Chuyên đề Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Trung Yên

Việc huy động các khoản tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế, hoạt động của các tổ chức tín dụng đã góp phần không nhỏ trong việc thu hút lượng vốn lớn để cho các doanh nghiệp vay, thực hiện tái đầu tư thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đây chính là hoạt động truyền thống, chủ yếu của Ngân Hàng. Chính vì vậy, kết quả huy động vốn và sử dụng vốn của tổ chức tín dụng cao hay thấp có ảnh hưởng không chỉ đới với sựu tồn tại và phát triển của bản thân tổ chức tín dụng mà nó còn tác động trực tiếp đến nền kinh tế, dặc biệt là đối với một nền kinh tế vừa bước ra khỏi cơ chế bao cấp và đang có những bước đầu khởi sắc như nước ta. Hoà mình với công việc đổi mới chung của đất nước, cùng góp phần vào những thành tựu đã đạt được trong thập niên qua, ngành Ngân hàng đã phải vượt qua không ít khó khăn để phấn đấu cho mục tiêu phát triển đất nước. Vì mục tiêu này, không ai khác mà chính hệ thống Ngân hàng phải trở thành bàn đạp vững chắc cho nền kinh tế. Tuy nhiên, 10 năm đổi mới chưa phải là nhiều, Ngân hàng còn phải giải quyết nhiều những khó khăn trước mắt mà một trong những vấn đề nổi cộm là hiệu quả công tác huy động vốn của ngân hàng hiện nay. Là một bộ phận cấu thành trong guồng máy của hệ thống ngân hàng, Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn – chi nhánh Trung Yên đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển nền kinh tế Việt Nam nói chung và hệ thống Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam nói chung. Nâng cao hiệu quả của hoạt động huy động vốn để củng cố sự tồn tại và phát triển ngân hàng, đã đang và sẽ là những vấn đề được quan tâm bởi Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn – chi nhánh Trung Yên và hệ thống ngân hàng. Chính vì vậy, trong thời gian thực tập tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn – chi nhánh Trung Yên , em đã mạnh dạn đi sâu tìm hiểu và hoàn thành đề tài: “Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn- chi nhánh Trung Yên”. Kết cấu chuyên đề gồm ba phần: Chương I : Hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thương mại. Chương II : Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng NNo&PTNT – Trung Yên Chương III : Giải pháp nâng cao hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng NNo&PTNT – Trung Yên

doc61 trang | Chia sẻ: tuandn | Lượt xem: 2689 | Lượt tải: 30download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Chuyên đề Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Trung Yên, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
LỜI MỞ ĐẦU Việc huy động các khoản tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế, hoạt động của các tổ chức tín dụng đã góp phần không nhỏ trong việc thu hút lượng vốn lớn để cho các doanh nghiệp vay, thực hiện tái đầu tư thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đây chính là hoạt động truyền thống, chủ yếu của Ngân Hàng. Chính vì vậy, kết quả huy động vốn và sử dụng vốn của tổ chức tín dụng cao hay thấp có ảnh hưởng không chỉ đới với sựu tồn tại và phát triển của bản thân tổ chức tín dụng mà nó còn tác động trực tiếp đến nền kinh tế, dặc biệt là đối với một nền kinh tế vừa bước ra khỏi cơ chế bao cấp và đang có những bước đầu khởi sắc như nước ta. Hoà mình với công việc đổi mới chung của đất nước, cùng góp phần vào những thành tựu đã đạt được trong thập niên qua, ngành Ngân hàng đã phải vượt qua không ít khó khăn để phấn đấu cho mục tiêu phát triển đất nước. Vì mục tiêu này, không ai khác mà chính hệ thống Ngân hàng phải trở thành bàn đạp vững chắc cho nền kinh tế. Tuy nhiên, 10 năm đổi mới chưa phải là nhiều, Ngân hàng còn phải giải quyết nhiều những khó khăn trước mắt mà một trong những vấn đề nổi cộm là hiệu quả công tác huy động vốn của ngân hàng hiện nay. Là một bộ phận cấu thành trong guồng máy của hệ thống ngân hàng, Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn – chi nhánh Trung Yên đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển nền kinh tế Việt Nam nói chung và hệ thống Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam nói chung. Nâng cao hiệu quả của hoạt động huy động vốn để củng cố sự tồn tại và phát triển ngân hàng, đã đang và sẽ là những vấn đề được quan tâm bởi Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn – chi nhánh Trung Yên và hệ thống ngân hàng. Chính vì vậy, trong thời gian thực tập tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn – chi nhánh Trung Yên , em đã mạnh dạn đi sâu tìm hiểu và hoàn thành đề tài: “Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân Hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn- chi nhánh Trung Yên”. Kết cấu chuyên đề gồm ba phần: Chương I : Hoạt động thanh toán quốc tế của Ngân hàng thương mại. Chương II : Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng NNo&PTNT – Trung Yên Chương III : Giải pháp nâng cao hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng NNo&PTNT – Trung Yên Hoàn thành chuyên đề này trước hết em xin chân thành cảm ơn các cô chú, anh chị, cán bộ công nhân viên của Ngân hàng NNo&PTNT – Trung Yên đã tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực tập. Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn Thầy giáo- Tiến sỹ Nguyễn Võ Ngoạn đã tận tình chỉ bảo hướng dẫn cho em trong quá trình hoàn thành chuyên đề này. Em xin cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Ngân hàng- Tài chính trường Đại học Kinh Doanh và Công Nghệ Hà Nội đã dạy dỗ và giúp đỡ em trong những năm học vừa qua. CHƯƠNG 1: NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG 1.1. Khái quát về Ngân hàng thương mại 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại * Sự hình thành ngân hàng Lúc đầu kinh doanh tiền tệ do nhà thờ đứng ra tổ chức vì đây là nơi tôn nghiêm được dân chúng tin tưởng để ký gửi tài sản và vàng bạc. Về sau, do nhận thấy việc kinh doanh này cũng có nhiều lợi lộc nên nhiều giới nhảy vào kinh doanh tiền tệ. Những tổ chức này được coi là tiền thân của ngân hàng. Thời kỳ cuối thế kỷ 14 (thời kỳ phục hưng) phần lớn còn mang tính chất gia đình, các tổ chức kinh doanh tiền tệ phát triển nhanh và mở rộng thêm nhiều nghiệp vụ mới như chi trả bằng thương phiếu, tổ chức thanh toán bù trừ … chủ yếu là các gia đình ở Pháp, Ý, Anh, Đức. Ngân hàng ra đời sớm nhất ở Venise của Ý năm 1580. Đầu thế kỷ 17 (thời kỳ cận đại) xuất hiện một số tổ chức kinh doanh tiền tệ lớn, sở hữu tư nhân được coi là khởi điểm của kỷ nguyên ngân hàng hiện đại như ngân hàng Amsterdam (Hà Lan), ngân hàng Hamburg (Đức) Châu âu. * Sự phát triển của ngân hàng + Đầu thế kỷ 15 của thế kỷ này, hoạt động ngân hàng còn độc lập chưa tạo ra hệ thống chịu sự ràng buộc lẫn nhau, chức năng hoạt động của các ngân hàng hầu như nhau bao gồm việc nhận ký thác, chiết khấu cho vay và phát hành giấy bạc và nhận thực hiện các dịch vụ tiền tệ. + Đến đầu thế kỷ 19, trong giai đoạn này, nhà nước bắt đầu can thiệt vào hoạt động ngân hàng bằng cách ban hành các đạo luật nhằm hạn chế bớt số các ngân hàng được phép phát hành tiền tệ và đã hình thành hệ thống ngân hàng gồm hai loại: => Những ngân hàng được phép phát hành tiền gọi là ngân hàng phát hành. => Những ngân hàng không được phép phát hành tiền gọi là ngân hàng trung gian. Đến đầu thế kỷ 20, hầu hết các nước đều thực hiện cơ chế chỉ có 1 ngân hàng phát hành. Tuy nhiên ngân hàng phát hành vẫn còn thuộc sở hữu tư nhân. Sau đó, cuộc khủng hoảng kinh tế 1929-1933, nhà nước mới bặt đầu quốc hữu hóa và nắm lấy ngân hàng phát hành. Cùng với sự phát triển kinh tế và công nghệ, hoạt động ngân hàng cũng có những bước tiến rất nhanh. Trước hết đó là sự đa dạng hoá các loại hình ngân hàng và các hoạt động ngân hàng. Từ các ngân hàng tư nhân, quá trình tích tụ và tập trung vốn trong ngân hàng đã dẫn đến hình thành ngân hàng cổ phần. Quá trình gia tăng vai trò quản lý Nhà nước đối với hoạt động ngân hàng đã hình thành ngân hàng thuộc sở hữu Nhà nước. Các ngân hàng liên doanh, các tập đoàn ngân hàng phát triển mạnh trong những năm cuối thế kỷ 20. Nhiều nghiệp vụ truyền thống được giữ vững bên cạnh các nghiệp vụ mới đang ngày càng phát triển. Quá trình phát triển của ngân hàng đang tạo ra mối liên hệ ràng buộc ngày càng chặt chẽ, sự phụ thuộc lẫn nhau ngày càng lớn giữa các ngân hàng. Vậy, Ngân hàng là các tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất- đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế. Theo luật các tổ chức tín dụng nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì: “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán". Như vậy, ngân hàng là một tổ chức trung gian tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế. 1.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp đặc biệt, kinh doanh dịch vụ tiền tệ. NHTM không trực tiếp sản xuất ra của cải vật chất như những doanh nghiệp thuộc lĩnh vực sản xuất kinh doanh nhưng tạo điều kiện thuận lợi cho qúa trình sản xuất, lưu thông và phân phối sản phẩm xã hội bằng cách cung ứng vốn tín dụng, vốn đầu tư cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế mở rộng kinh doanh, góp phần tăng nhanh tốc độ phát triển kinh tế. Vai trò quan trọng của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế được thể hiện qua các chức năng của nó như tạo phương tiện thanh toán, trung gian tài chính, trung gian thanh toán. * Tạo phương tiện thanh toán Tiền- vàng có một chức năng quan trọng là phương tiện thanh toán. Các ngân hàng thợ vàng tạo phương tiện thanh toán khi phát hành giấy nợ với khách hàng. Giấy nợ do ngân hàng phát hành với ưu điểm nhất định đã trở thành phương tiện thanh toán rộng rãi được nhiều người chấp nhận. Như vậy, ban đầu các ngân hàng đã tạo ra phương tiện thanh toán thay cho tiền kim loại dựa trên số lượng tiền kim loại đang nắm giữ. Với nhiều ưu thế, dần dần giấy nợ của ngân hàng đã thay thế tiền kim loại làm phương tiện lưu thông và phương tiện cất trữ, nó trở thành tiền giấy. Việc in tiền mang lại lợi nhuận lớn, đồng thời với nhu cầu có đồng tiền quốc gia duy nhất đã dẫn đến việc Nhà nước tập trung quyền lực phát hành tiền giấy vào một tổ chức hoặc là Bộ tài chính hoặc là Ngân hàng Trung ương. Từ đó chấm dứt việc các ngân hàng thương mại tạo ra giấy bạc riêng của mình. Trong điều kiện phát triển thanh toán qua ngân hàng, các khách hàng nhận thấy nếu họ có được số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán, họ có thể chi trả để có được hàng hóa dịch vụ theo yêu cầu. Khi ngân hàng cho vay, số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tăng lên, khách hàng có thể dùng để mua hàng hoá, dịch vụ. Do đó, bằng việc cho vay các ngân hàng đã tạo ra phương tiện thanh toán. Toàn bộ hệ thống ngân hàng cũng tạo ra phương tiện thanh toán khi các khoản tiền gửi được mở rộng từ ngân hàng này đến ngân hàng khác trên cơ sở cho vay. Khi khách hàng tại một ngân hàng sử dụng khoản tiền vay để chi trả thì tạo nên khoản thu của một khách hàng khác từ đó tạo ra các khoản vay mới. * Trung gian thanh toán Ngân hàng trở thành trung gian thanh toán lớn nhất hiện nay ở hầu hết các quốc gia. Thay mặt khách hàng, ngân hàng thực hiện thanh toán giá trị hàng hoá và dịch vụ. Để việc thanh toán thuận lợi và tiết kiệm chi phí, ngân hàng đưa ra cho khách hàng nhiều hình thức thanh toán như thanh toán bằng séc, uỷ nhiệm chi, nhờ thu...cung cấp mạng lưới thanh toán điện tử, kết nối với các quỹ và cung cấp tiền giấy khi khách hàng cần. Các ngân hàng còn thực hiện thanh toán bù trừ với nhau thông qua Ngân hàng Trung ương hoặc thông qua các trung tâm thanh toán. Công nghệ thanh toán qua ngân hàng càng đạt hiệu quả cao khi quy mô sử dụng công nghệ đó càng được mở rộng. Vì vậy, công nghệ thanh toán hiện đại qua ngân hàng thường được các nhà quản lý sử dụng rộng rãi. Nhiều hình thức thanh toán được chuẩn hoá góp phần tạo tính thống nhất trong thanh toán không chỉ giữa các ngân hàng trong một quốc gia mà còn giữa các ngân hàng trên toàn thế giới. Các trung tâm thanh toán quốc tế được thiết lập đã làm tăng hiệu quả của thanh toán qua ngân hàng, biến ngân hàng trở thành trung tâm thanh toán quan trọng và có hiệu quả, phục vụ đắc lực cho nền kinh tế toàn cầu. * Trung gian tài chính Ngân hàng là một tổ chức trung gian tài chính với hoạt động chủ yếu là chuyển tiết kiệm thành đầu tư, đòi hỏi sự tiếp xúc với hai loại cá nhân và tổ chức trong nền kinh tế: một là các cá nhân và tổ chức tạm thời thâm hụt chi tiêu, tức là chi tiêu cho tiêu dùng và đầu tư vượt quá thu nhập và vì thế họ cần bổ sung vốn; hai là các cá nhân và tổ chức thặng dư trong chi tiêu tức là thu nhập hiện tại của họ lớn hơn các khoản chi tiêu cho hàng hoá, dịch vụ và do vậy họ có tiền để tiết kiệm. Trung gian tài chính đã tập hợp những người tiết kiệm và đầu tư, vì vậy giải quyết được mâu thuẫn tín dụng trực tiếp. Trung gian tài chính đã làm tăng thu nhập cho người tiết kiệm, từ đó khuyến khích tiết kiệm, đồng thời giảm phí tổn tín dụng đối với nhà đầu tư, từ đó khuyến khích đầu tư. Cơ chế hoạt động của trung gian sẽ có hiệu quả khi nó gánh chịu rủi ro và sử dụng các kỹ thuật nghiệp vụ để hạn chế, phân tán rủi ro. 1.1.3. Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại Như chúng ta đã biết, NHTM là một tổ chức kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ với hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, đầu tư, thực hiện các nghiệp vụ thanh toán và các nghiệp vụ trung gian khác nhằm thu được lợi nhuận tối đa trên cơ sở đảm bảo khả năng thanh khoản. Có thể phân các hoạt động của NHTM thành ba hoạt động cơ bản là: - Hoạt động huy động vốn. - Hoạt động sử dụng vốn (cho vay và đầu tư). - Hoạt động trung gian thanh toán và các loại hình dịch vụ khác. Ba hoạt động này có mối quan hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau và có vai trò quan trọng trong việc quyết định đến sự thành công trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. 1.2. Hoạt động huy động vốn của ngân hàng: Khái niệm vốn huy động: “Vốn huy động là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả. Vốn huy động còn được gọi là tài sản nợ ngân hàng. Bộ phận nguồn vốn này chiếm tỷ trọng lớn và chủ yếu nhất trong cơ cấu nguồn vốn của bất kỳ một NHTM nào.” Chỉ có các NHTM mới được quyền huy động vốn dưới nhiều hình thức khác nhau, mang tính đặc thù riêng vốn có của NHTM. Đây cũng chính là điểm khác biệt giữa NHTM và các tổ chức tín dụng phi ngân hàng. Đặc điểm của vốn huy động: Vốn huy động trong NHTM chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của NHTM. Các NHTM hoạt động được chủ yếu là nhờ vào nguồn vốn này. Đây là nguồn vốn không ổn định vì khách hàng có thể rút bất cứ lúc nào, do đó các NHTM cần phải duy trì một khoản dự trữ thanh khoản để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng, để đảm bảo an toàn cho hoạt động của ngân hàng, tránh sự sụt giảm đột ngột về nguồn vốn của ngân hàng. Đây là nguồn vốn có tính cạnh tranh mạnh. Các ngân hàng để thu hút khách hàng đến với mình không ngừng “hoàn thiện” khung lãi suất thật hấp dẫn nên nguồn vốn này có chi phí sử dụng vốn khá cao. Vì những đặc điểm trên nên các NHTM không được sử dụng nguồn vốn này để đầu tư, chỉ được sử dụng trong các hoạt động tín dụng và bảo lãnh. Tầm quan trọng của nghiệp vụ huy động vốn: * Đối với NHTM: Nghiệp vụ huy động vốn là một nghiệp vụ rất quan trọng, góp phần mang lại nguồn vốn cho ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh. Không có nghiệp vụ huy động vốn xem như không có hoạt động của NHTM, NHTM sẽ không đủ nguồn vốn tài trợ cho mọi hoạt động của mình. Hay nói cách khác, thông qua hoạt động huy động vốn NHTM có thể đo lường được uy tín và sự tín nhiệm của khách hàng đối với ngân hàng. Từ đó, ngân hàng có những biện pháp không ngừng hoàn thiện mọi hoạt động của mình để giữ vững và mở rộng quan hệ với khách hàng. Có thể nói, nghiệp vụ huy động vốn góp phần giải quyết “đầu vào” của ngân hàng. * Đối với khách hàng: Nghiệp vụ huy động vốn cung cấp cho khách hàng một kênh tiết kiệm và đầu tư nhằm làm cho tiền của họ sinh lợi, tạo cơ hội cho họ có thể gia tăng tiêu dùng trong tương lai. Nghiệp vụ huy động vốn còn cung cấp cho khách hàng một nơi an toàn để cất trữ và tích lũy nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi. Mặt khác, nghiệp vụ huy động vốn giúp cho khách hàng có cơ hội tiếp cận với các dịch vụ khác của ngân hàng như dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, dịch vụ tín dụng khi khách hàng cần vốn cho sản xuất, kinh doanh hoặc cần tiền cho tiêu dùng. Vì vậy nghiệp vụ huy động vốn có ý nghĩa rất lớn không chỉ với ngân hàng mà còn rất quan trọng với khách hàng. Các nguồn vốn của ngân hàng thương mại: Vốn chủ sở hữu: Về mặt kinh tế, vốn chủ sở hữu là vốn riêng của ngân hàng do các chủ sở hữu đóng góp và nó còn được tạo ra trong quá trình kinh doanh dưới dạng lợi nhuận giữ lại. Vốn chủ sở hữu còn được gọi là “ vốn riêng”. Theo quy định của luật các tổ chức tín dụng 1998, vốn chủ sở hữu bao gồm phần giá trị thực có của vốn điều lệ, các quỹ dự trữ và một số tài sản nợ khác của tổ chức tín dụng theo quy định của ngân hàng nhà nước (NHNN). Theo quyết định số 457/2005/QĐ-NHNN ngày 19 tháng 4 năm 2005, và quyết định 03/2007/QĐ-NHNN ngày 19/1/2007 thì vốn chủ sở hữu của NHTM bao gồm: Vốn chủ sở hữu (vốn cấp1): Vốn điều lệ thực có (vốn đã được cấp, vốn đã góp), quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ dự phòng tài chính, quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ, lợi nhuận không chia. Đây là nguồn vốn tương đối ổn định. Vốn chủ sở hữu bổ sung (vốn cấp 2): Đây là nguồn vốn có tính ổn định thấp và phụ thuộc vào quy mô của nguồn vốn chủ sở hữu cơ bản, bao gồm phần giá trị tăng thêm của tài sản cố định và của các loại chứng khoán đầu tư được định giá lại, trái phiếu chuyển đổi hoặc cố phiếu ưu đãi do tổ chức tín dụng phát hành có thời hạn dài. Vốn huy động: NHTM huy động vốn thông qua các hoạt động: nhận tiền gửi, phát hành giấy tờ có giá, vay vốn giữa các tổ chức tín dụng và vay vốn ngắn hạn của NHNN. *a) Huy động vốn từ các tổ chức tín dụng và từ NHTW: Trong quá trình hoạt động kinh doanh của các ngân hàng, luôn tồn tại tình trạng tạm thời thừa hoặc thiếu vốn. Nếu trong tình trạng thừa vốn, các NHTM có thể gửi vào hoặc cho các TCTD khác vay để hưởng lãi. Ngược lại, nếu sau khi đã sử dụng hết nguồn vốn chủ sở hữu và vốn đi vay mà vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu vay vốn của khách hàng hoặc nhu cầu thanh toán, chi, rút tiền của khách hàng, các NHTM có thể đi vay ở NHTW, các NHTM và TCTD khác. Vốn đi vay chỉ nên chiếm một tỷ trọng có thể chấp nhận được trong kết cấu nguồn vốn, nhưng nó rất cần thiết và có vị trí rất quan trọng để đảm bảo cho ngân hàng hoạt động một cách bình thường. * b) Vốn vay của các tổ chức tín dụng khác: Các NHTM có thể vay và cho vay lẫn nhau thông qua thị trường liên ngân hàng (Interbank Market): đây là trường hợp ngân hàng có lượng tiền gửi tại NHNN thấp không đủ đáp ứng cho nhu cầu chi trả, khi đó dưới sự tổ chức của NHNN, ngân hàng này sẽ được vay của một ngân hàng khác có lượng tiền gửi dư thừa tại NHNN, vì khoản cho vay là một bộ phận của tiền gửi thanh toán nên thời gian vay thường chỉ là một ngày (vay qua đêm). Ngoài ra các ngân hàng có thể cho vay trực tiếp lẫn nhau không thông qua thị trường liên ngân hàng. Phương thức này rất linh hoạt giúp các NHTM cân đối vốn một cách kịp thời. Nguyên tắc vay vốn từ các TCTD khác: Các ngân hàng phải hoạt động hợp pháp. Thực hiện việc cho vay và đi vay theo hợp đồng tín dụng. Vốn vay phải được đảm bảo bằng thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của NHTW. * c) Vốn vay của NHTW: Dù các NHTM có thận trọng đến mấy trong việc cho vay thì cũng không thể tránh khỏi có lúc thiếu khả năng chi trả hoặc kẹt tiền mặt tạm thời, lúc đó NHTW chính là cứu tinh của các NHTM, là nguồn vay sau cùng. Ở Việt Nam hiện nay, NHTW cho các NHTM vay vốn dưới các hình thức sau: - Tái cấp vốn. Chiết khấu, tái chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác. Cho vay có đảm bảo bằng thế chấp hoặc cầm cố thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác. Cho vay lại theo hồ sơ tín dụng. Ngoài ra, NHTW còn cho NHTM vay bổ sung vốn thanh toán bù trừ. Nhờ loại cho vay này mà hệ thống thanh toán bù trừ được thực hiện một cách thuận lợi và trôi chảy. Trong trường hợp đặt biệt, khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, NHTW còn cho vay đối với các NHTM tạm thời mất khả năng chi trả có nguy cơ gây mất an toàn cho toàn hệ thống. *d) Nguồn vốn khác: Bên cạnh các nguồn vốn nêu trên, trong quá trình hoạt động của các NHTM còn có thể tạo lập vốn cho mình từ nhiều nguồn khác: Vốn chiếm dụng: ngân hàng sử dụng các loại tiền gửi nghĩa vụ của khách hàng trong quá trình tổ chức thanh toán không dùng tiền mặt (như các khoản tiền khách hàng ký quỹ để bảo chi séc, mở thư tín dụng, bảo lãnh ngân hàng…) Tiền đang chuyển: số vốn đã trích khỏi tài khoản của người trả nhưng chưa chuyển vào tài khoản của người thụ hưởng do phải xử lý chứng từ thanh toán. Vốn ủy thác đầu tư, tài trợ của Chính phủ, của các tổ chức tài chính tiền tệ, các tổ chức đoàn thể - xã hội trong và ngoài nước tài trợ cho các chương trình dự án về phát triển kinh tế, xã hội, cải tạo môi trường… và được chuyển qua NHTM làm đại lý ủy thác thực hiện. Các khoản phải trả mà chưa đến hạn trả, các khoản tiền tạm gửi theo quyết định của tòa án… những nghiệp vụ này cũng tạo thêm nguồn vốn cho ngân hàng. Các nguồn vốn khác này của ngân hàng tuy không nhiều, thời gian sử dụng lại ngắn, nhưng điều đặt biệt là đối với nguồn vốn này, ngân hàng không những không phải tốn kém chi phí sử dụng vốn mà đôi khi còn nhận được phí từ việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng, đồng thời có điều kiện mở rộng nghiệp vụ và dịch vụ ngân hàng, làm cho hoạt động của ngân hàng càng đa dạng hơn. Các nghiệp vụ huy động vốn của NHTM Huy động vốn qua tài khoản tiền gửi Tiền gửi không kỳ hạn (còn gọi là tiền gửi thanh toán) Với loại tiền này, khách hàng có thể gửi tiền vào và rút ra bất cứ lúc nào có nhu cầu. Mục đích chính của người gửi tiền nhằm đảm bảo an toàn về tài sản và thực hiện các khoản thanh toán qua ngân hàng nên còn được gọi là tiền gửi thanh toán. Tài khoản này mở cho các đối tượng khách hàng là cá nhân hoặc tổ chức có nhu cầu thực hiện thanh toán qua ngân hàng. Để mở tài khoản tiền gửi thanh toán tại NHTM, khách hàng cần làm thủ tục sau: - Đối với khách hàng cá nhân chỉ cần điền vào mẫu giấy đề nghị mở tài khoản tiền gửi cá nhân, đăng ký chữ ký mẫu, xuất trình và nộp bản sao giấy chứng minh nhân dân. Đối với khách hàng là tổ chức, chỉ cần điền vào mẫu giấy đề nghị mở tài khoản tiền gửi thanh toán, đăng ký mẫu chữ ký và con dấu của người đại diện, xuất trình và nộp bản sao các giấ
Luận văn liên quan