Đề tài Thực trạng và giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu nông sản tại Công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp I

Ngày nay hoạt động xuất khẩu giữ vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động thương mại của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. Thông qua hoạt động xuất khẩu, các quốc gia khai thác được lợi thế của mình trong phân công lao động quốc tế, tạo nguồn thu lợi nhuận quan trọng cho đất nước, chuyển đổi cơ cấu kinh tế và tạo công ăn việc làm cho người dân. Đối với Việt Nam, hoạt động xuất khẩu thực sự có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế, tạo tiền đề vững chắc để thực hiện thắng lợi mục tiêu công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước và từng bước hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới. Trong chiến lược phát triển kinh tế đến năm 2010, Đảng và Nhà nước ta đã nêu rõ: “Chúng ta phải tiến hành xây dựng một nền kinh tế mở cửa theo hướng đẩy mạnh xuất khẩu đồng thời thay thế nhập khẩu bằng những mặt hàng trong nước sản xuất có hiệu quả”. Dựa trên những điều kiện thuận lợi về đất đai, khí hậu và một nền kinh tế nông nghiệp lâu đời với trên 70% dân số tham gia sản xuất nông nghiệp, nông sản là mặt hàng xuất khẩu truyền thống của Việt Nam, chiếm khoảng 30% cơ cấu xuất khẩu, tạo nguồn thu ngoại tệ đáng kể hàng năm. Hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu không ngừng tăng lên cả về số lượng và chất lượng dần dần biến Việt Nam thành một quốc gia xuất khẩu nông sản lớn. Đảng và Nhà nước ta đã kịp thời đề ra những biện pháp chính sách cụ thể nhằm khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các Công ty kinh doanh xuất khẩu nông sản có thể nâng cao hơn nữa khả năng cạnh tranh của mình cũng như uy tín của Việt Nam trên thị trường nông sản thế giới. Mặt hàng nông sản là một trong những mặt hàng được Công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp I chú trọng trong cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của mình. Trong suốt thời gian tồn tại và phát triển, Công ty đã tìm ra cho mình một hướng đi đúng trong hoạt động xuất khẩu nông sản đặc biệt trong tình hình kinh tế trong nước và thế giới hiện nay có nhiều biến động lớn và Công ty đã gặt hái được những thành công nhất định. Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đạt được, Công ty vẫn còn không ít khó khăn cần phải khắc phục để đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng truyền thống, có ưu thế này của Việt Nam. Vì vậy, đề tài “Thực trạng và giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu nông sản tại Công ty XNK Tổng hợp I” được chọn để nghiên cứu.

doc64 trang | Chia sẻ: lvbuiluyen | Ngày: 15/12/2012 | Lượt xem: 1258 | Lượt tải: 3download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề tài Thực trạng và giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động xuất khẩu nông sản tại Công ty xuất nhập khẩu Tổng hợp I, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Më ®Çu Ngµy nay ho¹t ®éng xuÊt khÈu gi÷ vai trß hÕt søc quan träng trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i cña bÊt kú quèc gia nµo trªn thÕ giíi. Th«ng qua ho¹t ®éng xuÊt khÈu, c¸c quèc gia khai th¸c ®­îc lîi thÕ cña m×nh trong ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ, t¹o nguån thu lîi nhuËn quan träng cho ®Êt n­íc, chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ vµ t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ng­êi d©n. §èi víi ViÖt Nam, ho¹t ®éng xuÊt khÈu thùc sù cã ý nghÜa chiÕn l­îc trong sù nghiÖp x©y dùng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, t¹o tiÒn ®Ò v÷ng ch¾c ®Ó thùc hiÖn th¾ng lîi môc tiªu c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc vµ tõng b­íc héi nhËp vµo nÒn kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi. Trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ ®Õn n¨m 2010, §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· nªu râ: “Chóng ta ph¶i tiÕn hµnh x©y dùng mét nÒn kinh tÕ më cöa theo h­íng ®Èy m¹nh xuÊt khÈu ®ång thêi thay thÕ nhËp khÈu b»ng nh÷ng mÆt hµng trong n­íc s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶”. Dùa trªn nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi vÒ ®Êt ®ai, khÝ hËu vµ mét nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp l©u ®êi víi trªn 70% d©n sè tham gia s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, n«ng s¶n lµ mÆt hµng xuÊt khÈu truyÒn thèng cña ViÖt Nam, chiÕm kho¶ng 30% c¬ cÊu xuÊt khÈu, t¹o nguån thu ngo¹i tÖ ®¸ng kÓ hµng n¨m. Hµng n«ng s¶n ViÖt Nam xuÊt khÈu kh«ng ngõng t¨ng lªn c¶ vÒ sè l­îng vµ chÊt l­îng dÇn dÇn biÕn ViÖt Nam thµnh mét quèc gia xuÊt khÈu n«ng s¶n lín. §¶ng vµ Nhµ n­íc ta ®· kÞp thêi ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p chÝnh s¸ch cô thÓ nh»m khuyÕn khÝch, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c C«ng ty kinh doanh xuÊt khÈu n«ng s¶n cã thÓ n©ng cao h¬n n÷a kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña m×nh còng nh­ uy tÝn cña ViÖt Nam trªn thÞ tr­êng n«ng s¶n thÕ giíi. MÆt hµng n«ng s¶n lµ mét trong nh÷ng mÆt hµng ®­îc C«ng ty xuÊt nhËp khÈu Tæng hîp I chó träng trong c¬ cÊu mÆt hµng xuÊt khÈu cña m×nh. Trong suèt thêi gian tån t¹i vµ ph¸t triÓn, C«ng ty ®· t×m ra cho m×nh mét h­íng ®i ®óng trong ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n ®Æc biÖt trong t×nh h×nh kinh tÕ trong n­íc vµ thÕ giíi hiÖn nay cã nhiÒu biÕn ®éng lín vµ C«ng ty ®· gÆt h¸i ®­îc nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh. Tuy nhiªn bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®­îc, C«ng ty vÉn cßn kh«ng Ýt khã kh¨n cÇn ph¶i kh¾c phôc ®Ó ®Èy m¹nh xuÊt khÈu mÆt hµng truyÒn thèng, cã ­u thÕ nµy cña ViÖt Nam. V× vËy, ®Ò tµi “Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p nh»m thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n t¹i C«ng ty XNK Tæng hîp I” ®­îc chän ®Ó nghiªn cøu. §Ò tµi kh¼ng ®Þnh ®­îc vÞ trÝ quan träng cña ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu hµng n«ng s¶n ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n, ph©n tÝch ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng kinh doanh xuÊt khÈu n«ng s¶n cña C«ng ty XNK Tæng hîp I. Trªn c¬ së ®ã kiÕn nghÞ mét sè gi¶i ph¸p nh»m thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n t¹i C«ng ty. §Ò tµi gåm 3 ch­¬ng lín víi c¸c néi dung sau: Ch­¬ng I: MÆt hµng n«ng s¶n vµ vai trß cña xuÊt khÈu n«ng s¶n ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam. Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n t¹i C«ng ty XNK Tæng hîp I. Ch­¬ng III. Mét sè gi¶i ph¸p nh»m thóc ®Èy ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n cña C«ng ty. Do cßn h¹n chÕ vÒ kiÕn thøc còng nh­ hiÓu biÕt thùc tÕ, b¶n b¸o c¸o nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. T«i rÊt mong nhËn ®­îc nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u tõ c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c c« c¸c chó c¸n bé trong C«ng ty còng nh­ c¸c b¹n sinh viªn quan t©m. Ch­¬ng I MÆt hµng n«ng s¶n vµ vai trß cña xuÊt khÈu n«ng s¶n ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam I. Vai trß cña xuÊt khÈu n«ng s¶n ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n. 1. Kh¸i niÖm ho¹t ®éng xuÊt khÈu vµ vai trß cña nã ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n. 1.1. Kh¸i niÖm ho¹t ®éng xuÊt khÈu: XuÊt khÈu lµ viÖc b¸n hµng ho¸ vµ dÞch vô v­ît qua biªn giíi quèc gia trªn c¬ së dïng tiÒn tÖ lµm ®¬n vÞ thanh to¸n. TiÒn tÖ ë ®©y cã thÓ lµ ngo¹i tÖ ®èi víi mét quèc gia hoÆc ®èi víi c¶ hai quèc gia. XuÊt khÈu lµ ho¹t ®éng rÊt c¬ b¶n cña kinh tÕ ®èi ngo¹i, ®· xuÊt hiÖn tõ rÊt l©u vµ ngµy cµng ph¸t triÓn. Môc ®Ých cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu lµ khai th¸c ®­îc lîi thÕ cña c¸c quèc gia trong ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ, t¹o nguån thu ngo¹i tÖ cho ®Êt n­íc. Ho¹t ®éng xuÊt khÈu diÔn ra trªn mäi lÜnh vùc, trong mäi ®iÒu kiÖn víi nhiÒu lo¹i hµng ho¸ kh¸c nhau. Ph¹m vi ho¹t ®éng xuÊt khÈu rÊt réng c¶ vÒ kh«ng gian vµ thêi gian. 1.2. Vai trß cña xuÊt khÈu ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n. XuÊt khÈu hµng ho¸ n»m trong kh©u ph©n phèi vµ l­u th«ng hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt më réng, nh»m môc ®Ých liªn kÕt gi÷a s¶n xuÊt vµ tiªu dïng gi÷a n­íc nµy víi n­íc kh¸c. Vai trß cña xuÊt khÈu ®­îc thÓ hiÖn qua c¸c ®iÓm sau: 1.2.1. XuÊt khÈu lµ ph­¬ng tiÖn chÝnh t¹o nguån vèn cho nhËp khÈu phôcvô CNH - H§H ®Êt n­íc. NhiÖm vô träng t©m c¬ b¶n cña ViÖt Nam trong chiÕn l­îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi 10 n¨m 2001 - 2002 lµ: ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸ ®Êt n­íc. §Ó tiÕn hµnh CNH - H§H th× cÇn ph¶i cã ®ñ 4 nh©n tè ng©n lùc, tµi nguyªn, nguån vèn vµ kü thuËt. Nh­ng hiÖn nay, kh«ng ph¶i bÊt cø quèc gia nµo còng cã ®ñ c¸c yÕu tè ®ã ®Æc biÖt lµ c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn trong ®ã cã ViÖt Nam. §Ó CNH - H§H trong mét thêi gian ng¾n, ®ßi hái ph¶i cã sè vèn lín ®Ó nhËp khÈu m¸y mãc, thiÕt bÞ, kü thuËt,c«ng nghÖ tiÕn tiÕn. Nguån vèn ®Ó nhËp khÈu cã thÓ ®­îc h×nh thµnh tõ c¸c nguån nh­: - §Çu t­ n­íc ngoµi. - Vay nî, viÖn trî. - Thu tõ ho¹t ®éng du lÞch, dÞchvô thu ngo¹i tÖ. - XuÊt khÈu hµng ho¸. C¸c nguån vèn nh­ ®Çu t­ n­íc ngoµi, vay nî, viÖn trî, thu tõ ho¹t ®éng du lÞch vµ dÞch vô thu ngo¹i tÖ… tuy quan träng nh­ng råi còng ph¶i tr¶ b»ng c¸ch nµy hay c¸ch kh¸c ë thêi kú sau. Ch¼ng h¹n nh­, nguyªn t¾c nhËn vèn tõ n­íc ngoµi lµ ph¶i tr¶ b»ng s¶n phÈm hoÆc ph¶i chia sÎ tµi nguyªn thiªn nhiªn cho bªn kia. §Æc biÖt trong thêi gian gÇn ®©y, sau cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ ë Ch©u ¸, ho¹t ®éng ®Çu t­ n­íc ngoµi ë ViÖt Nam gi¶m sót nhanh chãng c¶ vÒ sè l­îng dù ¸n vµ sè vèn ®Çu t­. Nguån vèn quan träng nhÊt ®Ó nhËp khÈu phôc vô c«ng nghiÖp ho¸ ®Êt n­íc chÝnh lµ xuÊt khÈu. XuÊt khÈu quyÕt ®Þnh quy m« vµ tèc ®é t¨ng cña nhËp khÈu. ë n­íc ta, thêi kú 1986 – 1990, nguån thu vÒ xuÊt khÈu b»ng 3/4 tæng nguån thu ngo¹i tÖ. Vµ thu vÒ xuÊt khÈu n¨m 1994 ®¶m b¶o ®­îc 80% nhËp khÈu so víi 24,6 n¨m 1986. 1.2.2. XuÊt khÈu ®ãng gãp vµo viÖc chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. HiÖn nay, do thµnh qu¶ cña cuéc c¸ch m¹ng khoa häc vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, c¬ cÊu s¶n xuÊt vµ tiªu dïng trªn thÕ giíi ®· vµ ®ang thay ®æi mét c¸ch v« cïng m¹nh mÏ. C¸c n­íc ph¸t triÓn ngµy cµng tËp trung vµo s¶n xuÊt nh÷ng mÆt hµng cã hµm l­îng kü thuËt cao vµ Ýt « nhiÔm m«i tr­êng. C¸c n­íc c«ng nghiÖp míi (NICs) ®ang phÊn ®Êu ®uæi kÞp c¸c n­íc ph¸t triÓn vµ ®· cã nhiÒu ngµnh v­ît. C¸c n­íc §«ng Nam ¸ (trong ®ã cã ViÖt Nam ) cã c¬ cÊu kinh tÕ ngµy cµng thay ®æi mét c¸ch m¹nh mÏ theo chiÒu h­íng g¾n nÒn kinh tÕ quèc gia víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi, ®Èy m¹nh xuÊt khÈu, thu hót vèn vµ c«ng nghÖ tõ n­íc ngoµi. Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ phï hîp víi xu h­íng ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÕ giíi lµ tÊt yÕu ®èi víi ViÖt Nam. Cã hai c¸ch nh×n nhËn vÒ t¸c ®éng cña xuÊt khÈu ®èi víi s¶n xuÊt vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ. Mét lµ: xuÊt khÈu chØ lµ tiªu thô nh÷ng s¶n phÈm thõa do s¶n xuÊt v­ît qu¸ nhu cÇu néi ®Þa. Trong tr­êng hîp nÒn kinh tÕ cßn l¹c hËu vµ chËm ph¸t triÓn nh­ n­íc ta, s¶n xuÊt vÒ c¬ b¶n ch­a ®ñ tiªu dïng vµ nÕu chØ thô ®éng chê sù thõa ra cña s¶n xuÊt th× xuÊt khÈu vÉn cø nhá bÐ. Hai lµ: trªn c¬ së lîi thÕ so s¸nh cña ®Êt n­íc m×nh, coi thÞ tr­êng vµ ®Æc biÖt thÞ tr­êng thÕ giíi lµ h­íng quan träng ®Ó tæ chøc s¶n xuÊt. Quan ®iÓm nµy xuÊt ph¸t tõ nhu cÇu thÞ tr­êng thÕ giíi kÕt hîp víi tiÒm n¨ng, thùc lùc cña ®Êt n­íc ®Ó tæ chøc s¶n xuÊt, h×nh thµnh c¸c ngµnh kinh tÕ h­íng vÒ xuÊt khÈu. Nh÷ng ngµnh kinh tÕ ®ã ph¶i cã kü thuËt vµ c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®Ó hµng ho¸ khi tham gia thÞ tr­êng thÕ giíi cã ®ñ søc c¹nh tranh vµ m¹ng l¹i lîi Ých cho quèc gia. §iÒu ®ã cã t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ vµ thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. §ã lµ: - XuÊt khÈu t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ngµnh kh¸c cã c¬ héi ph¸t triÓn thuËn lîi. - XuÊt khÈu t¹o kh¶ n¨ng më réng thÞ tr­êng tiªu thô gãp phÇn thóc ®Èy s¶n xuÊt ph¸t triÓn. - XuÊt khÈu t¹o ®iÒu kiÖn më réng kh¶ n¨ng cung cÊp ®Çu vµo cho s¶n xuÊt, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt trong n­íc. - Th«ng qua xuÊt khÈu, hµng ho¸ cña ta sÏ tham gia vµo cuéc c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng thÕ giíi. C¸c cuéc c¹nh tranh nµy ®ßi hái chóng ta ph¶i tæ chøc l¹i s¶n xuÊt, h×nh thµnh c¬ cÊu s¶n xuÊt thÝch nghi ®­îc víi thÞ tr­êng . Nh­ vËy, theo c¸ch hiÓu nµy, xuÊt khÈu ®­îc coi lµ gi¶i ph¸p lµm chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ mét c¸ch m¹nh mÏ theo chiÒu h­íng cã lîi h¬n, hiÖu qu¶ kinh tÕ cao h¬n. 1.2.3. XuÊt khÈu t¸c ®éng tÝch cùc dÕn gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm vµ c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n. T¸c ®éng cña xuÊt khÈu ®Õn ®êi sèng cña ng­êi d©n bao gåm rÊt nhiÒu mÆt. Tr­íc hÕt s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu lµ n¬i thu hót hµng triÖu lao ®éng vµo lµm viÖc víi thu nhËp kh¸. XuÊt khÈu cßn t¹o ra nguån vèn ®Ó nhËp khÈu vËt phÈm tiªu dïng thiÕt yÕu phôc vô ®êi sèng vµ ®¸p øng ngµy cµng phong phó thªm nhu cÇu ng­êi d©n. 1.2.4. XuÊt khÈu lµ c¬ së ®Ó më réng vµ thóc ®Èy c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ®èi ngo¹i cña n­íc ta. Quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i lµ tæng thÓ c¸c mèi quan hÖ vÒ th­¬ng m¹i, kinh tÕ vµ khoa häc kü thuËt gi÷a mét quèc gia nµy víi mét quèc gia kh¸c. C¸c h×nh thøc cña quan hÖ kinh tÕ quèc tÕ lµ xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸ h÷u h×nh, ®Çu t­ quèc tÕ, du lÞch dÞch vô, xuÊt khÈu søc lao ®éng, hîp t¸c khoa häc kü thuËt, hîp t¸c s¶n xuÊt, hîp t¸c tµi chÝnh. XuÊt khÈu lµ mét ho¹t ®éng rÊt c¬ b¶n cña kinh tÕ ®èi ngo¹i, lµ ph­¬ng tiÖn thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. §Èy m¹nh xuÊt khÈu ®­îc coi lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa chiÕn l­îc ®Ó thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n­íc. HiÖn nay Nhµ n­íc ®· vµ ®ang thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p thóc ®Èy c¸c ngµnh kinh tÕ h­íng vÒ xuÊt khÈu (tÊt nhiªn kh«ng coi nhÑ s¶n xuÊt trong n­íc vµ thÞ tr­êng trong n­íc), khuyÕn khÝch t­ nh©n më réng xuÊt khÈu ®Ó gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm vµ t¨ng thu ngo¹i tÖ cho ®Êt n­íc. 1.3. Vai trß cña xuÊt khÈu ®èi víi C«ng ty XNK Tæng hîp I. ë tÇm C«ng ty nãi chung, ho¹t ®éng xuÊt khÈu cã ý nghÜa rÊt quan träng. Thùc chÊt nã lµ ho¹t ®éng b¸n hµng cña c¸c C«ng ty xuÊt nhËp khÈu vµ lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng nµy gãp phÇn quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña C«ng ty. Lîi nhuËn lµ nguån bæ sung vµo nguån vèn kinh doanh, c¸c quü cña C«ng ty, lîi nhuËn cao cho phÐp C«ng ty ®Èy m¹nh t¸i ®Çu t­ vµo tµi s¶n cè ®Þnh, t¨ng nguån vèn l­u ®éng ®Ó thùc hiÖn ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu, gióp C«ng ty ngµy cµng më réng vµ ph¸t triÓn. XuÊt khÈu hµng ho¸ cßn cã vai trß n©ng cao uy tÝn cña C«ng ty trªn tr­êng quèc tÕ. Nã cho phÐp C«ng ty thiÕt lËp ®­îc c¸c mèi quan hÖ víi nhiÒu b¹n hµng ë c¸c n­íc kh¸c nhau vµ sÏ rÊt cã lîi cho C«ng ty nÕu duy tr× tèt mèi quan hÖ nµy. §Ó cã ®­îc ®iÒu nµy C«ng ty, ng­îc l¹i ph¶i ®¸p øng tèt c¸c yªu cÇu cña kh¸ch hµng vÒ gi¸ c¶, chÊt l­îng hµng ho¸, ph­¬ng thøc giao dÞch, thanh to¸n,... XuÊt khÈu ngµy nay lu«n g¾n liÒn víi c¹nh tranh do vËy ®ßi hái c¸c C«ng ty ph¶i lu«n ®æi míi vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt, kinh doanh... sao cho phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ ®Ó ho¹t ®éng ®¹t hiÖu qu¶ cao. KÕt qu¶ cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu sÏ cho phÐp C«ng ty tù ®¸nh gi¸ ®­îc vÒ ®­êng lèi chÝnh s¸ch, c¸ch thøc thùc hiÖn cña m×nh ®Ó cã nh÷ng ®iÒu chØnh phï hîp gióp C«ng ty ph¸t triÓn ®i lªn. C«ng ty xuÊt nhËp khÈu tæng hîp I còng kh«ng ®i ng­îc l¹i quy luËt chung nµy. XuÊt khÈu lµ ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh cña C«ng ty, t¹o nªn doanh thu vµ lîi nhuËn hµng n¨m. Trong ®ã, ®Æc biÖt ph¶i kÓ ®Õn hµng n«ng s¶n lµ mét trong nh÷ng nhãm mÆt hµng xuÊt khÈu quan träng, ®ãng gãp trªn 30% vµo tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng n¨m cña C«ng ty. KÕt qu¶ xuÊt khÈu n«ng s¶n cßn cã ¶nh h­ëng rÊt lín ®Õn kÕt qu¶ ho¹t ®éng xuÊt khÈu nãi chung. 2. Vai trß cña ho¹t ®éng xuÊt khÈu n«ng s¶n ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n. ViÖt Nam lµ n­íc cã truyÒn thèng l©u ®êi vÒ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. Kinh nghiÖm trång lóa n­íc vµ c¸c c«ng n«ng s¶n ®­îc truyÒn tõ líp ng­êi nµy sang líp ng­êi kh¸c, tõ thÕ hÖ nµy sang thÕ hÖ kh¸c. Vµ ®©y ®­îc coi lµ mét lîi thÕ lín mµ kh«ng ph¶i bÊt cø n­íc nµo còng cã ®­îc ngay c¶ mét sè n­íc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp trong khu vùc nh­ Th¸i Lan, Ên §é, Myanma,. H¬n thÕ n÷a lùc l­îng lao ®éng tham gia vµo lÜnh vùc nµy chiÕm tû lÖ cao nhÊt (>70% d©n sè). Víi c¬ cÊu d©n sè trÎ, ®Æc ®iÓm næi bËt cña lao ®éng ViÖt Nam lµ cÇn cï, chÞu khã, th«ng minh, s¸ng t¹o vµ tiÕp thu khoa häc kü thuËt c«ng nghÖ nhanh mµ gi¸ nh©n c«ng l¹i thuéc lo¹i rÎ trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. V× vËy, s¶n xuÊt vµ xuÊt khÈu n«ng s¶n cã ý nghÜa hÕt søc quan träng trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam, cã thÓ nãi lµ quan träng h¬n hÕt bëi v×: - Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ s¶n xuÊt nhá, c«ng nghÖ l¹c hËu nh­ ViÖt Nam th× xuÊt khÈu chñ yÕu dùa vµo c¸c s¶n phÈm cã s½n trong n­íc (chñ yÕu do lao ®éng thñ c«ng t¹o ra) vµ nh÷ng s¶n phÈm th« ch­a qua chÕ biÕn hoÆc chØ qua s¬ chÕ, ®ã lµ c¸c mÆt hµng n«ng s¶n. - XuÊt khÈu hµng n«ng s¶n ®· phÇn nµo ®¸p øng ®­îc môc tiªu ph¸t huy lîi thÕ so s¸nh cña n«ng nghiÖp n­íc ta trªn tr­êng quèc tÕ. XuÊt khÈu n«ng s¶n ch¼ng nh÷ng gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo tÝch luü vèn cho c«ng nghiÖp ho¸ mµ cßn cã ý nghÜa quan träng trong viÖc tiªu thô s¶n phÈm hµng ho¸ cho n«ng d©n, t¨ng thu nhËp cho bµ con, tõ ®ã t¨ng søc mua cña d©n c­ trong thÞ tr­êng n«ng th«n réng lín víi h¬n 80% d©n sè, gãp phÇn duy tr× tèc ®é t¨ng tr­ëng c«ng nghiÖp ë møc 2 con sè, gi¶m bít nhËp siªu, gi¶m bít c¨ng th¼ng trong c¸n c©n thanh to¸n còng nh­ nhu cÇu ngo¹i tÖ… - XuÊt khÈu n«ng s¶n sÏ khai th¸c ®­îc tèi ®a lîi thÕ cña ViÖt Nam vÒ ®iÒu kiÖn khÝ hËu, tµi nguyªn ®Êt, n­íc; nguån nh©n lùc… ViÖt Nam cã khÝ hËu nhiÖt ®íi giã mïa do ¶nh h­ëng s©u s¾c cña vïng cËn xÝch ®¹o. Do vÞ trÝ ®Þa lý tr¶i dµi tõ B¾c vµo Nam nªn khÝ hËu ViÖt Nam cã tÝnh ®a d¹ng, ph©n biÖt râ rµng gi÷a c¸c vïng, víi mïa ®éng l¹nh ë MiÒn B¾c, khÝ hËu kiÓu Nam ¸ ë T©y nguyªn, §«ng Nam Bé ë ®ång b»ng s«ng Cöu Long. §©y chÝnh lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ViÖt Nam ®a d¹ng ho¸ c¸c lo¹i c©y n«ng s¶n. Thªm vµo ®ã tiÒm n¨ng nhiÖt, Èm vµ giã kh¸ dåi dµo vµ ph©n bè t­¬ng ®èi ®ång ®Òu trong c¶ n­íc.Víi sè giê n¾ng cao, c­êng ®é bøc x¹ lín, tµi nguyªn nhiÖt phong phó. §é Èm t­¬ng ®èi trong n¨m h¬n 80%, l­îng m­a lín trung b×nh lµ 2000 mm - 2500 mm/n¨m. §©y lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc sinh tr­ëng vµ ph¸t triÓn cña nhiÒu lo¹i c©y trång lµ ®èi víi lóa n­íc, cao su, cµphª. .. TiÒm n¨ng ®Êt n«ng nghiÖp cña c¶ n­íc lµ 10 – 11,157 triÖu ha. HiÖn nay ViÖt Nam míi chØ sö dông hÕt 65% quü ®Êt n«ng nghiÖp trong ®ã ®Êt trång c©y lµ 5,6 triÖu ha, gÇn 8 triÖu ha c©y trång (riªng trång lóa chiÕm kho¶ng 5,4 triÖu ha vµ 2,3 triÖu c©y trång l©u n¨m) ngoµi ra lµ 33 v¹n ha ®ång cá tù nhiªn vµ 17 triÖu ha mÆt n­íc. Sè ®Êt cã thÓ më réng thªm phÇn lín lµ ®Êt dèc dÔ bÞ xãi mßn, tho¸i ho¸, diÖn tÝch ®Êt nµy ë vïng miÒn nói B¾c Bé chiÕm kho¶ng 45% tæng diÖn tÝch, ë vïng khu 4 cò kho¶ng 35% tæng diÖn tÝch, vïng nói khu 5 kho¶ng 45%, vïng t©y nguyªn kho¶ng 76% vµ vïng ®ång b»ng Nam Bé kho¶ng 34%. II. ThÞ tr­êng n«ng s¶n thÕ giíi vµ ®Æc ®iÓm mÆt hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu. 1. ThÞ tr­êng n«ng s¶n thÕ giíi. MÆt hµng n«ng s¶n ®·, ®ang vµ sÏ lµ nh÷ng mÆt hµng cã nhu cÇu lín trªn thÞ tr­êng thÕ giíi do tÝnh chÊt ®Æc s¶n cña nã. ChØ cã nh÷ng n­íc cã khÝ hËu nhiÖt ®íi nh­ ViÖt Nam vµ mét sè n­íc kh¸c ë Ch©u ¸, Ch©u Phi vµ Ch©u Mü La Tinh míi cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt tèt. ThÞ tr­êng tiªu thô c¸c mÆt hµng n«ng s¶n chñ yÕu lµ thÞ tr­êng c¸c n­íc ph¸t triÓn vµo bËc cao trªn thÕ giíi nh­ Anh, Mü, Ph¸p, §øc, ý, NhËt B¶n… vµ ®©y lµ nh÷ng quèc gia cã kh¶ n¨ng thanh to¸n cao. HiÖn nay, c¸c quèc gia nµy cã sù thay ®æi trong c¬ cÊu tiªu dïng hµng n«ng s¶n: ®ã lµ viÖc chuyÓn sang dïng s¶n phÈm n«ng s¶n h÷u c¬ (c¸c s¶n phÈm ®­îc s¶n xuÊt tõ thiªn nhiªn, kh«ng sö dông thuèc trõ s©u, ph©n bãn) bëi ®©y còng lµ nh÷ng n­íc thùc sù quan t©m ®Õn søc khoÎ ng­êi d©n. Nh÷ng n­íc xuÊt khÈu n«ng s¶n lín trªn thÕ giíi (Th¸i Lan, Trung Quèc, Mü, Ph¸p) ®ang hÕt søc quan t©m ®Õn vÊn ®Ò nµy. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu n«ng s¶n hiÖn nay cña ViÖt Nam cã nhiÒu thay ®æi. Tr­íc ®©y thÞ tr­êng chñ ûÕu cña ta lµ c¸c n­íc thuéc Liªn X« cò vµ §«ng ¢u nh­ng gÇn ®©y thÞ tr­êng nµy ngµy cµng bÞ thu hÑp. N¨m 1990, kim ng¹ch xuÊt khÈu cña ViÖt Nam sang khu vùc nµy chiÕm tíi 50% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu cña c¶ n­íc nh­ng ®Õn n¨m 1995, con sè nµy chØ cßn lµ 18%. Nguyªn nh©n chÝnh lµ sù sôp ®æ cña hÖ thèng c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa thuéc §«ng ¢u ®· kÐo theo hµng lo¹t c¸c vÊn ®Ò nh­ khñng ho¶ng kinh tÕ, chÝnh trÞ, thÊt nghiÖp, sù xuèng gi¸ cña ®ång Róp… VÊn ®Ò ®Æt ra lµ cÇn ph¶i kh«i phôc vµ më réng thÞ tr­êng nµy. Bëi theo ph©n tÝch c¬ cÊu hµng nhËp khÈu cña c¸c n­íc nµy th× ®©y lµ thÞ tr­êng cã nhu cÇu lín vµ hµng ViÖt Nam cã kh¶ n¨ng th©m nhËp vµo thÞ tr­êng nµy víi møc ®é cao. §iÒu ®¸ng mõng lµ thÞ tr­êng c¸c n­íc TBCN ngµy cµng ®­îc më réng, ®Æc biÖt lµ sau khi Mü bá cÊm vËn ®èi víi ViÖt Nam, ViÖt Nam trë thµnh thµnh viªn chÝnh thøc cña ASEAN... th× giao l­u hµng ho¸ gi÷a n­íc ta vµ c¸c n­íc t­ b¶n chñ nghÜa ngµy cµng phong phó vµ víi quy m« lín h¬n. ThÞ tr­êng xuÊt khÈu n«ng s¶n chÝnh cña ta vÉn lµ c¸c n­íc trong khu vùc Ch©u ¸ (Iran, Ir¾c, Malaixia, Indonesia, Philippine…), T©y ¢u vµ Mü. Mét sè thÞ tr­êng xuÊt khÈu c¸c mÆt hµng n«ng s¶n cña ViÖt Nam lµ: - ThÞ tr­êng xuÊt khÈu g¹o: Malaixia, Iran, Ir¾c, Indonesia, Mü. - ThÞ tr­êng xuÊt khÈu cµ phª: §«ng ¢u, Nga, Thuþ SÜ, Ph¸p, Anh, Hµlan, §øc, Mü. - ThÞ tr­êng xuÊt khÈu h¹t ®iÒu: Trung Quèc, Singapore, Ên §é, Indonesia, óc, Canada, Hång K«ng. - ThÞ tr­êng xuÊt khÈu chÌ: Nga, Anh, §µi Loan, Trung Quèc, Ir¾c, Singapore. - ThÞ tr­êng xuÊt khÈu rau qu¶: EU, Nga, Mü, §µi Loan, Hång K«ng, Hµn Quèc, NhËt B¶n. 2. §Æc ®iÓm cña mÆt hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu. Nãi chung, c¸c mÆt hµng n«ng s¶n th­êng lµ nh÷ng hµng ho¸ thiÕt yÕu ®èi víi ®êi sèng cña mçi quèc gia (g¹o, l¹c, rau qu¶…). MÆt kh¸c, n«ng s¶n lµ mÆt hµng xuÊt khÈu chñ yÕu cña c¸c quèc gia chËm vµ ®ang ph¸t triÓn. Nã lµ mét trong nh÷ng mÆt hµng cã tÝnh chiÕn l­îc bëi v× ®¹i bé phËn viÖc mua b¸n hµng n«ng s¶n quèc tÕ ®­îc thùc hiÖn th«ng qua hiÖp ®Þnh gi÷a c¸c chÝnh phñ, mang tÝnh dµi h¹n. MÆt kh¸c, t×nh h×nh bu«n b¸n vµ s¶n xuÊt hµng n«ng s¶n phô thuéc chñ yÕu vµo tÝnh thêi vô, mïa mµng thu ho¹ch, nhu cÇu vµ ®iÒu kiÖn thanh to¸n cña tõng quèc gia. Trªn thÕ giíi kh«ng chØ cã ViÖt Nam lµ n­íc xuÊt khÈu n«ng s¶n mµ cßn cã nhiÒu quèc gia kh¸c tham gia. VÝ dô: VÒ g¹o cã Th¸i Lan, Mü… ViÖt Nam ®øng thø hai sau Th¸i Lan vÒ xuÊt khÈu g¹o; VÒ l¹c cã Ên §é, Trung Quèc, Mü; VÒ cµ phª th× ViÖt Nam chØ míi tham gia vµo thÞ tr­êng thÕ giíi, nguån cung cÊp chÝnh cµ phª cho thÞ tr­êng thÕ giíi vÉn lµ Braxin, Colombia, Indonesia. * §Æc ®iÓm cña mÆt hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu cña ViÖt Nam: - MÆt hµng n«ng s¶n lu«n lµ s¶n phÈm xuÊt khÈu chÝnh cña ViÖt Nam. MÆt hµng nµy sè l­îng xuÊt khÈu tuy nhiÒu nh­ng chÊt l­îng cßn thÊp nªn gi¸ trÞ thu vÒ kh«ng cao. + VÒ mÆt hµng g¹o, ®èi víi lo¹i cã phÈm cÊp thÊp, g¹o ViÖt Nam cã thÓ c¹nh tranh tèt víi c¸c n­íc Ên ®é, Trungquèc, Pakistan ®Ó xuÊt sang c¸c n­íc cã thu nhËp thÊp hoÆc nhËn viÖn trî. Nh­ng ®èi víi lo¹i cã phÈm cÊp cao, ViÖt Nam ch­a thÓ c¹nh tranh næi víi Mü, Th¸i Lan do kh©u b¶o qu¶n, ph¬i sÊy, thiÕt bÞ ®¸nh bãng cßn yÕu. + VÒ mÆt hµng cµ phª, vÊn ®Ò ®¸ng bµn c·i nhÊt vÉn lµ chÊt l­îng cµ phª ViÖt Nam kh«ng ®ång ®Òu do kh©u ph¬i sÊy, ph©n lo¹i kh«ng ®¶m b¶o. Do ®ã, hiÖn nay, ViÖt Nam míi chØ cã c¸c hîp ®ång giao ngay, ch­a cã c¸c hîp ®ång dµi h¹n. + VÒ mÆt hµng chÌ, mÊy n¨m qua, ngµnh chÌ ®· c¶i tiÕn quy tr×nh c«ng nghÖ, hiÖn ®¹i ho¸ c¸c Nhµ m¸y chÕ biÕn, më réng liªn doanh ®Ó cã nhiÒu s¶n phÈm phï hîp víi yªu cÇu cña kh¸ch hµng, ®· t¹o dùng ®­îc mét sè thÞ tr­êng æn ®Þnh. Nh­ng chÌ ViÖt Nam vÉn ch­a t¹o dùng ®­îc uy tÝn thùc sù trªn thÞ tr­êng quèc tÕ do chÌ xuÊt khÈu kh«ng ®¶m b¶o ®­îc chÊt l­îng ®ång ®Òu v× nguån hµng cung cÊp tõ nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ. - Gi¸ hµng n«ng s¶n xuÊt khÈu cña ViÖt Nam th­êng thÊp h¬n so víi c¸c s¶n phÈm cïng lo¹i cña c¸c n­íc kh¸c. + VÒ mÆt hµng cao su: ViÖt Nam ®· cã nhiÒu ­u tiªn trong ph¸t triÓn ngµnh cao su nh­ t¨ng diÖn tÝch ®Êt trång, ®­a c«ng