Khóa luận Nghiên cứu triển khai hệthống ids/ips

Nghiên cứu, triển khai các giải pháp phát hiện sớm và ngăn chặn sựthâm nhập trái phép (tấn công) vào các hệthống mạng ngày nay là một vấn đềcó tính thời sựvà rất có ý nghĩa, vì quy mô và sựphức tạp của các cuộc tấn công ngày càng tăng. Khóa luận này trình bày hệthống hóa vềcác phương thức tấn công và các biện pháp ngăn chặn chúng bằng cảlý thuyết và những minh họa mô phỏng thực tế; Những tìm hiểu vềgiải pháp phát hiện sớm và ngăn chặn tấn công của thiết bịchuyên dụng (IDS/IPS) của IBM: Proventia G200, việc thiết lập cấu hình và vận hành thiết bị, thử nghiệm trong môi trường VNUnet, những đánh giá và nhận xét. Thông qua tiến hành khảo sát hệthống mạng VNUnet, khóa luận cũng chỉra những khó khăn, vấn đềvà hướng giải quyết khi triển khai IPS trên những hệthống mạng lớn nhưmạng của các trường đại học. Do “ngăn chặn thâm nhập” là một công nghệkhá mới trên thếgiới nên khóa luận này là một trong những tài liệu tiếng việt đầu tiên đềcập chi tiết đến công nghệnày.

pdf84 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 17/11/2013 | Lượt xem: 2336 | Lượt tải: 7download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Khóa luận Nghiên cứu triển khai hệthống ids/ips, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ Trần Tiến Công NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI HỆ THỐNG IDS/IPS KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY Ngành : Công nghệ thông tin HÀ NỘI - 2009 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ Trần Tiến Công NGHIÊN CỨU TRIỂN KHAI HỆ THỐNG IDS/IPS KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY Ngành : Công nghệ thông tin Cán bộ hướng dẫn : Ths. Đoàn Minh Phương Cán bộ đồng hướng dẫn : Ths. Nguyễn Nam Hải HÀ NỘI – 2009 Lời cảm ơn Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy Đoàn Minh Phương và đặc biệt là thầy Nguyễn Nam Hải đã nhiệt tình giúp đỡ em trong quá trình lựa chọn cũng như trong quá trình thực hiện khóa luận. Em cũng xin gửi lời cảm ơn thầy Đỗ Hoàng Kiên, thầy Phùng Chí Dũng và thầy Nguyễn Việt Anh ở trung tâm máy tính, những người đã chỉ dẫn em trong từng bước đề tài. Để có thể thực hiện và hoàn thành khóa luận này, các kiến thức trong 4 năm học đại học là vô cùng cần thiết, vì vậy em xin gửi lời cảm ơn tới tất cả các thầy cô giáo đã truyền đạt cho em những bài học quý báu trong thời gian vừa qua. Tôi xin cảm ơn bạn Vũ Hồng Phong và bạn Nguyễn Duy Tùng đã hỗ trợ tôi thực hiện đề tài. Tôi cũng xin cảm ơn các bạn cùng lớp đã giúp đỡ tôi trong học tập. Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn tới gia đình em, nguồn động viên to lớn đã giúp em thành công trong học tập và cuộc sống. Tóm tắt nội dung Nghiên cứu, triển khai các giải pháp phát hiện sớm và ngăn chặn sự thâm nhập trái phép (tấn công) vào các hệ thống mạng ngày nay là một vấn đề có tính thời sự và rất có ý nghĩa, vì quy mô và sự phức tạp của các cuộc tấn công ngày càng tăng. Khóa luận này trình bày hệ thống hóa về các phương thức tấn công và các biện pháp ngăn chặn chúng bằng cả lý thuyết và những minh họa mô phỏng thực tế; Những tìm hiểu về giải pháp phát hiện sớm và ngăn chặn tấn công của thiết bị chuyên dụng (IDS/IPS) của IBM: Proventia G200, việc thiết lập cấu hình và vận hành thiết bị, thử nghiệm trong môi trường VNUnet, những đánh giá và nhận xét. Thông qua tiến hành khảo sát hệ thống mạng VNUnet, khóa luận cũng chỉ ra những khó khăn, vấn đề và hướng giải quyết khi triển khai IPS trên những hệ thống mạng lớn như mạng của các trường đại học. Do “ngăn chặn thâm nhập” là một công nghệ khá mới trên thế giới nên khóa luận này là một trong những tài liệu tiếng việt đầu tiên đề cập chi tiết đến công nghệ này. Mục lục BẢNG KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT ..............................1 DANH SÁCH BẢNG...........................................................1 DANH SÁCH HÌNH MINH HỌA......................................2 MỞ ĐẦU ..........................................................................3 CHƯƠNG 1.AN NINH MẠNG VÀ HỆ THỐNG MẠNG VNUNET ..........................................................................4 1.1. AN NINH MẠNG.............................................................................................4 1.2. HỆ THỐNG MẠNG VNUNET........................................................................4 1.2.1. Khái quát về hiện trạng hệ thống mạng VNUNet .........................................4 1.2.2. Mục tiêu phát triển hệ thống mạng VNUnet .................................................5 CHƯƠNG 2. TẤN CÔNG VÀ THÂM NHẬP...................7 2.1. KIẾN THỨC CƠ SỞ.........................................................................................7 2.1.1. Thâm nhập.....................................................................................................7 2.1.2. Tấn công từ chối dịch vụ...............................................................................8 2.1.3. Lỗ hổng bảo mật .........................................................................................10 2.1.4. Virus, Sâu và Trojan ...................................................................................12 2.2. CÁC BƯỚC TẤN CÔNG VÀ THÂM NHẬP HỆ THỐNG...........................13 2.3. MÔ PHỎNG TẤN CÔNG VÀ THÂM NHẬP ...............................................17 2.3.1. Thu thập thông tin .......................................................................................17 2.3.2. Tấn công từ chối dịch vụ.............................................................................17 2.3.3. Thâm nhập qua Trojan................................................................................18 2.3.4. Thâm nhập qua lỗ hổng bảo mật ................................................................19 CHƯƠNG 3.THIẾT BỊ NGĂN CHẶN TẤN CÔNG VÀ THÂM NHẬP ....................................................................22 3.1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN...........................................................................22 3.2. THIẾT BỊ IPS PROVENTIA G200 ................................................................25 3.3. SITEPROTECTOR SYSTEM........................................................................27 3.3.1. SiteProtector System là gì? .........................................................................27 3.3.2. Quá trình thiết lập hệ thống SiteProtector .................................................29 3.4. CÀI ĐẶT VÀ CẤU HÌNH IPS .......................................................................31 3.4.1. Cài đặt.........................................................................................................31 3.4.2. Cấu hình hình thái hoạt động .....................................................................31 3.4.3. Cấu hình sự kiện an ninh ............................................................................32 3.4.4. Cấu hình phản hồi.......................................................................................35 3.4.5. Cấu hình tường lửa .....................................................................................42 3.4.6. Cấu hình protection domain .......................................................................44 3.4.7. Cấu hình cảnh báo ......................................................................................46 3.5. NGĂN CHẶN TẤN CÔNG ĐÃ MÔ PHỎNG BẰNG IPS ............................48 3.5.1. Ngăn chặn các hình thức thu thập thông tin...............................................48 3.5.2. Ngăn chặn tấn công DoS ............................................................................49 3.5.3. Ngăn chặn thâm nhập qua backdoor – trojan ............................................50 3.5.4. Ngăn chặn thâm nhập qua lỗ hổng bảo mật ...............................................50 3.6. TRIỂN KHAI THỰC TẾ ................................................................................51 CHƯƠNG 4. CÁC KẾT QUẢ ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU TƯƠNG LAI ...........................58 4.1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC..................................................................................58 4.2. ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU TRONG TƯƠNG LAI ................................58 PHỤ LỤC A .......................................................................60 PHỤ LỤC B .......................................................................63 PHỤ LỤC C .......................................................................65 PHỤ LỤC D .......................................................................68 PHỤ LỤC E .......................................................................72 1 BẢNG KÍ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT Kí hiệu và viết tắt Giải thích ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội IDS/IPS Hệ thống phát hiện/ngăn chặn thâm nhập VNUnet Hệ thống mạng Đại học Quốc gia Hà Nội Proventia G 200 Tên dòng thiết bị IDS/IPS của hãng IBM DANH SÁCH BẢNG Bảng 1 – Thuật ngữ IDS/IPS.........................................................................................22 Bảng 2 – Hình thái hoạt động........................................................................................36 Bảng 3 – Phản hồi email................................................................................................36 Bảng 4 – Phản hồi Log Evidence ..................................................................................37 Bảng 5 – Phân loại cách ly ............................................................................................37 Bảng 6 – Phản hồi cách ly .............................................................................................38 Bảng 7 – Phản hồi SNMP..............................................................................................38 Bảng 8 – Phản hồi User Specified.................................................................................39 2 DANH SÁCH HÌNH MINH HỌA Hình 1 – Sơ đồ kết nối logic của VNUnet..................................................................................5 Hình 2 - Minh họa trình tự tấn công.........................................................................................14 Hình 3 - Giao diện DoSHTTP ..................................................................................................17 Hình 4 - Giao diện smurf attack ...............................................................................................18 Hình 5 - Giao diện client trojan beast.......................................................................................18 Hình 6 - Lỗi trong dịch vụ RPC ...............................................................................................19 Hình 7 - Giao diện metasploit ..................................................................................................20 Hình 8 - Giao diện metasploit (2).............................................................................................21 Hình 9 – Security Events ..........................................................................................................34 Hình 10 – Response Filters.......................................................................................................42 Hình 11 – Protection Domain...................................................................................................45 Hình 12 - Protection Domain ...................................................................................................46 Hình 13 - Mức độ nghiêm trọng của thông báo .......................................................................47 Hình 14 - Minh họa thông báo .................................................................................................47 Hình 15 - Ngăn chặn thu thập thông tin ...................................................................................48 Hình 16 – Đánh dấu cảnh báo SYNFlood ................................................................................49 Hình 17 –Ngăn chặn tấn công SYNFlood và Smurf Attack (Ping sweep)...............................50 Hình 18 - Ngăn chặn thâm nhập qua trojan Beast....................................................................50 Hình 19 – Đánh dấu cảnh báo MSRPC_RemoteActive_Bo ....................................................51 Hình 20 - Ngăn chặn tấn công qua lỗ hổng MSRPC RemoteActive........................................51 Hình 21 – Mô hình mạng VNUnet ...........................................................................................52 Hình 22 – Sơ đồ triển khai IPS.................................................................................................53 Hình 23 – Khi có tấn công hoặc thâm nhập thì gửi mail cho cán bộ TTMT............................54 Hình 24 - Mô hình mạng VNUnet sau khi triển khai hệ thống IDS/IPS..................................55 Hình 25 - Hệ thống IPS gửi mail cho người quản trị ...............................................................56 Hình 26 - Các dò quét và tấn công thực tế ...............................................................................57 Hình 27 – Các hành vi khai thác điểm yếu an ninh..................................................................60 Hình 28 - Xu hướng phishing sắp tới .......................................................................................61 Hình 29 - Minh họa smurf attack .............................................................................................65 Hình 30 - Minh họa tấn công SYNFlood .................................................................................66 Hình 31 - Sơ đồ kết nối logic ...................................................................................................74 Hình 32 – Mô hình tổ chức.......................................................................................................75 3 MỞ ĐẦU Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và thông tin trên Internet, việc bảo vệ an ninh mạng ngày càng quan trọng và có tính thời sự hàng ngày. Để chống lại tin tặc ngày càng phát triển, đã có các ứng dụng phần mềm để hỗ trợ cùng với các thiết bị phần cứng nhằm hạn chế các tác hại của virus và các hoạt động xâm nhập trái phép. Khoá luận đề cập đến giải pháp phát hiện sớm và ngăn chặn tấn công, có ý nghĩa khoa học là một trong những giải pháp mới và có hiệu quả cao, với thực tiễn có triển khai cài đặt để bảo vệ hệ thống, chống lại được các tấn công mô phỏng, có thể sử dụng để bảo đảm an ninh mạng ở một mức khá cao. Đối tượng nghiên cứu là các hình thức tấn công thâm nhập và thiết bị phát hiện ngăn chặn, cụ thể là sử dụng một thiết bị chuyên dụng (IDS/IPS) của IBM: Proventia G200 trên hệ thống mạng của Trường Đại học Quốc gia. Phương pháp nghiên cứu là tìm hiểu tài liệu trên mạng, tham khảo ý kiến các chuyên gia, mô phỏng hệ thống, thiết lập cấu hình và vận hành thiết bị, thử nghiệm trong môi trường VNUnet, sau đó có đánh giá và nhận xét. Nội dung nghiên cứu bao gồm các vấn đề an ninh mạng, khảo sát hiện trạng hệ thống mạng của Trường Đại học Quốc gia, các hình thức tấn công thâm nhập và thiết bị phát hiện ngăn chặn, các bước cài đặt, cầu hình và vận hành thử nghiệm. Phần kết luận nêu các kết quả đạt được, đánh giá và định hướng nghiên cứu tương lai có thể được phát triển từ kết quả của khoá luận. 4 CHƯƠNG 1. AN NINH MẠNG VÀ HỆ THỐNG MẠNG VNUNET 1.1. AN NINH MẠNG Theo các báo cáo an ninh năm 2007 và 2008 – phụ lục A và B, vấn đề đe dọa an ninh hiện nay càng ngày càng nghiêm trọng. Có thể thấy rõ mức tăng đột biến của các nguy cơ mạng như tấn công từ xa, spam hay phising. Thêm vào đó, các lỗ hổng bảo mật ngày càng được phát hiện nhiều hơn trong khi người dùng vẫn chưa ý thức được việc cập nhật đầy đủ các bản vá. Chỉ vừa trong một thời gian ngắn về trước, tường lửa có thể ngăn chặn được hầu hết các tấn công. Tuy nhiên, với sự phát triển ngày càng mạnh của ứng dụng nền Web và worm, hầu hết các mạng hiện nay đều không an toàn kể cả với tường lửa và phần mềm quét virus. Tường lửa giờ đây chỉ hiệu quả đối với những tấn công DoS phổ thông hay những lỗ hổng bình thường, nó khó có thể ngăn chặn những tấn công dựa trên tầng ứng dụng và worm. Không chỉ lớp mạng ngoài bị tấn công mà kể cả những tài nguyên của mạng trong – bao gồm nhiều những vùng tài nguyên nội bộ giá trị, những vùng lộ ra trên Internet cũng đều bị khai thác và gây cho cơ quan và công ty nhiều thiệt hại. Vì vậy, các thiết bị phát hiện và chống thâm nhập ngày càng trở nên cần thiết trong các cơ quan và công ty hiện nay. Hiện giờ có nhiều thiết bị phát hiện thâm nhập phổ biến như Internet Security Systems (ISS), Lancope StealthWatch, Snort, và StillSecure Border Guard. Trong số đó, sản phẩm của ISS có tiếng vang lớn nhất. Hiện nay, ngoài tính năng phát hiện thâm nhập, các sản phẩm của hãng này đã được thêm vào tính năng ngăn chặn thâm nhập thậm chí còn trước cả khi chúng đến được máy mục tiêu. Để có thể quản trị và phát triển một hệ thống mạng an ninh tốt và bảo mật cao, một yêu cầu hiện nay đối với những người quản trị là hiểu biết các tấn công và thâm nhập, đồng thời biết cách ngăn chặn chúng. 1.2. HỆ THỐNG MẠNG VNUNET [4] 1.2.1. Khái quát về hiện trạng hệ thống mạng VNUNet Phần này sẽ được đề cập chi tiết trong phụ lục E – Khảo sát hiện trạng hệ thống mạng VNUnet. Ta có thể tóm tắt một số ý chính như sau : • Hệ thống mạng ĐHQGHN là một hệ thống mạng có quy mô trung bình. 5 • Các VNUnet đã có hệ thống đường truyền thông khá tốt • Kiến trúc phân tầng của mạng còn đơn giản, không ổn định làm giảm hiệu suất mạng, gây lãng phí lớn các đầu tư tài nguyên của ĐHQGHN, gây ức chế tâm lý người dùng, làm xuất hiện tư tưởng kết nối phân tán ra bên ngoài, đặt website ra bên ngoài. • Sử dụng không gian địa chỉ giả lập với thiết bị Proxy. Hệ thống an ninh và an toàn rất yếu kém. Hình 1 – Sơ đồ kết nối logic của VNUnet 1.2.2. Mục tiêu phát triển hệ thống mạng VNUnet Để án phát triển mạng VNUnet đã đưa ra các mục tiêu cần phát triển như sau : • Là mạng tích hợp đa dịch vụ: data (web 2.0, wap, Mail, SMS, MMS, e- Document, ...), voice, DVD video, ... Router 3600 INTERNET TEIN2 VINAren CPNET 112 Catalyst 2950 Catalyst 4507 203.113.130.192/27 172.16.0.0/16 Đ H N go ại n gữ Đ H K in h tế , K ho a Lu ật , V iệ n C N S H V iệ n C N TT Đ H K H TN Đ H K H X H -N V Th ư v iệ n TĐ K TX M ễ Tr ì K ho a Q TK D TT PT H ệ th ốn g, K ho a S P, K ho a S Đ H V P Đ H Q G H N TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ Với hệ thống thiết bị ghép nối mạng riêng Tr un g tâ m T TT V 10.1.0.0/16 10.10.0.0/16 Cáp quang TT Đ ào t ạo t ừ x a Proxy Web Mail 6 • Là mạng cung cấp các ứng dụng trực tuyến, dịch vụ chia sẻ cộng đồng trực tuyến phục vụ trực tiếp công tác quản lý, nghiên cứu khoa học và đào tạo. Làm giảm kinh phí đầu tư, tăng cường hiệu suất khai thác các tài nguyên chia sẻ của cá nhân, tập thể trên toàn hệ thống. • Cung cấp đầy đủ các tư liệu, tạp chí điện tử theo nhu cầu người dùng. • Có trung tâm dữ liệu mạnh. • Hệ thống xương sống cáp quang đạt băng thông 10 Gbps, băng thông đến người dùng cuối 1Gbps. • Hệ thống kết nối không dây phục vụ các thiết bị xử lý thông tin di động phủ khắp môi trường làm việc, học tập của ĐHQGHN, kể cả các ký túc xá. • Phổ cập Video Conferencing phục vụ công tác đào tạo từ xa và tiếp nhận bài giảng từ xa. • Kết nối với bên ngoài ổn định, tốc độ cao theo nhiều hướng Lease line, Vệ tinh, đảm bảo truy cập các tài nguyên bên ngoài một cách nhanh chóng như trên một desktop ảo. • Có giải pháp backup toàn bộ hệ thống và giải pháp an toàn điện hiệu quả. • Có giải pháp quản lý giám sát một cách chuyên nghiệp để mạng hoạt động thông suốt, ổn định, hiệu quả. • Có giải pháp đảm bảo an toàn, an ninh chống thâm nhập, phá hoại, chống truy cập trái phép. • Hỗ trợ cán bộ, giảng viên có thể truy cập vào mạng nội bộ từ xa. Để hoàn thành những mục tiêu đã đề ra này, việc nghiên cứu triển khai các công nghệ tiên tiến trên thế giới là một vấn đề vô cùng cần thiết. Trong đó công việc quản trị và đảm bảo an toàn, an ninh cho hệ thống mạng VNUnet phải được đặt lên hàng đầu. Để xây dựng hệ thống an ninh mạng VNUnet, việc triển khai thiết bị phát hiện và ngăn chặn thâm nhập IDS/IPS là một khâu quan trọng. Do đó, khóa luận này có ý nghĩa thực tế rất lớn trong việc phát triển mạng Đại học quốc gia Hà Nội. 7 CHƯƠNG 2. TẤN CÔNG VÀ THÂM NHẬP 2.1. KIẾN THỨC CƠ SỞ Để đảm bảo được an ninh mạng ngày nay, cần phải hiểu biết chi tiết về các vấn đề liên quan đến an ninh. Đặc biệt là các khái niệm như thâm nhập, tấn công. Phần này sẽ trình bày lý thuyết nền tảng về an ninh liên quan trực tiếp tới hệ thống IDS/IPS được nói tới trong khóa luận. 2.1.1. Thâm nhập [9] Một thâm nhập có thể coi như là một sự chiếm giữ hệ thống từ những người quản trị. Thâm nhập có thể được thực hiện bởi “người bên trong” (những người có tài khoản người dùng hợp lệ trong hệ thống) và họ dùng lỗ hổng của hệ điều hành để nâng cấp quyền của họ. Thâm