: Lîi nhuËn ®Ó l¹i cña doanh nghiÖp lµ sè lîi nhuËn cßn l¹i sau khi ®· nép thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp cho Nhµ n­íc ®­îc dïng vµo môc ®Ých bæ sung t¨ng vèn kinh doanh. Sö dông lîi nhuËn ®Ó l¹i ®Ó bæ sung vèn kinh doanh sÏ lµm t¨ng vèn chñ së h÷u trong c¬ cÊu nguån vèn cña doanh nghiÖp, t¨ng quyÒn tù chñ tµi chÝnh, c¶i thiÖn c¬ cÊu nguån vèn theo h­íng cã lîi cho doanh nghiÖp. Vµ doanh nghiÖp cã thÓ sö dông ngay nguån vèn nµy ®Ó ®Çu t­ mµ kh«ng ph¶i mÊt thêi gian cho viÖc huy ®éng. Song quy m« cña nguån nµy th­êng kh«ng lín, nã phô thuéc vµo kh¶ n¨ng thu lîi nhuËn cña doanh nghiÖp, cho nªn sè vèn kinh doanh ®­îc bæ sung tõ nguån lîi nhuËn ®Ó l¹i t¸i ®Çu t­ th­êng chiÕm mét tû träng nhá trong tæng sè vèn ®­îc huy ®éng . *) Quü khÊu hao c¬ b¶n. Tµi s¶n cè ®Þnh khi tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh sÏ bÞ hao mßn. Bé phËn gi¸ trÞ hao mßn Êy ®­îc tÝnh vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm, khi cã doanh thu doanh nghiÖp thu håi b»ng c¸ch trÝch tõ tiÒn thu b¸n hµng h×nh thµnh tiÒn khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh. Sè tiÒn khÊu hao ®­îc tÝch luü l¹i h×nh thµnh quü khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. Quü khÊu hao lµ mét nguån tµi chÝnh quan träng ®Ó t¸i s¶n xuÊt gi¶n ®¬n vµ t¸i s¶n xuÊt më réng tµi s¶n cè ®Þnh trong c¸c doanh nghiÖp. §ång thêi tõ n¨m 1995, viÖc Nhµ n­íc cho phÐp c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc ®­îc gi÷ l¹i toµn bé sè khÊu hao c¬ b¶n cña c¸c tµi s¶n cè ®Þnh do Nhµ n­íc cÊp hoÆc cã nguån gèc tõ ng©n s¸ch Nhµ n­íc nh»m phôc vô cho viÖc t¸i s¶n xuÊt tµi s¶n cè ®Þnh, ®· cã t¸c dông rÊt lín trong viÖc khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp m¹nh d¹n ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ c«ng nghÖ. Vµ trªn thùc tÕ khi ch­a cã nhu cÇu ®Çu t­ mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh, c¸c doanh nghiÖp còng cã thÓ sö dông linh ho¹t quü nµy ®Ó phôc vô cho nhu cÇu kinh doanh cña m×nh. Quü khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh thùc sù lµ mét nguån vèn lín, quan träng ®Ó doanh nghiÖp t¸i ®Çu t­ më réng tµi s¶n cè ®Þnh. *) C¸c nguån kh¸c: Mét nguån vèn mang tÝnh chÊt t¹m thêi mµ doanh nghiÖp cã thÓ khai th¸c hiÖn nay ®ã lµ nguån vèn do thanh lý nh­îng b¸n c¸c tµi s¶n cè ®Þnh h­ háng kh«ng sö dông ®­îc n÷a vµ c¸c tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn dïng. Thùc tÕ trong c¸c doanh nghiÖp hiÖn nay, ®Æc biÖt lµ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n­íc, chØ cã mét bé phËn tµi s¶n cè ®Þnh ®­îc sö dông vµ sö dông víi hiÖu suÊt cao. Sè tµi s¶n cè ®Þnh h­ háng, kh«ng cÇn dïng kh«ng nh÷ng kh«ng tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xu¸t kinh doanh mµ cßn g©y thªm khã kh¨n cho doanh nghiÖp trong viÖc b¶o qu¶n, söa ch÷a... lµm ph¸t sinh thªm nhiÒu kho¶n chi phÝ cho doanh nghiÖp. ViÖc thanh lý chuyÓn nh­îng c¸c tµi s¶n cè ®Þnh nµy sÏ gióp doanh nghiÖp gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n trªn, thu håi vèn, ®æimíi c¬ cÊu tµi s¶n cè ®Þnh, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. Nguån vèn nµy chØ mang tÝnh t¹m thêi bëi theo ®µ ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, cña tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ nh÷ng b­íc ph¸t triÓn trong c«ng t¸c qu¶n lý doanh nghiÖp, tû lÖ tµi s¶n cè ®Þnh lo¹i nµy sÏ gi¶m vµ tiÕn tíi kh«ng cßn n÷a. Nguån vèn bªn trong doanh nghiÖp cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh cho sù ph¸t triÓn l©u dµi cña doanh nghiÖp. Cho nªn trong vÊn ®Ò huy ®éng vèn cho s¶n xuÊt kinh doanh th× viÖc khai th¸c tõ nguån vèn bªn trong cã mét ý nghÜa quan träng, gióp cho doanh nghiÖp ®¶m b¶o quyÒn tù chñ vÒ tµi chÝnh, chñ ®éng h¬n trong c«ng t¸c s¶n xuÊt kinh doanh. MÆt kh¸c nguån vèn nµy cã s½n trong néi bé doanh nghiÖp nªn doanh nghiÖp sÏ rÊt chñ ®éng khi khai th¸c vµ sö dông. V× thÕ c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p khai th¸c sö dông tèi ®a nguån vèn bªn trong ®Ó tµi trî cho nhu cÇu vèn kinh doanh cña m×nh, sau ®ã míi khai th¸c nguån vèn bªn ngoµi. + Nguån vèn bªn ngoµi: Trong qóa tr×nh ho¹t ®éng, cïng víi viÖc më réng quy m« kinh doanh, nhu cÇu vèn cña doanh nghiÖp lµ rÊt lín, nÕu doanh nghiÖp khai th¸c nguån vèn bªn trong ch­a ®ñ cÇn ph¶i tËn dông khai th¸c c¸c nguån vèn bªn ngoµi doanh nghiÖp. C¸c nguån vèn cã thÓ huy ®éng lµ: vèn ®i vay, vèn chiÕm dông, vèn do ph¸t hµnh cæ phiÕu, tr¸i phiÕu... Tuú theo tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ mçi doanh nghiÖp sÏ cã h­íng khai th¸c kh¸c nhau. *) Nguån vèn chiÕm dông hîp ph¸p: Nguån vèn nµy ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, nã bao gåm c¸c kho¶n nî l­¬ng c¸n bé c«ng nh©n viªn ch­a ®Õn h¹n tr¶, thuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép ng©n s¸ch ch­a ®Õn h¹n nép, c¸c kho¶n tÝn dông th­¬ng m¹i nhËn ®­îc tõ ng­êi cung cÊp khi doanh nghiÖp mua c¸c lo¹i hµng ho¸ dÞch vô d­íi h×nh thøc mua chÞu ch­a ®Õn thêi ®iÓm thanh to¸n, tiÒn ký quü vµ c¸c kho¶n tiÒn øng tr­íc cña kh¸ch hµng ®Ó mua hµng ho¸ dÞch vô cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp cã thÓ huy ®éng vµ sö dông c¸c nguån vèn nµy trong thêi gian cho phÐp trªn nguyªn t¾c hoµn tr¶ ®óng h¹n. C¸c nguån tµi trî nµy th­êng tû lÖ víi qui m« kinh doanh cña doanh nghiÖp. Vµ ®ã cßn lµ nh÷ng h×nh thøc tµi trî miÔn phÝ, bëi doanh nghiÖp cã thÓ sö dông mµ kh«ng ph¶i tr¶ l·i cho ®Õn ngµy thanh to¸n. Trong c¸c nguån vèn chiÕm dông trªn th× kho¶n tÝn dông th­¬ng m¹i (hay kho¶n ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp) lµ mét nguån tµi trî quan träng. B»ng c¸ch mua nguyªn vËt liÖu, hµng ho¸... phôc vô nhu cÇu s¶n xuÊt kinh doanh theo thÓ thøc mua chÞu, doanh nghiÖp ®· ®­îc cung cÊp mét kho¶n tÝn dông ng¾n h¹n. H×nh thøc tÝn dông nµy rÊt linh ho¹t vÒ thêi h¹n thanh to¸n còng nh­ c¸c ®iÒu kiÖn chiÕt khÊu hay quy m« tµi trî. Doanh nghiÖp chØ cã thÓ sö dông nguån vèn chiÕm dông trong mét thêi h¹n ng¾n vµ quy m« huy ®éng cã giíi h¹n. Bëi doanh nghiÖp kh«ng thÓ nî l­¬ng c«ng nh©n qu¸ l©u (sÏ lµm gi¶m tinh thÇn lµm viÖc cña c«ng nh©n), còng kh«ng thÓ tr× ho·n viÖc nép thuÕ cho Nhµ n­íc, hoÆc nÕu doanh nghiÖp chËm thanh to¸n cho nhµ cung cÊp th× vÞ thÕ tÝn dông vµ danh tiÕng cña C«ng ty sÏ bÞ tæn h¹i. V× vËy viÖc sö dông nguån vèn chiÕm dông ®Ó tµi trî cho nhu cÇu vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp ph¶i ®­îc xem xÐt cÈn thËn vµ kh«ng nªn l¹m dông qu¸. *) Vay Ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tµi chÝnh: §©y lµ mét nguån tµi trî quan träng cho nhu cÇu vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp . Tuú theo môc ®Ých sö dông vèn mµ doanh nghiÖp cã thÓ xin vay ng¾n h¹n (thêi gian d­íi 1 n¨m) hoÆc vay ttrung, dµi h¹n (thêi gian trªn 1 n¨m). Trªn c¬ së nhu cÇu sö dông vèn vay vµ kh¶ n¨ng kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc sö dông vèn vay, ng©n hµng sÏ tho¶ thuËn víi doanh nghiÖp vÒ ph­¬ng thøc cho vay. §Ó cã ®­îc quyÒn sö dông vèn vay, doanh nghiÖp ph¶i tr¶ cho Ngan hµng tiÒn l·i vay vµ ph¶i tu©n theo c¸c nguyªn t¾c tÝn dông nh­ sö dông vèn vay ®óng môc ®Ých., cã hiÖu qu¶, hoµn tr¶ ®Çy ®ñ c¶ gèc vµ l·i ®óng h¹n; chÞu sù kiÓm tra gi¸m s¸t cña Ng©n hµng ... Chi phÝ sö dông vèn vay sÏ ®­îc tÝnh trõ ra khái thu nhËp chÞu thuÕ cña doanh nghiÖp. NÕu doanh nghiÖp sö dông vèn vay cã hiÖu qu¶, tû suÊt lîi nhuËn tr­íc thuÕ vµ l·i vay lín h¬n chi phÝ sö dông vèn vay th× thu nhËp cña mét ®ång vèn chñ së h÷u sÏ t¨ng lªn vµ ng­îc l¹i. Khi doanh nghiÖp sö dông nh
Luận văn liên quan