Đề tài Rủi ro trên thị trường chứng khoán Việt Nam

Quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá ở Việt Nam đặt ra một yêu cầu cấp thiết là phải phát triển thị trường vốn hiệu quả nhằm cung cấp vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Để có một thị trường vốn như thế, đòi hỏi trước mắt là phải xây dựng được một thị trưng chứng khoán vững mạnh. Thị tr¬ờng chứng khoán sẽ làm tăng tính thanh khoản của các công cụ huy động vốn, từ đó thúc đẩy thị tr¬ường sơ cấp phát triển. Mặt khác, thị trư¬ờng chứng khoán khắc phục đ¬ược đáng kể hạn chế về không gian, thời gian và quy mô trong việc huy động vốn. Nhận thức tầm quan trọng đó, sau nhiều cố gắng thị trư¬ờng chứng khoán Việt Nam đã chính thức đi vào hoạt động ngày 20/7/2000, đánh dấu bư¬ớc chuyển mình của thị trư¬ờng tài chính Việt Nam.

doc54 trang | Chia sẻ: ducpro | Lượt xem: 6845 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Rủi ro trên thị trường chứng khoán Việt Nam, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
MỤC LỤC Chương I : Rủi ro trên thị trường chứng khoán Việt Nam.Những vấn đề lý luận chung. I./ thị trường chứng khoán II/Rủi ro trên thị trường chứng khoán. Chương II : Rủi ro trên thị trường chứng khoán Việt Nam Chương III: Một vài đề xuất giảm thiểu rủi ro trên thị trường chứng khoán Việt nam. Mở đầu Quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá ở Việt Nam đặt ra một yêu cầu cấp thiết là phải phát triển thị trường vốn hiệu quả nhằm cung cấp vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế. Để có một thị trường vốn như thế, đòi hỏi trước mắt là phải xây dựng được một thị trưng chứng khoán vững mạnh. Thị trờng chứng khoán sẽ làm tăng tính thanh khoản của các công cụ huy động vốn, từ đó thúc đẩy thị trường sơ cấp phát triển. Mặt khác, thị trường chứng khoán khắc phục được đáng kể hạn chế về không gian, thời gian và quy mô trong việc huy động vốn. Nhận thức tầm quan trọng đó, sau nhiều cố gắng thị trường chứng khoán Việt Nam đã chính thức đi vào hoạt động ngày 20/7/2000, đánh dấu bước chuyển mình của thị trường tài chính Việt Nam. Tuy nhiên sau hơn bảy năm hoạt động, những kết quả đạt được của thị trường chứng khoán Việt Nam chưa đáp ứng sự mong mỏi và kỳ vọng của cả nền kinh tế nói chung và giới đầu tư nói riêng. Thị trường vẫn hàm chứa rất nhiều rủi ro .Do đó đề án này với mục đích là nghiên cứu các rủi ro của thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong đề án có thể rất nhiều sai sót vì vậy mong được thầy giáo hướng dẫn và các bạn đọc tận tình hướng dẫn để đề án được hoàn thiện hơn. Chương I: Rủi ro trên thị trường chứng khoán .Những vấn đề lý luận chung. I/ Thị trường chứng khoán : 1 . Định nghĩa : Trong các nền kinh tế lớn của thế giới thị trường chứng khoán là nơi diễn ra sôi nôi nhất của hoạt động kinh tế . Lịch sử hình thành nên thị trường chứng khoán đã có từ thế kỷ 18. Trong điều kiện của nền kinh tế hiện đại ngày nay thị trường chứng khoán được quan niệm là nơi diễn ra các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán trung và dài hạn. Việc mua bán này được tiến hành ở thị trường sơ cấp khi người mua mua được chứng khoán lần đầu từ những người phát hành, và ở những thị trường thứ cấp khi có sự mua đi bán lại các chứng khoán đã được phát hành ở thị trường sơ cấp. Như vậy về mặt hình thức thị trường chứng khoán chỉ là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán, chuyển nhượng các loại chứng khoán, qua đó thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán . Thị trường sơ cấp : Là thị trường mua bán cổ phiếu mới phát hành .Ở đây vốn từ nhà đầu tư sẽ chuyển sang nhà phát hành thông qua các cổ phiếu mới được phát hành. Đây là thị trường duy nhất đem lại nguồn vốn cho nhà phát hành. Thị trường thứ cấp : là thị trường mua bán giao dịch các chứng khoán đã được phát hành ở thị trường sơ cấp . Tại thị trường thứ cấp các hoạt động trao đổi mua bán chứng khoán diễn ra một cách sôi nổi giữa các nhà đẩu tư .Các nguồn vốn được luân chuyển qua tay rất nhiều nhà đầu tư hay nói một cách khác luồng vốn này không chảy vào nhà phát hành.Thi trường thứ cấp là bộ phận không thể thiếu cho thị trường sơ cấp. Trên thị trường thứ cấp giá cả các loại cổ phiếu phụ thuộc nhiều vào quan hệ cung cầu, cạnh tranh tự do và nó hoạt động liên tục . 2 . Các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán Trên thị trường chứng khoán có thể chia ra làm bốn chủ thể tham gia thị trường là : nhà phát hành, nhà đầu tư , các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán và các tổ chức liên quan đến thị trường chứng khoán . a. Nhà phát hành : là tổ chức muốn huy động vốn qua thị trường chứng khoán bằng việc phát hành cổ phiếu , là hàng hóa của thị trường.Các tổ chức này bao gồm : Chính phủ và địa phương là nhà phát hành trái phiếu Chính phủ và trái phiếu địa phương. Mục đích là nhằm huy động vốn cho các dự án của nhà nước và của địa phương. Đây là loại trái phiếu hầu như không có rủi ro . Chứng khoán được phát hành từ các công ty . Các công ty chính là những nhà phát hành các cổ phiếu chủ yếu trên thị trường mục đích nhằm huy động vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Các tổ chức tài chính cũng tham gia vào việc phát hành trái phiếu , các chứng chỉ có giá nhằm huy động vốn cho công việc , mục đích của tổ chức. b. Nhà đầu tư: bao gồm những nhà đầu tư cá nhân và nhà đầu tư có tổ chức. Nhà đầu tư chính là những người mua bán nhiều nhất chứng khoán trên thị trường . Nhà đầu tư cá nhân : Là những người có vốn nhàn rỗi tạm thời như công nhân viên chức muốn đầu tư vào thị trường chứng khoán nhằm thu thêm lợi nhuận . Nhà đầu tư có tổ chức: thường được gọi là các định chế tổ chức thường xuyên mua bán chứng khoán với khối lượng lớn. Các tổ chức này thông tin được thu thập một cách nhanh chóng hiệu quả với một đội ngũ các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực chứng khoán mục đích nghiên cứu thị trường nhằm đưa ra những quyết định đầu tư đúng đắn nhất. Các nhà đầu tư có tổ chức chủ yếu như các quỹ đầu tư, các công ty bảo hiểm ... c. Các tổ chức kinh doanh trên thị trường chứng khoán bao gồm : Các công ty chứng khoán : hoạt động trên thị trường chủ yếu đảm nhận một số nghiệp vụ chính như bảo lãnh phát hành, môi giới , tư vấn đầu tư và quản lý quỹ đầu tư . Để thực hiện được các nghiệp vụ của mình các công ty chứng khoán cần có một số vốn nhất định và được các cơ quan nhà nước cấp phép hoạt động Các quỹ đầu tư chứng khoán : thị trường chứng khoán có rất nhiều loại cổ phiếu thế nên cho dù chỉ tập trung vào một lĩnh vực thì nhà đầu tư cũng không làm sao nắm bắt hết các chiều hướng chuyển biến của nó. Đa số các nhà đầu tư lại là những người không chuyên nghiệp, nhiều nhà đầu tư lớn đã phải thuê các cố vấn riêng. Những nhà đầu tư khác vì lý do nào đó không thể tự quản lý việc mua bán trong các danh mục đầu tư của mình có thể mở các trương mục uỷ thác phân quyền hoặc những trương mục uỷ thác toàn quyền (discretionary account) tại các trung tâm môi giới. Và cùng với thời gian, thị trường đã hình thành một định chế giúp các nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nhỏ, thực hiện đầu tư tốt nhất vào thị trường chứng khoán được gọi là các quỹ đầu tư. Nhà đầu tư không hưởng lợi trực tiếp từ các cổ phiếu được mua bán trên thị trường chứng khoán, mà họ sẽ chia sẻ hiệu quả do một quá trình mua bán chứng khoán tập trung của quỹ này d. Các tổ chức liên quan đến thị trường chứng khoán bao gồm : Cơ quan quản lý Nhà nước : Sở giao dịch chứng khoán Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán Tổ chức lưu ký và thanh toán bù trừ chứng khoán Công ty dịch vụ máy tính chứng khoán Các tổ chức tài trợ chứng khoán 3.Các nguyên tắc hoạt động trên thị trường chứng khoán : a. nguyên tắc cạnh tranh : Theo nguyên tắc này giá cả các loại cổ phiếu được quyết định theo quan hệ cung cầu về nhu cầu chứng khoán và mối quan hệ cạnh tranh giữa các tổ chức phát hành. Trên thị trường sơ cấp có sự cạnh tranh giữa các tổ chức phát hành mà chủ yếu là các công ty trong việc bán cổ phiếu của mình ra cho các nhà đầu tư. Trên thị trường thứ cấp các nhà đầu tư tự do cạnh tranh tìm kiếm lợi nhuận cao nhất và giá cả được hình thành theo nguyên tắc đấu giá. b.nguyên tắc công bằng : theo nguyên tắc này tất cả các công ty, các tổ chức phát hành, các nhà đầu tư ... tất cả đều có quyền lợi và nghĩa vụ như nhau .Tất cả đều phải tuân thủ các quy tắc , quy định và đều bị xử phạt nếu vi phạm. c. Nguyên tắc công khai : Theo nguyên tắc này , mọi hoạt động mua bán trên thị trường đều phải minh bạch.Sở giao dịch chứng khoán công bố các thông tin về giao dịch chứng khoán trên thị truờng. Các tổ chức niêm yết công bố công khai các thông tin tài chính định kỳ hằng năm của công ty, các sự kiện bất thuờng xảy ra đối với công ty, nắm giữ cổ phiếu của giám đốc, người quản lý, cổ đông đa số . d.nguyên tắc đấu giá :Giá chứng khoán đuợc xác định thông qua việc đấu giá giữa các lệnh mua và các lệnh bán. Tất cả các thành viên tham gia thị truờng đều không thể can thiệp vào việc xác định giá này. Có hai hình thức đấu giá là đấu giá trực tiếp và đấu giá tự động. Đấu giá trực tiếp là việc các nhà môi giới gặp nhau trên sàn giao dịch và trực tiếp đấu giá. Đấu giá tự động là việc các lệnh giao dịch từ các nhà môi giới đuợc nhập vào hệ thống máy chủ của Sở giao dịch chứng khoán. Hệ thống máy chủ này sẽ xác định mức giá sao cho tại mức giá này, chứng khoán giao dịch với khối luợng cao nhất. e.Nguyên tắc trung gian :Mọi hoạt động giao dịch, mua bán chứng khoán trên thị truờng chứng khoán đều đuợc thực hiện thông qua các trung gian, hay còn gọi là các nhà môi giới. Các nhà môi giới thực hiện giao dịch theo lệnh của khách hàng và hưởng hoa hồng. Ngoài ra, nhà môi giới còn có thể cung cấp các dịch vụ khác nhu cung cấp thông tin và tư vấn cho khách hàng trong việc đầu tư... Theo nguyên tắc trung gian, các nhà đầu tư không thể trực tiếp thoả thuận với nhau để mua bán chứng khoán. Họ đều phải thông qua các nhà môi giới của mình để đặt lệnh. Các nhà môi giới sẽ nhập lệnh vào hệ thống để khớp lệnh . Các nguyên tắc trên đây nhằm đảm bảo cho giá cả chứng khoán đuợc hình thành một cách thống nhất, công bằng cho tất cả các bên giao dịch II/ Rủi ro trên thị trường chứng khoán : A. Rủi ro : 1. Định nghĩa :rủi ro là khả năng xảy ra những kết quả không mong muốn trong tương lai.Rủi ro chỉ phát sinh khi không có một sự chắc chắn về mất mát xảy ra. Theo cách hiểu đó nếu xác suất mất mát là 0 hoặc là 1 thì không có rủi ro . Một người rơi từ tầng 30 thì khả năng sống sót là 0, mặc dù có mất mát về nhân mạng nhưng đây không phải là rủi ro do đã biết trước hậu quả nhưng nếu 1 người rơi từ tầng 3 thì khả năng sống sót , hậu quả chưa thể thấy được như vậy như vậy là có rủi ro . Nhắc đến rủi ro không thể bỏ qua khái niệm về xác suất hay là khả năng xảy ra mất mát .Xác suất thì có 2 loại là xác suất khách quan và xác suất chủ quan. Xác suất khách quan hay là xác suất tiên nghiệm là xác suất được xác định bằng các phương pháp quy nạp và diễn dịch. Chẳng hạn khi tung đồng xu theo phương pháp diễn dịch có thể tính xác suất xuất hiện mặt ngửa là 50% . Xác suất chủ quan là xác suất là ước tính chủ quan của cá nhân với khả năng xáy ra. Khi một người mua vé sổ xố , lượng vé bán ra là 1 triệu thì khả năng trúng là 1 phần triệu nhưng xác suất chủ quan của người mua vé còn cao hơn rất nhiều lần so với xác suất tiên nghiệm. Trên thị trường chứng khoán rủi ro thể hiện qua sự sụt giảm , thua lỗ hoặc những biến động thất thường về mức sinh lời của chứng khoán. 2. Phân loại rủi ro trên thị trường chứng khoán : trên thị trường chứng khoán có 2 loại rủi ro chủ yếu là rủi ro hệ thống và rủi ro không hệ thống . a. Rủi ro hệ thống : những rủi ro do các yếu tố nằm ngoài công ty, không kiểm soát được và có ảnh hưởng rộng rãi đến cả thị trường và tất cả mọi loại chứng khoán được gọi là rủi ro hệ thống hay là rủi ro không phân tán được. Rủi ro hệ thống là những rủi ro từ bên ngoài của một ngành công nghiệp hay của một doanh nghiệp, chẳng hạn như chiến tranh, lạm phát, sự kiện kinh tế và chính trị... Đa dạng hóa đầu tư cũng không thể loại bỏ loại rủi ro này. Những công ty chịu ảnh hưởng cao của rủi ro hệ thống là những công ty mà doanh số, lợi nhuận và giá chứng khoán thường theo sát các diễn biến kinh tế và những diễn biến trên thị trường chứng khoán. Phần lớn các công ty trong những ngành công nghiệp cơ bản và khai khoáng, những ngành có định phí lớn hay những ngành liên quan đến sản xuất ô tô chịu ảnh hưởng rất cao của rủi ro hệ thống, ví dụ ngành thép, cao su, kính,... Rủi ro hệ thống được chia làm 3 loại rủi ro chính:  rủi ro thị rường, rủi ro lãi suất và rủi ro sức mua * Rủi ro thị trường : Giá cả cổ phiếu giao động mạnh trong một khoảng thời gian ngắn mặc dù thu nhập, tình hình kinh doanh của công ty vẫn không thay đổi. Nguyên nhân của nó có thể rất khác nhau nhưng phụ thuộc chủ yếu vào cách nhìn nhận của các nhà đầu tư về các loại cổ phiếu nói chung hay về một nhóm các cổ phiếu nói riêng. Những thay đổi trong mức sinh lời đối với phần lớn các loại cổ phiếu thường chủ yếu là do sự hy vọng của các nhà đầu tư vào nó thay đổi và gọi là rủi ro thị trường. Rủi ro thị trường xuất hiện do có những phản ứng của các nhà đầu tư đối với những sự kiện hữu hình hay vô hình. Sự chờ đợi đối với chiều hướng sụt giảm lợi nhuận của các công ty nói chung có thể là nguyên nhân làm cho phần lớn các loại cổ phiếu thường bị giảm giá. Các nhà đầu tư thường phản ứng dựa trên cơ sở các sự kiện thực, hữu hình như các sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội còn các sự kiện vô hình là các sự kiện nảy sinh do yếu tố tâm lý của thị trường. Rủi ro thị trường thường xuất phát từ những sự kiện hữu hình, nhưng do tâm lý không vững vàng của các nhà đầu tư nên họ hay có phản ứng vượt quá các sự kiện đó. Những sự sút giảm đầu tiên trên thị trường là nguyên nhân gây sợ hãi đối với các nhà đầu tư và họ sẽ cố gắng rút vốn và sau đó kéo theo những phản ứng dây chuyền ( domino) làm tăng vọt số lượng bán, giá cả chứng khoán sẽ rơi xuống thấp so với giá trị cơ sở. *Rủi ro lãi suất :Rủi ro lãi suất nói đến sự không ổn định trong giá trị thị trường và số tiền thu nhập trong tương lai của chứng khoán , nguyên nhân là dao động trong mức lãi suất chung .Giá cả chứng khoán luôn có xu hướng biến động tỷ lệ nghịch với lãi suất thị trường , lãi suất thị trường tăng làm giá thị trường của chứng khoán bị giảm và ngược lại.Vì thế sự biến động của lãi suất sẽ làm giảm giá trị hiện tại của các chứng khoán của các chứng khoán được đầu tư ở các thời điểm khác nhau ảnh hưởng đến lợi nhuận thu được . Nguyên nhân cốt lõi của rủi ro lãi suất là sự lên xuống của lãi suất Trái phiếu Chính phủ, khi đó sẽ có sự thay đổi trong mức sinh lời kỳ vọng của các loại chứng khoán khác, đó là các loại cổ phiếu và trái phiếu công ty. Nói cách khác, chi phí vay vốn đối với các loại chứng khoán không rủi ro thay đổi sẽ dẫn đến sự thay đổi về chi phí vay vốn của các loại chứng khoán có rủi ro. *Rủi ro về sức mua :Rủi ro thị trường và rủi ro lãi suất có thể được định nghĩa là những biến cố về số tiền thu được hiện nay của nhà đầu tư .Trong khi đó rủi ro sức mua là biến cố của sức mua của đồng tiền thu được. Rủi ro sức mua là tác động của lạm phát đối với khoản đầu tư, biến động giá càng cao thì rủi ro sức mua càng tăng nếu nhà đầu tư không tính toán lạm phát vào thu nhập kỳ vọng. Nhà đầu tư nắm giữ chứng khoán mặc dù có khả năng thu được lợi nhuận trong tương lai nhưng họ lại mất đi cơ hội mua sắm hàng hóa dịch vụ trong thời gian nắm giữ chứng khoán .Mặt khác giá cả hàng hóa tăng lên trong thời gian nắm giữ chứng khoán do yếu tố lạm phát nhà đầu tư sẽ mất đi một phần sức mua từ thu nhập có được trong tương lai .Giá trị phần sức mua bị giảm sút do lạm phát phản ánh mức rủi ro sức mua của nhà đầu tư chứng khoán . b.Rủi ro phi hệ thống : là những rủi ro có nguyên nhân xuất phát từ nội tại của 1 công ty , một nghành nào đó mà không ảnh hưởng gắn liền đến toàn bộ thị trường . Do đó ảnh hưởng của các rủi ro phi hệ thống chỉ ảnh hưởng đến phạm vi một công ty , một nghành hay một loại chứng khoán nào đó.Các yếu tố gây ảnh hưởng này có thể là những biến động về lực lượng lao động, năng lực quản trị, kiện tụng hay chính sách điều tiết của chính phủ . Rủi ro phi hệ thống có thể phân tán giảm thiểu rủi ro được thông qua mở rộng danh mục đầu tư . Rủi ro phi hệ thống thường bao gồm các loại như rủi ro kinh doanh , rủi ro tài chính , rủi ro quản lý... * Rủi ro kinh doanh : Rủi ro kinh doanh là những rủi ro về sự không ổn định của thu nhập trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp do những bất lợi về môi trường kinh doanh hoặc cung cầu hàng hóa trên thị trường . Rủi ro kinh doanh có thể được chia làm hai loại cơ bản: Bên ngoài và nội tại. -Rủi ro kinh doanh nội tại phát sinh trong quá trình vận hành hoạt động của công ty. Mỗi công ty có một loại rủi ro nội tại riêng và mức độ thành công của mỗi công ty thể hiện qua hiệu quả hoạt động. -Mỗi công ty có một kiểu rủi ro bên ngoài riêng, phụ thuộc vào các yếu tố môi trường kinh doanh cụ thể của công ty. Các yếu tố bên ngoài, từ chi phí tiền vay đến sự cắt giảm ngân sách, từ mức thuế nhập khẩu tăng đến sự suy thoái của chu kỳ kinh doanh. .., và có lẽ yếu tố quan trọng nhất là chu kỳ kinh doanh. Các chính sách chính trị cũng là một phần của rủi ro bên ngoài, các chính sách tiền tệ và tài khoá có thể làm ảnh hưởng đến thu nhập thông qua tác động về chi phí và nguồn vốn. * Rủi ro tài chính : là những rủi ro về khả năng thanh toán lợi tức chứng khoán hoặc hoàn vốn cho người sở hữu chứng khoán do việc lựa chọn cơ cấu tài chính không hợp lý hoặc có sự mất cân đối giữa doanh thu và chi phí của doanh nghiệp. Sự xuất hiện của các khoản nợ trong cấu trúc vốn sẽ tạo ra cho công ty những nghĩa vụ trả lãi mà phải được thanh toán cho chủ nợ trước khi trả cổ tức cho cổ đông nên nó có tác động lớn đến thu nhập của họ. Rủi ro tài chính là rủi ro có thể tránh được trong phạm vi mà các nhà quản lý có toàn quyền quyết định vay hay không vay. Một công ty không vay nợ chút nào sẽ không có rủi ro tài chính. Bằng việc đi vay, công ty đã thay đổi dòng thu nhập đối với cổ phiếu thường. Cụ thể là, việc sử dụng tỷ lệ vay nợ gây những hệ quả quan trọng đối với những người nắm giữ cổ phiếu thường, đó là làm tăng mức biến động trong thu nhập của họ, ảnh hưởng đến dự kiến của họ về thu nhập, và làm tăng rủi ro của họ. Giả sử chúng ta có hai công ty có hoạt động kinh doanh như nhau, chỉ khác nhau về cơ cấu vốn: Công ty C, nguồn vốn hoàn toàn từ 1 triệu cổ phiếu thường, bán với giá 20 đôla/1cổ phiếu. Công ty khác, công ty D, có nguồn một nửa là từ cổ phiếu thường 500.000 cổ phiếu, bán với giá 20 đô la/ cổ phiếu và một nửa là từ vay nợ 10 triệu USD với lãi vay là 5%. Như vậy, tài sản có của mỗi công ty là 20 triệu USD, dự kiến sẽ có lợi nhuận 1 triệu USD, hay là 5% trên tổng tài sản. Chúng ta giả sử rằng không có thuế thu nhập công ty. Thu nhập 1 triệu USD có thể dễ dàng chuyển đổi sang thu nhập cho mỗi cổ phiếu. Công ty C sẽ có lãi 1 đô la/1 cổ phiếu. Công ty D phải trả lãi 500.000 đô la và phần còn lại chia cho cổ phiếu cũng được lãi 1 đô la/1cổ phiếu. Tại điểm này, cả hai công ty đều có mức thu nhập trên cổ phiếu là 1 đô la. Như vậy ta không thấy có hệ quả của việc vay nợ đối với thu nhập của cổ đông. Nhưng nếu năm tiếp sau đó, lợi nhuận cả hai công ty tăng thêm 50%, vậy trong trường hợp của công ty D, cổ đông được hưởng thêm 1 đôla/cổ phiếu nhiều hơn cổ đông của công ty C chỉ được hưởng thêm 0,5 đôla/cổ phiếu, vì lợi nhuận D lúc đó là 1,5 triệu USD mà vẫn chỉ phải trả lãi suất 5% trên số tiền cho vay. Ngược lại, nếu lợi nhuận giảm 50% sẽ làm cho lợi nhuận trên 1 cổ phiếu của công ty C giảm xuống 50% từ 1 đô la xuống 0.5 đô la nhưng lợi nhuận trên một cổ phiếu của Công ty D sẽ giảm từ 1 xuống 0. Qua đó chúng ta thấy được những hậu quả trực tiếp mà rủi ro tài chính gây ra cho thu nhập của nhà đầu tư chứng khoán. *Rủi ro quản lý là rủi ro do tác động của các quyết định quản lý không hợp lý từ các nhà quản trị doanh nghiệp. III. Mô hình đánh giá rủi ro , CAPM 1.Giới thiệu khái quát về mô hình định giá tài sản vốn CAPM : Mô hình định giá tài sản vốn ( Capital aset pricing model, CAPM) là mô hình mô tả mối quan hệ giữa rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng. Theo mô hình CAPM lợi nhuận kỳ vọng bằng lợi nhuận không rủi ro cộng với một khoản bù đắp rủi ro nhân với hệ số rủi ro hệ thống của chứng khoán đó ( hệ số β ) Như vậy theo mô hình rủi ro phi hệ thống không được xem xét trong mô hình này do nhà đầu tư có thể xây dựng danh mục đầu tư đa dạng hóa loại bỏ rủi ro đó. Mô hình CAPM được đưa ra vào những năm 1960 do 3 nhà kinh tế học là William Sharpe, John Lintner và Jack Treynor. Mặc dù hiện này còn có rất nhiều mô hình khác cũng nỗ lực tìm kiếm cách giải thích các động thái của thị trường , mối quan hệ rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng nhưng mô hình CAPM là mô hình đơn giản về mặt khái niệm và khả năng ứng dụng thực tiễn nhất . 2. Một số giả định cơ bản trong mô hình CAPM : Các nhà đầu tư kh