Luận án Thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam hiện nay

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người, là tưliệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bốcác khu dân cư, xây dựng các cơsởkinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng. Có thểnói, đất đai vừa là xuất phát điểm vừa là yếu tốcơbản của đời sống con người, của các sinh vật trên trái đất và quá trình sản xuất của xã hội. Nói vềvai trò của đất đai C.Mác viết: “Đất là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện cần đểsinh tồn, là điều kiện không thểthiếu được đểsản xuất, là tưliệu sản xuất cơbản trong nông lâm nghiệp” [61, tr.248]. Ởnước ta “Đất đai thuộc sởhữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủsở hữu và thống nhất quản lý” [73, tr.12]. Thực hiện quyền năng của chủsởhữu Nhà nước giao đất cho các tổchức, cá nhân, hộgia đình, cộng đồng dân cư, cơsởtôn giáo (gọi chung là người sửdụng đất) khai thác, sửdụng đất một cách hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả. Đểbảo vệquyền của người sửdụng đất, Nhà nước quy định người sửdụng đất có QSDĐvà QSDĐlà một quyền tài sản. Để đưa đất đai cùng vận hành với thịtrường bất động sản, Đảng ta đã ban hành nhiều chủtrương, đường lối về ĐGQSDĐ, như“Phát triển thị trường bất động sản, bao gồm quyền sửdụng đất và bất động sản gắn liền với đất: bảo đảm quyền sửdụng đất chuyển thành hàng hoá một cách thuận lợi, làm cho đất đai thực sựtrởthành nguồn vốn cho phát triển, thịtrường bất động sản trong nước có sức cạnh tranh so với thịtrường khu vực, có sức hấp dẫn các nhà đầu tư” [37, tr.81] và “Đẩy mạnh việc đấu giá quyền sửdụng đất, đấu thầu dựán có sửdụng đất” [40, tr.86]. Nhà nước cụthểhoá chủtrương của Đảng bằng việc ban hành các văn bản quản lý, điều hành và tổchức THPL về ĐGQSDĐ. Quá trình THPL về ĐGQSDĐ đã thểhiện được vai trò quan trọng trong sựphát triển kinh tế- xã hội của đất nước.

pdf197 trang | Chia sẻ: tienduy345 | Ngày: 13/04/2016 | Lượt xem: 1696 | Lượt tải: 14download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận án Thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam hiện nay, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRẦN TIẾN HẢI THùC HIÖN PH¸P LUËT VÒ §ÊU GI¸ QUYÒN Sö DôNG §ÊT ë C¸C TØNH B¾C TRUNG Bé VIÖT NAM HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI - 2015 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH TRẦN TIẾN HẢI THùC HIÖN PH¸P LUËT VÒ §ÊU GI¸ QUYÒN Sö DôNG §ÊT ë C¸C TØNH B¾C TRUNG Bé VIÖT NAM HIÖN NAY Chuyên ngành : Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật Mã số : 62 38 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS NGUYỄN CẢNH QUÝ HÀ NỘI - 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định. Tác giả Trần Tiến Hải MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1. TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN TỚI ĐỀ TÀI: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ 7 1.1. Các công trình nghiên cứu trong nước 7 1.2. Các công trình nghiên cứu của nước ngoài 16 1.3 Một số nhận xét, đánh giá các công trình nghiên cứu có liên quan tới thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất và những vấn đề tiếp tục nghiên cứu trong luận án 18 Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 23 2.1. Khái niệm, đặc điểm, hình thức, vai trò thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất 23 2.2. Chủ thể, nội dung và các điều kiện đảm bảo thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất 37 2.3. Thực hiện pháp luật trong bán đấu giá đất đai, tài sản một số nước trên thế giới và những kinh nghiệm có thể vận dụng vào đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ 62 Chương 3. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ 77 3.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hoá, xã hội và các chủ thể có thẩm quyền tổ chức thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ 77 3.2. Những kết quả đạt được về thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ 88 3.3 Những hạn chế trong thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ và nguyên nhân 106 Chương 4. QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ 116 4.1 Các quan điểm thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ 116 4.2 Một số giải pháp nhằm bảo đảm thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ 127 KẾT LUẬN 155 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ Đà CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 157 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 158 PHỤ LỤC 167 DANH MỤC NHỮNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN BTB Bắc Trung Bộ ĐGQSDĐ Đấu giá quyền sử dụng đất HĐND Hội đồng nhân dân Nxb Nhà xuất bản QLNN Quản lý nhà nước QPPL Quy phạm pháp luật QSDĐ Quyền sử dụng đất THPL Thực hiện pháp luật UBND Uỷ ban nhân dân 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá, xã hội, an ninh và quốc phòng. Có thể nói, đất đai vừa là xuất phát điểm vừa là yếu tố cơ bản của đời sống con người, của các sinh vật trên trái đất và quá trình sản xuất của xã hội. Nói về vai trò của đất đai C.Mác viết: “Đất là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện cần để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp” [61, tr.248]. Ở nước ta “Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý” [73, tr.12]. Thực hiện quyền năng của chủ sở hữu Nhà nước giao đất cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo (gọi chung là người sử dụng đất) khai thác, sử dụng đất một cách hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả. Để bảo vệ quyền của người sử dụng đất, Nhà nước quy định người sử dụng đất có QSDĐ và QSDĐ là một quyền tài sản. Để đưa đất đai cùng vận hành với thị trường bất động sản, Đảng ta đã ban hành nhiều chủ trương, đường lối về ĐGQSDĐ, như “Phát triển thị trường bất động sản, bao gồm quyền sử dụng đất và bất động sản gắn liền với đất: bảo đảm quyền sử dụng đất chuyển thành hàng hoá một cách thuận lợi, làm cho đất đai thực sự trở thành nguồn vốn cho phát triển, thị trường bất động sản trong nước có sức cạnh tranh so với thị trường khu vực, có sức hấp dẫn các nhà đầu tư” [37, tr.81] và “Đẩy mạnh việc đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất” [40, tr.86]. Nhà nước cụ thể hoá chủ trương của Đảng bằng việc ban hành các văn bản quản lý, điều hành và tổ chức THPL về ĐGQSDĐ. Quá trình THPL về ĐGQSDĐ đã thể hiện được vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Qua THPL về ĐGQSDĐ đã đưa lại nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước nói chung, cho 2 các địa phương nói riêng, góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế phát triển, giữ vững ổn định chính trị - xã hội; bảo đảm việc giao đất, cho thuê đất thông qua hình thức ĐGQSDĐ công khai, liên tục, khách quan, bình đẳng, bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tổ chức, cá nhân, hộ gia đình thực sự có nhu cầu sử dụng đất. Mặc dù THPL về ĐGQSDĐ là một vấn đề rất quan trọng, nhưng dưới góc độ lý luận chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách toàn diện, đầy đủ và có hệ thống về vấn đề này. Có thể nói hiện nay, chỉ mới có một số bài nghiên cứu, luận văn tốt nghiệp chuyên ngành luật đề cập đến pháp luật về ĐGQSDĐ, hoạt động về ĐGQSDĐ, nhưng chỉ ở mức độ sơ lược, chỉ dừng lại một vài khía cạnh có liên quan đến THPL về ĐGQSDĐ. Quá trình THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB thời gian qua đã đạt những kết quả nhất định. Các tổ chức có chức năng bán đấu giá được củng cố, kiện toàn; trình tự, thủ tục ĐGQSDĐ được quy định cụ thể, chặt chẽ, rõ ràng nên hạn chế phần nào tình trạng thông đồng, dìm giá, ép giá. Từng bước xây dựng được đội ngũ đấu giá viên có đủ trình độ, năng lực để thực hiện nhiệm vụ. Sự phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành trong THPL về ĐGQSDĐ được nhịp nhàng hơn. ĐGQSDĐ đã đưa lại nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương góp phần quan trọng thúc đẩy kinh tế phát triển, giữ vững ổn định chính trị - xã hội. Tuy nhiên, THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB thời gian qua vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, yếu kém như: tình trạng thông đồng, dìm giá vẫn còn xảy ra; các tranh chấp liên quan đến hoạt động ĐGQSDĐ vẫn còn tồn tại, gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, của tập thể và cá nhân liên quan; sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị như Sở Tài chính, Sở Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất, Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản và UBND cấp huyện chưa nhịp nhàng, đồng bộ, vẫn còn tình trạng buông lỏng trong quản lý của các cơ quan QLNN có thẩm quyền đối với tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp. Hoạt động thanh tra, kiểm tra chưa được thường xuyên, có khi chưa thực hiện nghiêm túc, vẫn còn nể nang, né tránh; việc hướng dẫn triển khai 3 thực hiện văn bản QPPL về ĐGQSDĐ giữa các địa phương chưa thống nhất. Do vậy đã phần nào ảnh hưởng đến việc THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB . Trong xu thế mở cửa, hội nhập hiện nay việc đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB là vấn đề vô cùng cần thiết bởi nó góp phần quan trọng vào việc hội nhập quốc tế ở Việt Nam. Chính vì vậy, nghiên cứu THPL về đấu giá QSDĐ ở các tỉnh BTB cần phải được tiến hành đầy đủ, đồng bộ cả về mặt lý luận và thực tiễn, để tìm ra những giải pháp phù hợp đáp ứng yêu cầu của thực tiễn THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh này. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, tôi chọn đề tài “Thực hiện pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam hiện nay” để làm Luận án tiến sỹ. Đây là đề tài có ý nghĩa quan trọng cả về mặt lý luận cũng như thực tiễn. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận án 2.1. Mục đích nghiên cứu Luận án phân tích làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về ĐGQSDĐ; phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất các quan điểm, giải pháp nhằm đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB trong giai đoạn hiện nay. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích trên, nhiệm vụ của Luận án là: - Xây dựng khái niệm, phân tích các đặc điểm, vai trò, nội dung và các điều kiện đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ. Nghiên cứu về bán đấu giá đất đai, tài sản một số nước trên thế giới. Từ đó rút ra những kinh nghiệm có thể vận dụng vào ĐGQSDĐ ở Việt Nam nói chung, ở các tỉnh BTB hiện nay nói riêng. - Phân tích, đánh giá thực trạng, nêu lên những kết quả đạt được, những hạn chế yếu kém, rút ra các nguyên nhân của những kết quả đạt được và những hạn chế trong THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. - Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, luận án xây dựng các quan điểm và đề xuất các giải pháp cụ thể, phù hợp có tính khả thi nhằm đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB trong giai đoạn hiện nay. 4 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3.1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của Luận án là quá trình THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh Bắc Trung Bộ (các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế) 3.2. Phạm vi nghiên cứu Thực hiện pháp luật về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB là vấn đề rất rộng và phức tạp, có thể nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau. Luận án chỉ tập trung nghiên cứu vấn đề dưới góc độ khoa học lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật. Trong quá trình nghiên cứu, tập trung vào các nội dung cơ bản của THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB từ năm 2010 đến nay. Khi đánh giá thực trạng chỉ khảo sát những vấn đề điển hình của THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB như tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp, đấu giá viên, kết quả ĐGQSDĐ để làm cơ sở luận giải các vấn đề, đồng thời đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. 4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 4.1. Cơ sở lý luận Luận án được thực hiện trên cơ sở lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước và pháp luật về THPL nói chung, THPL trong ĐGQSDĐ nói riêng. 4.2. Phương pháp nghiên cứu Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử kết hợp các phương pháp nghiên cứu như: phân tích, tổng hợp, so sánh, phương pháp lịch sử cụ thể và sử dụng kết quả điều tra xã hội học để phân tích luận giải nhằm giải quyết vấn đề một cách khách quan toàn diện. Tuỳ từng nội dung trong Luận án để tác giả chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp. Trong Chương 1, tác giả sử dụng phương pháp phân tích tổng hợp để đánh giá, nhận xét các công trình nghiên cứu có liên quan đến THPL về ĐGQSDĐ. 5 Trong Chương 2, tác giả chủ yếu sử dụng phương pháp quy nạp để xây dựng các khái niệm. Phương pháp phân tích, tổng hợp để nghiên cứu đặc điểm, hình thức, vai trò, chủ thể, nội dung và các điều kiện đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở Việt Nam. Phương pháp so sánh để tìm hiểu về đấu giá tài sản một số nước trên thế giới và những giá trị có thể vận dụng vào THPL về ĐGQSDĐ ở Việt Nam. Trong Chương 3, tác giả sử dụng phương pháp thống kê kết hợp vớí phân tích để nghiên cứu các đặc điểm về tự nhiên, kinh tế, xã hội ở các tỉnh BTB có ảnh hưởng tới việc THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. Đồng thời sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, thống kê để đánh giá những kết quả đạt được và những hạn chế yếu kém, tìm ra nguyên nhân của hoạt động THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. Đặc biệt tác giả đã sử dụng phương pháp điều tra xã hội học để từ đó đánh giá một cách khách quan thực trạng THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. Trong Chương 4, tác giả sử dụng phương pháp phân tích và tổng hợp để đưa ra các quan điểm và đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam hiện nay. Có thể nói Luận án đã sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu và đã kết hợp, sử dụng linh hoạt các phương pháp trong các chương để giải quyết các vấn đề trong Luận án một cách khách quan toàn diện. 5. Những đóng góp về khoa học của luận án Dưới góc độ lý luận chung về Nhà nước và pháp luật, Luận án là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách tương đối có hệ thống THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB Việt Nam. Luận án có những đóng góp về mặt khoa học đó là: Thứ nhất, luận án đã làm rõ khái niệm, đặc điểm về ĐGQSDĐ. Đặc biệt, luận án đã nêu được vai trò ĐGQSDĐ đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội; phân tích làm rõ các chủ thể, nội dung và các điều kiện đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ; phân tích làm rõ việc THPL về bán đấu giá đất đai, tài sản một số nước trên thế giới và những kinh nghiệm có thể vận dụng vào THPL về ĐGQSDĐ ở nước ta nói chung các tỉnh BTB nói riêng. Đây là cơ sở 6 lý luận để nâng cao nhận thức về THPL trong ĐGQSDĐ; làm căn cứ để phân tích, đánh giá THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. Thứ hai, luận án nghiên cứu, phân tích, đánh giá một cách hệ thống thực trạng THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB, nêu lên những kết quả đạt được, những hạn chế yếu kém; nguyên nhân của những kết quả đạt được và những hạn chế yếu kém. Từ đó để có nhận xét về sự cần thiết phải nâng cao chất lượng THPL về ĐGQSDĐ. Đây là cơ sở thực tiễn để đưa ra các giải pháp về THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB hiện nay. Thứ ba, luận án nêu lên được các quan điểm và đề xuất các giải pháp có tính khả thi về đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB, nhằm bảo vệ, quản lý, khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai vô cùng quý giá ở các tỉnh Bắc Trung Bộ Việt Nam hiện nay. 6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án - Về mặt lý luận, kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm rõ cơ sở lý luận của THPL về ĐGQSDĐ ở nước ta nói chung, ở các tỉnh BTB nói riêng, cụ thể: Luận án đã cung cấp cơ sở lý luận để góp phần hoàn thiện quy trình tổ chức ĐGQSDĐ, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ đấu giá viên cũng như đưa ra những điều kiện, tiêu chuẩn cho các chủ thể tham gia quan hệ đấu giá, đồng thời, góp phần hoàn thiện pháp luật về ĐGQSDĐ. - Về mặt thực tiễn, luận án có ý nghĩa cung cấp cơ sở khoa học cho hoạt động THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB. Đặc biệt luận án còn có tác dụng giúp cho các cơ quan nhà nước, các cán bộ, công chức trong việc quản lý, điều hành hoạt động ĐGQSDĐ ở từng địa phương tại các tỉnh BTB; kết quả luận án còn có ý nghĩa góp phần đảm bảo THPL về ĐGQSDĐ ở các tỉnh BTB đạt hiệu quả cao hơn. Bên cạnh đó, luận án có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho việc học tập, nghiên cứu, giảng dạy về THPL nói chung và THPL về ĐGQSDĐ nói riêng trong các trường đại học chuyên luật và không chuyên luật cũng như trong học tập môn nhà nước và pháp luật của hệ thống các Trường Chính trị từ Trung ương tới địa phương. 7. Kết cấu của luận án Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận án được kết cấu thành 4 chương, 11 tiết. 7 Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN TỚI ĐỀ TÀI: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ ĐẤU GIÁ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT Ở CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ 1.1. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC 1.1.1. Các công trình nghiên cứu có liên quan tới pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất Các công trình nghiên cứu liên quan tới pháp luật về ĐGQSDĐ trong thời gian qua khá nhiều, có thể kể đến các công trình sau: - Về sách có cuốn: “Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam” do Đinh Văn Thanh và Nguyễn Minh Tuấn chủ biên [85], trong đó tại Chương VII, Phần IV với tiêu đề: “Bán đấu giá tài sản” đã nêu lên khái niệm bán đấu giá tài sản; các loại chủ thể bán đấu giá tài sản; quyền và nghĩa vụ của chủ thể bán đấu giá tài sản; quá trình bán đấu giá tài sản; hợp đồng bán đấu giá tài sản và khoản tiền đặt trước. Đây là những vấn đề lý luận quan trọng làm cơ sở cho việc THPL về ĐGQSDĐ. Cuốn "Hoàn thiện cơ chế điều chỉnh pháp luật đất đai ở Việt Nam" của Nguyễn Cảnh Quý [75], đã đi sâu nghiên cứu những vấn đề lý luận về cơ chế điều chỉnh pháp luật đất đai như: Khái niệm, đặc điểm, vai trò của cơ chế điều chỉnh pháp luật đất đai. Đặc biệt, tác giả đã đi sâu nghiên cứu quy trình để đưa các quy định của pháp luật đất đai trên các văn bản QPPL vào trong thực tế cuộc sống thông qua các hình thức THPL như tuân thủ pháp luật đất đai, sử dụng pháp luật đất đai, chấp hành pháp luật đất đai và áp dụng pháp luật đất đai. Trên cơ sở thực trạng cơ chế điều chỉnh pháp luật đất đai ở Việt Nam, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện các yếu tố cấu thành nên cơ chế điều chỉnh pháp luật đất đai, qua đó góp phần hoàn thiện pháp luật về đất đai. Sách chuyên khảo: "Đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam từ lý thuyết đến thực tiễn" của Nguyễn Văn Sửu [78], đã phân tích quá trình đổi mới chính sách đất đai của nước ta trong thời gian qua, đặc biệt là từ năm 1986 đến nay và 8 xem xét tác động của nó đối với một số lĩnh vực như sở hữu, quản lý, quyền tài sản trong QSDĐ, thu hồi QSDĐ, qua đó tìm hiểu về biến đổi trong cấu trúc quan hệ đất đai; mối liên hệ giữa hoạch định, thực hiện và đổi mới chính sách đất đai ở Việt Nam. Bên cạnh đó, tác giả đã cho chúng ta thấy hiện nay đang tồn tại một khoảng cách nhất định giữa lý luận và thực tiễn, chính sách và thực hành trong việc hoạch định và thực hiện chính sách đất đai. Đây là tài liệu tham khảo bổ ích, có giá trị cho các nghiên cứu liên quan đến ĐGQSDĐ. - Về các đề tài nghiên cứu: Đề tài“Hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" Chủ nhiệm Võ Đình Toàn [83]. Đề tài đã nghiên cứu cơ sở lý luận của việc hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN như xây dựng khái niệm, đặc điểm, bản chất của bán đấu giá tài sản; cấu trúc của pháp luật bán đấu giá tài sản; mối quan hệ giữa pháp luật bán đấu giá tài sản và thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN. Mặt khác, quá trình hình thành và phát triển của pháp luật bán đấu giá tài sản qua các giai đoạn: giai đoạn thứ nhất từ năm 1989 đến năm 1996; giai đoạn thứ hai từ năm 1996 đến năm 2005 và giai đoạn từ năm 2005 đến nay. Đề tài đã phân tích, đánh giá những ưu điểm và nêu lên những bất cập, hạn chế của pháp luật về bán đấu giá tài sản trong thời gian qua. Đặc biệt đề tài đã đưa ra các định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về đấu giá tài sản nhằm thúc đẩy thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam. Luận văn thạc sĩ Luật học“Hoàn thiện pháp luật về bán đấu giá tài sản ở Việt Nam hiện nay" của Nguyễn Tuyết Liên [57], đã phân tích được một số vấn đề lý luận như khái niệm, đặc điểm, nội dung của pháp luật bán đấu giá tài sản, các yêu cầu và tiêu chí hoàn thiện pháp luật bán đấu giá tài sản; nêu lên quá trình hình thành và phát triển của pháp luật bán đấu giá tài sản ở Việt Nam từ đổi mới đến nay; phân tích đánh giá những kết quả đạt được, những tồn tại của pháp luật về bán đấu giá tài sản và đề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện pháp luật bán đấu giá tài sản ở Việt Nam hiện nay. 9 Luận án tiến sĩ Luật học“Pháp luật về hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất" của Trần Quang Huy [49]. Luận án đã nghiên cứu các quy định pháp luật đất đai hiện hành về các hình thức giao đất ở Việt Nam, trong đó tập trung nghiên cứu hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất. Trong nội dung luận án, tác giả đã đề cập đến hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất thông qua ĐGQSDĐ đất. Tuy nhiên, vấn đề chỉ nghiên cứu dưới góc độ chung về các hình thức giao đất có thu tiền sử dụng đất mà chưa nghiên cứu chuyên sâu và chưa làm rõ nội dung cũng như đặc trưng pháp lý của ĐGQSDĐ. Luận án tiến sĩ Luật học "Pháp luật về đấu giá quyền sử dụng đất ở Việt Nam" của Đặng Thị Bích Liễu [60]. Tác giả đã nêu lên những vấn đề lý luận về ĐGQSDĐ như khái niệm, đặc điểm, mục đích, vai trò của ĐGQSDĐ; sự cần thiết phải điều chỉnh pháp luật đối với ĐGQSDĐ; các yêu
Luận văn liên quan