Đề tài Sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học trong chương trình hóa học phổ thông

Trong chương trình THCS , thì môn hóa học là môn học mà HS bắt ñầu tiếp xúc ở2 lớp cuối cấp 8, 9. Vì thế, mà việc hình thành các khái niệm cơbản của hóa học cho HS rất quan trọng và ñặc biệt là việc hình thành các khái niệm phản ứng hóa học. Bởi nó là một trong các mục tiêu cơbản của hóa học. Trong mỗi lo ại phản ứng thì có phương pháp dạy học cũng nhưviệc hình thành và phát triển chúng cũng khác nhau . Bởi, việc hình thành và phát triển khái niệm phản ứng giúp cho HS có cơsởhiểu biết ban ñầu vềbản chất c ủa hóa học, làm nền tảng ñểhình thành kĩ năng, kĩxảo làm bài tập hóa học. Các phản ứng hóa học không ngừng ở ñó mà tiếp tục ñược phát triển cụthểhơn khi lên THPT và mởrộng thêm các phản ứng mới góp phần hoàn thiện kiến thức hóa học cho HS. Ngày nay, cùng với sựphát triển của ñất nước thì các dây chuy ền sản xuất ñã áp dụng các phản ứng hóa học phục vụtrong sản xuất .Bởi so với các ngành sản xuất khác , nền sản xuất hoá học có một nét ñặc trưng riêng biệt : ñó là quá trình sản xuất dựa trên cơsởcủa những phản ứng hóa học. Trong các ngành thì ñặc biệtngành sản xuất hóa học thì phản ứng hóa học giữmột vai trò chủchốt. ðó là nét ñặc trưng nổi bật của sản xuất hóa học. Vậy ñểhiểu rõ ñược bản chất, tầm quan trọng, ý nghĩa của các phản ứng hoá học trong hóa học nói riêng, trong sản xuất nói chung nhưth ế nào ? thì chúng ta cùng nghiên cứu sựhình thành khái niệm phản ứng hóa học ở phổthông ñểgiải quy ết những vấn ñề ñó.

pdf42 trang | Chia sẻ: ngtr9097 | Ngày: 31/05/2013 | Lượt xem: 3122 | Lượt tải: 12download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học trong chương trình hóa học phổ thông, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
1 MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cảm ơn Mục lục…………………………………………………………………………….1 Danh mục các cụm từ viết tắt……………………………………………………...2 MỞ ðẦU…………………………………………………………………………..3 Chương 1: CƠ Ở LÍ LUẬN CỦA ðỀ TÀI 1.1. Hệ thống kiến thức hoá học phổ thông………………………………………..5 1.2. Các khái niệm trong chương trình hoá học phổ thông……………………….6 1.3.Phản ứng hoá học……………………………………………………………..9 Chương 2: NGHIÊN CỨU SỰ HÌNH THÀNH KHÁI NIỆM PHẢN ỨNG HOÁ HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH HOÁ HỌC THCS 2.1. Các khái niệm thành phần…………………………………………………….11 2.2. Nghiên cứu về phản ứng hoá học trong chương trình THCS…………………13 2.3. Nghiên cứu về việc vận dụng phản ứng hoá học trong dạy học phổ thông…...24 Chương 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……………………………………………………..40 TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………………....42 PHỤ LỤC PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 2 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT THCS: Trung học cơ sở THPT: Trung học phổ thông HS: Học sinh GV: Giáo viên dd: Dung dịch SGK: Sách giáo khoa PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 3 MỞ ðẦU 1. LÍ DO CHỌN ðỀ TÀI Trong chương trình THCS , thì môn hóa học là môn học mà HS bắt ñầu tiếp xúc ở 2 lớp cuối cấp 8, 9. Vì thế, mà việc hình thành các khái niệm cơ bản của hóa học cho HS rất quan trọng và ñặc biệt là việc hình thành các khái niệm phản ứng hóa học. Bởi nó là một trong các mục tiêu cơ bản của hóa học. Trong mỗi loại phản ứng thì có phương pháp dạy học cũng như việc hình thành và phát triển chúng cũng khác nhau . Bởi, việc hình thành và phát triển khái niệm phản ứng giúp cho HS có cơ sở hiểu biết ban ñầu về bản chất của hóa học, làm nền tảng ñể hình thành kĩ năng, kĩ xảo làm bài tập hóa học. Các phản ứng hóa học không ngừng ở ñó mà tiếp tục ñược phát triển cụ thể hơn khi lên THPT và mở rộng thêm các phản ứng mới góp phần hoàn thiện kiến thức hóa học cho HS. Ngày nay, cùng với sự phát triển của ñất nước thì các dây chuyền sản xuất ñã áp dụng các phản ứng hóa học phục vụ trong sản xuất .Bởi so với các ngành sản xuất khác , nền sản xuất hoá học có một nét ñặc trưng riêng biệt : ñó là quá trình sản xuất dựa trên cơ sở của những phản ứng hóa học. Trong các ngành thì ñặc biệtngành sản xuất hóa học thì phản ứng hóa học giữ một vai trò chủ chốt. ðó là nét ñặc trưng nổi bật của sản xuất hóa học. Vậy ñể hiểu rõ ñược bản chất, tầm quan trọng, ý nghĩa của các phản ứng hoá học trong hóa học nói riêng, trong sản xuất nói chung như thế nào ? thì chúng ta cùng nghiên cứu sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học ở phổ thông ñể giải quyết những vấn ñề ñó. 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học trong chương trình hóa học phổ thông 3. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Nghiên cứu chung về các khái niệm phản ứng hóa học và các vấn ñề liên quan ñến phản ứng hóa học ở THCS - Nghiên cứu về sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học ở THCS - Khảo sát một số nhận xét về sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học trong dạy học THCS : giáo viên THCS và người nghiên cứu PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 4 4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết : thu thập thông tin lý luận có liên quan ñể xây dựng cơ sở lí thuyết cho ñề tài - Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Nhóm phương pháp khác : nhận xét ñánh giá, phân tích, so sánh … 5. ðỐI TƯỢNG – PHẠM VI NGHIÊN CỨU - ðối tượng nghiên cứu: Nội dung chương trình hóa học phổ thông, SGK hóa học THCS và THPT - Phạm vi nghiên cứu: ðề tài chỉ nghiên cứu về sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học trong chương trình hóa học THCS 6. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC Nếu ñề tài thành công thì sẽ có thêm một tài liệu tham khảo cho giáo viên THCS, giáo viên THPT và sinh viên sư phạm 7. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU Từ trước ñến ngày nay có nhiều ñề tài nghiên cứu về các vấn ñề của môn hóa học. Nhưng chưa có khóa luận nào nghiên cứu về vấn ñề của ñề tài này 8. CẤU TRÚC ðỀ TÀI Mở ñầu Chương 1: Cơ sở lí luận của ñề tài Chương 2: Nghiên cứu sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học trong chương trình THCS Chương 3: Một số nhận xét Kết luận và kiến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 5 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ðỀ TÀI 1.1. Hệ thống kiến thức hóa học phổ thông [1, tr 68-69] 1.1.1. Hệ thống các kiến thức về nguyên tố hóa học Bao gồm những khái niệm về các nguyên tố hóa học riêng rẽ (về vị trí của nguyên tố trong bảng tuần hoàn , về các tính chất của nguyên tố, về thành phần các hợp chất của chúng), khái niệm chung về nguyên tố hóa học 1.1.2. Hệ thống các kiến thức về chất Bao gồm những khái niệm về các chất cụ thể (thành phần,cấu tạo, tính chất, ứng dụng, trạng thái tự nhiên, cách nhận biết), về các loại chất, khái niệm chất về tính chất của chúng 1.1.3. Hệ thống các kiến thức phản ứng hóa học Bao gồm những khái niệm về từng phản ứng hóa học riêng rẽ cụ thể, về các loại phản ứng , khái niệm chung về phản ứng hóa học, dấu hiệu , ñiều kiện nãy sinh và tiến triển, cơ chế và tốc ñộ các phản ứng hóa học 1.1.4. Hệ thống kiến thức về cấu tạo các chất và các ñịnh luật hóa học ðịnh luật tuần hoàn , các quy luật về năng lượng và ñộng học của các quá trình hóa học, các khái niệm về các mối liên hệ dẫn xuất và nguyên nhân – hậu quả 1.1.5. Hệ thống kiến thức về các phương pháp nghiên cứu hóa học và hoạt ñộng học tập Bao gồm khái niệm về các phương pháp lí thuyết và thực nghiệm, về thí nghiệm hóa học, ngôn ngữ hóa học, và ngôn ngữ khoa học, về kĩ năng của bộ môn và các phương pháp học tập hợp lí, về các phương pháp giải toán hóa học 1.1.6. Hệ thống kiến thức kĩ thuật tổng hợp Bao gồm các khái niệm về công nghệ hóa học, sản xuất hóa học, về các nguyên tắc khoa học của sản xuất , hóa học hóa nền kinh tế quốc dân, giáo dục bảo vệ môi trường và thiên nhiên bằng hóa học mối liên hệ của khoa học với sản xuất và xã hội, về các nghề nghiệp có liên quan với hóa học PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 6 1.1.7. Hệ thống kiến thức có tính chất thế giới quan Bao gồm những khái niệm về bức tranh hóa học của thiên nhiên , về ý nghĩa nhận thức và thực tiễn của các lí thuyết và ñịnh luật, ñối với các vấn ñề vật chất và xã hội, những kết luận có tính chất thế giới quan 1.1.8. Hệ thống kiến thức về các hệ phân tán Bao gồm những khái niệm về chất (tinh khiết) về hỗn hợp, về trạng thái (rắn, lỏng, khí) của các chất, về sự hòa tan và ñiện li, về các dung dịch, hợp kim, cân bằng hóa học 1.2.Các khái niệm trong chương trình hoá học phổ thông 1.2.1.Hóa học là gì? Là khoa học nghiên cứu các chất, sự biến ñổi và ứng dụng của chúng Hóa học là khoa học về các ñặc tính, sự cấu tạo, và cách thay ñổi của các chất. Hóa học nói về các nguyên tố, hợp chất, nguyên tử, phân tử, và các phản ứng xảy ra giữa những thành phần ñó. 1.2.2. Ứng dụng của hóa học trong ñời sống - Làm vật dụng sinh hoạt trong gia ñình , ñồ dùng học tập - Làm thuốc chữa bệnh , thuốc bồi dưỡng sức khỏe - Dùng trong phân bón , chất bảo quản thực phẩm , phương tiện vận tải , thiết bị thông tin liên lạc - Chế biến thực phẩm nhân tạo hay theo công nghệ hóa học. - Dùng trong sản xuất: sản xuất axit, sản xuất thép, gang… 1.2.3. Vai trò của hóa học trong ñời sống - Nâng cao chất lượng cuộc sống, và cung cấp sản phẩm hóa học. - Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp. - Cung cấp nguyên vật liệu trong sản xuất ñáp ứng về nhu cầu may mặc. - Nghiên cứu và sản xuất các chất hóa học có tác dụng bảo vệ, phát triển thực vật, ñộng vật giúp tăng sản lượng, chất lượng và bảo quản tốt hơn. - Góp phần giải quyết các vấn ñề: năng lượng, nhiên liệu, vật liệu cho hiện tại và tương lai. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 7 - Mặt khác sản phẩm hóa học góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống tinh thần và vật chất cho con người. - Cung cấp các phương pháp ñể tổng hợp các hợp chất mới và các phương pháp ño lường hay phân tích các mẫu thử nghiệm thành phần của một số chất gây nghiện, gây hại ñến con người , tiên ñoán các chất mới cho các ngành khoa học khác. Tuy nhiên sản phẩm hóa học cũng tác ñộng lại cuộc sống của con người không nhỏ: làm ô nhiễm môi trường ảnh hưởng ñến con người, là thủ phạm gây ra một số bệnh hiểm nghèo… 1.2.4 Các khái niệm hóa học cơ bản trong chương trình hóa học THCS 1.2.4.1. Khái niệm về chất - Chất như là một dạng của vật chất có khối lượng. - Chất tạo nên vật thể. - Mỗi chất có tính chất nhất ñịnh trong ñiều kiện nhất ñịnh. 1.2.4.2.Khái niệm về hỗn hợp Gồm nhiều chất trộn lẫn có tính chất thay ñổi tùy theo thành phần các chất có trong hỗn hợp. 1.2.4.3.Khái niệm về nguyên tử Các chất ñều ñược tạo nên từ những hạt vô cùng bé, trung hoà về ñiện gọi là nguyên tử. Nói cách khác những phần tử tạo nên phân tử chúng không thể bị phân hủy thành các phần nhỏ hơn bởi các phản ứng hóa học. 1.2.4.4 . Khái niệm nguyên tố hoá học -Là tập hợp những nguyên tử cùng loại , có cùng số proton trong hạt nhân - Các dạng tồn tại : riêng rẻ, tự do , hóa hợp … - Tất cả những gì cấu tạo từ các phân tử của một hoặc vài nguyên tố hóa học ở trạng thái lỏng , rắn hoặc khí ñều có khối lượng và thể tích. - Chất mà tất cả các nguyên tử của nó có cùng ñiện tích hạt nhân. 1.2.4.5. ðơn chất – hợp chất . Phân tử • ðơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 8 - ðơn chất kim loại. - ðơn chất phi kim. • Hợp chất là những chất tạo nên từ hai nguyên tố hóa học trở lên. Thành phần khác với hỗn hợp, không thể tách các nguyên tố ra khỏi nhau bằng phương pháp vật lí. Một hợp chất trong hóa học là một chất có tỉ lệ cố ñịnh của các nguyên tố cấu thành và có một cấu tạo nhất ñịnh quyết ñịnh các tính chất hóa học. - Hợp chất vô cơ: là hợp chất có cấu tạo rất ñơn giản như:H2O, CuO… - Hợp chất hữu cơ. • Phân tử : là chất ñại diện cho chất , gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện ñầy ñủ tính chất của chất. + Phân tử khối : là khối lượng của chất phân tử tính bằng ñơn vị cacbon. 1.2.4.6. Công thức hóa học - Dùng biểu diễn chất gồm một kí tự hóa học hay hai, ba…kí hiệu và chỉ số ở chân kí hiệu. - Mỗi công thức hóa học chỉ một nguyên tử của chất, cho biết nguyên tố tạo ra chất, số nguyên tử mỗi nguyên tố và phân tử khối. - Ý nghĩa: biết ñược nguyên tố tạo ra chất ñó, số nguyên tử trong nguyên tố, phân tử khối. 1.2.4.7. Hoá trị Là con số biễu thị khả năng liên kết của nguyên tử, ñược xác ñịnh theo hóa trị của hidro chọn làm ñơn vị và hóa trị của oxi là 2 ñơn vị. ðặc trưng cho khả năng nguyên tử của các nguyên tố tạo thành hợp chất. 1.2.4.8.ðịnh luật bảo toàn khối lượng các chất - Tổng khối lượng các chất sản phẩm bằng tổng khối lượng các chất tham gia phản ứng. - Ý nghĩa : o Nếu biết ñược khối lượng các chất tham gia thì tính ñược khối lượng sản phẩm. o ðã phản bác lại các lập luận không ñúng của tôn giáo về sự sáng tạo thế giới. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 9 1.2.4.9 Phương trình hóa học - Dùng ñể biểu diễn ngắn gọn phản ứng hai chất hóa học trộn nhau tạo thành chất mới. - Cho biết về tỉ lệ số nguyên tử , phân tử giữa các chất cũng như từng cặp chất trong phản ứng. - Gồm công thức hóa học chất phản ứng và sản phẩm với các hệ số thích hợp. - Có hai vế, vế trái dùng ñể biểu thị chất tham gia phản ứng, vế phải dùng ñể biểu thị chất mới tạo thành. 1.2.4.10. Mol - Là một lượng chất có chứa 6.1023 nguyên tử ( phân tử) của chất ñó. - Khối lượng mol của một chất là khối lượng tính bằng gam của N nguyên tử (phân tử ) chất ñó. - Thể tích mol của chất khí : là thể tích chiếm bởi N phân tử của chất khí ñó. 1.3. Phản ứng hóa học 1.3.1. Cơ sở hình thành khái niệm phản ứng hóa học  Phân biệt hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa học: - Hiện tượng vật lí: là một hiện tượng chất bị biến ñổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban ñầu. - Hiện tượng hóa học: là hiện tượng có sự chuyển hóa từ một chất này thành một chất khác. Hiện tượng hóa học : là cơ sở ban ñầu của phản ứng hóa học. Phản ứng hóa học là quá trình biến ñổi chất này thành chất khác. Bản chất của những biến ñổi ñó là sự vận ñộng của các nguyên tử, là sự kết hợp của chúng tạo thành phân tử. Rộng hơn nữa hiện tượng hóa học là sự phân tích phân tử ra những nguyên tử sao ñó HS hiểu rỏ hơn về bản chất của nó là tác dụng của các lớp ñiện tử hóa trị của nguyên tử, là sự thay ñổi chuyển ñộng của các ñiện tử hóa trị, là sự tác dụng của các ion mang ñiện , khi tổng quát hóa kiến thức về bản chất của các phản ứng cần xét mối quan hệ giữa hiện tượng hóa học với lí học, và cả sự liên hệ giữa hiện tượng PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 10 hóa học với sinh vật. Cần nêu lên rằng phản ứng hóa học diễn ra bao giờ cũng kèm theo hiện tượng lí học: tỏa nhiệt, ánh sáng. Phản ứng kết thúc khi có cân bằng hóa học.  Dấu hiệu của phản ứng hóa học: tạo ra chất mới, hay có sự chuyển hóa năng lượng từ dạng này sang dạng khác.  Bản chất : các nguyên tử hay ion phân bố lại , hoặc xảy ra sự chuyển hóa của các phân tử ñó, liên kết hóa học ñược thiết lập lại (tạo thành, làm ñứt và biến ñổi liên kết hóa học); khi ñó thường diễn ra sự phân bố lại các electron, năng lượng bị biến ñổi (dự trữ năng lượng của các chất riêng biệt bị thay ñổi). [3, tr 55] 1.3.2 Tầm quan trọng của phản ứng hóa học: 1.3.2.1 Trong giáo dục + Nghiên cứu về phản ứng hóa học giúp cho việc nghiên cứu nguyên tố, các hợp chất hóa học. + Là khái niệm hóa học cơ bản ở phổ thông. + Việc nắm vững kiến thức về phản ứng hóa học sẽ nâng cao mức nắm lí thuyết về hóa học. + Giúp HS rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo hóa học góp phần quan trọng trong việc giáo dục kĩ thuật tổng hợp. + Hiểu ñược nền sản xuất lớn hiện ñại nói chung, mà trong ñó các phương pháp hóa học và hóa chất thâm nhập vào mọi lĩnh vực. + Hiểu ñược cơ sở khoa học của nhiều ngành sản xuất cụ thể. + Là nền tảng vững chắc cho việc ñaò tạo nghề. + Phát triển năng lực nhận thức. 1.3.3.2 Trong thực tiễn + Khi hiểu rõ ñược bản chất của phản ứng hóa học thì giúp cho việc vận dụng vào các giai ñoạn trong quá trình sản xuất ñược dễ dàng và nhanh chóng hơn. + ðảm bảo các quá trình sản xuất theo ý muốn. + Nâng cao hiệu quả làm việc trong sản xuất. + Giải thích một số hiện tượng trong tự nhiên như sự phá hủy tầng ozon. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 11 CHƯƠNG 2 NGHIÊN CỨU SỰ HÌNH THÀNH KHÁI NIỆM PHẢN ỨNG HÓA HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH HÓA HỌC THCS 2.1. Các khái niệm thành phần Bất kì hệ nào cũng bao gồm : các yếu tố thành phần cấu tạo và cấu trúc (mối liên hệ). Vì vậy, muốn biết ñặc trưng của hệ thống các khái niệm về phản ứng hóa học thì trước hết cần xem nó gồm những yếu tố nào, tức là những nhóm khái niệm thành phần nào về phản ứng hóa học tạo nên hệ, và thứ hai là nêu rõ những mối liên hệ nào giữa các yếu tố. Bởi, việc hình thành phản ứng cũng chính là hình thành các khái niệm thành phần. Trước tiên ta sẽ tìm hiểu các khái niệm thành phần. Khi mà các thành phần trên ñược hình thành thì lúc ñó ñã hình thành phản ứng hóa học. Trong thời ñại phát triển khoa học ngày nay, người ta hình dung phản ứng hóa học, như một dạng chuyển ñộng không ngừng của vật chất trong tự nhiên, tuân theo ñịnh luật tổng quát về sự bảo toàn vật chất và bảo toàn năng lượng.[4, tr 5-6] 2.1.1. ðiều kiện phản ứng Là ñiều kiện cần ñủ ñể từng phản ứng xảy ra. Gồm các yếu tố như: ánh sáng, nhiệt ñộ, xúc tác, nồng ñộ chất tham gia… 2.1.2. Dấu hiệu bên ngoài Là những dấu hiệu biểu hiện ra bên ngoài thấy ñược ñể biết là phản ứng ñó có xảy ra như : có kết tủa , chuyển màu, có chất bay hơi… 2.1.3. Tốc ñộ phản ứng: + Là ñộ biến thiên nồng ñộ của một trong các chất phản ứng trong một ñơn vị thời gian. + Các yếu tố ảnh hưởng: - Nồng ñộ - Áp suất - Nhiệt ñộ PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 12 - Xúc tác:là một chất trung gian, có thể làm tăng tốc ñộ phản ứng mà không bị tiêu thụ, chúng hạ năng lượng kích hoạt nên có thể làm phản ứng tiến hành nhanh hơn hay xảy ra ở nhiệt ñộ thấp hơn - Diện tích tiếp xúc  Trong phản ứng hóa học muốn tăng tốc ñộ phản ứng thì khi ta tăng các yếu tố như:nồng ñộ, áp suất, nhiệt ñộ, xúc tác, diện tích tiếp xúc thì tốc ñộ phản ứng sẽ tăng nhanh chóng. 2.1.4 Cân bằng phản ứng ( cân bằng hoá học) + Là trạng thái của hỗn hợp phản ứng, tại ñó tốc ñộ của hai chiều chuyển hóa ngược chiều nhau, bằng nhau. + Yếu tố ảnh hưởng : - Nồng ñộ - Áp suất - Nhiệt ñộ - Xúc tác: Không làm biến ñổi nồng ñộ các chất trong cân bằng, không làm biến ñổi hằng số cân bằng nên không làm cân bằng chuyển dịch. Nếu phản ứng thuận nghịch chưa ở trạng thái cân bằng thì nó làm cho cân bằng ñược thiết lập nhanh chóng hơn.  Một phản ứng thuận nghịch ñang ở trạng thái cân bằng khi chịu một tác ñộng bên ngoài như: nồng ñộ áp suất, nhiệt ñộ thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều làm giảm tác ñộng bên ngoài ñó. + Cân bằng bị chuyển dịch khi có sự thay ñổi nồng ñộ các chất phản ứng, thay ñổi nhiệt, áp suất. + Thời gian thiết lập cân bằng là thời gian từ khi bắt ñầu phản ứng cho tới khi thiết lập ñược cân bằng. + Vị trí của cân bằng hóa học là tỉ lệ nồng ñộ các chất phản ứng ñạt ñược khi cân bằng, nó không thay ñổi ñối với một cân bằng hóa học ñã cho. + Dấu hiệu: có mặt ñồng thời trong hỗn hợp phản ứng cả chất ban ñầu và sản phẩm phản ứng. Chuyển hóa không hoàn toàn tất cả chất phản ứng, hàm lượng của PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 13 chất trong hỗn hợp có nồng ñộ xác ñịnh. Nồng ñộ của các chất phản ứng ở trạng thái cân bằng không thay ñổi. Có khả năng ñạt cân bằng hóa học từ hai phía[3, tr67] 2.1.5. Nhiệt ñộ phản ứng Trong bất kì phản ứng hoá học hay quá trình biến hoá vật lí nào của chất( bay hơi, hoá lỏng, v.v…) ñều kèm theo hiện tượng phát ra hay thu vào nhiệt. Lượng nhiệt ñó gọi là nhiệt phản ứng. Những phản ứng lấy nhiệt từ môi trường ñược gọi là phản ứng thu nhiệt. Ở THCS thì chỉ tìm hiểu về phản ứng tỏa nhiệt. Phản ứng tỏa nhiệt là phản ứng hóa học giải phóng năng lượng dưới dạng nhiệt. Vì thế khi nêu các khái niệm về phản ứng hoá học không nên chỉ giới hạn phân tử mức ñộ kiến thức ñạt ñược trong khoa học, mà còn cần theo dõi cả những mức ñộ quan trọng nhất mà các khái niệm ñó ñã ñạt ñược phát triển trong lịch sử của khoa học hoá học. 2.2 Nghiên cứu về phản ứng hóa học trong chương trình THCS 2.2.1. Sự hình thành khái niệm phản ứng hóa học Ta ñã biết là chất có thể biến ñổi thành chất khác. Khi ñó tính chất cũng thay ñổi, vậy nó xảy ra khi nào và dựa vào ñâu ñể biết nó thay ñổi thì phản ứng hóa học ra ñời sẽ trả lời cho các câu hỏi ñó.  Khái niệm phản ứng hóa học: Phản ứng hóa học là quá trình chuyển ñổi vật chất, các liên kết hóa học trong chất phản ứng thay ñổi và tạo ra chất mới (sản phẩm). Quá trình này luôn kèm theo một sự thay ñổi năng lượng và tuân theo ñịnh luật bảo toàn năng lượng. Phản ứng hóa học kết thúc khi có sự cân bằng hóa học hay các chất phản ứng ñã ñược chuyển ñổi hoàn toàn. Ví dụ : ðường Nước và than Ta nói ñường phân hủy thành nước và than. Trong quá trình phản ứng lượng chất phản ứng giảm dần, và lượng sản phẩm tăng dần PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 14  Phản ứng hóa học diễn ra như thế nào + Trong phản ứng hóa học chỉ có liên kết giữa các nguyên tử thay ñổi làm cho phân tử này biến ñổi thành phân tử khac. Kết quả là chất này biến ñổi thành chất khác. Nếu có ñơn chất kim loại tham gia phản ứng thì sau phản ứng nguyên tử kim loại phải liên kết với nguyên tử nguyên tố khác. + Tiến trình phản ứng: tương tác của các phân tử kèm theo sự chuyển hoá chất ñược chia làm hai giai ñoạn: hoạt hoá và chuyển hoá. - Hoạt hoá:
Luận văn liên quan