Giải pháp mở rộng xuất khẩu rau quả vào thị trường Mỹ

Sau hơn 15 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành công rất đáng kể. Từ một nước nông nghiệp phải nhập khẩu lớn lương thực triền miên, giờ đây chúng ta đã trở thành một nước xuất khẩu gạo và nhiều nông sản khác có vị thế trên thế giới. Từ khi Nghị Quyết Đại Hội Đảng lần thứ VIII hướng dẫn thực hiện đa dạng hoá cây trồng, hướng về xuất khẩu, ngành rau quả Việt Nam đã có những bước phát triển, và thích ứng kịp trước những biến động đột ngột của thị trường nước ngoài, trước hết là thị trường Mỹ. Quá trình bình thường hoá quan hệ Việt Mỹ, đặc biệt là hiệp định thương mại song phương được ký kết và có hiệu lực tháng 12/2001 là động lực mở cánh cửa thị trường Mỹ, một thị trường hấp dẫn và lớn nhất thế giới, để cho các doanh nghiệp Việt Nam vào cuộc và cạnh tranh một cách bình đẳng với các nước khác. Các doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để đẩy mạnh xuất khẩu và đa phương hoá thị trường. Trong bối cảnh đó, em đã chọn đề tài “Giải pháp mở rộng xuất khẩu rau quả của Việt nam vào thị trường Mỹ” cho khoá luận tốt nghiệp của mình. Với sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo Nguyễn Trung Vãn cùng với sự nỗ lực của bản thân, em mong muốn được nghiên cứu sâu hơn về các giải pháp nhằm mở rộng xuất khẩu rau quả Việt Nam. Nội dung đề tài gồm 3 chương: Chương 1: Khái quát thị trường rau quả Mỹ Chương 2: Thực trạng xuất khẩu của rau quả Việt Nam vào thị trường Mỹ trong những năm gần đây Chương 3: Định hướng và giải pháp mở rộng xuất khẩu của rau quả Việt Nam vào thị trường Mỹ.

doc92 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 15/12/2012 | Lượt xem: 1378 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giải pháp mở rộng xuất khẩu rau quả vào thị trường Mỹ, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Tr­êng ®¹i häc ngo¹i th­¬ng Khoa kinh tÕ ngo¹i th­¬ng  Kho¸ luËn tèt nghiÖp §Ò tµi: Gi¶i ph¸p më réng xuÊt khÈu rau qu¶ vµo thÞ tr­êng Mü Sinh viªn thùc hiÖn: §Æng ThÞ Lan Ph­¬ng Líp: Ph¸p 1-K38E. Gi¸o viªn h­íng dÉn: PGS,TS NguyÔn Trung V·n Hµ néi - 12/ 2003 Môc lôc Lêi më ®Çu 1 Ch­¬ng I Kh¸i qu¸t chung vÒ thÞ tr­êng rau qu¶ Mü 1 I. T×nh h×nh tiªu thô 2 1. §Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng rau qu¶ Mü 2 2. NÐt chung vÒ t×nh h×nh tiªu thô rau qu¶ cña thÞ tr­êng Mü 3 2.1. Møc tiªu thô rau 4 2.2. Møc tiªu thô qu¶ cô thÓ 5 3. T©m lý, thÞ hiÕu, tËp qu¸n tiªu dïng 7 II. S¶n xuÊt vµ cung cÊp trong n­íc 9 1. DiÖn tÝch, n¨ng suÊt vµ c«ng nghÖ canh t¸c 9 2. S¶n l­îng rau qu¶ qua c¸c n¨m 10 2.1. S¶n l­îng rau 11 2.2. S¶n l­îng qu¶ 12 III. NhËp khÈu 15 1. Mét sè ®iÒu luËt vµ møc thuÕ liªn quan ®Õn nhËp khÈu rau qu¶ 15 1.1. CÊm nhËp khÈu mét sè lo¹i n«ng s¶n 15 1.2. §iÓm kiÓm so¸t tíi h¹n mèi nguy h¹i ®èi víi hµng thùc phÈm (HACCP) 16 1.3. Quy ®Þnh cña FDA ®èi víi nhËp khÈu tr¸i c©y 17 1.3. ThuÕ nhËp khÈu mét sè lo¹i qu¶ cña Mü 19 2. Kim ng¹ch nhËp khÈu cña Mü vÒ rau qu¶ 19 3. C¬ cÊu nhËp khÈu 21 3.1. NhËp khÈu rau 21 3.2. NhËp khÈu qu¶ 23 3.2.1.Qu¶ nhiÖt ®íi 23 3.2.2. Qu¶ cã mói ë Mü 25 3. C¬ cÊu thÞ tr­êng nhËp khÈu cña Mü 26 Ch­¬ng II Thùc tr¹ng xuÊt khÈu rau qu¶ cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y 28 I. §¸nh gi¸ chung vÒ t×nh h×nh s¶n xuÊt trong n­íc 28 1. DiÖn tÝch 28 1.1. DiÖn tÝch rau ®Ëu 29 1.2. DiÖn tÝch c©y ¨n qu¶ 29 2. S¶n l­îng vµ n¨ng suÊt 31 3. Thùc tr¹ng chÕ biÕn vµ b¶o qu¶n rau qu¶ 34 3.1. HÖ thèng b¶o qu¶n 34 3.2. HÖ thèng chÕ biÕn 34 II. Thùc tr¹ng xuÊt khÈu cña rau qu¶ ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü 37 1.Kim ng¹ch xuÊt khÈu cña rau qu¶ ViÖt Nam 37 1.1.§Æc ®iÓm vµ xu h­íng biÕn ®éng cña kim ng¹ch xuÊt khÈu rau qu¶ ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü 37 1.1.1. §Æc ®iÓm vµ xu h­íng biÕn ®éng chung cña kim ng¹ch xuÊt khÈu rau qu¶ ViÖt Nam 37 1.1.2. Xu h­íng biÕn ®éng cña kim ng¹ch xuÊt khÈu rau qu¶ ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü 39 1.2. Kim ng¹ch xuÊt khÈu theo c¬ cÊu mÆt hµng 41 2. C¬ cÊu thÞ tr­êng xuÊt khÈu 43 2.1. Nh÷ng thÞ tr­êng xuÊt khÈu rau qu¶ cña ViÖt Nam 43 2.1.1. ThÞ tr­êng Liªn x« vµ c¸c n­íc §«ng ¢u 44 2.1.2. ThÞ tr­êng Trung Quèc 45 2.1.3. C¸c thÞ tr­êng NhËt B¶n, §µi Loan, Hång K«ng vµ Hµn Quèc 46 2.1.3.C¸c n­íc ASEAN 46 2.1.4. C¸c thÞ tr­êng kh¸c 47 2.2. TÇm quan träng cña viÖc më réng thÞ tr­êng ®èi víi xuÊt khÈu rau qu¶ cña ViÖt Nam 48 3. ChÊt l­îng vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña xuÊt khÈu rau qu¶ ViÖt Nam vµo Mü 49 3.1. ChÊt l­îng cña rau qu¶ ViÖt nam 49 3.2. Kh¶ n¨ng c¹nh tranh 50 III. §¸nh gi¸ chung vÒ xuÊt khÈu rau qu¶ cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü 51 1. Nh÷ng kÕt qu¶ vµ thµnh c«ng b­íc ®Çu 51 2. Nh÷ng tån t¹i vµ th¸ch thøc chñ yÕu 53 Ch­¬ng 3 Gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ më réng xuÊt khÈu rau qu¶ cña ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü 56 I. §Þnh h­íng xuÊt khÈu rau qu¶ vµo thÞ tr­êng Mü 56 1. Dù b¸o thÞ tr­êng rau qu¶ cña Mü trong nh÷ng n¨m tíi 56 1.1. VÒ c¬ cÊu nhËp khÈu rau qu¶ 56 1.2. Dù b¸o vÒ gi¸ 57 2. Môc tiªu xuÊt khÈu rau qu¶ 58 3. Nh÷ng ®Þnh h­íng lín trong xuÊt khÈu 59 3.1. §Þnh h­íng vÒ chiÕn l­îc s¶n phÈm vµ thÞ tr­êng 59 3.1.1. §Þnh h­íng vÒ thÞ tr­êng 60 3.1.2. §Þnh h­íng vÒ s¶n phÈm 61 3.2. Quy ho¹ch vïng s¶n xuÊt rau qu¶ tËp trung 62 II. Gi¶i ph¸p më réng xuÊt khÈu rau qu¶ vµo thÞ tr­êng Mü 65 1. Nh÷ng gi¶i ph¸p vi m« 65 1.1 §Èy m¹nh c¸c ho¹t ®éng Marketing vµ nghiªn cøu thÞ tr­êng 65 1.2. N©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña xuÊt khÈu rau qu¶ 69 1.3. Gi¶i ph¸p vÒ vèn vµ tµi chÝnh 72 1.4. Chó träng ®µo t¹o ®éi ngò c¸n bé 74 1.5. Gi¶i ph¸p vÒ c«ng nghÖ vµ th«ng tin 74 2. Nh÷ng gi¶i ph¸p vÜ m« 76 2.1. ChÝnh s¸ch ®Êt ®ai 76 2.2. ChÝnh s¸ch ph¸t triÓn thÞ tr­êng xuÊt khÈu rau qu¶ 78 2.3. ChÝnh s¸ch ®Çu t­ 79 2.4. ChÝnh s¸ch vèn, tÝn dông 80 2.5. ChÝnh s¸ch b¶o hiÓm kinh doanh xuÊt khÈu rau qu¶ 81 2.6. ChÝnh s¸ch hç trî, khuyÕn khÝch xuÊt khÈu rau qu¶ 81 KÕt luËn 86 Tµi liÖu tham kh¶o: 1 Lêi më ®Çu Sau h¬n 15 n¨m ®æi míi, ®Êt n­íc ta ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh c«ng rÊt ®¸ng kÓ. Tõ mét n­íc n«ng nghiÖp ph¶i nhËp khÈu lín l­¬ng thùc triÒn miªn, giê ®©y chóng ta ®· trë thµnh mét n­íc xuÊt khÈu g¹o vµ nhiÒu n«ng s¶n kh¸c cã vÞ thÕ trªn thÕ giíi. Tõ khi NghÞ QuyÕt §¹i Héi §¶ng lÇn thø VIII h­íng dÉn thùc hiÖn ®a d¹ng ho¸ c©y trång, h­íng vÒ xuÊt khÈu, ngµnh rau qu¶ ViÖt Nam ®· cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn, vµ thÝch øng kÞp tr­íc nh÷ng biÕn ®éng ®ét ngét cña thÞ tr­êng n­íc ngoµi, tr­íc hÕt lµ thÞ tr­êng Mü. Qu¸ tr×nh b×nh th­êng ho¸ quan hÖ ViÖt Mü, ®Æc biÖt lµ hiÖp ®Þnh th­¬ng m¹i song ph­¬ng ®­îc ký kÕt vµ cã hiÖu lùc th¸ng 12/2001 lµ ®éng lùc më c¸nh cöa thÞ tr­êng Mü, mét thÞ tr­êng hÊp dÉn vµ lín nhÊt thÕ giíi, ®Ó cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam vµo cuéc vµ c¹nh tranh mét c¸ch b×nh ®¼ng víi c¸c n­íc kh¸c. C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ®ang ®øng tr­íc c¬ héi lín ®Ó ®Èy m¹nh xuÊt khÈu vµ ®a ph­¬ng ho¸ thÞ tr­êng. Trong bèi c¶nh ®ã, em ®· chän ®Ò tµi “Gi¶i ph¸p më réng xuÊt khÈu rau qu¶ cña ViÖt nam vµo thÞ tr­êng Mü” cho kho¸ luËn tèt nghiÖp cña m×nh. Víi sù h­íng dÉn tËn t×nh cña thÇy gi¸o NguyÔn Trung V·n cïng víi sù nç lùc cña b¶n th©n, em mong muèn ®­îc nghiªn cøu s©u h¬n vÒ c¸c gi¶i ph¸p nh»m më réng xuÊt khÈu rau qu¶ ViÖt Nam. Néi dung ®Ò tµi gåm 3 ch­¬ng: Ch­¬ng 1: Kh¸i qu¸t thÞ tr­êng rau qu¶ Mü Ch­¬ng 2: Thùc tr¹ng xuÊt khÈu cña rau qu¶ ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y Ch­¬ng 3: §Þnh h­íng vµ gi¶i ph¸p më réng xuÊt khÈu cña rau qu¶ ViÖt Nam vµo thÞ tr­êng Mü. Tuy ®· cã nhiÒu cè g¾ng vµ nç lùc, nh­ng do nh÷ng h¹n chÕ vÒ thêi gian, kinh nghiÖm vµ kh¶ n¨ng cña ng­êi viÕt, nªn ®Ò tµi nµy khã tr¸nh khái nh÷ng sai sãt. V× vËy em mong ®­îc sù chØ dÉn tËn t×nh cña c¸c thÇy c« trong Tr­êng vµ ý kiÕn cña ®«ng ®¶o ®éc gi¶. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Sinh viªn thùc hiÖn: §Æng ThÞ Lan Ph­¬ng Ch­¬ng I Kh¸i qu¸t chung vÒ thÞ tr­êng rau qu¶ Mü I. T×nh h×nh tiªu thô 1. §Æc ®iÓm cña thÞ tr­êng rau qu¶ Mü Hîp chñng quèc Hoa kú lµ mét trong nh÷ng n­íc cã diÖn tÝch lín nhÊt thÕ giíi (9,4 triÖu km2), d©n sè ®«ng víi thµnh phÇn sè rÊt phøc t¹p. §©y lµ mét quèc gia trÎ víi nhiÒu ng­êi nhËp c­ tõ kh¾p c¸c ch©u lôc trªn thÕ giíi, thùc sù lµ mét thÞ tr­êng khæng lå vµ rÊt lý t­ëng ®èi víi nh÷ng n­íc muèn ®Èy m¹nh xuÊt khÈu. ThÞ tr­êng rau qu¶ Hoa Kú lµ mét thÞ tr­êng víi møc tiªu dïng cao, nhu cÇu rau vµ tr¸i c©y c¸c lo¹i vµ lu«n cã xu h­íng t¨ng. Do l­îng d©n nhËp c­ ngµy cµng ®«ng vµ mang ®Õn nh÷ng së thÝch thÞ hiÕu tiªu dïng kh¸c nhau, l­îng giao dÞch rau qu¶ trªn thÞ tr­êng ngµy cµng ®a d¹ng víi ®ñ c¸c chñng lo¹i qu¶ vµ rau ®Õn tõ kh¾p c¸c miÒn khÝ hËu cña mäi khu vùc trªn thÕ giíi. Kh«ng chØ lo¹i qu¶ cã mói nh­ cam, b­ëi, quýt trªn thÞ tr­êng Mü mµ nhiÒu chñng lo¹i kh¸c, ®Æc biÖt lµ qu¶ nhiÖt ®íi vµ chuèi còng tham gia kh«ng kÐm phÇn s«i ®éng trªn thÞ tr­êng rau qu¶ khæng lå nµy. Mü lµ mét trong nh÷ng n­íc võa xuÊt khÈu võa nhËp khÈu tr¸i c©y vµ rau lín nhÊt thÕ giíi. PhÇn lín rau qu¶ ®­îc ph©n phèi qua hÖ thèng kªnh ph©n phèi lµ c¸c siªu thÞ b¸n lÎ vµ c¸c cöa hµng thùc phÈm, cung cÊp hµng ho¸ cho ng­êi tiªu dïng cuèi cïng kh¾p n­íc Mü. Vai trß cña c¸c nhµ trung gian ph©n phèi nh­ ng­êi chuyªn nhËp khÈu, ng­êi b¸n bu«n ngµy cµng gi¶m, cßn vai trß cña c¸c nhµ s¶n xuÊt, nh÷ng nhµ b¸n lÎ ngµy cµng t¨ng. Hä ®Æt trùc tiÕp c¸c ®¬n ®Æt hµng tõ nh÷ng nhµ xuÊt khÈu n­íc ngoµi võa gi¶m ®­îc phÝ trung gian, võa ®¶m b¶o chÊt l­îng hµng ho¸. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, xu h­íng s¸t nhËp c¸c tËp ®oµn ph©n phèi thùc phÈm cña Mü diÔn ra m¹nh mÏ. Qu¸ tr×nh nµy dÉn ®Õn mét sè tËp ®oµn lín thao tóng vµ chi phèi thÞ tr­êng. C¸c doanh nghiÖp n­íc ngoµi muèn th©m nhËp vµo thÞ tr­êng Mü trë nªn khã kh¨n h¬n vµ ph¶i th«ng qua c¸c tËp ®oµn trªn. Mét ®Æc tr­ng n÷a rÊt riªng cña thÞ tr­êng Mü, ®ã lµ mét phÇn lín khèi l­îng rau qu¶ tiªu thÞ trªn thÞ tr­êng lµ nh÷ng rau qu¶ nhËp khÈu. Nh­ng dï lµ thÞ tr­êng nhËp khÈu rau qu¶ lín cña thÕ giíi nh­ng ®©y l¹i lµ thÞ tr­êng kh¾t khe, kh«ng ph¶i rau qu¶ nµo còng “chen ch©n” ®­îc vµo thÞ tr­êng nµy mµ ®ã ph¶i lµ nh÷ng lo¹i ®¸p øng ®­îc c¸c tiªu chuÈn vÖ sinh kiÓm dÞch thùc phÈm phøc t¹p cña Hoa Kú. VÊn ®Ò nh·n hiÖu còng rÊt ®­îc chó ý, hÇu hÕt c¸c rau qu¶ tham gia trªn thÞ tr­êng ®Òu cã nh·n hiÖu cña c¸c c«ng ty hay t­ nh©n ®Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng tiªu dïng. HiÖn nay, xu h­íng cña thÞ tr­êng Hoa Kú lµ t¨ng c­êng c¸c biÖn ph¸p b¶o hé vµ t¨ng l­îng giao dÞch rau qu¶ t­¬i trong tæng l­îng giao dÞch c¸c s¶n phÈm rau qu¶. 2. NÐt chung vÒ t×nh h×nh tiªu thô rau qu¶ cña thÞ tr­êng Mü ThÞ tr­êng Mü ®­îc coi lµ thÞ tr­êng tiªu dïng lín nhÊt thÕ giíi, x· héi Mü ®­îc coi lµ x· héi tiªu thô. Ng­êi ta ­íc tÝnh r»ng hµng n¨m n­íc Mü tiªu gÊp nhiÒu lÇn c¸c n­íc kh¸c. Ngµy nay nhËn thøc ®­îc vÒ vai trß cña rau vµ qu¶ ®èi víi søc khoÎ ®­îc n©ng lªn, nªn rÊt nhiÒu ng­êi tiªu dïng Mü t¨ng cÇu ®èi víi mÆt hµng nµy. Nh×n chung møc tiªu thô b×nh qu©n ®Çu ng­êi vÒ rau qu¶ cña Mü lu«n cao h¬n so víi møc trung b×nh cña thÕ giíi. Møc tiªu thô b×nh qu©n ®Çu ng­êi vÒ rau trªn thÕ giíi lµ 90 kg/n¨m, ViÖt Nam lµ 60kg/n¨m. Trong khi ®ã møc b×nh qu©n cña Mü rÊt cao, lªn tíi 187 kg mét ng­êi/n¨m, tøc lµ gÊp ®«i møc b×nh qu©n cña thÕ giíi. Cßn møc tiªu thô tr¸i c©y b×nh qu©n ®Çu ng­êi cña Mü còng ®¹t møc gÇn 130kg/n¨m. CÇu lín kÐo theo cung cao, l­îng rau qu¶ tham gia trªn thÞ tr­êng nµy hÕt søc s«i ®éng, ®a d¹ng c¸c chñng lo¹i, trong ®ã mét phÇn lín lµ rau qu¶ ®­îc nhËp khÈu tõ c¸c n­íc kh¸c. Nh­ng nguån cung trong n­íc vÉn ch­a thÓ ®¸p øng nhu cÇu khæng lå ®ã, nªn hµng n¨m Mü ph¶i nhËp khÈu mét khèi l­îng ®¸ng kÓ ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu tiªu dïng ®a d¹ng cña ng­êi d©n. Rau qu¶ t­¬i chiÕm tû träng h¬n mét nöa trong c¬ cÊu tiªu dïng s¶n phÈm rau qu¶ nãi chung. C¸c lo¹i qu¶ t­¬i phæ biÕn trªn thÞ tr­êng n­íc nµy lµ chuèi, t¸o, cam, xoµi, lª, quýt, ®u ®ñ, d©u t©y… N­íc qu¶ còng lµ lo¹i s¶n phÈm chÕ biÕn ®­îc yªu thÝch vµ tiªu dïng nhiÒu thø hai sau hoa qu¶ t­¬i. §Æc biÖt ng­êi Mü thÝch sö dông c¸c lo¹i n­íc Ðp thay cho n­íc uèng vµ th­êng xuyªn trong b÷a ¨n hµng ngµy, chiÕm tû träng h¬n 1/3 c¬ cÊu tiªu dïng hoa qu¶. Ngoµi ra cßn cã c¸c d¹ng chÕ biÕn kh¸c nh­: ®ãng hép, ®«ng l¹nh, sÊy kh«… 2.1. Møc tiªu thô rau Møc tiªu dïng b×nh qu©n mçi ng­êi n¨m 2001 lµ 200,4 kg rau (kÓ c¶ khoai t©y, nÊm ®Ëu ®ç, khoai lang), gi¶m 2% so víi n¨m 2000, trong ®ã l­îng rau t­¬i ®­îc tiªu thô kh«ng thay ®æi, vÉn gi÷ ë møc 78kg; nh­ng cÇu ®èi víi rau hép vµ rau b¶o qu¶n l¹nh l¹i gi¶m, ®¹t 52 kg/ng­êi so víi 55,2kg cña n¨m 2000. N¨m 2002, tæng l­îng rau ®­îc tiªu thô gi¶m nhÑ so víi n¨m tr­íc, chñ yÕu lµ do rau t­¬i gi¶m, cßn rau l¹nh vµ ®ãng hép t¨ng víi sè l­îng nhá. Khoai t©y lµ lo¹i rau ®­îc tiªu dïng nhiÒu nhÊt ë Mü, khèi l­îng tiªu thô hµng n¨m lu«n ë møc cao, gÊp nhiÒu lÇn c¸c lo¹i rau kh¸c. Møc tiªu thô b×nh qu©n lµ 62,3 kg mçi ng­êi tõ n¨m 1998 ®Õn nay. DÊu hiÖu gi¶m b¾t ®Çu tõ n¨m 2001, nguyªn nh©n do ¶nh h­ëng cña gi¸ cao v× nguån cung trªn thÞ tr­êng gi¶m. B¶ng 1: Tiªu thô rau b×nh qu©n ®Çu ng­êi ë Mü ( §¬n vÞ: kg) N¨m  1998  1999  2000  2001  2002   C¶i xanh  3.3  3.9  3.8  3.5  3.2   C¶i b¾p  4.5  4.0  4.7  4.7  4.4   Cµ rèt  7.7  6.7  6.5  6.3  5.7   CÇn t©y  3.0  3.0  2.9  3.0  3.0   D­a chuét  4.8  5.0  5.1  4.6  5.2   Rau diÕp  12.8  14.3  14.5  14.4  13.9   Hµnh  8.8  9.3  9.1  8.6  9.0   Cµ chua  41.5  40.4  39.8  37.6  39.6   Khoai t©y  62.7  62.0  63.0  62.6  61.2   NÊm  1.8  1.9  1.9  1.8  1.9   Rau kh¸c  49.2  51.1  54.0  53.3  52.2   Tæng  200.0  201.5  205.3  200.4  199.4   Nguån :USDA- 2002/ Vegetables and melon yearbook 2002. Qua b¶ng sè liÖu trªn cho thÊy râ t×nh h×nh tiªu thô rau ë Mü trong nh÷ng n¨m qua vÉn ®­îc duy tr× kh¸ æn ®Þnh vµ ë møc cao (trªn 200kg/ng­êi/n¨m), trong ®ã cao nhÊt lµ n¨m 2000 víi møc 205,3kg/ng­êi. 2.2. Møc tiªu thô qu¶ cô thÓ Møc tiªu thô b×nh qu©n ®Çu ng­êi n¨m 2000 ë Mü lµ 139 kg, t¨ng 3% so víi n¨m 1999 vµ c¸c n¨m vÒ tr­íc, ®¹t møc cao thø hai trong lÞch sö tõ tr­íc ®Õn nay ( møc cao nhÊt lµ n¨m 1998). Trong ®ã, tiªu thô qu¶ cã mói t¨ng 8%, b»ng 59kg/ng­êi, chñ yÕu lµ do cung trong n­íc t¨ng v× ®©y lµ mét n¨m ®­îc mïa cña Mü. Tuy vËy tiªu dïng c¸c lo¹i qu¶ kh¸c l¹i gi¶m 1% so víi n¨m tr­íc, ë møc 80kg/ng­êi. Trong 3% t¨ng so víi n¨m tr­íc ®ã, chñ yÕu lµ do l­îng tiªu dïng qu¶ t­¬i t¨ng, ®Æc biÖt lµ qu¶ cã mói t­¬i. Cam t­¬i, quýt t­¬i, b­ëi lai quýt ®­îc tiªu thô nhanh víi khèi l­îng lín, nh­ng chanh vµ b­ëi l¹i gi¶m nhÑ so víi n¨m tr­íc. ViÖc tiªu dïng cam t­¬i t¨ng, lo¹i qu¶ t­¬i chiÕm tû träng 1/2 trong toµn bé tiªu dïng qu¶ cã mói t­¬i, t¸c ®éng m¹nh ®Õn møc t¨ng tiªu dïng chñng lo¹i qu¶ nµy nãi chung. Tuy nhiªn møc tiªu thô c¸c lo¹i qu¶ kh¸c ngoµi qu¶ cã mói l¹i gi¶m, chñ yÕu vÉn lµ gi¶m tiªu dïng chuèi t­¬i, t¸o t­¬i, nho, lª, mËn. Trong khi ®ã c¸c lo¹i qu¶ nhiÖt ®íi kh¸c ®­îc nhËp khÈu l¹i t¨ng tiªu dïng, ®¹t møc tiªu dïng kû lôc. Qu¶ ®ãng hép n¨m 2000 ®¹t b×nh qu©n ®Çu ng­êi lµ 7kg, chñ yÕu lµ t¨ng l­îng cung néi ®Þa, cïng víi xuÊt khÈu gi¶m kÐo theo ®Çu vµo ®Ó s¶n xuÊt qu¶ ®ãng hép t¨ng. Møc t¨ng l­îng ®µo ®ãng hép tiªu thô b×nh qu©n mçi ng­êi trong n¨m, vµ c¸c lo¹i qu¶ ®ãng hép nh­: t¸o, ®µo ngät, mËn kh«ng thay ®æi. S¶n phÈm qu¶ ®«ng l¹nh còng t¨ng trong n¨m nµy, b×nh qu©n mçi ng­êi lµ 1,5kg. Bªn c¹nh ®ã tiªu thô qu¶ sÊy kh« vµ n­íc qu¶ l¹i gi¶m, b×nh qu©n mçi ng­êi dïng h¬n 1 kg s¶n phÈm qu¶ kh« vµ 4 kg s¶n phÈm n­íc qu¶. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµm tiªu dïng n­íc qu¶ gi¶m lµ do nguyªn liÖu lµm n­íc Ðp Ýt, thÊt thu s¶n l­îng céng víi nhËp khÈu Ýt. N¨m 2002, ng­êi Mü tiªu dïng nhiÒu hoa qu¶ t­¬i, sÊy kh«, ®«ng l¹nh vµ n­íc Ðp nhiÒu h¬n so víi n¨m 2001, trung b×nh mçi ng­êi lµ 129 kg, trong ®ã cã 45 kg hoa qu¶ t­¬i, 84 kg hoa qu¶ chÕ biÕn d­íi c¸c d¹ng kh¸c nhau. Tiªu thô c¸c lo¹i qu¶ kh«ng cã mói t­¬i vµ chÕ biÕn ®Òu t¨ng so víi n¨m 2001, nh­ng tiªu thô c¸c qu¶ cã mói l¹i gi¶m. Mïa cam cho møc s¶n l­îng thÊp h¬n ë Florida ®· lµm gi¶m ®¸ng kÓ møc cung cÊp c¸c lo¹i cam t­¬i cho thÞ tr­êng trong n­íc còng nh­ nguyªn liÖu lµm n­íc tr¸i c©y. B¶ng 2- Tiªu thô b×nh qu©n ®Çu ng­êi mét sè lo¹i rau qu¶ chÝnh ë Mü (§¬n vÞ: kg) N¨m  1998  1999  2000  2001   T¸o  45.9  48.4  48.3  47.0   Nho  53.1  45.4  46.9  51.0   Chuèi t­¬i  27.6  28.6  31.4  29.2   Cam  85.8  97.5  86.9  91.5   Bëi  16.5  15.2  15.6  15.4   §µo  10.2  8.9  9.7  10.0   Lª  7.0  6.7  6.9  6.2   Døa  12.4  11.2  13.3  12.9   Xoµi t­¬i  1.8  1.6  2.0  2.2   Nguån: USDA-2002/Fruit and Tree Nuts yearbook Qua b¶ng trªn ta thÊy cam, chuèi, t¸o, nho, lµ nh÷ng lo¹i qu¶ ®­îc tiªu dïng phæ biÕn ë Mü. Chuèi t­¬i vÉn lµ tr¸i c©y ®­îc ­a thÝch nhÊt víi con sè b×nh qu©n ®Çu ng­êi trong nh÷ng n¨m qua lµ 13kg, trong ®ã møc cao nhÊt lµ 14,3kg n¨m 1999. HiÖn nay, l­îng chuèi tiªu thô cã gi¶m nhÑ, nh­ng ®©y vÉn lµ lo¹i qu¶ t­¬i xÕp thø nhÊt trong s¶n l­îng tiªu dïng hµng n¨m ë Mü. TiÕp theo lµ t¸o t­¬i víi khèi l­îng trung b×nh lµ h¬n 8kg/ng­êi. Cam t­¬i ®¹t møc tiªu thô lín nhÊt vµo nh÷ng n¨m 50-60 (b×nh qu©n 8,5 kg mçi ng­êi, bëi lÏ l­îng xuÊt khÈu Ýt, l¹i ®­îc mïa liªn tiÕp nªn cung cÊp trong n­íc dåi dµo; nh÷ng n¨m sau ®ã møc tiªu thô gi¶m dÇn, ®¹t thÊp nhÊt lµ 5,4kg. Tuy vËy gÇn ®©y cã xu h­íng tiªu dïng d­íi d¹ng t­¬i t¨ng trë l¹i do gièng cam ®­îc c¶i thiÖn vµ gi¸ l¹i rÎ h¬n. N­íc cam lu«n lµ lo¹i n­íc qu¶ ®­îc ­a thÝch nhÊt ë Mü, dÉn ®Çu trong c¸c lo¹i n­íc hoa qu¶ cã mÆt trªn thÞ tr­êng, ng­êi tiªu dïng Mü thÝch sö dông n­íc cam thay cho c¸c lo¹i n­íc uèng hµng ngµy vµ thay cho cam t­¬i. NhËn thøc ®­îc vai trß cña cam ®èi víi søc khoÎ, cung cÊp nhiÒu Vitamin C vµ c¸c loai axit tèt, v× vËy tiªu dïng n­íc cam vÉn gi÷ ®­îc møc æn ®Þnh trong suèt hµng chôc n¨m. Xoµi, ®u ®ñ lµ nh÷ng lo¹i qu¶ nhiÖt ®íi chñ yÕu ®­îc nhËp khÈu ®Ó ®¶m b¶o cho cÇu trong n­íc, tuy b×nh qu©n tiªu dïng lo¹i qu¶ nµy cßn ch­a cao nh­ng cã xu h­íng t¨ng tiªu dïng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y vµ s¾p tíi. Xoµi nhËp khÈu chiÕm tû träng 75% trong c¬ cÊu tiªu dïng, so víi møc 3,4% thêi kú nh÷ng n¨m 80. Tèc ®é t¨ng tiªu dïng cña ®u ®ñ nhËp khÈu ë Mü lµ 10%/n¨m. 3. T©m lý, thÞ hiÕu, tËp qu¸n tiªu dïng Quan ®iÓm tiªu dïng cña ng­êi Mü: NÕu ng­êi §øc coi th­êng hµnh vi tiªu dïng hoang phÝ, ng­êi NhËt xem th¸i ®é tiÕt kiÖm lµ hµnh vi quý téc th× ng­êi Mü ng­îc l¹i: v¨n ho¸ ng­êi Mü t«n sïng tiªu dïng ®Õn møc cho r»ng: gi¸ trÞ cña mét c¸ nh©n trong x· héi kh«ng x¸c ®Þnh b»ng viÖc c¸ nh©n Êy ®· lµm g× vµ tiÕt kiÖm ®­îc bao nhiªu mµ lµ x¸c ®Þnh bëi tiªu chuÈn c¸ nh©n Êy tiªu dïng nh­ thÕ nµo. V× vËy ng­êi ta vÉn th­êng nãi ®ã lµ thÕ giíi cña tiªu dïng. ChÞu ¶nh h­ëng cña c¸c yÕu tè x· héi, v¨n ho¸, lèi sèng, møc sèng, thÞ hiÕu tiªu dïng nãi chung cña ng­êi Mü rÊt ®a d¹ng. Ngay c¶ khi b¸n hµng cho mçi bang, mçi vïng cña Mü, ng­êi ta cã thÓ ph¶i sö dông nh÷ng chiÕn l­îc Marketing kh¸c nhau. Yªu cÇu cña ng­êi tiªu dïng ®èi víi phÈm cÊp hµng ho¸ còng cã nhiÒu lo¹i: tõ phÈm cÊp thÊp, phÈm cÊp trung b×nh ®Õn phÈm cÊp cao. §Æc biÖt ng­êi Mü kh¸c ng­êi Ch©u ¢u ë ®iÓm kh«ng qu¸ cÇu kú, mµ chuéng nh÷ng hµng ho¸ ®¬n gi¶n vµ tiÖn dông, nh÷ng s¶n phÈm míi l¹, ®éc ®¸o, kÝch thÝch sù tß mß. Riªng ®èi víi thùc phÈm, t©m lý tiªu dïng cña ng­êi Mü rÊt thËn träng, hä s½n sµng tr¶ gi¸ cao cho nh÷ng s¶n phÈm ®¹t yªu cÇu an toµn thùc phÈm, ®Æc biÖt ®èi víi s¶n phÈm thuéc lo¹i cao cÊp. Rau vµ qu¶ lµ nh÷ng mÆt hµng rÊt nh¹y c¶m víi ng­êi tiªu dïng, v× vËy nh÷ng yªu cÇu vÒ vÖ sinh kiÓm dÞch thùc phÈm cña n­íc nµy rÊt kh¾t khe. C¸c s¶n phÈm rau qu¶ ®­îc coi lµ ®ñ tiªu chuÈn an toµn thùc phÈm sÏ ph¶i héi tô nh÷ng tiªu chuÈn c¬ b¶n sau ®©y: Tr­íc hÕt, ®ã ph¶i lµ rau qu¶ s¹ch, tøc lµ kh«ng cßn tån d­ c¸c chÊt ®éc h¹i cã nguån gèc tõ thuèc trõ s©u, thuèc diÖt c«n trïng, thuèc b¶o qu¶n s¶n phÈm. HoÆc khi cã mét sè ho¸ chÊt ®éc ®­îc sö dông th× ph¶i tu©n thñ nghiªm ngÆt vÒ thêi gian, liÒu l­îng, c¸ch thøc sö dông sao cho l­îng tån d­ chÊt ®éc h¹i trong s¶n phÈm kh«ng qu¸ giíi h¹n cho phÐp. S¶n phÈm rau s¹ch cßn lµ s¶n phÈm kh«ng tån t¹i qu¸ møc cho phÐp vÒ c¸c lo¹i vi khuÈn g©y bÖnh cho con ng­êi. Thø hai, s¶n phÈm rau qu¶ ph¶i ®­îc bao gãi, vµ bao b× ®ã ph¶i tho¶ m·n ®­îc c¸c yªu cÇu c¬ b¶n lµ: b¶o qu¶n s¶n phÈm bªn trong, ®Ñp vÒ h×nh thøc; tiÖn lîi cho ng­êi sö dông; trªn bao b× ph¶i ghi râ c¸c néi dung, ®Þa chØ s¶n xuÊt, thêi gian s¶n xuÊt, thêi h¹n sö dông, ®Æc ®iÓm s¶n phÈm, c¸ch sö dông… Thø ba, lµ rau qu¶ b¸n trªn thÞ tr­êng ph¶i ®­îc c¬ quan kiÓm dÞch cã uy tÝn vÒ tiªu chuÈn an toµn thùc phÈm. Møc sèng cµng t¨ng lªn do kinh tÕ ph¸t triÓn vµ thu nhËp cao, xu h­íng tiªu dïng còng Ýt nhiÒu thay ®æi. Ngµy nay, ng­êi tiªu dïng cã xu h­íng gia t¨ng tiªu thô c¸c s¶n phÈm rau qu¶ t­¬i h¬n rau qu¶ ®· qua chÕ biÕn d­íi d¹ng ®ãng hép, sÊy kh«, muèi. Thùc chÊt, c¸c lo¹i qu¶ vµ rau giµu gi¸ trÞ dinh d­ìng h¬n khi ®­îc sö dông ë d¹ng t­¬i víi ®iÒu kiÖn vÖ sinh an toµn. Trõ c©y døa vµ mét sè c©y ®Æc biÖt kh¸c nh­ l¹c liªn (vèn dÜ trång ®Ó chÕ biÕn), hÇu hÕt c¸c lo¹i qu¶ vµ rau ph¶i ¨n t­¬i míi ®óng gi¸ trÞ cña nã. V× vËy, thÞ tr­êng c¸c lo¹i rau qu¶ chÕ biÕn ®ang ë trong giai ®o¹n b·o hoµ ë c¸c n­íc ph¸t triÓn, vµ rau qu¶ t­¬i cã ®¬n gi¸ cao h¬n trªn thÞ tr­êng quèc tÕ thËm chÝ cßn cao h¬n c¶ nh÷ng s¶n phÈm rau qu¶ ®· qua chÕ biÕn. Theo tµi liÖu cña FAO, c¸c nhµ nghiªn cøu rót ra xu h­íng tiªu dïng nãi chung ë c¸c n­íc ph¸t triÓn vµ ë Mü nãi riªng lµ: - Ng­êi tiªu dïng muèn sö dông qu¶ "s¹ch", s¶n xuÊt theo c«ng nghÖ míi chØ dïng ph©n h÷u c¬, gi¶m thiÓu tèi ®a dïng ph©n ho¸ häc vµ thuèc trõ s©u. - Qu¶ ph¶i s¹ch sÏ, t­¬i ngon, ®­îc tr×nh bµy ®Ñp, ®­îc bao gãi cÈn thËn, cã ghi ®Æc ®iÓm, hµm l­îng dinh d­ìng, cã h­íng dÉn c¸ch dïng. - Qu¶ cã mµu s¾c, h×nh thøc ®Ñp, hÊp dÉn, ng­êi mua, dÔ tiªu dïng vµ cßn dïng ®Ó trang trÝ. - Ng­êi tiªu dïng ngµy cµng ­a thÝch n­íc