Tiểu luận Quản lý chất thải nguy hại Quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam

Các thiết bị điện tử như TV, PC, điện thoại ngày càng đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Nhưng sau một thời gian hữu ích, các thiết bị này bị bỏ đi, trở thành rác thải. Ngày nay, chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng đang được coi là một thảm họa mới đối với nhân loại. Trong khi đó, nếu thay đổi nhận thức rằng chất thải là tài nguyên có giá trị chưa được khai thác, chưa đặt đúng chỗ thì nó lại là một tài nguyên quý giá cho ngành công nghiệp tái chế đang diễn ra rất sôi động trên thế giới. Ngoài ra phải kể đến một vấn đề liên quan cũng đang rất thời sự trên thế giới đó là chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng đang được các nước phát triển xuất khẩu sang các nước đang phát triển để giảm chi phí xử lý và đỡ ô nhiễm môi trường đồng thời thu được lợi nhuận lớn. Ở Việt Nam, kể từ khi thực hiện công cuộc Đổi Mới đến nay, đời sống xã hội phát triển đáng kể kéo theo nhu cầu sử dụng các thiết bị điện, điện tử gia dụng tăng cao, và do đó chúng ta cũng đang phải đối mặt với vấn đề chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng.

docx23 trang | Chia sẻ: ngtr9097 | Ngày: 08/06/2013 | Lượt xem: 1806 | Lượt tải: 19download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tiểu luận Quản lý chất thải nguy hại Quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG ----------------oOo-------------- TIỂU LUẬN MÔN HỌC Quản lý chất thải nguy hại Đề tài: Quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam Giảng viên : PGS. TS. Huỳnh Trung Hải Nhóm sinh viên : Nguyễn Văn Lộc Nguyễn Đức Long Phạm Kim Ngọc Nguyễn Tú Uyên Lớp : Môi trường – K52 Hà Nội, 4/ 2011 MỤC LỤC Mở đầu Chương 1: Giới thiệu về chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng…………. 1 1. 1. Khái niệm…………………………………………………………………………… 1 1. 2. Thành phần và tính chất nguy hại…………………………………………………… 3 Chương 2: Hiện trạng phát thải chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam.... 7 Chương 3: Quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam……………… 12 Kết luận……………………………………………………………………………………. 19 Danh mục tài liệu tham khảo……………………………………………………………… 20 CÁC TỪ VIẾT TẮT IT Information technology CRT Cathode Ray Tube LED Light Emitting Diode TV Television MP Mobile phone RF refrigerator PC Personal computer WM Washing machine EEE Electrical & Electronic Equipment Mở đầu Các thiết bị điện tử như TV, PC, điện thoại… ngày càng đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại. Nhưng sau một thời gian hữu ích, các thiết bị này bị bỏ đi, trở thành rác thải. Ngày nay, chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng đang được coi là một thảm họa mới đối với nhân loại. Trong khi đó, nếu thay đổi nhận thức rằng chất thải là tài nguyên có giá trị chưa được khai thác, chưa đặt đúng chỗ thì nó lại là một tài nguyên quý giá cho ngành công nghiệp tái chế đang diễn ra rất sôi động trên thế giới. Ngoài ra phải kể đến một vấn đề liên quan cũng đang rất thời sự trên thế giới đó là chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng đang được các nước phát triển xuất khẩu sang các nước đang phát triển để giảm chi phí xử lý và đỡ ô nhiễm môi trường đồng thời thu được lợi nhuận lớn. Ở Việt Nam, kể từ khi thực hiện công cuộc Đổi Mới đến nay, đời sống xã hội phát triển đáng kể kéo theo nhu cầu sử dụng các thiết bị điện, điện tử gia dụng tăng cao, và do đó chúng ta cũng đang phải đối mặt với vấn đề chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng. Chương 1: Giới thiệu về chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng 1. 1. Khái niệm Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng là một nhóm thuộc chất thải thiết bị điện, điện tử được phát sinh từ sinh hoạt hàng ngày của các hộ gia đình hoặc văn phòng. Có thể tìm thấy nhiều định nghĩa khác nhau về chất thải thiết bị điện, điện tử như bởi Liên minh Châu Âu (2002), trong phụ lục VIII của công ước Basel hay trong nhiều văn bản pháp lý của các quốc gia như Mỹ, Argentina, Brasil, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, Thái Lan,…. Dưới đây trình bày định nghĩa chất thải thiết bị điện, điện tử bởi Liên minh châu Âu (2002) [1]: “Chất thải thiết bị điện, điện tử bao gồm tất cả thành phần, chi tiết là một phần của thiết bị điện, điện tử hay toàn bộ thiết bị điện, điện tử tại thời điểm bị thải bỏ.” và các thiết bị điện, điện tử được chia theo 10 nhóm: Nhóm thiết bị gia dụng cỡ lớn: tủ lạnh, máy giặt, máy sấy quần áo, máy rửa bát, bếp điện, lò vi sóng, lò sưởi điện,…; Nhóm thiết bị gia dụng cỡ nhỏ: máy hút bụi, máy lau thảm, máy may vá, bàn là quần áo, máy pha cà-phê, đồng hồ điện tử, máy massage, máy sấy tóc, máy cắt tóc,…; Nhóm thiết bị IT và viễn thông: PCs (CPU, chuột, monitor và bàn phím), laptop, fax, máy tính, máy in, máy photo, điện thoại (gồm các loại bàn, không dây, di động),….; Nhóm thiết bị nghe nhìn: radio, TV, camera, máy quay phim, máy nghe nhạc, bộ khuếch đại âm thanh,…; Nhóm thiết bị chiếu sáng: đèn huỳnh quang, đèn compact, đèn cường độ sáng cao/ cao áp natri và kim loại, đèn natri hạ áp,…; Nhóm khí cụ gia dụng: máy khoan, máy hàn, máy cưa, máy phay, máy mài, thiết bị làm vườn,…; Nhóm đồ chơi, giải trí và thể thao: tàu hỏa hoặc ô tô đua, video games, thiết bị giải trí nhận tiền xu, một số loại dụng cụ thể dục,…; Nhóm dụng cụ y tế: thiết bị xạ trị, máy điện tim, máy chạy thận, các máy xét nghiệm…; Nhóm thiết bị quan trắc và kiểm soát: detector cảnh báo khói, bộ điều chỉnh nhiệt, các thiết bị cân đo, căn chỉnh trong nhà và phòng thí nghiệm, các thiết bị quan trắc và kiểm soát trong công nghiệp,…; Nhóm máy dịch vụ tự động: máy rút tiền tự động, máy bán nước tự động, điện thoại công cộng,…. Qua đó chúng ta thấy được chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng thực sự đa dạng, phong phú và rất phổ biến. Điều đó cũng là một đặc trưng gây khó khăn cho việc quản lý chúng. Thực tế ở nhiều nước trên thế giới cũng chỉ tập trung quản lý một số loại chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng điển hình như TV, PC, điện thoại, tủ lạnh, máy giặt, máy điều hòa nhiệt độ. 1. 2. Thành phần và tính chất nguy hại Khi phân rã thiết bị điện, điện tử gia dụng thải chúng ta sẽ gặp nhiều cấu kiện như kim khí, motor, bộ cách nhiệt, CRT, LCD, dây điện, bộ biến áp, tụ điện, pin, plastic, thủy tinh, gỗ, bản mạch in (PCB), gốm sứ, cao su,….như được mô tả trong Bảng 1. 1. Trong việc đánh giá khả năng tái chế chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng người ta xem xét nó gồm 6 nhóm: kim loại đen, kim loại màu, thủy tinh, plastic, cấu kiện điện tử và nhóm khác. Trong đó, kim loại đen chiếm 50% tiếp theo là plastic chiếm 21%, kim loại màu chiếm 13% và còn lại là các nhóm khác (Bảng 1. 2)[1]. Ở đây, kim loại màu phải kể đến gồm đồng, nhôm, bạc, vàng, platinum, palladium, chì, thủy ngân, asenic, cadmium, selenium và chromium (VI),…. Bảng 1. 2. Khối lượng trung bình và tỷ trọng của các thành phần của chất thải nguy hại thiết bị điện, điện tử Khối lượng trung bình (kg) Kim loại đen (% khối lượng) Kim loại màu (% khối lượng) Thủy tinh (% khối lượng) Plastic (% khối lượng) Cấu kiện điện tử (% khối lượng) Nhóm khác (% khối lượng) Máy điều hòa nhiệt độ và máy lạnh 48 64,4 6 1,4 13 15,1 Máy giặt 40 – 47 59,8 4,6 2,6 1,5 31,5 PC 29,6 53,3 8,4 15 23,3 17,3 0,7 TV 36,2 5,3 5,4 62 22,9 0,9 3,5 Cellular Telephones 0,080 – 0,100 8 20 10,6 59,6 1,8 Nguồn: [1] Bảng 1. 1. Các cấu kiện của chất thải nguy hại thiết bị điện, điện tử gia dụng Kim khí Motor Bộ làm mát Plastic Bộ cách nhiệt Thủy tinh CRT LCD Cao su Dây điện Concrete Bộ biến áp Magnetron Vải sợi Circuit Board Đèn huỳnh quang Đèn sợi đốt Bộ gia nhiệt Bộ điều nhiệt FR/ BFR có chứa plastic Pin CFC, HCFC, HFC, HC Dây cáp điện bên ngoài Sợi gốm chịu nhiệt Chất phóng xạ Tụ điện Máy điều hòa nhiệt độ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ Máy giặt √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ o PC (Base và Keyboard) √ √ √ √ √ √ √ √ PC (monitor) √ √ √ √ Laptop √ √ √ √ √ √ √ √ √ √ Cellular Telephone √ √ √ √ √ √ √ √ TV √ √ √ √ √ √ √ Nguồn: [1] Thực tế trong chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng có thể gồm hơn 1000 chất khác nhau[1] vàc các chất này được chia thành 2 nhóm nguy hại và không nguy hại. Nhóm nguy hại này khi phát tán trong môi trường sẽ gây ra những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe và các hệ sinh thái (Bảng 1. 3). Bảng 1. 3. Các chất nguy hại có thể có trong các thành phần của chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng Chất nguy hại Ứng dụng Tác động đến môi trường và sức khỏe -Hợp chất halogen: PCB (polychlorynated biphenyl) Ngưng tụ, Biến áp Gây ung thư, ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, hệ thần kinh, hệ nội tiết, chức năng sinh sản,… Có tính tồn lưu và tích lũy sinh học TBBA (tetrabromobis- phenol-A) PBB (polybrominated bisphenyls) PBDE (polybrominated diphenyl ethers) Sử dụng rất rộng rãi làm chất chống cháy, cách nhiệt Có thể gây tổn thương lâu dài đến sức khỏe. Tạo thành chất độc khi đốt CFC (chorofluorcarbon) Chất tải lạnh Khi cháy phát xạ nhiều độc chất PVC (polyvinyl chloride) Dây cáp cách nhiệt Dây cáp cách nhiệt ở nhiệt độ cao có thể sinh ra chlorine, sau đó biến đổi thành dioxin và furan -Kim loại: Asenic Có một lượng nhỏ trong LED Chất rất độc, gây tổn thương lâu dài tới sức khỏe Barium CRT Sinh ra khí nổ H2 khi ẩm ướt Beryllium Bộ chỉnh lưu Gây hại khi hít vào Cadmium Sạc pin NiCd, CRT, mực in, máy photocopy, Chất rất độc, gây tổn thương lâu dài tới sức khỏe Chromium VI Băng dữ liệu, đĩa mềm Chất rất độc, gây tổn thương lâu dài tới sức khỏe, gây dị ứng Gallium arsenide LED Gây tổn thương sức khỏe Chì CRT, pin Gây độc hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, thận và ảnh hưởng đến sự tiếp thu của trẻ nhỏ Lithium Pin Li Sinh ra khí nổ H2 khi ẩm ướt Thủy ngân Đèn huỳnh quang, pin kiềm Chất rất độc, gây tổn thương lâu dài tới sức khỏe Nickel Sạc pin NiCd hoặc NiMH, ống phóng điện tử trong CRT Gây dị ứng Các nguyên tố đất hiếm Lớp huỳnh quang Kích thích da và mắt Selenium Máy photocopy Gây tổn thương sức khỏe Zinc sulphide Hỗn hợp với các nguyên tố đất hiếm trong lớp huỳnh quang Gây hại khi hít vào -Khác: Bụi màu Hộp mực của máy in Gây hại khi hít vào Chất phóng xạ Không gặp Gây ung thư Nguồn: [2] Một vấn đề khác cần quan tâm đến là tuổi thọ của thiết bị điện, điện tử gia dụng. Một mặt sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ dẫn đến chất lượng, tính năng và kiểu dáng của thiết bị điện, điện tử có thể đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng nhưng đồng thời lại dẫn đến tuổi thọ trung bình của chúng giảm xuống (tốc độ lỗi thời cao!). Tuổi thọ trung bình của một số loại thiết bị điện, điện tử gia dụng như Bảng 1. 4. Bảng 1. 4. Bảng thời gian sử dụng của một số loại thiết bị điện, điện tử gia dụng Sản phẩm Tuổi thọ trung bình thiết kế (năm) Tuổi thọ trung bình thực tế (năm) CRT TV 10 4 CRT Monitor 5 2 LCD TV 7 3 PC Lap 5 2 PC desk 8 4 PDA 4 1 Cell phone 3 1 Nguồn: [3] Như vậy, tốc độ phát sinh chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ngày càng nhanh và do đó việc xây dựng được hệ thống quản lý chúng là một vấn đề cấp bách ở nhiều quốc gia. Chương 2: Hiện trạng phát thải chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam Sau hơn 20 năm Đổi Mới kinh tế - xã hội Việt Nam có sự phát triển vượt bậc, tốc độ tăng GDP bình quân giai đoạn 2001 – 2010 là 7,2%/năm và nếu năm 1990 GDP/ đầu người chỉ khoảng trên 100USD thì đến năm 2010 GDP/ đầu người ước đạt 1200USD. Những con số trên không đủ nói lên Việt Nam đã thoát khỏi nhóm nước kém phát triển tuy nhiên thực tế là đời sống dân cư đã được cải thiện đáng kể, kéo theo sự gia tăng các nhu cầu tiêu dùng của một xã hội văn minh hơn. Hiện tại, không kể ở thành thị mà ngay cả ở nhiều vùng nông thôn thì các thiết bị điện, điện tử gia dụng như Tivi, tủ lạnh, máy giặt, điện thoại,… không còn xa lạ nữa, đã xuất hiện ngày càng nhiều trong các hộ gia đình (Bảng 2. 1). Bảng 2. 1. Số thiết bị điện, điện tử gia dụng tính trên 100 hộ gia đình Đơn vị tính: cái Loại thiết bị điện, điện tử gia dụng Điện thoại Tủ lạnh Đầu video Tivi màu Dàn nghe nhạc Máy vi tính Điều hòa nhiệt độ Máy giặt, máy sấy quần áo -Cả nước: 2004 28,5 16,6 32,8 69,8 1,0 5,1 2,2 6,2 2006 51,4 23,0 44,5 82,0 12,8 7,7 3,7 9,3 2008 107,2 32,1 53,4 92,1 14,9 11,5 5,5 13,3 -Thành thị: 2004 78,2 45,8 54,9 94,9 21,6 16,5 8,0 21,2 2006 115,4 53,9 60,5 102,1 20,5 21,3 12,0 27,6 2008 176,6 64,1 63,4 108,6 20,5 28,9 17,3 36,1 -Nông thôn: 2004 11,7 6,8 25,4 61,4 6,6 1,3 0,3 1,2 2006 27,0 11,2 38,4 74,3 9,9 2,6 0,5 2,4 2008 80,2 19,6 49,5 85,7 12,7 4,8 1,0 4,4 Nguồn: [4] Các nguồn cung thiết bị điện, điện tử gia dụng có thể là sản phẩm của ngành công nghiệp điện tử trong nước hoặc nhập khẩu (kể cả nhập khẩu hàng đã qua sử dụng). Các thương hiệu thiết bị điện, điện tử gia dụng chiếm lĩnh phần lớn thị trường Việt Nam như Samsung, Sony, LG, Panasonic, Sharp, Toshiba, Dell, Hp – Compaq, IBM,…. Số lượng các loại thiết bị điện, điện tử gia dụng điển hình đưa vào tiêu thụ mỗi năm giai đoạn 2002 – 2006 như trong bảng 2. 2 cũng cho thấy thị trường này luôn tăng trưởng. Bảng 2. 2. Ước lượng số thiết bị điện, điện tử gia dụng lưu hành trên thị trường trong nước giai đoạn 2002 – 2006 Đơn vị tính: cái Năm TVs PCs Mobile phones Tủ lạnh Máy điều hòa nhiệt độ Máy giặt 2002 1.340.995 201.280 700.696 453.334 132.215 508.889 2003 1.914.558 305.326 1.426.366 465.717 109.518 520.119 2004 2.230.709 435.167 2.745.097 662.667 127.783 588.042 2005 2.947.109 344.088 2.808.043 715.381 325.480 916.543 2006 3.607.419 594.586 3.230.788 985.374 264.818 931.313 Nguồn: [2] Ước tính, số lượng chất thải nguy hại thiết bị điện, điện tử gia dụng trong giai đoạn 2001 – 2006 tăng 15%/năm[6] và tốc độ gia tăng số lượng của các loại chất thải nguy hại thiết bị điện, điện tử điển hình trong giai đoạn 2006 – 2020 được đưa ra trong bảng 2. 4. Bảng 2. 4. Tốc độ gia tăng lượng một số loại chất thải nguy hại thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam 2006 – 2020 Tốc độ gia tăng 2006 - 2020 TVs 1230% PCs 1000% MPs 600% Rfs 880% ACs 1650% WMs 700% Nguồn: [6] Kết quả kiểm kê số lượng các loại chất thải thiết bị điện, điện tử điển hình giai đoạn 2002 – 2006 và dự báo đến 2020 được thể hiện trong Hình 2. 1 và Hình 2. 2 tương ứng. Thực tế quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng là vấn đề mang tính chất toàn cầu bởi đó là vấn đề của tất cả các quốc gia. Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng là loại chất thải có tốc độ gia tăng nhanh nhất trên thế giới[1] với khoảng 20 – 50 triệu tấn mỗi năm [5]. Ở các nước phát triển chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng chiếm 1 – 2% tổng lượng chất thải rắn, còn ở các nước đang phát triển tỷ lệ này khoảng 0,01 – 1% [1]. Như thế có thể coi rằng sự phát thải chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng là một chỉ thị cho sự phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia. Chẳng hạn, so sánh lượng phát thải chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng củaViệt Nam vẫn ở mức tương đối thấp hơn một số nước khác trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia là những nước kinh tế - xã hội phát triển hơn (hình 2. 1)[7]. Hình 2. 3. So sánh lượng chất thải thiết bị điện, điện tử một số nước trong khu vực[7] TV PC MP RF AC WM Hình 2. 1. Số lượng các loại chất thải thiết bị điện, điện tử điển hình 2002 – 2006 [2] TV PC MP RF AC WM Hình 2. 2. Dự báo số lượng các loại chất thải thiết bị điện, điện tử điển hình đến 2020 [2] Chương 3: Quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam 3. 1. Cơ sở pháp lý Các văn bản pháp lý liên quan chủ yếu: 1. Luật Bảo vệ môi trường 2005 √ Cơ sở cho việc quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường ở Việt Nam. 2. Nghị định số 12/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá quốc tế và các hoạt động đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài. √ Đưa ra danh mục hàng hoá cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu và bị kiểm soát xuất - nhập khẩu (trong 3 phụ lục). 3. Thông tư số 04/2006/ TT-BTM của Bộ thương mại (cũ) hướng dẫn một số nội dung quy định tại nghị định số 12/2006/NĐ-CP . √ Danh mục hàng điện tử , thiết bị làm mát và đồ dùng dân dụng đã qua sử dụng bị cấm nhập khẩu. 4. Quyết định số 20/2006/QĐ-BBCVT của Bộ bưu chính - viễn thông về việc ban hành danh mục sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng cấm nhập khẩu. 5. Quyết định số 12/2006/QĐ-BTNMT của Bộ tài nguyên và môi trường về việc ban hành danh mục phế liệu được phép nhập khẩu làm nguyên liệu sản phẩm. 6. Quyết định số 23/2006/QĐ-BTNMT của Bộ tài nguyên và môi trường về việc ban hành Danh mục chất thải nguy hại. √ Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng được xem là chất thải nguy hại. 7. Thông tư số 12/2006/TT-BTNMT của Bộ tài nguyên và môi trường hướng dẫn điều kiện hành nghề và thủ tục lập hồ sơ, đăng ký, cấp phép hành nghề, mã số quản lý chất thải nguy hại. √ Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng phải được đăng ký. √ Chôn lấp hay vận chuyển chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng phải được sự đồng ý đặc biệt của cơ quan quản lý nhà nước. √ Xuất khẩu chất thải thiết bị điện, điện tử phải tuân thủ công ước Basel. 8. Công ước Basel Việt Nam ký kết 13/3/1995. Sơ đồ quản lý nhà nước chất thải nguy hại (bao gồm chất thải thiết bị điện điện tử gia dụng) ở Việt Nam như Hình 3. 1. Hình 3. 1. Sơ đồ quản lý nàh nước về chất thải nguy hại Nhận xét: Việt Nam còn thiếu các văn bản pháp lý cần thiết để quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng , ví dụ chưa có quy chuẩn , hướng dẫn riêng biệt cho quản lý và xử lý. Không có cơ quan chuyên trách quản lý chất thải nguy hại thiết bị điện, điện tử và cũng không có sự ưu tiên quản lý nào so với chất thải nguy hại nói chung. 3. 2. Thực trạng quản lý chất thải thiết bị điện, điện tử ở Việt Nam Sơ đồ dòng thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam như Hình 3. 2. Thực tế ở Việt Nam cũng mới chỉ đang quan tâm quản lý một số loại chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng điển hình như TV, PC, điện thoại di động, tủ lạnh, điều hòa nhiệt độ, máy giặt. Các nguồn cung thiết bị điện, điện tử gia dụng có thể là sản phẩm của ngành công nghiệp điện tử trong nước hoặc nhập khẩu (kể cả nhập khẩu hàng đã qua sử dụng). Các thiết bị điện, điện tử được phân phối đến tay người tiêu dùng bởi các kênh phân phối. Số phận của các thiết bị điện, điện tử gia dụng này khi hết thời hạn sử dụng sẽ được các hộ gia đình và văn phòng: Thải bỏ như rác thải sinh hoạt thông thường và sẽ được đưa đến bãi chôn lấp chất thải rắn đô thị. Tại đây có khi chúng vẫn được thu gom, còn nếu không khi bị chôn lấp chúng sẽ gây ảnh hưởng xấu tới môi trường, tuy nhiên điều này chưa xác định được mức độ. Phuwong thức này thực ra ít gặp ở Việt Nam. Tái sử dụng trực tiếp: Tại các thành phố lớn (Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng,…) các thiết bị điện, điện tử gia dụng sẽ được chuyển quyền sử dụng cho người khác. Người khác ở đây có thể là người thân hoặc bạn bè của họ sống ở ngoại thành, nông thôn có mức sống thấp hơn. Bán lại cho những người thu mua: Trường hợp này phổ biến nhất và đáng chú ý nhất tại nước ta.Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng từ các hộ gia đình sẽ được bán cho những người thu mua nhỏ lẻ, còn từ các văn phòng sẽ được bán cho các công ty thu mua. Sự khác biệt này liên quan đến tính pháp lý và tài chính. Đích đến tiếp theo của chất thải thiết bị điện, điện tử là các cơ sở xử lý. Tại đây, tùy theo tình trạng của chúng mà sẽ được đối xử theo những cách khác nhau: Tháo dỡ: Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng từ nơi thu mua hoặc được nhập khẩu sẽ được tháo dỡ. Công đoạn này sẽ phân loại những phần có thể tái sử dụng, tái chế và dư thừa. Sửa chữa/ Tân trang: Chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng và phần có thể tái sử dụng từ công đoạn tháo dỡ được sửa chữa/ tân trang. Sản phẩm sẽ được đưa trở lại thị trường cung cấp cho người tiêu dùng. Tất nhiên loại này sẽ có chất lượng thấp hơn nhưng giá cả rẻ hơn và thời gian bảo hành có thể ngắn hơn. Tái chế: Các loại vật liệu tái chế được sử dụng làm nguyên liệu cho các ngành công nghiệp nhỏ. Đối với các chất thải không thể tái chế, cách thức xử lý phổ biến nhất được sử dụng ở Việt Nam hiện nay là chôn lấp như chất thải rắn đô thị và/hoặc đốt tận thu nhiệt. Tỷ lệ thu gom, tháo dỡ, sửa chữa/ tân trang, tái chế, chôn lấp và đốt một số loại chất thải thiết bị điện, điện tử điển hình như Bảng 3. 1. Bảng 3. 1. Tỷ lệ các hoạt động đối với chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam Tỷ lệ (%) Hoạt động TV PC MP RF AC WM Thu gom 100 100 100 100 100 100 Tháo dỡ <20 <20 >30 <20 <20 <10 Sửa chữa/ Tân trang >80 >80 <70 >80 >80 >90 Tái chế >8,5 >10 <10 >15 >15 <10 Đốt <5,5 <10 >20 <10 <3 <5 Chôn lấp Nguồn: [2] Hình 3. 2. Sơ đồ dòng thiết bị điện, điện tử gia dụng ở Việt Nam [2] Khối lượng trung bình của một số loại chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng và khối lượng trung bình phần được tái sử dụng, tái chế và dư thừa khảo sát ở Việt Nam được cho như Bảng 3. 2. Bảng 3. 2. Khối lượng trung bình các phần của chất thải thiết bị điện, điện tử gia dụng TV PC MP RF AC WM Khối lượng trung bìn