Đề tài Sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học hóa học phổ thông

Trong chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010 của Chính phủ đã nhận định: Sự đổi mới và phát triển giáo dục đang diễn ra ởqui mô toàn cầu tạo cơhội tốt đểphát triển giáo dục Việt Nam nhanh chóng tiếp cận với các xu thếmới, tri thức mới, những cơsởlí luận, phương thức tổchức, nội dung giảng dạy hiện đại và tận dụng các kinh nghiệm quốc tế để đổi mới và phát triển. Chỉthịsố58 – CT/TW của BộChính trị(Khóa VIII) khẳng định: ứng dụng và phát triển CNTT là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế- xã hội, là phương tiện chủlực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước đi trước. Mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng đều phải ứng dụng CNTT đểphát triển. CNTT và truyền thông là một phần tất yếu của cuộc sống chúng ta. Chỉthịsố 29/2001/CT-BGD&ĐT vềtăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục nêu rõ: CNTT và đa phương tiện sẽtạo ra những thay đổi lớn trong hệthống quản lí giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình đến người học, thúc đẩy cuộc cách mạng vềphương pháp dạy và học. Trong những năm gần đây, máy vi tính được sửdụng rộng rãi trong nhà trường với tư cách là phương tiện dạy học với nhiều loại phần mềm được thiết kếdưới các quan điểm khác nhau. Hình thức sửdụng máy vi tính vào dạy học rất đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, BGĐT là một hình thức sửdụng phổbiến hiện nay. Việc đưa BGĐT vào giảng dạy đang là một phương tiện hỗtrợtích cực đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng bài lên lớp. Việc sửdụng BGĐT kết hợp với phương pháp truyền thống đang được nghiên cứu và triển khai ứng dụng, bước đầu đã mang lại hiệu quảtrong công tác dạy học hoá học ở trường THPT. BGĐT vừa duy trì được ưu điểm của phương pháp dạy học hoá học truyền thống là phát huy vai trò chủ đạo của người thầy, vừa sửdụng hình ảnh động, mô phỏng hoạt động “nhưthật” của các thí nghiệm thực hành hoá học ảo, hay sửdụng những dụng những đoạn phim thí nghiệm đối với những hoá chất độc hại (nhưtiến hành thí nghiệm với khí Clo, dung dịch Brom, hiện tượng hoà tan, hiện tượng lai hoá, ) nhằm tăng cường thông tin cho HS học tập và nắm được bài học nhanh chóng, chính xác. BGĐT được sựtrợgiúp của máy tính sẽcho phép người sửdụng mô phỏng được những nội dung phức tạp của bài giảng nhưnhững khái niệm trừu tượng vềcấu tạo chất và phản ứng hoá học, thểhiện một cách sinh động mối quan hệgiữa cấu trúc và hoạt tính của các chất. Ngoài ra, GV có thểsửdụng các màu sắc khác nhau đánh dấu đểphân biệt các nội dung quan trọng, đặc biệt là âm thanh trong BGĐT sẽgây được sựhứng thú và lưu lại kiến thức trong trí nhớcủa HS. Những yếu tốtrên sẽlàm cho bài học thêm sinh động, hấp dẫn hơn và HS tiếp thu bài giảng hiệu quảhơn. Hơn nữa, toàn bộbài giảng sẽ được trình bày bằng máy tính nên GV tiết kiệm được thời gian làm thiết bịdạy học. Chính vì thếmà tôi chọn đềtài “Sửdụng bài giảng điện tửtrong dạy học hóa học phổthông” làm đềtài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp.

pdf44 trang | Chia sẻ: ngtr9097 | Lượt xem: 4320 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Đề tài Sử dụng bài giảng điện tử trong dạy học hóa học phổ thông, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
4 MỞ ðẦU 1. Lí do chọn ñề tài: Trong chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010 của Chính phủ ñã nhận ñịnh: Sự ñổi mới và phát triển giáo dục ñang diễn ra ở qui mô toàn cầu tạo cơ hội tốt ñể phát triển giáo dục Việt Nam nhanh chóng tiếp cận với các xu thế mới, tri thức mới, những cơ sở lí luận, phương thức tổ chức, nội dung giảng dạy hiện ñại và tận dụng các kinh nghiệm quốc tế ñể ñổi mới và phát triển. Chỉ thị số 58 – CT/TW của Bộ Chính trị (Khóa VIII) khẳng ñịnh: ứng dụng và phát triển CNTT là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, là phương tiện chủ lực ñể ñi tắt ñón ñầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so với các nước ñi trước. Mọi lĩnh vực hoạt ñộng kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng ñều phải ứng dụng CNTT ñể phát triển. CNTT và truyền thông là một phần tất yếu của cuộc sống chúng ta. Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ðT về tăng cường giảng dạy, ñào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục nêu rõ: CNTT và ña phương tiện sẽ tạo ra những thay ñổi lớn trong hệ thống quản lí giáo dục, trong chuyển tải nội dung chương trình ñến người học, thúc ñẩy cuộc cách mạng về phương pháp dạy và học. Trong những năm gần ñây, máy vi tính ñược sử dụng rộng rãi trong nhà trường với tư cách là phương tiện dạy học với nhiều loại phần mềm ñược thiết kế dưới các quan ñiểm khác nhau. Hình thức sử dụng máy vi tính vào dạy học rất ña dạng và phong phú. Tuy nhiên, BGðT là một hình thức sử dụng phổ biến hiện nay. Việc ñưa BGðT vào giảng dạy ñang là một phương tiện hỗ trợ tích cực ñổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng bài lên lớp. Việc sử dụng BGðT kết hợp với phương pháp truyền thống ñang ñược nghiên cứu và triển khai ứng dụng, bước ñầu ñã mang lại hiệu quả trong công tác dạy học hoá học ở trường THPT. BGðT vừa duy trì ñược ưu ñiểm của phương pháp dạy học hoá học truyền thống là phát huy vai trò chủ ñạo của người thầy, vừa sử dụng hình ảnh ñộng, mô phỏng hoạt ñộng “như thật” của các thí nghiệm thực hành hoá học ảo, hay sử dụng những dụng những ñoạn phim thí nghiệm ñối với những hoá chất ñộc hại (như tiến hành thí nghiệm với khí Clo, dung dịch Brom, hiện tượng hoà tan, hiện tượng lai hoá, …) nhằm tăng cường thông tin cho HS học tập và nắm ñược bài học nhanh chóng, chính xác. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 5 BGðT ñược sự trợ giúp của máy tính sẽ cho phép người sử dụng mô phỏng ñược những nội dung phức tạp của bài giảng như những khái niệm trừu tượng về cấu tạo chất và phản ứng hoá học, thể hiện một cách sinh ñộng mối quan hệ giữa cấu trúc và hoạt tính của các chất. Ngoài ra, GV có thể sử dụng các màu sắc khác nhau ñánh dấu ñể phân biệt các nội dung quan trọng, ñặc biệt là âm thanh trong BGðT sẽ gây ñược sự hứng thú và lưu lại kiến thức trong trí nhớ của HS. Những yếu tố trên sẽ làm cho bài học thêm sinh ñộng, hấp dẫn hơn và HS tiếp thu bài giảng hiệu quả hơn. Hơn nữa, toàn bộ bài giảng sẽ ñược trình bày bằng máy tính nên GV tiết kiệm ñược thời gian làm thiết bị dạy học. Chính vì thế mà tôi chọn ñề tài “Sử dụng bài giảng ñiện tử trong dạy học hóa học phổ thông” làm ñề tài nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp. 2. Mục ñích nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng phối hợp BGðT trong dạy học hóa học phổ thông theo hướng dạy học tích cực 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Nghiên cứu sách giáo khoa hoá học lớp 10 và những tài liệu có liên quan ñến BGðT Nghiên cứu, thiết kế một số bài dạy hóa học phối hợp với BGðT 4. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu sách giáo khoa Hóa học 10 và các tài liệu có liên quan Nghiên cứu thực tiễn: dùng phiếu phỏng vấn GV và HS, trao ñổi kinh nghiệm với GV THPT. Phương pháp thực nghiệm sư phạm: ñể kiểm tra và ñánh giá sơ bộ tính khả thi của ñề tài khi áp dụng vào thực tiễn thông qua dự giờ, dạy mẫu. 5. Khách thể và ñối tượng nghiên cứu Khách thể nghiên cứu: Các bài học trong chương trình hoá học phổ thông. ðối tượng nghiên cứu: BGðT và các phần mềm có liên quan. 6. Giả thuyết khoa học Nếu tìm hiểu ñúng khả năng ứng dụng về cách sử dụng BGðT sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học hóa học ở trường THPT. Tạo hứng thú, tăng lòng yêu thích môn hóa học cho HS THPT. Làm tài liệu tham khảo cho GV và HS THPT. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 6 Chương 1: TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ LÍ LUẬN 1.1. Các phương pháp dạy học hóa học 1.1.1. Khái niệm phương pháp dạy học Phương pháp dạy học là cách thức, con ñường hoạt ñộng của thầy và trò dưới sự chỉ ñạo của thầy, nhằm làm trò nắm vững kiến thức, kĩ năng và kĩ xảo, phát triển năng lực nhận thức, hình thành thế giới quan khoa học và nhân sinh quan xã hội chủ nghĩa. Như vậy: a/ Phương pháp dạy học hóa học gồm: - Phương pháp dạy hóa học của GV. - Phương pháp học hóa học của HS. b/ Phương pháp dạy học hóa học của GV gồm có 2 chức năng: - Truyền ñạt nội dung trí dục ñến HS. - ðiều khiển quá trình học tập của HS. c/ Phương pháp học tập của HS có 2 chức năng: - Tiếp nhận nội dung trí dục do thầy cô truyền ñạt. - Tự rèn luyện ñể biến nội dung trí dục do thầy cô truyền ñạt thành kiến thức của chính mình. d/ Giữa phương pháp dạy, phương pháp học và phương tiện có liên quan mật thiết với nhau. 1.1.2. Phân loại phương pháp dạy học Tổng kết các công trình phân loại của nhiều nhà nghiên cứu, giáo sư Nguyễn Ngọc Quang ñã ñưa ra 5 tiêu chuẩn ñể phân loại phương pháp dạy học hóa học: 1.1.2.1. Tiêu chuẩn thứ nhất: Mục ñích cần thực hiện trong một giai ñoạn của quá trình dạy học Quá trình dạy học thường bao gồm một số giai ñoạn chủ chốt sau: • Tri giác hay nghiên cứu tài liệu mới, hiểu bài, nhớ bài. • Củng cố tái hiện ñể nắm vững kiến thức. • Vận dụng kiến thức từ ñơn giản ñến phức tạp. • Ôn tập – tổng kết nhằm khái quát hóa - hệ thống hóa kiến thức. • Kiểm tra ñánh giá kết quả học tập. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 7 ðể thực hiện mục ñích của mỗi một giai ñoạn có một tập hợp phương pháp dạy học hóa học ñặc trưng. 1.1.2.2. Tiêu chuẩn thứ hai: Nguồn phát thông tin dạy học Trong quá trình dạy học hóa học thì nguồn phát ra thông tin ñể dạy và học thường gặp nhất là: • Lời nói, chữ viết của GV hoặc tài liệu. • Phương tiện trực quan như thí nghiệm, mẫu vật, mô hình, máy nghe – nhìn, ….. • Hoạt ñộng tự lực của HS như thí nghiệm hóa học HS tự làm, bài toán hóa học HS tự giải …. Từ tiêu chuẩn thứ hai hình thành nên ba nhóm phương pháp dạy học hóa học là: • Nhóm phương pháp dạy học dùng lời nói, chữ viết, … • Nhóm phương pháp dạy học dùng phương tiện trực quan. • Nhóm phương pháp dạy học dùng công tác tự lực của HS. 1.1.2.3. Tiêu chuẩn thứ ba: việc làm cụ thể của thầy (cô) và HS trong quá trình dạy học như phương pháp thuyết trình, phương pháp ñàm thoại … 1.1.2.4. Tiêu chuẩn thứ tư: thao tác tư duy Trong quá trình dạy học người ta thường dùng ba phương pháp ñể hình thành các phán ñoán mới: quy nạp, suy diễn, loại suy. Ba phương pháp này có quan hệ chặt chẽ với các thao tác tư duy: Phân tích và tổng hợp; So sánh; Khái quát hóa. 1.1.2.5. Tiêu chuẩn thứ năm: cách thức thầy (cô) ñiều khiển quá trình tiếp nhận kiến thức của HS căn cứ vào cấu trúc bên trong của sự lĩnh hội kiến thức của các em. 1.1.3. Những yêu cầu chung ñối với phương pháp dạy học Tiêu chuẩn cao nhất ñể ñánh giá hiệu quả sư phạm của một phương pháp dạy học là nó có ñáp ứng ñược với mục ñích nhà trường không, có ñảm bảo thực hiện tốt những nhiệm vụ của việc dạy học hay không. Phương pháp dạy học có hiệu quả là cách làm việc của GV phát huy ñược cao ñộ tính tự giác, tích cực, tự lực của HS trong quá trình học tập. Nó phải có tác dụng dạy cho học trò phương pháp học, phương pháp nhận thức, phương pháp làm việc khoa học sáng tạo, nghĩa là phương pháp dạy học phải có tác dụng phát triển tư duy của HS. Như PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 8 vậy, chất lượng của phương pháp dạy học thể hiện cụ thể ở chất lượng kiến thức và ở trình ñộ phát triển của HS. ðể phương pháp dạy học ñạt chất lượng cao phải ñạt ñược một trong các yêu cầu sau: • Phải phù hợp và thể hiện ñược ñặc ñiểm của phương pháp nghiên cứu khoa học ñặc trưng của khoa học Hoá học. Ví dụ: Hoá học là một khoa học không thể phát triển ñược nếu không có quan sát, nếu không có quá trình tư duy kết nạp. Vì vậy trong khi dạy môn Hoá học ở nhà trường nhất thiết phải tận dụng quan sát các phương tiện trực quan có sẵn trong sách giáo khoa và sử dụng những phương tiện kỹ thuật ñể dạy học các nội dung kiến thức trừu tượng. • Bảo ñảm truyền thụ cho HS - theo những quy tắc sư phạm tiên tiến – một khối lượng kiến thức nhất ñịnh trong một thời gian hạn chế với chất lượng cao nhất. 1.1.4. Những phương pháp dạy học thường ñược GV sử dụng Có một số phương pháp thường ñược thầy cô sử dụng rộng rãi trong nhiều tiết lên lớp vì nó thích hợp với nhiều loại bài lên lớp, hiệu quả dạy học ổn ñịnh, ñó là các phương pháp dạy học sau: 1.1.4.1. Những phương pháp dạy học khi truyền thụ kiến thức mới a/ Phương pháp trực quan Trong phương pháp này thì cách dạy của GV là: GV dùng phương tiện trực quan (thí nghiệm, ñồ dùng dạy học, thiết bị nghe nhìn) làm nguồn thông tin ñể cung cấp kiến thức cho HS; còn lời nói của GV ñóng vai trò hướng dẫn quá trình tiếp nhận kiến thức của HS. Cụ thể là GV hướng dẫn HS quan sát, ñặt câu hỏi ñể dẫn dắt HS giải thích hiện tượng quan sát ñược, từ ñó mà HS có ñược kiến thức ñúng ñắn. b/ Phương pháp dùng lời Trong phương pháp này thì cách dạy của GV là: GV dùng lời nói, chữ viết làm nguồn thông tin ñể cung cấp kiến thức cho HS và GV cũng dùng lời ñể ñiều khiển quá trình tiếp nhận kiến thức của HS. HS nghe, nhìn và cùng tư duy theo lời giảng của GV. HS chép bài, nhớ bài, hiểu bài mà không cần tác ñộng trực tiếp ñến ñối tượng nghiên cứu. 1.1.4.2. Những phương pháp dạy học khi hoàn thiện kiến thức cho HS a/ Tổ chức giờ thực hành PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 9 Trong chương trình hóa học ở trường phổ thông trung học có những giờ thực hành ñể thông qua việc HS tự mình làm các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm mà GV hoàn thiện kiến thức cho HS sau một số chương. b/ Phương pháp dùng lời khi ôn tập củng cố và vận dụng • ðàm thoại: Phương pháp ñàm thoại thường ñược sử dụng nhiều trong các tiết ôn tập. GV ñặt hệ thống câu hỏi dẫn dắt giúp HS ôn tập củng cố và vận dụng các kiến thức ñã học. Qua hỏi – ñáp ñã có thông tin hai chiều giữa GV và HS ñể ñạt ñược hai mục ñích: o Hoàn thiện kiến thức cho HS. o GV nắm ñược HS ñã hiểu chỗ nào, còn phạm sai sót ở chỗ nào ñể kịp thời uốn nắn; kể cả uốn nắn về ngôn ngữ nói của HS. • Làm việc với sách giáo khoa: Trong cách làm này thì GV ñặt hệ thống câu hỏi dẫn dắt bằng cách viết lên bảng hoặc in ra giấy cho HS. Còn HS theo hệ thống câu hỏi ñó, tự mình ñọc tài liệu hoặc sách giáo khoa ñể trả lời. Cách làm này cũng ñạt mục ñích như cách làm trên. 1.2. Tổng quan về BGðT 1.2.1. Khái niệm BGðT Theo PGS. TS Lê Công Triêm: “BGðT là một hình thức tổ chức bài lên lớp mà ở ñó toàn bộ kế hoạch hoạt ñộng dạy học ñều ñược thực hiện qua môi trường multimedia do máy tính tạo ra” [7] 1.2.2. Qui trình thiết kế BGðT Xác ñịnh mục tiêu bài học Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác ñịnh ñúng nội dung trọng tâm Multimedia hóa từng ñơn vị kiến thức Xây dựng thư viện tư liệu Lựa chọn các phần mềm ñể thiết kế, trình diễn và xây dựng tiến trình dạy học thông qua các hoạt ñộng cụ thể Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện 1.2.2.1. Xác ñịnh mục tiêu bài học Trong dạy học hướng tập trung vào HS, mục tiêu phải chỉ rõ học xong bài, HS ñạt ñược cái gì. Mục tiêu ở ñây là mục tiêu học tập, chứ không phải là mục tiêu giảng dạy, tức là PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 10 chỉ ra sản phẩm mà HS có ñược sau bài học. ðọc kĩ sách giáo khoa, kết hợp với các tài liệu tham khảo ñể tìm hiểu nội dung của mỗi mục trong bài và cái ñích cần ñạt tới của mỗi mục. Trên cơ sở ñó xác ñịnh ñích cần ñạt tới của cả bài về kiến thức, kĩ năng, thái ñộ. ðó chính là mục tiêu của bài. 1.2.2.2. Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác ñịnh ñúng những nội dung trọng tâm Những nội dung ñưa vào chương trình và sách giáo khoa phổ thông ñược chọn lọc từ khối lượng tri thức ñồ sộ của khoa học bộ môn, ñược sắp xếp một cách lôgíc, khoa học, ñảm bảo tính sư phạm và thực tiễn cao. Bởi vậy cần bám sát vào chương trình dạy học và sách giáo khoa bộ môn. ðây là ñiều bắt buộc tất yếu vì sách giáo khoa là tài liệu giảng dạy và học tập chủ yếu; chương trình là pháp lệnh cần phải tuân theo. Căn cứ vào ñó ñể lựa chọn kiến thức cơ bản là nhằm ñảm bảo tính thống nhất của nội dung dạy học trong toàn quốc. Mặt khác, các kiến thức trong sách giáo khoa ñã ñược qui ñịnh ñể dạy cho HS. Do ñó, chọn kiến thức cơ bản là chọn kiến thức ở trong ñó chứ không phải là ở tài liệu nào khác. Tuy nhiên, ñể xác ñịnh ñược ñúng kiến thức cơ bản mỗi bài thì cần phải ñọc thêm tài liệu, sách báo tham khảo ñể mở rộng hiểu biết về vấn ñề cần giảng dạy và tạo khả năng chọn ñúng kiến thức cơ bản. Việc chọn lọc kiến thức cơ bản của bài dạy học có thể gắn với việc sắp xếp lại cấu trúc của bài ñể làm nổi bật các mối liên hệ giữa các hợp phần kiến thức của bài, từ ñó rõ thêm các trọng tâm, trọng ñiểm của bài. Việc làm này thực sự cần thiết, tuy nhiên không phải ở bài nào cũng có thể tiến hành ñược dễ dàng. Cũng cần chú ý việc cấu trúc lại nội dung bài phải tuân thủ nguyên tắc không làm biến ñổi tinh thần cơ bản của bài mà các tác giả sách giáo khoa ñã dày công xây dựng. 1.2.2.3. Multimedia hoá kiến thức ðây là bước quan trọng cho việc thiết kế BGðT, là nét ñặc trưng cơ bản của BGðT ñể phân biệt với các loại bài giảng truyền thống, hoặc các loại bài giảng có sự hỗ trợ một phần của máy vi tính. Việc multimedia hoá kiến thức ñược thực hiện qua các bước: - Dữ liệu hoá thông tin kiến thức - Phân loại kiến thức ñược khai thác dưới dạng văn bản, bản ñồ, ñồ hoạ, ảnh tĩnh, phim, âm thanh... PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 11 - Tiến hành sưu tập hoặc xây dựng mới nguồn tư liệu sẽ sử dụng trong bài học. Nguồn tư liệu này thường ñược lấy từ một phần mềm dạy học nào ñó hoặc từ internet, ... hoặc ñược xây dựng mới bằng ñồ hoạ, bằng ảnh quét, ảnh chụp, quay video, bằng các phần mềm ñồ hoạ chuyên dụng như Macromedia Flash... - Chọn lựa các phần mềm dạy học có sẵn cần dùng ñến trong bài học ñể ñặt liên kết. - Xử lý các tư liệu thu ñược ñể nâng cao chất lượng về hình ảnh, âm thanh. Khi sử dụng các ñoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần phải ñảm bảo các yêu cầu về mặt nội dung, phương pháp, thẩm mỹ và ý ñồ sư phạm. 1.2.2.4. Xây dựng các thư viện tư liệu: Sau khi có ñược ñầy ñủ tư liệu cần dùng cho BGðT, phải tiến hành sắp xếp tổ chức lại thành thư viện tư liệu, tức là tạo ñược cây thư mục hợp lý. Cây thư mục hợp lý sẽ tạo ñiều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ ñược các liên kết trong bài giảng ñến các tập tin âm thanh, video clip khi sao chép bài giảng từ ổ ñĩa nay sang ổ ñĩa khác, từ máy này sang máy khác. 1.2.2.5. Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn ñể xây dựng tiến trình dạy học thông qua các hoạt ñộng cụ thể Sau khi ñã có các thư viện tư liệu, GV cần lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phầm mềm trình diễn thông dụng ñể tiến hành xây dựng giáo án ñiện tử. Trước hết cần chia quá trình dạy học trong giờ lên lớp thành các hoạt ñộng nhận thức cụ thể. Dựa vào các hoạt ñộng ñó ñể ñịnh ra các slide (trong PowerPoint) hoặc các trang trong Frontpage. Sau ñó xây dựng nội dung cho các trang (hoặc các slide). Tuỳ theo nội dung cụ thể mà thông tin trên mỗi trang/slide có thể là văn bản, ñồ hoạ, tranh ảnh, âm thanh, video clip... Văn bản cần trình bày ngắn gọn cô ñọng, chủ yếu là các tiêu ñề và dàn ý cơ bản. Nên dùng một loại font chữ phổ biến, ñơn giản, màu chữ ñược dùng thống nhất tuỳ theo mục ñích sử dụng khác nhau của văn bản như câu hỏi gợi mở, dẫn dắt, hoặc giảng giải, giải thích, ghi nhớ, câu trả lời... Khi trình bày nên sử dụng sơ ñồ khối ñể HS thấy ngay ñược cấu trúc logic của những nội dung cần trình bày. ðối với mỗi bài dạy nên dùng khung, màu nền (backround) thống nhất cho các trang/slide, hạn chế sử dụng các màu quá chói hoặc quá tương phản nhau. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 12 Không nên lạm dụng các hiệu ứng trình diễn theo kiểu "bay nhảy" thu hút sự tò mò không cần thiết của HS, phân tán chú ý trong học tập, mà cần chú ý làm nổi bật các nội dung trọng tâm, khai thác triệt ñể các ý tưởng tiềm ẩn bên trong các ñối tượng trình diễn thông qua việc nêu vấn ñề, hướng dẫn, tổ chức hoạt ñộng nhận thức nhằm phát triển tư duy của HS. Cái quan trọng là ñối tượng trình diễn không chỉ ñể thầy tương tác với máy tính mà chính là hỗ trợ một cách hiệu quả sự tương tác thầy-trò, trò-trò. Cuối cùng là thực hiện các liên kết (hyperlink) hợp lý, logic lên các ñối tượng trong bài giảng. ðây chính là ưu ñiểm nổi bật có ñược trong BGðT nên cần khai thác tối ña khả năng liên kết. Nhờ sự liên kết này mà bài giảng ñược tổ chức một cách linh hoạt, thông tin ñược truy xuất kịp thời, HS dễ tiếp thu. 1.2.2.6. Chạy thử chương trình, sửa chữa và hoàn thiện Sau khi thiết kế xong, phải tiến hành chạy thử chương trình, kiểm tra các sai sót, ñặc biệt là các liên kết ñể tiến hành sửa chữa và hoàn thiện. Kinh nghiệm cho thấy không nên chạy thử từng phần trong quá trình thiết kế. 1.3. Ứng dụng CNTT trong dạy học hóa học 1.3.1. Dạy và học sử dụng công nghệ Kiến thức ñược chuyển từ thầy sang trò và có thể ñược thể hiện thông qua các bài học trên nhiều phương tiện khác nhau như giấy, băng hình, chương trình máy tính, … Như vậy HS học từ công nghệ những gì người ta chuẩn bị sẵn, tương tự cách HS học từ thầy cô những gì thầy cô truyền ñạt. Thông qua dạy và học sử dụng công nghệ, HS cần phải biết học từ sự tư duy của chính mình. Tư duy về nội dung bài học ñược ñề cập ñến, tư duy về quá trình ñã thực hiện hoặc ñược mô tả, … tư duy về quá trình tư duy của mình. Tư duy sản sinh học tập. Học tập là hệ quả từ tư duy. Công nghệ tạo nên sự phấn khích và hỗ trợ các hoạt ñộng thúc ñẩy tư duy của người học, nghĩa là hoạt ñộng hóa người học, qua ñó dẫn ñến học tập. Công nghệ có thể cổ vũ và hỗ trợ học tập nếu ñược dùng như những công cụ và một trợ thủ tri thức, giúp người học tư duy. PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: 13 1.3.2. ðổi mới phương pháp dạy học theo quan niệm CNTT và truyền thông 1.3.2.1. Dạy học theo quan ñiểm CNTT Theo quan ñiểm CNTT, học là một quá trình thu nhận thông tin có ñịnh hướng, có sự tái tạo và phát triển thông tin; dạy là phát thông tin và giúp người học thực hiện quá trình trên một cách có hiệu quả. Thông tin ñược hiểu càng có giá trị nếu nó gây ra ñược sự bất ngờ càng lớn. Vì vậy ta cần phải tận dụng tất cả các phương tiện ñể ñưa thông tin ñến người tiếp nhận, cần sử dụng các trang thiết bị hiện ñại nhằm chuyển ñổi, mã hóa, chế biến thông tin ñể việc truyền tin ñạt hiệu quả nhất. Nếu nội dung bài học chỉ truyền tới người học dưới dạng văn bản thì người học có thể sẽ kém hứng thú. Nếu chỉ truyền tin theo một chiều, không có sự hỏi ñáp thì thông tin thu ñược của người học có thể phiến diện, không ñầy ñủ hoặc bị biến dạng, có khi dẫn ñến việc hiểu sai nội dung. Theo quan ñiểm CNTT, ñổi mới phương pháp dạy học, người ta tìm những “Phương pháp làm tăng giá trị lượng tin, trao ñổi thông tin nhanh hơn, nhiều hơn và hiệu quả hơn”. Nhờ sự phát triển của khoa học kĩ thuật, quá trình dạy học ñã sử dụng phương tiện dạy học sau ñây: - Phim chiếu ñể giảng bài với ñèn chiếu Overhead. - Phần mềm hỗ trợ giảng bài, minh họa trên lớp với LCD – projector (máy chiếu tinh thể lỏng) hay còn gọi là video – projector. - Phần mềm dạy học giúp HS học ở trên lớp và ở nhà. - Công nghệ kiểm tra, ñánh giá bằng trắc nghiệm trên máy tính. - Sử dụng mạng Internet ñể dạy học. Dạy học theo phương tiện hiện ñại sẽ
Luận văn liên quan