Tổ chức quản lý - Mối quan hệ điều khiển, phục tùng

Sự phân chia một tổ chức quản lý thành các cấp và các khâu thể hiện sự phân công chuyên môn hoá theo chiều dọc và chiều ngang,các bộ phận đó bao giờ cũng nằm trong những mối quan hệ nhất định nhằm tạo ra sự liên kết chặt chẽ,hài hoà trong tổ chức.Việc xác lập và xử lý đúng đắn các mối quan hệ về tổ chức là yếu tố trọng yếu để vận hành bộ máy ăn khớp nhịp nhàng,tạo ra hiệu lực của tổ chức.Khi đề cập khái niệm tổ chức ở trạng thái động,ta cũng đã nhấn mạnh vai trò cực kỳ quan trọng của các mối quan hệ về tổ chức,nếu xử lý đúng sẽ tạo được động lực và kỷ cương cho tổ chức,ngược lại sẽ gây vướng mắc ,xung đột trong nội bộ tổ chức,có thể làm rối loạn,vô hiệu hoá tổ chức Khi xác lập các mối quan hệ về tổ chức,cần xác định rõ các yếu tố:quan hệ dọc (theo thứ bậc quản lý) hay hệ ngang (theo chức năng );quan hệ lâu dài,thường xuyên hay quan hệ đột xuất ;quan hệ chính thức hay quan hệ không chính thức.Khái quát lại có 2 loại quan hệ cơ bản:quan hệ điều khiển-phục tùng và quan hệ phối hợp-cộng tác.Nhưng trong bài tiểu luận này em muốn đề cập đến mối quan hệ điều khiển-phục tùng.

doc14 trang | Chia sẻ: tuandn | Lượt xem: 2020 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tổ chức quản lý - Mối quan hệ điều khiển, phục tùng, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Lêi Giíi ThiÖu Sù ph©n chia mét tæ chøc qu¶n lý thµnh c¸c cÊp vµ c¸c kh©u thÓ hiÖn sù ph©n c«ng chuyªn m«n ho¸ theo chiÒu däc vµ chiÒu ngang,c¸c bé phËn ®ã bao giê còng n»m trong nh÷ng mèi quan hÖ nhÊt ®Þnh nh»m t¹o ra sù liªn kÕt chÆt chÏ,hµi hoµ trong tæ chøc.ViÖc x¸c lËp vµ xö lý ®óng ®¾n c¸c mèi quan hÖ vÒ tæ chøc lµ yÕu tè träng yÕu ®Ó vËn hµnh bé m¸y ¨n khíp nhÞp nhµng,t¹o ra hiÖu lùc cña tæ chøc.Khi ®Ò cËp kh¸i niÖm tæ chøc ë tr¹ng th¸i ®éng,ta còng ®· nhÊn m¹nh vai trß cùc kú quan träng cña c¸c mèi quan hÖ vÒ tæ chøc,nÕu xö lý ®óng sÏ t¹o ®­îc ®éng lùc vµ kû c­¬ng cho tæ chøc,ng­îc l¹i sÏ g©y v­íng m¾c ,xung ®ét trong néi bé tæ chøc,cã thÓ lµm rèi lo¹n,v« hiÖu ho¸ tæ chøc Khi x¸c lËp c¸c mèi quan hÖ vÒ tæ chøc,cÇn x¸c ®Þnh râ c¸c yÕu tè:quan hÖ däc (theo thø bËc qu¶n lý )hay hÖ ngang (theo chøc n¨ng );quan hÖ l©u dµi,th­êng xuyªn hay quan hÖ ®ét xuÊt ;quan hÖ chÝnh thøc hay quan hÖ kh«ng chÝnh thøc.Kh¸i qu¸t l¹i cã 2 lo¹i quan hÖ c¬ b¶n:quan hÖ ®iÒu khiÓn-phôc tïng vµ quan hÖ phèi hîp-céng t¸c.Nh­ng trong bµi tiÓu luËn nµy em muèn ®Ò cËp ®Õn mèi quan hÖ ®iÒu khiÓn-phôc tïng. S¬ L­îc VÒ C¬ CÊu Tæ Chøc Qu¶n Lý 1/Kh¸i NiÖm: Tæ chøc hiÖn diÖn trong c¸c sù vËt tù nhiªn vµ x· héi,tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p,tõ vi m« ®Õn vÜ m«.Nãi chung nã mang mét ý nghÜa rÊt réng nh­ng ë ®©y chóng ta chó ý ®Õn mét ®Þnh nghÜa s¸t h¬n víi kh¸i niÖm Tæ Chøc Qu¶n Lý:Tæ chøc lµ mét c¬ cÊu(bé m¸y hoÆc hÖ thèng bé m¸y)®­îc x©y dùng cã chñ ®Þnh vÒ vai trß vµ chøc n¨ng(®­îc hîp thøc ho¸),trong ®ã c¸c thµnh viªn cña nã thùc hiÖn tõng phÇn viÖc ®ù¬c ph©n c«ng víi sù liªn kÕt h÷u c¬ nh»m ®¹t tíi môc tiªu chung Tæ chøc qu¶n lý gåm 3 yÕu tè t¹o thµnh: -Chøc n¨ng lµ lý do h×nh thµnh vµ tån t¹i cña mét tæ chøc ®­îc kh¸i qu¸t tõ c¸c nhiÖm vô chÝnh ph¶i lµm th­êng xuyªn ®Ó thùc hiÖn môc tiªu cña tæ chøc -C¬ cÊu lµ ph­¬ng tiÖn ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng,bao gåm c¸c bé phËn hîp thµnh tæ chøc -C¬ chÕ vËn hµnh lµ ph­¬ng thøc vËn hµnh ®Ó c¬ cÊu ho¹t ®éng ®óng chøc n¨ng. HiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña tæ chøc hoÆc hiÖu lùc ®iÒu hµnh cña tæ chøc qu¶n lý phô thuéc c¶ 3 yÕu tè nãi trªn.Chøc n¨ng kh«ng râ sÏ kh«ng phôc vô ®óng môc tiªu,c¬ cÊu kh«ng hîp lý sÏ kh«ng thùc hiÖn tèt chøc n¨ng,c¬ chÕ kh«ng phï hîp sÏ g©y rèi lo¹n sù vËn hµnh cña c¬ cÊu 2/C¬ CÊu Tæ Chøc Mçi hÖ thèng tæ chøc dï ®­îc x©y dùng theo lo¹i h×nh nµo còng bao gåm c¬ cÊu chÝnh thøc vµ c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc,bëi lÏ chØ riªng c¬ cÊu chÝnh thøc kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc ®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng vµ c¸c mèi quan hÖ ®a d¹ng trong qu¶n lý.Trong ®ã c¬ cÊu chÝnh thøc lµ bé khung cña tæ chøc lµm nÒn mãng cho ho¹t ®éng qu¶n lý A/C¬ cÊu chÝnh thøc: -C¬ cÊu chÝnh thøc cña tæ chøc lµ c¬ cÊu ®­îc ghi nhËn chÝnh thøc trong c¸c v¨n b¶n ph¸p lý,®iÒu lÖ tæ chøc cña doanh nghiÖp;còng cã tr­êng hîp kh«ng ®­îc ghi thµnh v¨n b¶n song ®­îc hîp thøc ho¸ theo truyÒn thèng,®­îc mäi ng­êi ghi nhËn nh­ lµ mét thÓ chÕ -C¬ cÊu chÝnh thøc x¸c ®Þnh râ vai trß,vÞ trÝ cña mçi bé phËn vµ mçi ng­êi trong tæ chøc;víi c¸c mèi quan hÖ quyÒn lùc trong néi bé tæ chøc(bao gåm quyÒn h¹n,tr¸ch nhiÖm,chÕ ®é lµm viÖc)®Ó thùc hiÖn sù ph©n c«ng,ph©n cÊp vµ liªn kÕt trong tæ chøc,b¶o ®¶m kû c­¬ng vµ hiÖu lùc tæ chøc,phôc vô môc tiªu cña doanh nghiÖp -Trong c¬ cÊu chÝnh thøc,thùc hiÖn chÕ ®é thñ tr­ëng vµ chÕ ®é bæ nhiÖm c¸n bé b»ng quyÒn lùc hµnh chÝnh.Gi÷a ng­êi phô tr¸ch vµ ng­ßi thõa hµnh cã quan hÖ ®iÒu khiÓn-phôc tïng theo chøc vô,b»ng ph­¬ng ph¸p c­ìng chÕ chÊp hµnh.Mèi quan hÖ phèi hîp gi÷a c¸c bé phËn cïng cÊp ®­îc quy ®Þnh râ rµng,kh«ng tuú tiÖn theo c¶m tÝnh vµ còng ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm khi thiÕu phèi hîp dÉn ®Õn hËu qu¶ xÊu B/C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc: -C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc lµ nh÷ng h×nh thøc tæ chøc"phi h×nh thÓ"nh»m thùc hiÖn nh÷ng mèi liªn hÖ"mÒm"trong néi bé tæ chøc gi÷a c¸c c¸ nh©n vµ gi÷a c¸c nhãm ng­êi cã ®Æc ®iÓm,lîi Ých riªng cÇn ®­îc ®iÒu hoµ ®Ó phôc vô môc tiªu chung.Nã bæ sung cho c¬ cÊu chÝnh thøc ®Ó thùc hiÖn ®Çy ®ñ vµ cã hiÖu qu¶ cao chøc n¨ng cña tæ chøc mµ kh«ng sö dông quyÒn lùc hµnh chÝnh -C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc còng cã ng­êi chñ tr× ho¹t ®éng do c¸c thµnh viªn cö ra trªn c¬ së uy tÝn,kh«ng cã quyÒn h¹n hµnh chÝnh mµ chØ dùa vµo tr×nh ®é hiÓu biÕt vµ kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh c¸c mèi quan hÖ kh«ng chÝnh thøc,t¹o ®­îc sù ®ång thuËn vÒ ý chÝ,t×nh c¶m.Ho¹t ®éng cña c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc gióp Ých nhiÒu cho viÖc gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò phøc t¹p,tÕ nhÞ trong qu¶n lý -C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc kh«ng ®­îc thÓ hiÖn trªn s¬ ®å tæ chøc;còng cã tr­êng hîp ®­îc ghi nhËn nh­ mét ph©n hÖ bæ sung.Th­êng ®ã lµ c¸c Héi ®ång t­ vÊn vÒ tõng lÜnh vùc,c¸c tiÓu ban,c¸c nhãm chuyªn gia......C¸c tæ chøc ®ã kh«ng cÇn biªn chÕ chuyªn tr¸ch,mµ sö dông nh÷ng ng­êi trong bé m¸y lµm kiªm nhiÖm;ho¹t ®éng th­êng xuyªn theo ®Þnh kú hoÆc tån t¹i cã thêi gian.KÕt qu¶ ho¹t ®éng cña c¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc ®­îc ng­êi ®iÒu hµnh tæ chøc qu¶n lý tham kh¶o,tiÕp nhËn ®Ó bæ sung,hoµn thiÖn c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý Sù ®an chÐo vµo nhau c¸c quan hÖ chÝnh thøc vµ c¸c quan hÖ kh«ng chÝnh thøc t¹o thµnh mét c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý gåm 2 hÖ,gióp cho c¸c nhiÖm vô qu¶n lý ®­îc thùc hiÖn mét c¸ch toµn diÖn vµ cã kÕt qu¶ cao.Trong qu¶n lý,®iÒu cùc kú quan träng lµ ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc møc ®é tèi ­u ®Ó kÕt hîp ho¹t ®éng cña c¬ cÊu tæ chøc kh«ng chÝnh thøc vµ cña c¬ cÊu tæ chøc chÝnh thøc.§ã còng chÝnh lµ viÖc kÕt hîp sù hµi hoµ gi÷a viÖc thÓ chÕ ho¸ vµ viÖc x· héi ho¸ ho¹t ®éng qu¶n lý. Quan HÖ §iÒu KhiÓn-Phôc Tïng 1/Vai trß cña quan hÖ ®iÒu khiÓn-phôc tïng: *Quan hÖ ®iÒu khiÓn-phôc tïng lµ lo¹i quan hÖ chñ yÕu trong mét tæ chøc víi t¸c ®éng qua l¹i gi÷a cÊp trªn vµ cÊp d­íi (trªn xuèng vµ d­íi lªn),gi÷a ng­êi phô tr¸ch vµ ng­êi thõa hµnh. *Hµnh vi ®iÒu khiÓn lµ hµnh vi ®¬n gi¶n nhÊt cña qu¶n lý ®Ó gi¶i quyÕt c¸c nhiÖm vô ®¬n nhÊt sau khi ®· cã nh÷ng quyÕt ®Þnh chung.§ã lµ h×nh thøc t¸c ®éng tÝch cùc nhÊt vµ còng linh ho¹t nhÊt,nh»m thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô vµ kiÓm tra ®Ó ng¨n chÆn,kh¾c phôc c¸c sai lÖch cña c¸c bé phËn thõa hµnh. *Dï mang tÝnh linh ho¹t ®Ó øng phã víi mäi t×nh huèng cô thÓ n¶y sinh h»ng ngµy,sù ®iÒu khiÓn vÉn ph¶i dùa trªn c¸c ph­¬ng thøc t¸c ®éng cã tæ chøc vµ dùa vµo chøc n¨ng,quyÒn h¹n,tr¸ch nhiÖm cña mçi cÊp trong thø bËc cña hÖ thèng tæ chøc qu¶n lý.NÕu kh«ng nh­ vËy,sù ®iÒu khiÓn sÏ r¬i vµo t×nh tr¹ng chñ quan tuú tiÖn,xö lý ®èi phã vôn vÆt;cã thÓ g©y lén xén,mÊt ®ång bé trong ho¹t ®éng qu¶n lý.Sù ®iÒu khiÓn cã thÓ mang tÝnh hµnh chÝnh(c­ìng chÕ thi hµnh),hoÆc mang tÝnh h­íng dÉn.TÝnh hµnh chÝnh ë ®©y thÓ hiÖn qua c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh: C¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh lµ c¸c ph­¬ng ph¸p t¸c ®éng dùa vµo c¸c mèi quan hÖ tæ chøc cña hÖ thèng qu¶n lý vµ kû luËt cña doanh nghiÖp BÊt kú hÖ thèng qu¶n lý nµo còng h×nh thµnh mèi quan hÖ tæ chøc trong hÖ thèng .VÒ ph­¬ng diÖn qu¶n trÞ ,nã biÓu hiÖn thµnh mèi quan hÖ gi÷a quyÒn uy vµ phôc tïng .Ng­êi x­a th­êng nãi :qu¶n trÞ con ng­êi cã 2 c¸ch ,dïng ©n vµ dïng uy.Dïng ©n th× v÷ng bÒn nh­ng khã kh¨n vµ dÔ trë thµnh phï phiÕm ,dïng uy th× nhanh chãng vµ dÔ mÊt tÝnh ng­êi .Cho nªn ,Qu¶n trÞ tr­íc tiªn ph¶i dïng uy sau ®ã míi tÝnh ®Õn viÖc ©n C¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh trong qu¶n trÞ kinh doanh chÝnh lµ c¸c c¸ch t¸c ®éng trùc tiÕp cña chñ doanh nghiÖp lªn tËp thÓ nh÷ng ng­êi lao ®éng d­íi quyÒn b»ng c¸c quyÕt ®Þnh døt kho¸t ,mang tÝnh b¾t buéc ,®ßi hái ng­êi lao ®éng ph¶i chÊp hµnh nghiªm ngÆt ,nÕu vi ph¹m sÏ bÞ xö lý kÞp thêi,thÝch ®¸ng Vai trß cña c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh trong qu¶n trÞ kinh doanh rÊt to lín.Nã x¸c lËp trËt tù kû c­¬ng lµm viÖc trong doanh nghiÖp .Lµ kh©u nèi c¸c ph­¬ng ph¸p qu¶n trÞ kh¸c l¹i ;Ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ®Æt ra trong doanh nghiÖp rÊt nhanh chãng ;T¸c ®éng hµnh chÝnh cã hiÖu lùc ngay tõ khi ban hµnh quyÕt ®Þnh .V× vËy c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh hÕt søc cÇn thiÕt trong nh÷ng tr­êng hîp hÖ thèng bÞ r¬i vµo nh÷ng t×nh huèng khã kh¨n, phøc t¹p C¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh t¸c ®éng vµo ®èi t­îng qu¶n trÞ theo 2 h­íng :t¸c ®éng vÒ mÆt tæ chøc vµ t¸c ®éng diÒu chØnh hµnh vi cña ®èi t­îng qu¶n trÞ -Theo h­íng t¸c ®éng vÒ mÆt tæ chøc :chñ doanh nghiÖp ban hµnh c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh vÒ quy m«,c¬ cÊu ,diÒu lÖ ,ho¹t ®éng tiªu chuÈn ......nh»m thiÕt lËp tæ chøc vµ x¸c ®Þnh nh÷ng mèi quan hÖ ho¹t ®éng trong néi bé -Theo h­íng t¸c ®éng diÒu chØnh hµnh vi cña ®èi t­îng qu¶n trÞ :chñ doanh nghiÖp ®­a ra nh÷ng chØ thÞ ,mÖnh lÖnh hµnh chÝnh b¾t buéc cÊp d­íi thùc hiÖn nh÷ng nhiÖm vô nhÊt ®Þnh ,hoÆc ho¹t ®éng theo nh÷ng ph­¬ng h­íng nhÊt ®Þnh nh»m ®¶m b¶o cho c¸c bé phËn trong hÖ thèng ho¹t ®éng ¨n khíp vµ ®óng h­íng ,uèn n¾n nh÷ng lÖch l¹c .... Sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh ®ßi hái c¸c cÊp qu¶n trÞ ph¶i n¾m v÷ng nh÷ng yªu cÇu chÆt chÏ sau ®©y: -Mét lµ ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh cã hiÖu qu¶ cao khi quyÕt ®Þnh ®ã cã c¨n cø khoa häc ,®­îc luËn chøng ®Çy ®ñ vÒ mÆt kinh tÕ .Khi ®­a ra mét quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh ph¶i c©n nh¾c ,tÝnh to¸n ®Õn c¸c lîi Ých kinh tÕ .TÊt nhiªn ,c¸c quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh tËp trung th­êng ®­îc tÝnh to¸n xuÊt ph¸t tõ viÖc kÕt hîp hîp lý c¸c lo¹i lîi Ých .Ngoµi ra quyÕt ®Þnh ph¶i hiÓu râ t×nh h×nh thùc tÕ ,n¾m v÷ng t×nh huèng cô thÓ .Cho nªn khi ®­a ra quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh ,nªn cè g¾ng cã ®ñ c¸c th«ng tin cÇn thiÕt cho viÖc ra quyÕt ®Þnh.Chñ doanh nghiÖp chØ ra quyÕt ®Þnh trªn c¬ së cã ®¶m b¶o vÒ th«ng tin .TËp hîp ®ñ th«ng tin ,tÝnh to¸n ®Çy ®ñ ®Õn c¸c lîi Ých vµ c¸c khÝa c¹nh tiªu cùc cã thÓ diÔn ra khi quyÕt ®Þnh ®­îc thi hµnh .Tõ ®ã s½n sµng bæ sung c¸c biÖn ph¸p ph¸t huy mÆt tÝch cùc vµ h¹n chÕ mÆt tiªu cùc nÕu cã -Hai lµ khi sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh ph¶i g¾n chÆt quyÒn h¹n vµ tr¸ch nhiÖm cña ng­êi ra quyÕt ®Þnh .Mçi bé phËn,mçi c¸n bé khi sö dông quyÒn h¹n cña m×nh ph¶i cã tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc sö dông c¸c quyÒn h¹n ®ã .§èi víi quyÕt ®Þnh hµnh chÝnh th× cÊp d­íi b¾t buéc ph¶i thùc hiÖn kh«ng ®­îc lùa chän .ChØ ng­êi cã thÈm quyÒn ra quyÕt ®Þnh míi cã quyÒn thay ®æi quyÕt ®Þnh -Ba lµ c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh ®ßi hái chñ doanh nghiÖp ph¶i cã quyÕt ®Þnh døt kho¸t ,râ rµng,dÔ hiÓu ,cã ®Þa chØ ng­êi thùc hiÖn ,lo¹i trõ kh¶ n¨ng cã sù gi¶i thÝch kh¸c nhau ®èi víi nhiÖm vô ®­îc giao CÇn ph©n biÖt c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh víi kiÓu qu¶n lý hµnh chÝnh quan liªu do viÖc l¹m dông c¸c kû luËt hµnh chÝnh,sö dông mÖnh lÖnh hµnh chÝnh thiÕu c¬ së khoa häc,theo ý muèn chñ quan.Th­êng nh÷ng mÖnh lÖnh kiÓu ®ã g©y ra nhiÒu tæn thÊt cho doanh nghiÖp,h¹n chÕ søc s¸ng t¹o cña ng­êi lao ®éng.§ã còng lµ nh­îc ®iÓm cña ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh.C¸n bé qu¶n lý vµ c¬ quan qu¶n lý nÕu thiÕu tØnh t¸o say s­a víi mÖnh lÖnh ®Òu ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm,chèng viÖc l¹m dông quyÒn hµnh nh­ng kh«ng cã tr¸ch nhiÖm,còng nh­ chèng hiÖn t­îng trèn tr¸nh tr¸ch nhiÖm,kh«ng chÞu sö dông nh÷ng quyÒn h¹n ®­îc phÐp sö dông vµ ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm Tãm l¹i,c¸c ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh lµ hoµn toµn cÇn thiÕt ,kh«ng cã ph­¬ng ph¸p hµnh chÝnh th× kh«ng thÓ qu¶n trÞ kinh doanh cã hiÖu qu¶ .§iÒu ®ã t­¬ng tù nh­ viÖc qu¶n lý mét ®Êt n­íc mµ kh«ng cã luËt ph¸p th× kh«ng lµm sao cã thÓ qu¶n lý næi *TÝnh hµnh chÝnh ®­îc thÓ hiÖn qua c¬ cÊu trùc tuyÕn vµ tÝnh h­íng dÉn ®­îc thùc hiÖn qua c¬ cÊu chøc n¨ng: -C¬ cÊu trùc tuyÕn(®­êng th¼ng theo chiÒu däc) Lo¹i h×nh nµy chiÕm vÞ trÝ quan träng trong hÖ thèng qu¶n lý thuéc bÊt kú doanh nghiÖp nµo.Néi dung c¬ b¶n cña c¬ cÊu trùc tuyÕn lµ mét c¸i thang gåm nhiÒu bËc,trong ®ã cÊp bËc trªn ®iÒu khiÓn(quyÕt ®Þnh,ra mÖnh lÖnh,trùc tiÕp,kiÓm tra)cÊp d­íi;cÊp d­íi phôc tïng cÊp trªn.§ã lµ mèi quan hÖ ®iÒu khiÓn-phôc tïng mang tÝnh b¾t buéc.Víi c¬ cÊu nµy,nguyªn t¾c ®iÒu hµnh tËp trung-xuyªn suèt víi chÕ ®é thñ tr­ëng ®­îc ®¶m b¶o thùc hiÖn;lo¹i trõ t×nh tr¹ng m©u thuÉn,chÖch cho¹c gi÷a c¸c nhiÖm vô ®­îcc ph©n cÊp.Mét c¬ cÊu trùc tuyÕn hîp lý ph¶i ®¸p øng c¸c ®iÒu kiÖn: +Sè cÊp qu¶n lý cµng Ýt th× cµng Ýt ng­êi can thiÖp vµo qu¸ tr×nh qu¶n lý,t¹o ®­îc sù æn ®Þnh cho ®èi tuîng cho ®èi t­îng ®­îc qu¶n lý(tr¸nh t×nh tr¹ng chËm trÔ,mÖnh lÖnh bÞ sai l¹c,quan liªu c¸ch bøc) +Th«ng tin qu¶n lý ®­îc v©n ®éng trùc tiÕp,chØ truyÒn dÉn theo chiÒu däc trªn-d­íi vµ kh«ng v­ît cÊp +G¾n chÆt víi c«ng nghÖ,trong ®ã mçi c«ng ®o¹n ®­îc chuyªn m«n ho¸;sù phèi hîp ho¹t ®éng trong c¶ chu tr×nh kinh doanh chØ ®­îc thùc hiÖn ë cÊp cao nhÊt +B¶o ®¶m tû lÖ hîp lý gi÷a c¸n bé qu¶n lý vµ ng­êi thõa hµnh(qu¸ nhiÒu c¸n bé phô tr¸ch th× gi¶m tÝnh linh ho¹t cña qu¶n lý) +Phi tËp trung hãa quyÒn lùc ë møc ®é hîp lý,chuyÓn giao mét phÇn quyÒn lùc vµ tr¸ch nhiÖm cho cÊp d­íi ®Ó ph¸t huy tÝnh chñ ®éng,s¸ng t¹o vµ ý thøc d¸m chÞu tr¸ch nhiÖm cña cÊp d­íi song vÉn kiÓm so¸t ®­îc toµn bé t×nh h×nh C¬ cÊu tæ chøc trùc tuyÕn ®­îc vËn dông víi tr×nh ®é kh¸c nhau tõ ®¬n gi¶n ®Õn phøc t¹p: Trªn H.1,ta cã tr­êng hîp ®¬n gi¶n nhÊt,trong ®ã «ng bè h­íng dÉn c«ng viÖc(lµm g×,lµm nh­ thÕ nµo)vµ ph©n c«ng 2 ng­êi con lµm 2 phÇn viÖc Trªn H.2lµ c¬ cÊu trùc tuyÕn më réng theo chiÒu däc,trong ®ã ph¶i ph©n c«ng cho nhiÒu ng­êi thùc hiÖn c¸c phÇn viÖc kh¸c nhau Më réng h¬n n÷a th× chia ra nhiÒu cÊp,trong ®ã mçi cÊp l¹i cã ng­êi ®iÒu khiÓn vµ kiÓm tra c¸c kh©u trùc thuéc(H.3) ë mçi cÊp qu¶n lý,ng­êi ®øng ®Çu th­êng kh«ng thÓ trùc tiÕp qu¸n xuyÕn mäi mÆt v× vËy cÇn cã nh÷ng ng­êi phã ®Æc tr¸ch tõng phÇn viÖc;do thñ tr­ëng ph©n c«ng(æn ®Þnh l©u dµi)vµ trùc tÕp chÞu tr¸ch nhiÖm tr­íc thñ tr­ëng(kh«ng ph¶i lµ 1 cÊp qu¶n lý trung gian).§Õn l­ît nh÷ng ng­êi phã l¹i ph¶i cã mét sè trî lý gióp søc.H×nh 4 lµ mét vÝ dô ®èi víi mét doanh nghiÖp cã quy m« t­¬ng ®èi lín -C¬ cÊu chøc n¨ng Sù ph¸t triÓn ®ßi hái cã sù më réng c¬ cÊu theo chiÒu ngang,trong ®ã ë mçi cÊp qu¶n lý(theo trùc tuyÕn)ph¶i thùc hiÖn chøc n¨ng cña mét kh©u qu¶n lý víi nhiÒu viÖc phøc t¹p ®ßi hái kiÕn thøc chuyªn s©u mµ ng­êi qu¶n lý ph¶i dùa vµo ®ã míi n¾m ®­îc t×nh vµ quyÕt ®Þnh ®­îc ®óng ®¾n(kh«ng thÓ tù m×nh thùc hiÖn).§ã lµ c¬ cÊu c¸c phßng,ban chøc n¨ng ë mçi cÊp;n»m ë hµng ngang trong s¬ ®å tæ chøc ë mçi cÊp(H.5) C¸c c¬ quan chøc n¨ng chØ lµ c«ng cô qu¶n lý cña ng­êi ®øng ®Çu mçi cÊp,lµm nhiÖm vô chuÈn bÞ c¸c quyÕt ®Þnh vµ theo dâi t×nh h×nh vÒ tõng lÜnh vùc(kÕ ho¹ch,vËt t­,tµi chÝnh...)kh«ng cã quyÒn chØ ®¹o cÊp d­íi mµ chØ h­íng dÉn;do ®ã kh«ng m©u thuÉn víi chÕ ®é thñ tr­ëng Víi c¸c häat ®éng t­¬ng ®èi phøc t¹p(doanh nghiÖp võa),c¬ cÊu chøc n¨ng cã hiÖu qu¶ h¬n c¬ cÊu trùc tuyÕn.Nã kh«ng ®ßi hái ng­êi gi¸m ®èc ph¶i tù m×nh ph©n tÝch tÊt c¶ c¸c vÊn ®Ò vµ tù m×nh theo dâi s©u tõng mÆt.C¸c bé phËn chøc n¨ng gåm nh÷ng chuyªn gia vµ nh©n viªn chuyªn s©u vÒ kinh tÕ,kü thuËt,nghiÖp vô vµ n¾m v÷ng c¸c thÓ chÕ hiÖn hµnh liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp;hä còng cã kinh nghiÖm xö lý c¸c t×nh huèng cô thÓ ®Ó gióp gi¸m ®èc quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n Tuy nhiªn,c¬ cÊu chøc n¨ng còng cã nh­îc ®iÓm lµ lµm cho bé m¸y qu¶n lý cång kÒnh,c¸ch bøc,gi¸m ®èc dÔ quan liªu;c¸c kªnh liªn l¹c qua trung gian qóa phøc t¹p cã thÓ lµm cho cÊp qu¶n lý cao nhÊt bÞ "qu¸ t¶i" trong qu¸ tr×nh n¾m t×nh h×nh vµ ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý.C¬ cÊu nµy thóc ®Èy h­íng ®µo t¹o hÑp ®èi víi c¸n bé,nh©n viªn trong bé m¸y qu¶n lý;khiÕn hä thiÕu tÇm nh×n toµn diÖn .Sù chuyªn m«n ho¸ c¸c ph©n hÖ chøc n¨ng qu¶n lý cã thÓ dÉn tíi xu h­íng phiÕn diÖn,côc bé.nh­ nhÊn qu¸ m¹nh lÜnh vùc chuyªn m«n cña m×nh(vÝ dô:kü thuËt thuÇn tuý,hiÖu qu¶ kinh tÕ ®¬n thuÇn..),kh«ng muèn phèi hîp ®Ó h­íng vµo môc tiªu chung *Sù ®iÒu khiÓn hµnh chÝnh cã khi lµ tuyÖt ®èi(ph¶i chÊp hµnh ®Çy ®ñ,v« ®iÒu kiÖn)song còng cã nh÷ng tr­êng hîp cÊp d­íi ®Ò nghÞ xem xÐt l¹i trong khi vÉn ph¶i chÊp hµnh cho ®Õn khi cã quyÕt ®Þnh míi.MÆt kh¸c h­íng dÉn còng cã thÓ lµ b¾t buéc hoÆc chØ lµ tham kh¶o ®Ó vËn dông 2/C¸c h×nh thøc ®iÒu khiÓn vµ sù vËn dông trong qu¶n lý doanh nghiÖp: §iÒu khiÓn ®­îc thùc hiÖn qua c¸c h×nh thøc quyÕt ®Þnh kh¸c nhau,nh­ chØ thÞ,mÖnh lÖnh,th«ng b¸o(b»ng v¨n b¶n hay truyÒn miÖng) *LÖnh:lµ yªu cÇu cña cÊp trªn(hoÆc ng­êi phô tr¸ch)®èi víi cÊp d­íi(hoÆc ng­êi thõa hµnh),®ßi hái hä ph¶i thùc hiÖn mét nhiÖm vô nhÊt ®Þnh,cã chØ râ thêi h¹n ph¶i hoµn thµnh hoÆc nh÷ng yªu cÇu ®Æc biÖt ph¶i ®¶m b¶o.ChØ nh÷ng c¸n bé qu¶n lý trùc tuyÕn(thñ tr­ëng cÊp trªn)míi cã quyÒn ra lÖnh.NÕu lÖnh cã tÝnh b¾t buéc ph¶i thùc hiÖn tuyÖt ®èi th× nã ph¶i ®¸p øng c¸c tiªu chuÈn ph¸p lý ®Ó cã hiÖu lùc cao *ChØ thÞ:lµ yªu cÇu ®èi víi ng­êi d­íi quyÒn khi xö lý nh÷ng sù viÖc riªng biÖt.C¸c phã gi¸m ®èc,qu¶n ®èc,tr­ëng phßng...cã quyÒn ra nh÷ng chØ thÞ trong ph¹m vi quyÒn h¹n ®­îc giao(theo quy chÕ cña doanh nghiÖp),kh«ng vi ph¹m c¸c mèi quan hÖ chÝnh thøc ChØ thÞ cã thÓ ®­îc ng­êi d­íi quyÒn khiÕu n¹i th¼ng lªn gi¸m ®èc doanh nghiÖp nÕu thÊy kh«ng hîp lý.C¸c chØ thÞ quan träng ph¶I dïng v¨n b¶n.Nh÷ng ng­êi phô tr¸ch cÊp thÊp(tæ tr­ëng,®éi tr­ëng...)chØ cÇn chØ thÞ miÖng song cÇn râ rµng,døt kho¸t *Th«ng b¸o:cã tÝnh nhÑ nhµng h¬n,chñ yÕu cung cÊp th«ng tin cho cÊp d­íi vÒ nh÷ng vÊn ®Ò cÇn l­u ý §iÒu khiÓn bao hµm sù kiÓm tra t×nh h×nh chÊp hµnh c¸c quyÕt ®Þnh vµ sau ®ã cã thÓ cã quyÕt ®Þnh ®iÒu chØnh,bæ sung KÕt LuËn Tæ chøc x· héi h×nh thµnh vµ vËn ®éng theo ý chÝ cña con ng­êi víi h×nh thøc ®a d¹ng,”cøng”hay”mÒm”vµ cã mèi quan hÖ t­¬ng t¸c th­êng ®­îc gäi lµ liªn hÖ h÷u c¬.§iÒu ®ã cho ta thÊy mèi quan hÖ gi÷a ®iÒu khiÓn-phôc tïng lµ mét yÕu tè quan träng nh­ thÕ nµo ®èi víi viÖc sèng cßn cña mét doanh nghiÖp;Còng nh­ thÓ hiÖn bé mÆt cña mét doanh nghiÖp cã v¨n ho¸ hay kh«ng v× khi cÊp trªn ra quyÕt ®Þnh th× cÊp d­íi ë ®ã sÏ ph¶i nhÊt nhÊt tu©n theo vµ cïng bæ sung,gãp ý víi c¸c quyÕt ®Þnh cña gi¸m ®èc.Vµ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ngµy nay,khi mµ c¸c doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng nh­ nh÷ng cç m¸y th× ®iÒu nµy cµng cÇn ph¶i ¨n khíp víi nhau h¬n tµi liÖu tham kh¶o 1. Gi¸o tr×nh tæ chøc qu¶n lý. 2. Gi¸o tr×nh qu¶n trÞ kinh doanh. môc lôc Lêi giíi thiÖu S¬ l­îc vÒ c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý 1. Kh¸i niÖm 2. C¬ cÊu tæ chøc A. C¬ cÊu chÝnh thøc B. C¬ cÊu kh«ng chÝnh thøc Quan hÖ ®iÒu khiÓn - phôc tïng I. Vai trß cña quan hÖ ®iÒu khiÓn - phô tïng II. C¸c h×nh thøc ®iÒu khiÓn vµ sù vËn dông trong qu¶n lý doanh nghiÖp KÕt luËn Tµi liÖu tham kh¶o  1 2 2 2 3 3 4 4 11 12 13  
Luận văn liên quan